ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Αγωγή105 ΕισΝΑΚ – Πρόκληση τροχαίου ατυχήματος από κακοτεχνίες οδοστρώματος – Κατά τα ρητώς προβλεπόμενα στη διάταξη της παραγράφου 5 του άρθρου 7 του ν. 3481/2006, τα αρμόδια όργανα του Δήμου υποχρεούνται να ελέγχουν, τουλάχιστον ανά δεκαπενθήμερο, τις οδούς της αρμοδιότητάς τους, για τη διαπίστωση βλαβών των στοιχείων ασφαλείας της οδού και να καταγράφουν τα ευρήματα σε ειδικό βιβλίο – Σε περίπτωση που τα αρμόδια όργανα του Δήμου παραλείψουν την οφειλόμενη προς τούτο νόμιμη υποχρέωσή τους ή ασκήσουν τα καθήκοντά τους πλημμελώς, με αποτέλεσμα να προκληθεί βλάβη σε διερχόμενα άτομα και κινούμενα ή σταθμευμένα οχήματα, ο Δήμος ευθύνεται σε αποζημίωση για τη ζημία που προκλήθηκε συνεπεία της παράλειψης αυτής, βάσει των άρθρων 105 και 106 Εισ.Ν.Α.Κ. – Κατά τα αναγραφόμενα στο δελτίο τροχαίου ατυχήματος, στο σημείο του συμβάντος δεν υπήρχε διαγράμμιση ή προειδοποιητική ένδειξη επί του οδοστρώματος – Συνομολόγηση των συνθηκών πρόκλησης του επίμαχου τροχαίου ατυχήματος και από όργανα του εναγόμενου Δήμου διά εκδόσεως της απόφασης της Δημοτικής Επιτροπής του Δήμου και σχετικού εγγράφου της Προϊσταμένης της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Ποιότητας Ζωής του τελευταίου – Δέχεται εν μέρει την αγωγή.
TO ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
ΤΜΗΜΑ Θ΄ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ
σ υ ν ε δ ρ ί α σ ε δημόσια στο ακροατήριό του στις 17 Μαρτίου 2025, με Δικαστή την Ανθούλα Χίρτογλου, Πρωτοδίκη Δ.Δ., και γραμματέα τη Ζωή Ευθυμίου, δικαστική υπάλληλο,
γ ι α να δικάσει την αγωγή με ημερομηνία κατάθεσης 25-7-2024 (αρ. καταχ. ΑΓ…/2024),
τ η ς … του …, κατοίκου Ελευθέριου-Κορδελιού Θεσσαλονίκης (οδός … αρ. …), για την οποία παραστάθηκε, με την κατατεθείσα στις 25-2-2025 δήλωση του άρθρου 133 παρ. 2 (όπως ισχύει) του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας, η πληρεξούσια δικηγόρος Νικολέττα Τσιρίδου,
κ α τ ά του Δήμου Ωραιοκάστρου, που εδρεύει στο Ωραιόκαστρο Θεσσαλονίκης (οδός Κομνηνών αρ. 76) και εκπροσωπείται νόμιμα από τον Δήμαρχό του, για τον οποίο παραστάθηκε, με την κατατεθείσα την 13-3-2025 δήλωση του άρθρου 133 παρ. 2 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας, η πληρεξούσια δικηγόρος Ανθή Βλάχου.
Αφού μελέτησε τα σχετικά έγγραφα.
Η κρίση του είναι η εξής:
1. Επειδή, με την κρινόμενη αγωγή, για την άσκηση της οποίας καταβλήθηκε το αναλογούν τέλος δικαστικού ενσήμου μετά των σχετικών τελών (σχετ. το ειδικό έντυπο «e-Παράβολο» της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων με ψηφιακό κωδικό αριθμό …, σε συνδυασμό με την από 25-11-2024 απόδειξη εξόφλησής του μέσω της Τράπεζας Πειραιώς), η ενάγουσα ζητεί να υποχρεωθεί ο εναγόμενος Δήμος να της καταβάλει, νομιμοτόκως από την επίδοση της αγωγής έως την εξόφληση και με απόφαση που θα κηρυχθεί προσωρινά εκτελεστή, το συνολικό ποσό των 4.484,20 ευρώ. Το ποσό αυτό ζητείται συνολικώς ως αποζημίωση και ως χρηματική ικανοποίηση, κατ’ εφαρμογή των άρθρων 105 – 106 του Εισαγωγικού Νόμου του Αστικού Κώδικα και 932 του Αστικού Κώδικα, αντίστοιχα, για την αποκατάσταση της περιουσιακής ζημίας και της ηθικής βλάβης που υπέστη η ενάγουσα, εξαιτίας παράνομων, κατά τους ισχυρισμούς της, παραλείψεων των οργάνων του εναγόμενου Δήμου, που είχαν ως αποτέλεσμα την εμπλοκή της σε τροχαίο ατύχημα στις 10-12-2023, κατά την κυκλοφορία της, με το με αριθμό κυκλοφορίας … ιδιωτικής χρήσεως (Ι.Χ.) επιβατικό όχημα ιδιοκτησίας της, σε οδό ευρισκόμενη εντός των εδαφικών ορίων του εναγόμενου Δήμου, λόγω ύπαρξης κακοτεχνιών επί του οδοστρώματος της οδού αυτής.
2. Επειδή, ο Εισαγωγικός Νόμος του Αστικού Κώδικα (Εισ.Ν.Α.Κ., π.δ. 456/1984, ΦΕΚ Α΄ 164) ορίζει στο άρθρο 105 ότι: «Για παράνομες πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων του δημοσίου κατά την άσκηση της δημόσιας εξουσίας που τους έχει ανατεθεί, το δημόσιο ενέχεται σε αποζημίωση …» και στο άρθρο 106 ότι οι διατάξεις, μεταξύ άλλων, του προηγούμενου άρθρου «εφαρμόζονται και για την ευθύνη των δήμων … ή των άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου από πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων που βρίσκονται στην υπηρεσία τους». Στο δε άρθρο 298 του Αστικού Κώδικα (Α.Κ.) ορίζεται ότι: «Η αποζημίωση περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη μείωση της υπάρχουσας περιουσίας του δανειστή (θετική ζημία) …». Κατά την έννοια των προπαρατεθεισών διατάξεων του Εισ.Ν.Α.Κ., για να στοιχειοθετηθεί ευθύνη προς αποζημίωση του Δημοσίου ή νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου (ν.π.δ.δ.) λόγω πράξεων ή παραλείψεων των οργάνων τους κατά την άσκηση της ανατιθέμενης σε αυτά δημόσιας εξουσίας, απαιτείται, μεταξύ άλλων, η πράξη ή η παράλειψη να είναι παράνομη, δηλαδή πρέπει με αυτήν να παραβιάζεται κανόνας δικαίου, με τον οποίο προστατεύεται, πέραν του γενικού συμφέροντος, και ορισμένο ατομικό δικαίωμα (ΣτΕ 2101/2023 σκ. 7, 1582/2021 σκ. 12, 4409/2015 σκ. 11, 3531/2015, 2506/2014 σκ. 9, 1397/2014 επταμ. σκ. 11, 1396/2014 επταμ. σκ. 12, 1299/2014 σκ. 10 κ.α.). Κατά την έννοια, επίσης, των ίδιων διατάξεων, ευθύνη του Δημοσίου και των ν.π.δ.δ., τηρουμένων και των λοιπών προϋποθέσεων του νόμου, υπάρχει όχι μόνον όταν με πράξη ή παράλειψη ή υλική ενέργεια οργάνου του παραβιάζεται συγκεκριμένη διάταξη νόμου, αλλά και όταν παραλείπονται τα ιδιαίτερα καθήκοντα και υποχρεώσεις που προσιδιάζουν στη συγκεκριμένη υπηρεσία και προσδιορίζονται από την κείμενη εν γένει νομοθεσία και τους οικείους κανονισμούς, τα διδάγματα της κοινής πείρας και τις αρχές της καλής πίστης (ΣτΕ 1568/2024 σκ. 6, 2306/2023 σκ. 4, 2194/2023 επταμ. σκ. 10, 2101/2023 σκ. 7, 1082/2023 σκ. 5, 224/2023 σκ. 4 κ.