Οι γονείς αναλαμβάνουν από κοινού και εξίσου την επιμέλεια – Πώς υπολογίστηκε η διατροφή και τι αποφασίστηκε για την εξέταση των παιδιών από ειδικό ψυχικής υγείας
Στην από κοινού και εξίσου άσκηση της επιμέλειας δύο ανήλικων παιδιών από τους γονείς τους, με εναλλασσόμενη κατοικία ανά εβδομάδα, κατέληξε το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Παράλληλα, υποχρέωσε τον πατέρα να καταβάλλει στη μητέρα 885 ευρώ τον μήνα για κάθε παιδί, δηλαδή συνολικά 1.770 ευρώ μηνιαίως, για χρονικό διάστημα δύο ετών.
Η απόφαση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή συνδυάζει την ισόχρονη διαμονή των παιδιών και με τους δύο γονείς με την υποχρέωση του πατέρα να συνεισφέρει οικονομικά στη διατροφή τους με το συγκεκριμένο ποσό. Το δικαστήριο δεν θεώρησε, δηλαδή, ότι η εναλλασσόμενη κατοικία καταργεί την υποχρέωση καταβολής διατροφής, αλλά προσδιόρισε τη συμμετοχή κάθε γονέα με βάση τις οικονομικές του δυνατότητες και τις ανάγκες των παιδιών.
Δύο αγωγές και αντίθετα αιτήματα
Η υπόθεση αφορούσε ένα διαζευγμένο ζευγάρι που είχε αποκτήσει δύο κόρες. Οι γονείς είχαν ήδη συμφωνήσει, μετά τη λύση του γάμου τους, στην από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας. Στη συνέχεια, όμως, προέκυψαν διαφωνίες για την επιμέλεια, τον τρόπο διαμονής των παιδιών και ζητήματα που αφορούσαν την ψυχική τους υγεία.
Η μητέρα προσέφυγε στο δικαστήριο ζητώντας να της ανατεθεί αποκλειστικά η επιμέλεια, υποστηρίζοντας ότι η από κοινού άσκησή της δεν ήταν πλέον εφικτή. Ζήτησε, επίσης, να υποχρεωθεί ο πατέρας να καταβάλλει διατροφή για τις δύο κόρες τους και να επιτραπεί η εξέτασή τους από παιδοψυχολόγο ή παιδοψυχίατρο.
Από την πλευρά του, ο πατέρας άσκησε δική του αγωγή, ζητώντας επίσης να του ανατεθεί αποκλειστικά η επιμέλεια. Επικουρικά, σε περίπτωση που το αίτημά του δεν γινόταν δεκτό, ζητούσε την από κοινού άσκησή της με εναλλασσόμενη διαμονή των παιδιών.
Το δικαστήριο συνεκδίκασε τις δύο αγωγές και εξέτασε τα αιτήματα των γονέων, καθώς και τα στοιχεία που προσκομίστηκαν. Στο πλαίσιο της διαδικασίας πραγματοποιήθηκε και η προβλεπόμενη από τον νόμο επικοινωνία της δικαστή με τα ανήλικα παιδιά.
Μία εβδομάδα σε κάθε σπίτι
Το δικαστήριο δεν έκανε δεκτό το αίτημα κανενός από τους δύο γονείς για αποκλειστική επιμέλεια. Αντίθετα, ανέθεσε την επιμέλεια και στους δύο, από κοινού και εξίσου, ορίζοντας ως τόπο κατοικίας των παιδιών, εναλλάξ, την κατοικία καθενός από τους γονείς.
Σύμφωνα με το πρόγραμμα που ορίστηκε, τα παιδιά θα διαμένουν με τον έναν γονέα από την Κυριακή στις 19.30 έως την Κυριακή της επόμενης εβδομάδας, επίσης στις 19.30. Στη συνέχεια θα παραδίδονται στον άλλο γονέα. Η εφαρμογή του προγράμματος ορίστηκε να αρχίσει στις 25 Ιανουαρίου 2026, με τα παιδιά να διαμένουν αρχικά με τη μητέρα.
Η απόφαση προβλέπει ειδικές ρυθμίσεις για τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά, το Πάσχα και τις θερινές διακοπές του Ιουλίου και του Αυγούστου. Η κατανομή των περιόδων αυτών εναλλάσσεται ανάλογα με το αν το ημερολογιακό έτος είναι μονό ή ζυγό, ώστε τα παιδιά να περνούν αντίστοιχα χρονικά διαστήματα και με τους δύο γονείς.
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για τα γενέθλια της μίας κόρης. Ο γονέας με τον οποίο δεν θα διαμένει εκείνη την ημέρα δικαιούται να επικοινωνήσει μαζί της από τις 18.30 έως τις 21.30, παραλαμβάνοντάς την και επιστρέφοντάς την στον άλλο γονέα.
