Σημαντική εξέλιξη για την οργάνωση και τη λειτουργία του Πρωτοδικείου Αθηνών αποτελεί η δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ Β΄ 6376/21.10.2026) της υπ’ αριθ. 25/2026 απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, με αντικείμενο την εν μέρει έγκριση του νέου Κανονισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας του Πρωτοδικείου Αθηνών, ο οποίος είχε καταρτιστεί με την υπ’ αριθ. 2/2026 απόφαση της Ολομέλειας του ίδιου Δικαστηρίου.
Ο νέος Κανονισμός, ο οποίος περιλαμβάνει 28 άρθρα, αποσκοπεί στην προσαρμογή της εσωτερικής οργάνωσης του μεγαλύτερου Πρωτοδικείου της χώρας στις απαιτήσεις που διαμορφώθηκαν μετά την εφαρμογή του Νέου Δικαστικού Χάρτη. Παράλληλα, καθορίζει με αναλυτικό τρόπο τη διάρθρωση των δικαστικών υπηρεσιών, την κατανομή των αρμοδιοτήτων, τη λειτουργία των πολιτικών και ποινικών τμημάτων, καθώς και την υπηρεσιακή οργάνωση των δικαστών και των δικαστικών υπαλλήλων στην κεντρική έδρα και στις περιφερειακές έδρες.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι ρυθμίσεις που αφορούν την κατανομή των δικαστικών υποθέσεων, τη λειτουργία των ανακριτικών γραφείων, την οργάνωση των επιμέρους γραμματειών και τον καθορισμό των υπηρεσιακών αρμοδιοτήτων, ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινή λειτουργία του Δικαστηρίου και την εξυπηρέτηση των δικηγόρων και των πολιτών.
Η Απόφαση 25/2026 του Αρείου Πάγου εγκρίνει εν μέρει τον καταρτισθέντα Κανονισμό, θέτοντας συγκεκριμένα όρια σε επιμέρους προβλέψεις του. Με τη δημοσίευσή της στο ΦΕΚ ολοκληρώνεται ένα σημαντικό στάδιο της διαδικασίας θεσμικής αναδιοργάνωσης του Πρωτοδικείου Αθηνών, στο πλαίσιο της εφαρμογής του νέου δικαστικού χάρτη της χώρας.
1. Κεντρική και περιφερειακές έδρες
Ορίζονται:
-
Κεντρική έδρα Αθήνας:
-
Πολιτικό Τμήμα: στις εγκαταστάσεις του πρώην Ειρηνοδικείου Αθηνών.
-
Ποινικό Τμήμα: στις εγκαταστάσεις της πρώην Σχολής Ευελπίδων.
-
-
Περιφερειακές έδρες:
-
Μαρούσι.
-
Κορωπί.
-
Περιστέρι.
-
Καλλιθέα και Ελευσίνα, με μεταβατικές προβλέψεις.
-
Οι Καλλιθέα και Ελευσίνα προβλέπεται να μεταφερθούν στην οργανωτική αρμοδιότητα του Πρωτοδικείου Πειραιά από 1.4.2027.
2. Αναδιοργάνωση Πολιτικού Τμήματος
Το Πολιτικό Τμήμα χωρίζεται σε 12 εξειδικευμένα τμήματα:
-
Ειδικό Τμήμα Οικογενειακού και Κληρονομικού Δικαίου.
-
Τμήμα Εμπραγμάτου Δικαίου και Κτηματολογίου.
-
Τμήμα Εμπορικού Δικαίου και Πτωχεύσεων.
-
Τμήμα Εφέσεων.
-
Τμήμα Εκουσίας Δικαιοδοσίας.
-
Τμήμα Μισθώσεων.
-
Τμήμα Αυτοκινήτων.
-
Τμήμα Εργατικών Διαφορών.
-
Τμήμα Απαλλοτριώσεων και Αμοιβών.
-
Τμήμα Μικροδιαφορών.
-
Τμήμα Ασφαλιστικών Μέτρων.
-
Τμήμα Ανακοπών κατά της Αναγκαστικής Εκτέλεσης.
Για κάθε τμήμα καθορίζονται:
-
Ημέρες και ώρες δικασίμων.
-
Πινάκια και εκθέματα.
-
Ανώτατος αριθμός υποθέσεων ανά δικάσιμο και δικαστή.
-
Κατανομή των δικαστικών υπηρεσιών.
Σκοπός είναι η ορθολογικότερη κατανομή των υποθέσεων και η αποφυγή υπερφόρτωσης των δικαστών.
3. Αναδιοργάνωση Ποινικού Τμήματος
Ρυθμίζεται η λειτουργία:
-
Μικτών Ορκωτών Δικαστηρίων.
-
Τριμελών και Μονομελών Πλημμελειοδικείων.
-
Αυτόφωρων δικαστηρίων.
-
Δικαστηρίων Ανηλίκων.
-
Δικαστικών Συμβουλίων.
-
Ανακριτικών Γραφείων.
Ειδικότερα προβλέπονται ανακριτές για:
-
Τακτικές ανακρίσεις.
-
Υποθέσεις ανηλίκων.
-
Υποθέσεις ναρκωτικών.
-
Διεθνή δικαστική συνδρομή.
-
Εμπορία ανθρώπων.
-
Εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας.
-
Υποθέσεις Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
-
Εγκλήματα διαφθοράς.
Σημαντική παρέμβαση: Οι ανακριτές ναρκωτικών παραμένουν πέντε και δεν αυξάνονται σε έξι, όπως είχε προταθεί αρχικά.
4. Ολομέλεια του Πρωτοδικείου
Ορίζονται οι κανόνες για:
-
Τη συγκρότηση της Ολομέλειας.
-
Τη σύγκλησή της.
-
Την απαρτία.
-
Τις αρμοδιότητές της.
Για την απαρτία απαιτείται παρουσία τουλάχιστον 100 μελών.
5. Ειδικές περίοδοι δικασίμων
Προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις για τον προσδιορισμό πολιτικών υποθέσεων κατά τις περιόδους:
-
Χριστουγέννων.
-
Πάσχα.
-
Ιουνίου.
Ρυθμίζονται επίσης ζητήματα δικαστικής μεσολάβησης και διαχείρισης κονδυλίων και εισφορών.
6. Αναδιοργάνωση Γραμματείας
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το μέρος που αφορά τους δικαστικούς υπαλλήλους.
Η Διεύθυνση Πολιτικής Διαδικασίας αναδιαρθρώνεται σε 28 επιμέρους τμήματα, τα οποία καλύπτουν:
-
Προκατάθεση δικογράφων.
-
Πινακισμούς.
-
Υποστήριξη δικαστικών εδρών.
-
Πτωχεύσεις.
-
Διαταγές πληρωμής.
-
Διαθήκες.
-
Τήρηση αρχείων.
Παράλληλα, καθορίζεται η διοικητική υπαγωγή των περιφερειακών εδρών στις αντίστοιχες Διευθύνσεις και Τμήματα.
7. Τι δεν ενέκρινε ο Άρειος Πάγος
Η Απόφαση 25/2026 επέφερε δύο σημαντικές παρεμβάσεις:
-
Δεν εγκρίθηκε η προτεινόμενη διάταξη για τον τρόπο χρέωσης των δικαστικών λειτουργών, επειδή το θέμα ρυθμίζεται ήδη νομοθετικά.
-
Δεν εγκρίθηκε η αύξηση των ανακριτικών γραφείων ναρκωτικών από πέντε σε έξι.
ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΦΕΚ Β 6376/2026 ΕΔΩ