α.). Ο κατά τα ανωτέρω παράνομος χαρακτήρας της ζημιογόνου πράξης, παράλειψης ή υλικής ενέργειας αρκεί για να στοιχειοθετηθεί η ευθύνη του Δημοσίου ή του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου, χωρίς να απαιτείται και η διαπίστωση πταίσματος του οργάνου του (ΣτΕ 1568/2024 σκ. 6, 1002/2024, 624/2024 σκ. 4, 2306/2023 σκ.4, 2101/2023 σκ. 7, 1525/2023 σκ. 5 κ.α.), αφού η ευθύνη του Δημοσίου ή του ν.π.δ.δ., κατά την ως άνω διάταξη, είναι αντικειμενική, ήτοι ανεξάρτητη από υπαιτιότητα των οργάνων του (ΣτΕ 1568/2024 σκ. 6, 2101/2023 σκ. 7, 370/2023 σκ. 6, 2132/2021, 1495/2021 σκ. 3, 300/2020 σκ. 10 κ.α.). Απαραίτητη προϋπόθεση, πάντως, για την επιδίκαση αποζημίωσης είναι, μεταξύ άλλων, η ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της παράνομης πράξης ή παράλειψης ή υλικής ενέργειας ή παράλειψης υλικής ενέργειας του δημοσίου οργάνου και της ζημίας που επήλθε. Αιτιώδης, δε, σύνδεσμος υπάρχει όταν, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, η πράξη ή η παράλειψη είναι επαρκώς ικανή (πρόσφορη) και μπορεί αντικειμενικώς κατά τη συνήθη και κανονική πορεία των πραγμάτων και χωρίς τη μεσολάβηση άλλου περιστατικού να επιφέρει τη ζημία και την επέφερε στη συγκεκριμένη περίπτωση (ΣτΕ 1269/2024 επταμ., 624/2024 σκ. 4, 2306, 2305/2023 σκ. 4, 2210, 2209/2023, 2101/2023 σκ. 7, 675/2021 σκ. 5 κ.α.). Εξάλλου, δεν αποκλείεται καταρχήν η ύπαρξη του αιτιώδους συνδέσμου από το γεγονός ότι στο αποτέλεσμα συνετέλεσε και συνυπαιτιότητα του βλαβέντος, εφόσον δεν διακόπτεται ο αιτιώδης σύνδεσμος (ΣτΕ 1002/2024, 2112/2019 σκ. 2, 1370/2018 σκ. 2, 2271/2013 επταμ. σκ. 4, 5001/2012 σκ. 3, 1219/2012 σκ. 2 κ.α.).
3. Επειδή, περαιτέρω, στο άρθρο 298 του Αστικού Κώδικα (Α.Κ., π.δ. 456/1984, ΦΕΚ Α΄ 164) ορίζεται ότι: «Η αποζημίωση περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη μείωση της υπάρχουσας περιουσίας του δανειστή (θετική ζημία) … .», ενώ στο άρθρο 299 του ίδιου Κώδικα ορίζεται ότι: «Για μη περιουσιακή ζημία οφείλεται χρηματική ικανοποίηση στις περιπτώσεις που ορίζει ο νόμος», σύμφωνα, δε, με το άρθρο 932 του Α.Κ.: «Σε περίπτωση αδικοπραξίας, ανεξάρτητα από την αποζημίωση για την περιουσιακή ζημία, το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη κατά την κρίση του χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. …». Από τον συνδυασμό των προεκτεθεισών διατάξεων (σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 105 και 106 του Εισ.Ν.Α.Κ.) συνάγεται ότι, όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής των άρθρων 105 και 106 του Εισ.Ν.Α.Κ., το Δημόσιο ή το ν.π.δ.δ. υποχρεούται να αποκαταστήσει πλήρως, σύμφωνα με το άρθρο 298 του Α.Κ., κάθε θετική ζημία, δηλαδή μείωση της περιουσίας του ζημιωθέντος (ΣτΕ 656/2025 επταμ. σκ. 10). Θετική ζημία, η οποία πρέπει να προσδιορίζεται σαφώς στην αγωγή, είναι η μείωση της περιουσίας του ζημιωθέντος, η δε αποζημίωση αποσκοπεί στην αποκατάσταση της περιουσίας τούτου στην κατάσταση που θα βρισκόταν αν δεν είχε μεσολαβήσει η παρανομία του Δημοσίου ή του ν.π.δ.δ. (βλ. ΣτΕ 528/2014, 522-523/2014). Επομένως, αποκαθίσταται κάθε θετική ζημία του ενάγοντος, η οποία έχει περιγραφεί στο δικόγραφο της αγωγής κατά το είδος, την έκταση, την αιτία καθώς και το ύψος της δαπάνης που απαιτείται για την αποκατάσταση κάθε επιμέρους ζημίας (Α.Π. 309/2024) και εφόσον αυτή αποδεικνύεται προσηκόντως (ΣτΕ 656/2025 επταμ., σκ. 10). Ειδικότερα, σε περίπτωση που ιδιωτικό όχημα υποστεί βλάβες που μπορούν να αποκατασταθούν και δεν αίρουν τη λειτουργικότητα αυτού, η θετική ζημία συνίσταται στο ποσό των δαπανών που απαιτούνται για την αποκατάσταση των φθορών και την επαναφορά του οχήματος σε παρόμοια με την πρότερη της βλάβης κατάστασή του, εφόσον το σχετικό κόστος δεν υπερβαίνει την προ του ατυχήματος αξία του οχήματος ούτε είναι δυσανάλογα υψηλό. Από τις ίδιες διατάξεις προκύπτει, περαιτέρω, ότι, ανεξαρτήτως της αποζημίωσης για την περιουσιακή ζημία, παρέχεται στο δικαστήριο της ουσίας η ευχέρεια, αφού εκτιμήσει τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης και τους ειδικότερους ισχυρισμούς των διαδίκων που προβάλλονται ενώπιον του [συνθήκες, γενικώς, της προσβολής, είδος, ένταση και συνέπειες της προσβολής και της βλάβης του παθόντος, βαρύτητα και βαθμό πταίσματος του οργάνου του ζημιώσαντος υπόχρεου, περιουσιακή και κοινωνική κατάσταση του ζημιωθέντος κ.λπ., ή οποιοδήποτε άλλο συγκεκριμένο στοιχείο προβάλλει ο ενάγων ή προκύπτει από τις αποδείξεις και ασκεί επιρροή -αυξητικώς ή μειωτικώς – στο ύψος του ποσού στη συγκεκριμένη περίπτωση και, επομένως, αποτελεί νόμιμο προσδιοριστικό παράγοντα του ύψους της χρηματικής ικανοποίησης, κατά την κρίση του δικαστηρίου της ουσίας (ΣτΕ 538/2025 σκ. 10), συνεκτιμώντας και το τυχόν συντρέχον πταίσμα του παθόντος στην πρόκληση της ζημίας ή την έκταση αυτής] και με βάση τους κανόνες της κοινής πείρας και λογικής, να επιδικάσει εύλογη, κατά την κρίση του, χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, κατά τη διάταξη του άρθρου 932 του Α.Κ., δηλαδή χρηματική ικανοποίηση ανάλογη με τις περιστάσεις της συγκεκριμένης περίπτωσης (ΣτΕ 538/2025 σκ. 10, 1646/2024 σκ. 7, 1501/2024 σκ. 5, 1258/2024 επταμ., 2306/2023 σκ. 5, 2125/2022 σκ. 9 κ.α., βλ. και ΣτΕ 2694/2020 σκ. 8).