Επιπλέον, κατά το διάστημα που τα παιδιά θα βρίσκονται με τον έναν γονέα, ο άλλος θα έχει δικαίωμα απρόσκοπτης καθημερινής τηλεφωνικής ή ηλεκτρονικής επικοινωνίας, ακόμη και μέσω βιντεοκλήσης, πάντοτε σύμφωνα με το καθημερινό πρόγραμμα των παιδιών.
Η απόφαση δεν περιορίζεται στον καθορισμό του προγράμματος. Υποχρεώνει κάθε γονέα να παραδίδει τα παιδιά στον άλλο, όταν έρχεται η ώρα της εναλλαγής. Για κάθε υπαίτια παράβαση προβλέπει προσωπική κράτηση έως έναν μήνα και χρηματική ποινή 500 ευρώ.
Γιατί ο πατέρας θα πληρώνει 1.770 ευρώ τον μήνα
Το οικονομικό σκέλος αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σημεία της απόφασης. Το δικαστήριο προσδιόρισε τις μηνιαίες ανάγκες κάθε παιδιού σε 1.100 ευρώ. Στο ποσό αυτό συνυπολόγισε, μεταξύ άλλων, τα δίδακτρα του ιδιωτικού σχολείου, μία εξωσχολική δραστηριότητα για κάθε παιδί, τις δαπάνες διαβίωσης και το μερίδιο που τους αναλογεί στα έξοδα κατοικίας. Συνυπολόγισε, επίσης, την προσωπική εργασία της μητέρας για τη φροντίδα τους, την οποία αποτίμησε σε 100 ευρώ τον μήνα για κάθε παιδί.
Στη συνέχεια, το δικαστήριο εξέτασε τις οικονομικές δυνατότητες των δύο γονέων. Όπως αναφέρεται στο σκεπτικό της απόφασης, έλαβε υπόψη μηνιαία οικονομική δυνατότητα 1.000 ευρώ για τη μητέρα και 4.100 ευρώ για τον πατέρα. Με βάση τη μεταξύ τους αναλογία, υπολόγισε ότι η μητέρα πρέπει να συνεισφέρει 215 ευρώ τον μήνα για κάθε παιδί, ενώ η συνεισφορά του πατέρα ανέρχεται σε 885 ευρώ για το καθένα.
Έτσι, ο πατέρας υποχρεώνεται να καταβάλλει συνολικά 1.770 ευρώ κάθε μήνα στη μητέρα, κατά το πρώτο πενθήμερο του μήνα, για δύο χρόνια. Σε περίπτωση καθυστέρησης προβλέπεται νόμιμος τόκος έως την εξόφληση.
Το δικαστήριο διευκρινίζει, μάλιστα, ότι για τον προσδιορισμό της διατροφής έλαβε υπόψη και τις δαπάνες που αναλαμβάνει ο πατέρας κατά το διάστημα που τα παιδιά διαμένουν μαζί του. Οι δαπάνες αυτές δεν εξαφανίζουν την υποχρέωση διατροφής, αλλά συνεκτιμώνται ως στοιχείο που επηρεάζει την οικονομική του κατάσταση.
Η διάταξη για την καταβολή της διατροφής κηρύχθηκε προσωρινά εκτελεστή. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να εκτελεστεί χωρίς να χρειάζεται να αναμένεται η ολοκλήρωση τυχόν περαιτέρω δικαστικής διαδικασίας.
Η εξέταση από παιδοψυχολόγο ή παιδοψυχίατρο
Ένα ακόμη ζήτημα στο οποίο κλήθηκε να αποφασίσει το δικαστήριο ήταν η διαφωνία των γονέων σχετικά με την εξέταση των παιδιών από ειδικό ψυχικής υγείας. Το δικαστήριο έλυσε τη διαφωνία υπέρ της μητέρας και της επέτρεψε, κατά το διάστημα που τα παιδιά θα διαμένουν μαζί της, να τα οδηγήσει για εξέταση σε παιδοψυχολόγο ή παιδοψυχίατρο δημόσιας δομής, ο οποίος θα γνωματεύσει σχετικά.
Εφόσον από την εξέταση προκύψει ανάγκη θεραπευτικών συνεδριών, η απόφαση επιτρέπει να πραγματοποιηθούν χωρίς να απαιτείται η σύμπραξη του πατέρα. Προβλέπει, ωστόσο, ότι οι συνεδρίες θα κατανεμηθούν ισομερώς ανάμεσα στους δύο γονείς, έπειτα από συμφωνία τους ως προς τον χρόνο πραγματοποίησής τους.
