ο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης ακύρωσε κατάσχεση ακινήτου οικογένειας που δοκιμάστηκε από σοβαρή ασθένεια – Καταχρηστική κρίθηκε η επιμονή για πλειστηριασμό ενώ οι δύο πλευρές βρίσκονταν κοντά σε συμφωνία ρύθμισης
Σαφές μήνυμα προς τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων στέλνει απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, η οποία ακύρωσε έκθεση αναγκαστικής κατάσχεσης ακινήτου, κρίνοντας ότι η επίσπευση του πλειστηριασμού, ενώ βρίσκονταν σε εξέλιξη ουσιαστικές διαπραγματεύσεις για τη ρύθμιση της οφειλής, συνιστούσε καταχρηστική άσκηση δικαιώματος.
Η δικαστική κρίση στηρίχθηκε στο άρθρο 281 του Αστικού Κώδικα και στη συμπεριφορά του servicer, ο οποίος, ενώ συμμετείχε ενεργά στην αναζήτηση συμβιβαστικής λύσης και είχε προχωρήσει σε ανταλλαγή συγκεκριμένων προτάσεων με τον οφειλέτη, προχώρησε παράλληλα στην κατάσχεση του ακινήτου του.
Το χρονικό της υπόθεσης
Στην υπόθεση εμπλέκεται οικογένεια με στεγαστικό δάνειο, η συνολική απαίτηση από το οποίο ανερχόταν σε 410.791,31 ευρώ, πλέον τόκων υπερημερίας και δικαστικών εξόδων 8.800 ευρώ. Η αδυναμία εξυπηρέτησης της οφειλής συνδέθηκε με μια ιδιαίτερα δύσκολη οικογενειακή περίσταση: το 2023 η σύζυγος του δανειολήπτη διαγνώστηκε με επιθετική μορφή καρκίνου του στομάχου, γεγονός που επέβαλε σημαντικές δαπάνες για την αντιμετώπιση της ασθένειας και την έγκαιρη πραγματοποίηση των αναγκαίων θεραπειών.
Η οικονομική επιβάρυνση είχε ως αποτέλεσμα την πρόσκαιρη καθυστέρηση στην καταβολή των δόσεων. Ο οφειλέτης, ωστόσο, δεν παρέμεινε αδρανής. Από τον Απρίλιο του 2025 είχε απευθυνθεί στην εταιρεία διαχείρισης, ζητώντας τη διευθέτηση της οφειλής και γνωστοποιώντας τόσο τους λόγους της οικονομικής δυσχέρειας όσο και την περιουσιακή του προοπτική.
Συγκεκριμένα, ανέμενε την καταβολή αποζημίωσης για ακίνητο που είχε δεσμευθεί λόγω ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης ήδη από το 1987. Η υπόθεση είχε οδηγηθεί στη δικαιοσύνη, ενώ το ποσό που προσδοκούσε να εισπράξει από την απαλλοτρίωση, σύμφωνα με τα στοιχεία που αξιολόγησε το δικαστήριο, υπερέβαινε την απαίτηση του servicer. Επομένως, υπήρχε συγκεκριμένη προοπτική αποπληρωμής του δανείου, έστω και αν η είσπραξη της αποζημίωσης δεν ήταν άμεσα δυνατή.
Το πλέον καθοριστικό στοιχείο, ωστόσο, ήταν η πορεία των διαπραγματεύσεων. Από τον Απρίλιο του 2025 έως τον Σεπτέμβριο του 2026 πραγματοποιήθηκαν αλλεπάλληλες επικοινωνίες, με ανταλλαγή ηλεκτρονικών μηνυμάτων και προτάσεων μεταξύ των δύο πλευρών. Οι συνομιλίες είχαν προχωρήσει σημαντικά, καθώς είχε επιτευχθεί σύγκλιση ως προς το ύψος της προκαταβολής που θα κατέβαλλε ο οφειλέτης. Η μόνη ουσιαστική εκκρεμότητα αφορούσε την απαίτηση της εταιρείας να συμμετάσχουν πρόσθετοι εγγυητές στη σύμβαση ρύθμισης.
Η αντίφαση
Παρά την εξέλιξη αυτή, στις 20 Μαρτίου 2026 επιβλήθηκε κατάσχεση στο ακίνητο, με προγραμματισμένο πλειστηριασμό για τις 4 Νοεμβρίου 2026. Αξιοσημείωτο είναι ότι οι διαπραγματεύσεις δεν διακόπηκαν ούτε μετά την επιβολή του μέτρου. Αντίθετα, συνεχίστηκαν μέχρι και λίγες ημέρες πριν από τη συζήτηση της ανακοπής, με την εταιρεία να εξετάζει ακόμη και την τροποποίηση της προηγούμενης πρότασής της.
Αυτή ακριβώς η αντίφαση αποτέλεσε τον πυρήνα της δικαστικής κρίσης. Το δικαστήριο επισήμανε ότι οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, όπως και τα τραπεζικά ιδρύματα, έχουν αυξημένη ευθύνη κατά την άσκηση του έργου τους. Όταν ο οφειλέτης συνεργάζεται και επιδιώκει πραγματικά τη ρύθμιση, οφείλουν να εξετάζουν τη δυνατότητα εξεύρεσης συμβιβαστικής λύσης, σύμφωνα με τις αρχές της καλής πίστης και των χρηστών συναλλακτικών ηθών.
Στην προκειμένη περίπτωση, η συνεχής επικοινωνία, η ανταλλαγή συγκεκριμένων προτάσεων και η σημαντική σύγκλιση των θέσεων είχαν δημιουργήσει στους δανειολήπτες την εύλογη πεποίθηση ότι η εταιρεία επιδίωκε την ολοκλήρωση της διαδικασίας ρύθμισης πριν προχωρήσει σε αναγκαστική εκτέλεση.
Όπως χαρακτηριστικά προκύπτει από το σκεπτικό της απόφασης, διαφορετική θα ήταν η αντιμετώπιση εάν ο servicer είχε απορρίψει ρητά το αίτημα ρύθμισης πριν από την κατάσχεση ή δεν είχε εκδηλώσει ενδιαφέρον για την εξεύρεση λύσης. Εδώ, όμως, οι συνομιλίες βρίσκονταν σε πλήρη εξέλιξη και οι δύο πλευρές είχαν μειώσει σημαντικά την απόσταση των αρχικών τους θέσεων.
Το δικαστήριο έκρινε ότι η επιβολή κατάσχεσης υπό αυτές τις συνθήκες αποτελούσε μέτρο ιδιαίτερης σκληρότητας, με δυσανάλογα επαχθείς συνέπειες για την οικογένεια. Συνεκτίμησε, επίσης, ότι η απαίτηση ήταν εμπραγμάτως εξασφαλισμένη, στοιχείο που ενίσχυε την ανάγκη στάθμισης των συμφερόντων των δύο πλευρών.
Με βάση τα παραπάνω, έκανε δεκτή την ανακοπή και ακύρωσε την έκθεση αναγκαστικής κατάσχεσης, με αποτέλεσμα να ακυρωθεί η συγκεκριμένη διαδικασία πλειστηριασμού.
Η απόφαση δεν διαγράφει την οφειλή ούτε επιβάλλει στον servicer την αποδοχή συγκεκριμένης ρύθμισης. Θέτει, όμως, ένα ουσιαστικό όριο στον τρόπο με τον οποίο μπορεί να ασκείται το δικαίωμα αναγκαστικής εκτέλεσης, όταν η προηγούμενη συμπεριφορά του πιστωτή έχει δημιουργήσει εύλογες προσδοκίες για συμβιβαστική διευθέτηση.