4. Επειδή, ακόμη, ο νόμος 3155 της 11/14-3-1955 «Περί κατασκευής και συντηρήσεως οδών» (ΦΕΚ Α’ 63) ορίζει στο άρθρο 1 ότι: «Αι οδοί της χώρας διακρίνονται εις: α) Εθνικάς, β) Επαρχιακάς και γ) Δημοτικάς ή Κοινοτικάς» και στο άρθρο 4 ότι: «Δημοτικαί και Κοινοτικαί οδοί είναι αι οδοί αι εξυπηρετούσαι τας πάσης φύσεως ανάγκας ενός Δήμου ή μιας Κοινότητος εντός των διοικητικών ορίων αυτού» και στο άρθρο 5 αυτού ότι: «1. … 2. Αι επαρχιακαί οδοί κατασκευάζονται, ανακαινίζονται και συντηρούνται υπό των Ταμείων Οδοποιίας των Νομών. 3. Αι Δημοτικαί και Κοινοτικαί Οδοί κατασκευάζονται, ανακαινίζονται και συντηρούνται υπό των οικείων Δήμων και Κοινοτήτων. 4. …». Ακολούθως, με τις διατάξεις του άρθρου 7 του ν. 3481/2006 (ΦΕΚ Α΄ 162), με τον τίτλο «Συντήρηση οδών», ρυθμίσθηκαν τα ζητήματα που αφορούν στον καθορισμό των κεντρικών και περιφερειακών κρατικών οργάνων και των οργάνων των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, τα οποία είναι αρμόδια για την κατασκευή, συντήρηση και εν γένει λειτουργία του οδικού δικτύου της χώρας (βλ. και σχετική αιτιολογική έκθεση). Ειδικότερα, στο άρθρο αυτό προβλέπεται ότι: «1. … 3. Με αποφάσεις των κατά τόπους αρμόδιων Γενικών Γραμματέων των Περιφερειών της Χώρας, οι οποίες λαμβάνουν υπόψη την απόφαση της παραγράφου 2 και εκδίδονται εντός έξι (6) μηνών από την έναρξη ισχύος της και δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, καθορίζονται οι οδοί που ανήκουν στην αρμοδιότητα συντήρησης των υπηρεσιών της οικείας Περιφέρειας και των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων. Αρμόδιοι προς συντήρηση όλων των υπόλοιπων δημόσιων οδών είναι οι δήμοι και οι κοινότητες, ο καθένας μέσα στα όρια της διοικητικής του περιφέρειας. 4. Για την εφαρμογή των παραγράφων 2 και 3, ως «συντήρηση» νοείται η αποκατάσταση … των στοιχείων ασφαλείας της οδού (στηθαία, νησίδες ασφαλείας, σήμανση κ.ο.κ.), επιφυλασσομένων των διατάξεων που ισχύουν κάθε φορά για την αρμοδιότητα και τις ευθύνες των Οργανισμών Κοινής Ωφέλειας, επιφυλασσομένων των διατάξεων που ισχύουν κάθε φορά για την αρμοδιότητα και τις ευθύνες των Οργανισμών Κοινής Ωφέλειας. … Με τις διατάξεις του παρόντος δεν θίγονται οι αρμοδιότητες που αφορούν την καθαριότητα της επιφάνειας των οδών. 5. Οι αρμόδιες για τη συντήρηση των οδών υπηρεσίες υποχρεούνται να ελέγχουν, τουλάχιστον ανά δεκαπενθήμερο, τις οδούς της αρμοδιότητάς τους, για τη διαπίστωση βλαβών του οδοστρώματος και των λοιπών στοιχείων ασφαλείας της οδού και να καταγράφουν τα ευρήματα σε ειδικό βιβλίο, που τηρείται με ευθύνη του Προϊσταμένου τους. Τα όργανα της Ελληνικής Αστυνομίας υποχρεούνται να ειδοποιούν αμέσως και εγγράφως τις αρμόδιες για τη συντήρηση των οδών υπηρεσίες, για την ύπαρξη βλαβών του οδοστρώματος και των στοιχείων ασφαλείας των οδών που υποπίπτουν στην αντίληψή τους και εκθέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των χρηστών της οδού. … 6. Η αρμόδια προς συντήρηση της οδού υπηρεσία υποχρεούται να πραγματοποιήσει με όργανά της αυτοψία της βλάβης, μέσα σε δύο (2) εργάσιμες ημέρες αφότου λάβει με οποιονδήποτε τρόπο γνώση αυτής και να συντάξει συνοπτική έκθεση περί της έκτασης και του είδους της και της ύπαρξης ή μη ανάγκης άμεσης αντιμετώπισης. Εφόσον κατά την αυτοψία διαπιστωθεί επικινδυνότητα της βλάβης για την οδική ασφάλεια, λαμβάνονται άμεσα από τους διενεργούντες την αυτοψία τα απαραίτητα μέτρα για την προσωρινή της αποκατάσταση, εφόσον αυτή είναι δυνατή, άλλως για την οριοθέτηση και την κατάλληλη σήμανσή της, προς αποφυγή ατυχημάτων. …».
5. Επειδή, εξάλλου, ο κυρωθείς με τον ν. 3463/2006 (ΦΕΚ Α΄ 114) Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων (Κ.Δ.Κ.) ορίζει στο άρθρο 75 παρ. Ι ότι: «Ι. Οι δημοτικές και οι κοινοτικές αρχές διευθύνουν και ρυθμίζουν όλες τις τοπικές υποθέσεις, σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της εγγύτητας, με στόχο την προστασία, την ανάπτυξη και τη συνεχή βελτίωση των συμφερόντων και της ποιότητας ζωής της τοπικής κοινωνίας. Οι αρμοδιότητες των Δήμων και Κοινοτήτων αφορούν, κυρίως, τους τομείς: α) Ανάπτυξης, στον οποίο περιλαμβάνεται, ιδίως: 1. … 7. Ο σχεδιασμός, η κατασκευή, συντήρηση και διαχείριση υποδομών για τη στήριξη της τοπικής οικονομίας, όπως έργων οδοποιίας, … γ) Ποιότητας Ζωής και Εύρυθμης Λειτουργίας των Πόλεων και των Οικισμών, στον οποίο περιλαμβάνεται, ιδίως: 1. … 4. Η ρύθμιση της κυκλοφορίας, … και γενικότερα η λήψη μέτρων για την αποφυγή δυσμενών επιδράσεων στην ασφάλεια της κυκλοφορίας, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία. 5. … 11. Η μέριμνα και η λήψη μέτρων για την προστασία της ζωής και της περιουσίας των κατοίκων …». Εξάλλου, ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (Κ.Ο.Κ.), που κυρώθηκε με το πρώτο άρθρο του ν. 2696/1999 (ΦΕΚ Α΄ 57), όπως ίσχυε πριν από την κατάργηση της πλειονότητας των διατάξεών του με το άρθρο 115 περ. β’ του ν. 5209/2025 (ΦΕΚ Α΄ 100/13-6-2025), ορίζει στο άρθρο 1 ότι: «Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας εφαρμόζεται σε οδούς και σε χώρους που χρησιμοποιούνται για δημόσια κυκλοφορία οχημάτων, πεζών και ζώων», στο άρθρο 10 ότι: «1. Όποιος έχει τις κατά τον παρόντα Κώδικα αρμοδιότητες ή την εξουσία επί του πράγματος, επί του οποίου διεξάγεται δημόσια κυκλοφορία, υποχρεούται να λαμβάνει κάθε μέτρο, ώστε από τη δημόσια κυκλοφορία να μη δημιουργείται κίνδυνος ή ζημία τρίτων προσώπων ή άλλων έννομων αγαθών. 2. Η κατακόρυφη και οριζόντια σήμανση των οδών εκτελείται μόνο κατόπιν σχετικής μελέτης. Αρμόδιοι φορείς για την εκπόνηση ή έγκριση μελετών εφαρμογής … και για την εγκατάσταση και συντήρηση της σήμανσης αυτής είναι … είτε οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης που τις συντηρούν, κατά περίπτωση. …» και στο άρθρο 12 ότι: «1. Αυτοί που χρησιμοποιούν τις οδούς πρέπει να αποφεύγουν οποιαδήποτε συμπεριφορά που είναι ενδεχόμενο να εκθέσει σε κίνδυνο ή να παρεμβάλλει εμπόδια στην κυκλοφορία, να εκθέσει σε κίνδυνο πρόσωπα ή ζώα ή να προκαλέσει ζημιές σε δημόσιες ή ιδιωτικές περιουσίες. Οι οδηγοί υποχρεούνται να οδηγούν με σύνεση και με διαρκώς τεταμένη την προσοχή, … 2. … 4. Αν οι χρήστες των οδών δεν μπορούν να αποφύγουν τη δημιουργία εμποδίου ή κινδύνου, υποχρεούνται να λαμβάνουν αμέσως τα αναγκαία μέτρα για την απομάκρυνση ή αποτροπή αυτού και αν δεν μπορούν οφείλουν να ειδοποιούν τους λοιπούς χρήστες της οδού για την ύπαρξη του εμποδίου ή του κινδύνου. …».
6. Επειδή, από τις προεκτεθείσες διατάξεις του Κ.Δ.Κ., σε συνδυασμό με αυτές του άρθρου 7 του ν. 3481/2006 και του Κ.Ο.Κ., συνάγεται ότι ο Δήμος είναι αρμόδιος για την επίβλεψη της κατάστασης στην οποία βρίσκεται το (εντός των διοικητικών ορίων του) οδικό δίκτυο και υποχρεούται στην έγκαιρη λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων για τη μείωση της επικινδυνότητάς του και τη διασφάλιση της ανεμπόδιστης και ασφαλούς κυκλοφορίας των κινούμενων επί αυτού πεζών και των οχημάτων, μεταξύ των οποίων και για την εγκατάσταση και συντήρηση της κάθετης σήμανσης (πινακίδων) των δημοτικών οδών που βρίσκονται στα διοικητικά του όρια, προς τούτο, δε, υποχρεούται να λαμβάνει, δια των αρμόδιων οργάνων του, όλα τα αναγκαία και κατάλληλα μέτρα, ώστε η κάθετη σήμανση στις δημοτικές οδούς να διατηρείται σε καλή κατάσταση και να εξυπηρετεί τον σκοπό για τον οποίο έχει τοποθετηθεί. Για τον λόγο αυτόν, κατά τα ρητώς προβλεπόμενα στη διάταξη της παραγράφου 5 του άρθρου 7 του ν. 3481/2006, τα αρμόδια όργανα του Δήμου υποχρεούνται να ελέγχουν, τουλάχιστον ανά δεκαπενθήμερο, τις οδούς της αρμοδιότητάς τους, για τη διαπίστωση βλαβών των στοιχείων ασφαλείας της οδού και να καταγράφουν τα ευρήματα σε ειδικό βιβλίο. Επομένως, σε περίπτωση που τα αρμόδια όργανα του Δήμου παραλείψουν την οφειλόμενη προς τούτο νόμιμη υποχρέωσή τους ή ασκήσουν τα καθήκοντά τους πλημμελώς, με αποτέλεσμα να προκληθεί βλάβη σε διερχόμενα άτομα και κινούμενα ή σταθμευμένα οχήματα, ο Δήμος ευθύνεται σε αποζημίωση για τη ζημία που προκλήθηκε συνεπεία της παράλειψης αυτής, βάσει των άρθρων 105 και 106 Εισ.Ν.Α.Κ., και, μάλιστα, χωρίς να απαιτείται να αποδειχθεί υπαιτιότητα των αρμοδίων οργάνων του, λόγω της καθιερούμενης από τις ίδιες ως άνω διατάξεις αντικειμενικής ευθύνης του (πρβλ. ΣτΕ 1568/2024 σκ. 7).
7. Επειδή, εξάλλου, στο άρθρο 171 παρ. 1 και 3 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (Κ.Δ.Δ.), που κυρώθηκε με το πρώτο άρθρο του ν. 2717/1999 (ΦΕΚ Α΄ 97), ορίζεται ότι: «1. Τα δημόσια έγγραφα που έχουν συνταχθεί από το αρμόδιο όργανο και κατά τους νόμιμους τύπους αποτελούν πλήρη απόδειξη για όσα βεβαιώνεται σε αυτά, είτε ότι ενήργησε ο συντάκτης τους είτε ότι έγιναν ενώπιόν του, ως προς τα οποία είναι δυνατή η ανταπόδειξη μόνο εφόσον τα έγγραφα αυτά προσβληθούν ως πλαστά. … 3. Κατά τα λοιπά το περιεχόμενο των δημόσιων εγγράφων, καθώς και όλο το περιεχόμενο των ιδιωτικών, εκτιμάται σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 148. …», και στο άρθρο 148 του ίδιου Κώδικα προβλέπεται ότι «Το δικαστήριο χρησιμοποιεί τα αποδεικτικά μέσα κατά την κρίση του και τα εκτιμά ελευθέρως …». Από την προεκτεθείσα διάταξη του άρθρου 171 παρ. 1 του Κ.Δ.Δ. συνάγεται ότι τα δημόσια έγγραφα αποτελούν πλήρη απόδειξη μόνον ως προς όσα βεβαιώνονται σε αυτά ότι έγιναν από το δημόσιο όργανο ή ενώπιόν του και τα οποία μπορούν να αμφισβητηθούν μόνο με προσβολή τους για πλαστότητα, βάσει ειδικής προς τούτο πληρεξουσιότητας (πρβλ. ΣτΕ 1233, 584-5/2019, 2563/2016, 2997/2015, 1315/2014, 4216/2013, 377/2007). Αντιθέτως, για όλα όσα το όργανο έπρεπε, λόγω των καθηκόντων του, να ερευνήσει αυτεπαγγέλτως, επιτρέπεται ανταπόδειξη (ΣτΕ 2909/2020).
8. Επειδή, ακόμη, στην παράγραφο 2 του άρθρου 75 του ανωτέρω Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας, όπως αυτή αντικαταστάθηκε από το άρθρο 19 του ν.3900/2010 (ΦΕΚ Α΄ 213), ορίζεται ότι: «Τα κατά το ουσιαστικό δίκαιο έννομα αποτελέσματα της άσκησης της αγωγής επέρχονται, ως προς τον εναγόμενο, από την επίδοσή της σε αυτόν από τον ενάγοντα. …». Περαιτέρω, στην παράγραφο 3 του άρθρου 276 του ανωτέρω Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων προβλέπεται ότι: «Ο νόμιμος τόκος και ο τόκος υπερημερίας κάθε οφειλής των Ο.Τ.Α. ανέρχεται στο ποσοστό που ορίζεται για τις αντίστοιχες οφειλές του Δημοσίου». Εξάλλου, στο άρθρο 45 του ν. 4607/2019 (ΦΕΚ Α΄ 65), υπό τον τίτλο «Τοκοφορία οφειλών του Δημοσίου», ορίζεται ότι: «1. Το ύψος του νόμιμου επιτοκίου και του επιτοκίου υπερημερίας κάθε οφειλής του Δημοσίου ισούται προς το επιτόκιο των πράξεων Κύριας Αναχρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (MRO), που ισχύει κατά την ημερομηνία άσκησης του ένδικου βοηθήματος, πλέον τριών (3,00) εκατοστιαίων μονάδων ετησίως. Το επιτόκιο του προηγούμενου εδαφίου δεν μεταβάλλεται, κατά το μέρος που αφορά το επιτόκιο των πράξεων Κύριας Αναχρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (MRO), πριν από την εκάστοτε σωρευτική μεταβολή αυτού κατά μία (1,00) εκατοστιαία μονάδα, με σχετική βάση υπολογισμού του το επιτόκιο που ισχύει κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος. Τα ανωτέρω δεν ισχύουν για: … . Με την επιφύλαξη των εξαιρέσεων αυτών, όπου στην κείμενη νομοθεσία γίνεται αναφορά ή παραπομπή στο ύψος του οφειλόμενου από το Δημόσιο νόμιμου επιτοκίου ή και του επιτοκίου υπερημερίας, νοείται το επιτόκιο του παρόντος. 2. Στην περίπτωση των ένδικων βοηθημάτων κατά του Δημοσίου, τόκος οφείλεται, σε κάθε περίπτωση, μόνο από την επίδοση των σχετικών δικογράφων από τον διάδικο στον Υπουργό Οικονομικών ή στο αρμόδιο όργανο του Δημοσίου ή της Αρχής που προβλέπεται από τον νόμο σε ειδικές κατηγορίες υποθέσεων. Ειδικές διατάξεις νόμου, οι οποίες προβλέπουν ρητά διαφορετικό χρόνο έναρξης της τοκοφορίας, εξακολουθούν να ισχύουν. 3. Οι παράγραφοι 1 και 2 εφαρμόζονται και σε όλες τις εκκρεμείς υποθέσεις, σε οποιοδήποτε βαθμό και στάδιο, για το μέρος κατά το οποίο οι αξιώσεις για τόκο ανάγονται και υπολογίζονται σε χρόνο μετά την πρώτη του επόμενου μήνα από την έναρξη ισχύος του παρόντος».
9. Επειδή, στην προκειμένη περίπτωση, από τα στοιχεία της δικογραφίας, στην οποία περιλαμβάνεται και το …/…/…/10-12-2023 δελτίο οδικού τροχαίου ατυχήματος υλικών ζημιών του Αρχιφύλακα της Υποδιεύθυνσης Τροχαίας Θεσσαλονίκης …, προκύπτουν τα εξής: Στις 10-12-2023 και περί ώρα 20:35΄, η ενάγουσα κινούνταν με το με αριθμό κυκλοφορίας … ιδιωτικής χρήσης επιβατικό όχημα, ιδιοκτησίας της, στην οδό … εντός των διοικητικών ορίων του εναγόμενου Δήμου (σχετ. το …/12-3-2024 έγγραφο της Προϊσταμένης της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών του τελευταίου), με κατεύθυνση από τον Εύοσμο προς την Συμμαχική Οδό του Δήμου Ωραιοκάστρου, όταν, κατά την εκτέλεση ελιγμού αποφυγής σύγκρουσης με αυτοκίνητο που κινούνταν από την αντίθετη κατεύθυνση και είχε εισέλθει στο ρεύμα κυκλοφορίας της, το όχημά της διήλθε από «χαντάκι» (λακκούβα) μήκους δέκα (10) μέτρων και βάθους μεγαλύτερου των είκοσι (20) εκατοστών, το οποίο βρισκόταν στα δεξιά του οδοστρώματος της ανωτέρω οδού …, πλησίον του εμπορικού καταστήματος με τον διακριτικό τίτλο «…», και είχε δημιουργηθεί από «φάγωμα του ερείσματος», κατά τα αναγραφόμενα στο προαναφερόμενο δελτίο τροχαίου ατυχήματος, με αποτέλεσμα το όχημα της ενάγουσας να εκτραπεί από την πορεία του και να προσκρούσει σε τσιμεντένια περίφραξη παρακείμενου ακινήτου. Το αρμόδιο αστυνομικό όργανο κλήθηκε στις 22:10΄ και μετέβη στο σημείο του ατυχήματος περί ώρα 22:50΄, συνέταξε, δε, το παραπάνω δελτίο οδικού τροχαίου ατυχήματος υλικών ζημιών, σημειώνοντας, μεταξύ άλλων, ως προς το είδος του ατυχήματος, «ζημίες οχήματος από κακοτεχνίες» και επισημαίνοντας ότι δεν υπήρχε διαγράμμιση και σήμανση στο σημείο του ατυχήματος και ότι το όχημα της ενάγουσας υπέστη υλικές ζημιές στην εμπρόσθια δεξιά πλευρά του, τους δεξιούς τροχούς του και στο σκάφος του (σχετ. και το …/…/…/14-12-2023 έγγραφο του Διευθυντή της Υποδιεύθυνσης Τροχαίας Θεσσαλονίκης προς τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών του εναγόμενου Δήμου). Στη συνέχεια, με τις …/28-12-2023 και …/3-1-2024 αιτήσεις της προς τον Δήμο Ωραιοκάστρου, η ενάγουσα ζήτησε την καταβολή σε αυτή αποζημίωσης για την αποκατάσταση των υλικών ζημιών που υπέστη το παραπάνω όχημά της, συνεπεία της ύπαρξης κακοτεχνίας στο οδόστρωμα, με το δε Δ.Υ./14-3-2024 έγγραφο του αρμόδιου υπαλλήλου της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος, Πολιτικής Προστασίας και Ποιότητας Ζωής του εναγομένου, με τίτλο «Αξιολόγηση Δαπάνης» υπολογίστηκε η αξία των ανταλλακτικών για την επισκευή του οχήματος της ενάγουσας στο ποσό των 886,60 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. (πόρτα εμπρόσθια δεξιά, φτερό εμπρόσθιο δεξί, εμπρόσθιο δεξιό φανάρι, μπουκάλα άκρο δεξιά, ψαλίδι τροχού εμπρός δεξιά, ζάντα τροχού εμπρός δεξιά και φλας φτερού), και το κόστος της εργασίας για την εν λόγω επισκευή στο ποσό των 1.072,60 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. (αντικατάσταση εμπρός δεξιάς πόρτας, αντικατάσταση εμπρός δεξιού φτερού, αντικατάσταση εμπρός δεξιού φανού, αντικατάσταση μπουκάλα άκρο εμπρός δεξιά, αντικατάσταση εμπρός δεξί ψαλίδι τροχού, αντικατάσταση εμπρός δεξιάς ζάντας, επισκευή εμπρόσθιου προφυλακτήρα, επισκευή εμπρόσθιας δεξιάς κολώνας, καλίμπρα, εξαγωγή και επανατοποθέτηση εμπρόσθιου προφυλακτήρα, βαφή εμπρόσθιας δεξιάς πόρτας, βαφή εμπρόσθιου δεξί φτερού, βαφή εμπρόσθιου προφυλακτήρα, βαφή εμπρόσθιας δεξιάς κολώνας και ευθυγράμμιση τροχών), ήτοι το συνολικό κόστος επισκευής του οχήματος προσδιορίστηκε σε 1.959,20 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α.). Το δε ένδικο ζήτημα παραπέμφθηκε προς επίλυση στη Δημοτική Επιτροπή του εναγόμενου Δήμου, η οποία, αφού έλαβε υπόψη τα παραπάνω δεδομένα και την …/2-4-2024 εισήγηση του Νομικού Συμβούλου του Δήμου, με την …/Συν. …/30-4-2024 απόφασή της, τάχθηκε υπέρ της εξωδικαστικής επίλυσης της διαφοράς αυτής, ενέκρινε, όμως, την καταβολή στην ενάγουσα αποζημίωσης συνολικού ποσού 410 ευρώ, αποδεχόμενη την κάλυψη μέρους του κόστους των ως άνω ανταλλακτικών και εργασιών επισκευής του οχήματος που αναφέρονται στην ίδια ως άνω απόφαση. Εξάλλου, η προαναφερόμενη πρόταση του εναγόμενου Δήμου δεν έτυχε αποδοχής από την ενάγουσα, ως εκ του ποσού της εγκριθείσας αποζημίωσης.
10. Επειδή, ήδη, με την κρινόμενη αγωγή, όπως αναπτύσσεται με το νομίμως κατατεθέν στις 28-11-2024 υπόμνημα, η ενάγουσα εκθέτει ότι την παραπάνω ημέρα και ώρα, οδηγώντας το προαναφερόμενο όχημα, ιδιοκτησίας της, κινούνταν επί της οδού … στο Ωραιόκαστρο Θεσσαλονίκης με ταχύτητα που δεν ξεπερνούσε τα 40 χλμ./ώρα, όταν άγνωστο όχημα, που κινούνταν αντίθετα, εισήλθε στο ρεύμα κυκλοφορίας της και, επιχειρώντας αποφευκτικό της σύγκρουσης ελιγμό προς τα δεξιά, το όχημά της έπεσε σε «χαντάκι» μήκους 10 μέτρων και πλάτους 20 εκατοστών, δημιουργηθέν από διάβρωση του οδοστρώματος, το οποίο δεν ήταν εμφανές λόγω της έλλειψης διαγράμμισης και σήμανσης αυτού και μη επαρκούς φωτισμού της οδού. Στην προσπάθειά της, δε, να επαναφέρει το όχημα στην πορεία του, η ενάγουσα, όπως προβάλλει, προσέκρουσε με αυτό σε τσιμεντένιο τοιχίο περίφραξης παρακείμενου επαγγελματικού ακινήτου. Εξάλλου, κατά τα υποστηριζόμενα από την ενάγουσα, αυτόπτης μάρτυρας του ατυχήματος ήταν ο …, ο οποίος κατά τον χρόνο του συμβάντος κινούνταν με το όχημά του όπισθεν αυτής. Συναφώς, η ενάγουσα υποστηρίζει ότι η πρόκληση του προπεριγραφόμενου ατυχήματος οφείλεται αποκλειστικά στην εκ μέρους των αρμόδιων οργάνων του εναγομένου παράλειψη να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για τη συντήρηση του οδοστρώματος επί της παραπάνω οδού, προς εξασφάλιση της ασφαλούς διέλευσης των οχημάτων, ενώ, όπως επισημαίνει, οι συνθήκες υπό τις οποίες προκλήθηκε το ατύχημα αυτό συνομολογούνται από τον εναγόμενο Δήμο, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην προηγούμενη σκέψη έγγραφα των παραπάνω υπηρεσιών του. Για τον λόγο αυτόν, η ενάγουσα ζητεί να υποχρεωθεί ο εναγόμενος Δήμος να της καταβάλει, νομιμοτόκως από την επίδοση της αγωγής έως την εξόφληση και με απόφαση που θα κηρυχθεί προσωρινά εκτελεστή, το συνολικό ποσό των 2.484,20 ευρώ, ως αποζημίωση, κατ’ άρθρα 105 και 106 του Εισ.Ν.Α.Κ., προς αποκατάσταση της ζημίας που υπέστη από την ανωτέρω αιτία και, ειδικότερα: α) το ποσό των 1.959,20 ευρώ, που δαπάνησε για την αποκατάσταση των υλικών ζημιών του οχήματός της (αγορά ανταλλακτικών και διενέργεια τεχνικών εργασιών) και β) το ποσό των 525 ευρώ, κατά το οποίο μειώθηκε η αγοραστική αξία του οχήματός της (εργοστασίου κατασκευής GM DAEWOO AUTO, μοντέλου MATIZ, κυλινδρισμού 796 κ.ε., με ημερομηνία πρώτης άδειας 29-5-2007 και 115.000 διανυθέντα χιλιόμετρα), την οποία προσδιορίζει σε 3.500 ευρώ κατά τον χρόνο του ένδικου ατυχήματος. Επιπλέον, η ενάγουσα υποστηρίζει ότι υπέστη σημαντική ψυχική και σωματική δοκιμασία και ταλαιπωρία μέχρι την ολοκλήρωση της επισκευής του οχήματός της και λόγω της στέρησης της χρήσης του μοναδικού ιδιόκτητου μέσου μετακίνησής της, ενώ, επιπλέον, όπως επισημαίνει, επήλθε διατάραξη της κοινωνικοοικονομικής κατάστασής της, καθόσον το αυτοκίνητό της υπάγεται πλέον στην κατηγορία των «τρακαρισμένων οχημάτων». Κατόπιν τούτου, η ενάγουσα ζητεί να υποχρεωθεί ο εναγόμενος Δήμος να της καταβάλει, νομιμοτόκως, κατά τα ανωτέρω, και με απόφαση που θα κηρυχθεί προσωρινά εκτελεστή, το ποσό των 2.000 ευρώ, ως χρηματική ικανοποίηση, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 932 του Αστικού Κώδικα, για την αποκατάσταση της ηθικής βλάβης που, κατά τους ισχυρισμούς της, υπέστη από την ως άνω αιτία. Προς απόδειξη των ισχυρισμών της, η ενάγουσα προσκομίζει: α) το άνευ ημερομηνίας έγγραφο του γενικού συνεργείου αυτοκινήτων με τον διακριτικό τίτλο «…» και έδρα, μεταξύ άλλων, στην Παλαιά Συμμαχική Οδό Ωραιοκάστρου (…), στο οποίο περιγράφονται το είδος και το κόστος των ανταλλακτικών και των εργασιών επισκευής του οχήματος της ενάγουσας, όπως αναφέρονται στην προηγούμενη σκέψη, με επισυναπτόμενες στο εν λόγω έγγραφο πέντε (5) φορολογικές αποδείξεις της ίδιας επιχείρησης, με ημερομηνία έκδοσης 13-2-2024, συνολικού ποσού 1.959,20 ευρώ, συγκεκριμένα, δε, αποδείξεις για αγορά ανταλλακτικών ποσού 500 και 386,60 ευρώ και για παροχή υπηρεσιών ποσού 500, 500 και 72,60 ευρώ, β) την …/26-7-2022 άδεια κυκλοφορίας του οχήματος και εκτύπωση της …/8-6-2022 άδειας οδήγησης της ενάγουσας, γ) τη – νομοτύπως ληφθείσα, κατ’ άρθρο 185 του Κ.Δ.Δ. [σχετ. η …/20-11-2024 έκθεση του δικαστικού επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου Θεσσαλονίκης … περί επιδόσεως της οικείας από 14-11-2024 εξώδικης κλήσης στον εναγόμενο Δήμο] – …/27-11-2024 ένορκη βεβαίωση, ενώπιον της συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης …, του ανωτέρω … του …, αυτόπτη μάρτυρα του επίμαχου συμβάντος, κατά δήλωσή του, με την οποία επιβεβαιώνει τους παραπάνω ισχυρισμούς της ενάγουσας περί των συνθηκών επέλευσης του ένδικου τροχαίου ατυχήματος, δ) τρεις (3) εκτυπώσεις φωτογραφιών που φέρονται να απεικονίζουν το σημείο του ένδικου ατυχήματος (χαντάκι οδοστρώματος και τσιμεντένια περίφραξη παρακείμενου ακινήτου) και ε) τέσσερις (4) εκτυπώσεις φωτογραφιών που φέρονται να απεικονίζουν τις υλικές ζημίες του οχήματος της ενάγουσας. Αντιθέτως, ο εναγόμενος Δήμος Ωραιοκάστρου, με το κατατεθέν στις 20-3-2025 υπόμνημα, ζητεί την απόρριψη της αγωγής ως αβάσιμης, προβάλλοντας ότι δεν υφίσταται, εν προκειμένω, αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της παραπάνω κακοτεχνίας επί του οδοστρώματος της οδού … και της πρόκλησης των ζημιών του οχήματος της ενάγουσας, καθώς το επίμαχο ατύχημα προκλήθηκε λόγω της – συνομολογούμενης, κατά τους ισχυρισμούς του, από την ενάγουσα – εισόδου στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας του ανωτέρω ετέρου οχήματος, ένεκα της οποίας η ενάγουσα επιχείρησε εσφαλμένο αποφευκτικό ελιγμό προς τα δεξιά και διήλθε με το όχημά της από το προπεριγραφέν χωμάτινο έρεισμα του οδοστρώματος, καταλήγοντας στη σύγκρουση του αυτοκινήτου της με τσιμεντένια περίφραξη παρακείμενου ακινήτου, και, ως εκ τούτου, δεν στοιχειοθετείται υποχρέωσή του προς αποζημίωση αυτής, κατ’ άρθρα 105 και 106 του Εισ.Ν.Α.Κ.. Επικουρικώς, ο εναγόμενος Δήμος προβάλλει ένσταση συντρέχοντος πταίσματος της ενάγουσας σε ποσοστό 99%, διότι το ένδικο συμβάν προκλήθηκε, κατά τους ισχυρισμούς του, από την οδηγική συμπεριφορά της, συγκεκριμένα, δε, τις αποφευκτικές της σύγκρουσης με το ως άνω όχημα ενέργειές της, σε συνδυασμό με τη μεγαλύτερη από την επιτρεπόμενη ταχύτητα με την οποία, όπως προβάλλει, κινούνταν με το όχημά της. Μεταξύ, δε, των στοιχείων του διοικητικού φακέλου περιλαμβάνεται το …/14-3-2024 έγγραφο της Προϊσταμένης της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Ποιότητας Ζωής του εναγομένου, με τίτλο «Συνάφεια της ζημίας και του ύψους αυτής με την αιτία που προκλήθηκε, για το όχημα …», σύμφωνα με το οποίο από τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης συνάγεται ότι «υπάρχει αιτιώδης σχέση μεταξύ της ζημίας του αυτοκινήτου και της παράλειψης του δήμου να συντηρήσει το συγκεκριμένο σημείο. Αποτέλεσμα δε της κακοτεχνίας αυτής ήταν να υποστεί το όχημα του παθόντα τις ανωτέρω ζημίες», οι οποίες, σύμφωνα με το ίδιο ως άνω έγγραφο, ανέρχονται σε 1.959,20 ευρώ.
11. Επειδή, με τα δεδομένα αυτά, όπως προκύπτει από το …/…/…/10-12-2023 δελτίο οδικού τροχαίου ατυχήματος υλικών ζημιών του Αρχιφύλακα της Υποδιεύθυνσης Τροχαίας Θεσσαλονίκης …, το οποίο αποτελεί δημόσιο έγγραφο με την αποδεικτική δύναμη που μνημονεύεται στην έβδομη σκέψη της παρούσας, στις 10-12-2023 και περί ώρα 20:35΄, η ενάγουσα, οδηγώντας με το με αριθμό κυκλοφορίας … ιδιωτικής χρήσης επιβατικό όχημα, ιδιοκτησίας της, κινούνταν επί της οδό … στο Ωραιόκαστρο Θεσσαλονίκης, με κατεύθυνση από τον Εύοσμο προς την Συμμαχική Οδό του ίδιου Δήμου, όταν, επιχειρώντας ελιγμό αποφυγής οχήματος που κινούνταν από την αντίθετη κατεύθυνση και είχε εισέλθει στο ρεύμα κυκλοφορίας της, το όχημά της διήλθε από «χαντάκι» (λακκούβα) μήκους δέκα (10) μέτρων και βάθους μεγαλύτερου των είκοσι (20) εκατοστών, το οποίο βρισκόταν στα δεξιά του οδοστρώματος της ανωτέρω οδού, πλησίον του εμπορικού καταστήματος με τον διακριτικό τίτλο «…», με αποτέλεσμα το αυτοκίνητό της να εκτραπεί από την πορεία του και να προσκρούσει σε τσιμεντένια περίφραξη παρακείμενου ακινήτου. Κατά τα αναγραφόμενα, δε, στο ίδιο ως άνω δελτίο τροχαίου ατυχήματος, στο σημείο του συμβάντος δεν υπήρχε διαγράμμιση ή προειδοποιητική ένδειξη επί του οδοστρώματος. Οι προπεριγραφείσες συνθήκες πρόκλησης του επίμαχου τροχαίου ατυχήματος συνομολογούνται και από όργανα του εναγόμενου Δήμου διά εκδόσεως της ανωτέρω …/Συν. …/30-4-2024 απόφασης της Δημοτικής Επιτροπής του Δήμου Ωραιοκάστρου και του προαναφερόμενου …/14-3-2024 εγγράφου της Προϊσταμένης της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Ποιότητας Ζωής του τελευταίου. Εξάλλου, κατά τον χρόνο επέλευσης του ενδίκου συμβάντος, σύμφωνα με τις προεκτεθείσες διατάξεις και την ερμηνεία τους, ο Δήμος Ωραιοκάστρου είχε την ευθύνη για τη συντήρηση της παραπάνω οδού, στο πλαίσιο της οποίας υποχρεούνταν να μεριμνήσει για την αποκατάσταση της επίμαχης κακοτεχνίας επί του οδοστρώματος ή/και την τοποθέτηση ειδικής προειδοποιητικής σήμανσης, δοθέντος και του ότι τα όργανα αυτού οφείλουν να ελέγχουν, ανά τακτά χρονικά διαστήματα τις οδούς της αρμοδιότητάς του, για τη διαπίστωση βλαβών του οδοστρώματος. Με τα δεδομένα αυτά, εφόσον από τα στοιχεία της δικογραφίας δεν προκύπτει ότι ο εναγόμενος Δήμος είχε προβεί σε κάποια από τις ανωτέρω ενέργειες πριν από την επέλευση του επίμαχου συμβάντος, το Δικαστήριο κρίνει ότι θεμελιώνεται, στην προκειμένη περίπτωση, παράνομη παράλειψη υλικών ενεργειών από πλευράς των οργάνων του εναγόμενου Δήμου Ωραιοκάστρου, συγκεκριμένα, δε, παράλειψη της αποτελεσματικής επίβλεψης της κατάστασης στην οποία βρισκόταν το οδόστρωμα επί της ανωτέρω οδού, της επαρκούς συντήρησης αυτού διά αποκαταστάσεως της κακοτεχνίας (λακκούβας/χαντακιού) και της τοποθέτησης ειδικής προειδοποιητικής σήμανσης μέχρι την αποπεράτωση των σχετικών εργασιών. Η παράνομη δε αυτή παράλειψη υλικών ενεργειών του εναγομένου συνδέεται αιτιωδώς με το ένδικο ατύχημα, καθόσον η ύπαρξη της επίμαχης κακοτεχνίας στο οδόστρωμα ήταν αρκούντως ικανή, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, να οδηγήσει στην εκτροπή του οχήματος της ενάγουσας και, ακολούθως, στην πρόσκρουσή του στην τσιμεντένια περίφραξη παρακείμενου ακινήτου, με συνεπακόλουθο και την πρόκληση υλικών ζημιών. Άλλωστε, από κανένα στοιχείο της δικογραφίας δεν προκύπτει ότι κατά τον χρόνο επέλευσης του ατυχήματος η ενάγουσα οδηγούσε το όχημά της καθ’ υπέρβαση του ορίου ταχύτητας της περιοχής ή ότι με την οδηγική συμπεριφορά της συνέπραξε στην πρόκληση του ατυχήματος, όπως όλως αναποδείκτως προβάλλει ο εναγόμενος Δήμος. Συνεπώς, στοιχειοθετείται, εν προκειμένω, ευθύνη του εναγομένου Δήμου για αποζημίωση της ενάγουσας, κατά τα άρθρα 105 και 106 του Εισ.Ν.Α.Κ., προς αποκατάσταση της ζημίας την οποία υπέστη από την ως άνω παράνομη συμπεριφορά οργάνων του.
12. Επειδή, περαιτέρω, σχετικά με τον καθορισμό του ύψους της ζημίας της ενάγουσας, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη ότι, σύμφωνα με το …/…/…/10-12-2023 δελτίο οδικού τροχαίου ατυχήματος, το όχημα της ενάγουσας υπέστη υλικές ζημιές στην εμπρόσθια δεξιά πλευρά, τους δεξιούς τροχούς και το σκάφος του, για την αποκατάσταση των οποίων αυτή δαπάνησε το συνολικό ποσό των 1.959,20 ευρώ, όπως συνάγεται από τις προσκομιζόμενες από 13-2-2024 φορολογικές αποδείξεις αγοράς ανταλλακτικών και παροχής υπηρεσιών της παραπάνω εταιρείας με τον διακριτικό τίτλο «…». Επομένως, ο εναγόμενος Δήμος υποχρεούται να καταβάλει στην ενάγουσα, ως αποζημίωση κατά τις ως άνω διατάξεις του Εισ.Ν.Α.Κ., το ποσό αυτό των 1.959,20 ευρώ, το οποίο η ενάγουσα δαπάνησε για την αποκατάσταση των υλικών ζημιών που υπέστη το όχημά της από το ένδικο συμβάν, συνομολογουμένης, άλλωστε, της σχετικής δαπάνης και με το ως άνω, περιλαμβανόμενο στον διοικητικό φάκελο, Δ.Υ./14-3-2024 έγγραφο του αρμόδιου υπαλλήλου της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος, Πολιτικής Προστασίας και Ποιότητας Ζωής του εναγόμενου Δήμου, με τίτλο «Αξιολόγηση Δαπάνης». Αντιθέτως, απορριπτέο τυγχάνει το αγωγικό αίτημα για καταβολή του ποσού των 550 ευρώ λόγω ισόποσης μείωσης της αγοραστικής αξίας του οχήματος της ενάγουσας, οφειλόμενης στο επίμαχο ατύχημα, καθόσον ουδέν στοιχείο προσκομίστηκε από την τελευταία που να καθιστά δυνατό τον υπολογισμό της εμπορικής αξίας του οχήματός της προ του ατυχήματος. Περαιτέρω, λαμβάνοντας υπόψη, σύμφωνα με όσα έγιναν ερμηνευτικώς δεκτά στην τρίτη σκέψη, τις συνθήκες επέλευσης του ατυχήματος (πτώση του οχήματος σε λακκούβα/χαντάκι ευρισκόμενο στο δεξιό μέρος του οδοστρώματος και, κατόπιν απώλειας του ελέγχου του οχήματος, πρόσκρουση σε τσιμεντένιο τοιχίο/περίφραξη), το είδος και την προπεριγραφείσα έκταση των ζημιών του οχήματος, τη βαρύτητα του πταίσματος των οργάνων του εναγομένου, τα οποία οφείλουν να μεριμνούν για την επίβλεψη της κατάστασης του οδοστρώματος και τη συντήρησή του διά αποκατάστασης των κακοτεχνιών του, και δεδομένου ότι από τα προσκομιζόμενα από την ενάγουσα στοιχεία δεν προκύπτει η περιουσιακή κατάστασή της, μη δυνάμενη να συνεκτιμηθεί κατά την επιμέτρηση του ύψους της αποζημίωσης, το Δικαστήριο κρίνει ότι η ενάγουσα δικαιούται χρηματική ικανοποίηση, κατά το άρθρο 932 του Αστικού Κώδικα, για την αποκατάσταση της ηθικής βλάβης που υπέστη, ως ιδιοκτήτρια και οδηγός του ζημιωθέντος αυτοκινήτου κατά τον χρόνο του ατυχήματος, λόγω της ταραχής και στενοχώριας που βίωσε από το επίμαχο τροχαίο ατύχημα και στη θέα των ζημιών του οχήματός της, καθώς και λόγω της αναστάτωσης και της ταλαιπωρίας που υπέστη μέχρι την ολοκλήρωση της επισκευής του και κατά την προσπάθεια εξεύρεσης αποζημιωτικής λύσης σε διοικητικό στάδιο, το ύψος της οποίας (χρηματικής ικανοποίησης) πρέπει, κατά μερική αποδοχή του σχετικού αγωγικού αιτήματος, να ορισθεί στο εύλογο, κατά την εκτίμηση του Δικαστηρίου, ποσό των διακοσίων (200) ευρώ. Το ανωτέρω, δε, συνολικό ποσό των 2.159,20 ευρώ (1.959,20 + 200 ευρώ) πρέπει να υποχρεωθεί ο εναγόμενος Δήμος να καταβάλει στην ενάγουσα νομιμοτόκως, με το επιτόκιο που ορίζεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 45 του ν. 4607/2019 που παρατίθεται στην όγδοη σκέψη της παρούσας και εφαρμόζεται και για τις οφειλές των Ο.Τ.Α., σύμφωνα με το άρθρο 276 παρ. 3 του ν. 3463/2006 (ΦΕΚ Α΄ 114), από τις 26-7-2024 (ημέρα Παρασκευή), ήτοι την επομένη της επίδοσης της αγωγής, με επιμέλεια της ενάγουσας, στον εναγόμενο Δήμο, σύμφωνα με την …/25-7-2024 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου Θεσσαλονίκης …, μέχρι την πλήρη εξόφληση. Το δε αίτημα της ενάγουσας να κηρυχθεί η απόφαση προσωρινώς εκτελεστή πρέπει να απορριφθεί, διότι δεν πληρούνται οι προβλεπόμενες από την παρ. 3 του άρθρου 80 του Κ.Δ.Δ. προϋποθέσεις (όπως τίθενται μετά την τροποποίηση του εν λόγω άρθρου με το άρθρο 9 του ν. 3659/2008, ΦΕΚ Α΄ 77), σε συνδυασμό με το άρθρο 199 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα. Τέλος, τα δικαστικά έξοδα πρέπει να συμψηφιστούν μεταξύ των διαδίκων λόγω της εν μέρει νίκης και ήττας τους (άρθρο 275 παρ. 1 εδ. γ΄ του Κ.Δ.Δ.).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Δέχεται εν μέρει την αγωγή.
Υποχρεώνει τον εναγόμενο Δήμο Ωραιοκάστρου να καταβάλει στην ενάγουσα το συνολικό ποσό των δύο χιλιάδων εκατόν πενήντα εννέα ευρώ και είκοσι λεπτών (2.159,20 ευρώ), νομιμοτόκως, με το επιτόκιο που προβλέπεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 45 του ν. 4607/2019, από τις 26-7-2024 έως την πλήρη εξόφληση.
Συμψηφίζει τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων.
Η απόφαση αυτή κρίθηκε από τη Δικαστή που μνημονεύεται ανωτέρω και δημοσιεύθηκε στη Θεσσαλονίκη στις 31-12-2025, σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του Δικαστηρίου, από την Πρόεδρο του Τμήματος Σοφία Παπαθανασίου, Πρόεδρο Πρωτοδικών Δ.Δ., η οποία και υπογράφει το παρόν πρωτότυπο, κατ’ άρθρο 194 παρ. 3 εδ. α΄ του Κ.Δ.Δ., λόγω μετάθεσης της Πρωτοδίκη Δ.Δ. Ανθούλας Χίρτογλου στο Διοικητικό Πρωτοδικείο Κοζάνης.
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
