ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (τμήμα μείζονος συνθέσεως)
της 17ης Νοεμβρίου 2026 (*)
« Αίτηση αναιρέσεως – Θεσμικό δίκαιο – Συνεργασία στον τομέα της επιβολής του νόμου – Κανονισμός (ΕΕ) 2016/794 – Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου (Ευρωπόλ) – Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων (ΕΕΠΔ) – Απόφαση του ΕΕΠΔ σχετικά με την επεξεργασία δεδομένων από την Ευρωπόλ – Τροποποίηση του κανονισμού 2016/794 με τον κανονισμό (ΕΕ) 2022/991 – Μεταβατικές ρυθμίσεις σχετικά με την επεξεργασία δεδομένων από την Ευρωπόλ – Προσφυγή ακυρώσεως ασκηθείσα από τον ΕΕΠΔ για την προάσπιση της ανεξαρτησίας του – Παραδεκτό – Αρχή της θεσμικής ισορροπίας – Άρθρο 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ – Πράξη που αφορά άμεσα τον ενδιαφερόμενο »
Στην υπόθεση C‑698/23 P,
με αντικείμενο αίτηση αναιρέσεως δυνάμει του άρθρου 56 του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ασκήθηκε στις 16 Νοεμβρίου 2023,
Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων (ΕΕΠΔ), εκπροσωπούμενος αρχικώς από την A. Buchta, την F. Coudert, τον D. Nardi και τον T. Zerdick, και στη συνέχεια από την E. Χατζηλιάση, την F. Coudert, τον D. Nardi και τον T. Zerdick,
αναιρεσείων,
όπου οι λοιποί διάδικοι είναι:
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, εκπροσωπούμενο αρχικώς από τον I. Liukkonen, την P. López-Carceller και τον R. van de Westelaken, στη συνέχεια από τον I. Liukkonen, την P. López-Carceller, την M. Migliorati και την M. Pencheva, και τέλος από τον I. Liukkonen, την M. Migliorati και την M. Pencheva,
Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκπροσωπούμενο αρχικώς από τους J. Lotarski, R. Meyer και K. Pleśniak, και στη συνέχεια από τους J. Lotarski και K. Pleśniak,
καθών πρωτοδίκως,
υποστηριζόμενοι από:
την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, εκπροσωπούμενη αρχικώς από τους J. Möller και P.‑L. Krüger, και στη συνέχεια από τον J. Möller,
τη Γαλλική Δημοκρατία, εκπροσωπούμενη αρχικώς από τον R. Bénard, την B. Dourthe και τον B. Fodda, στη συνέχεια από τον R. Bénard, την B. Dourthe, την O. Duprat-Mazaré και τον B. Fodda, και τέλος από την B. Dourthe,
την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τον A. Μπουχάγιαρ, τον H. Leupold και την F. Tomat,
παρεμβαίνουσες στην αναιρετική διαδικασία,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τμήμα μείζονος συνθέσεως),
συγκείμενο από τους K. Lenaerts, Πρόεδρο, T. von Danwitz (εισηγητή), Αντιπρόεδρο, K. Jürimäe, Κ. Λυκούργο, I. Jarukaitis, B. Smulders, S. Gervasoni και N. Fenger, προέδρους τμήματος, S. Rodin, E. Regan, A. Kumin, N. Jääskinen, M. Condinanzi, F. Schalin και N. Piçarra, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: M. Campos Sánchez-Bordona
γραμματέας: C. Strömholm, διοικητική υπάλληλος,
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 11ης Μαρτίου 2025,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 8ης Μαΐου 2025,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1 Με την αίτησή του αναιρέσεως, ο Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων (ΕΕΠΔ) ζητεί την αναίρεση της διάταξης του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 6ης Σεπτεμβρίου 2023, ΕΕΠΔ κατά Κοινοβουλίου και Συμβουλίου (T‑578/22, στο εξής: αναιρεσιβαλλόμενη διάταξη, EU:T:2023:522), με την οποία το Γενικό Δικαστήριο έκρινε απαράδεκτη την προσφυγή του με αίτημα την ακύρωση των άρθρων 74α και 74β του κανονισμού (ΕΕ) 2016/794 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2016, για τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου (Ευρωπόλ) και την αντικατάσταση και κατάργηση των αποφάσεων του Συμβουλίου 2009/371/ΔΕΥ, 2009/934/ΔΕΥ, 2009/935/ΔΕΥ, 2009/936/ΔΕΥ και 2009/968/ΔΕΥ (ΕΕ 2016, L 135, σ. 53) (στο εξής: αρχικός κανονισμός Ευρωπόλ), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2022/991 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 8ης Ιουνίου 2022, όσον αφορά τη συνεργασία της Ευρωπόλ με ιδιωτικούς φορείς, την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από την Ευρωπόλ προς υποστήριξη ποινικών ερευνών και τον ρόλο της Ευρωπόλ στην έρευνα και την καινοτομία (ΕΕ 2022, L 169, σ. 1) (στο εξής: τροποποιημένος κανονισμός Ευρωπόλ) (στο εξής, από κοινού: επίμαχες μεταβατικές διατάξεις).
Το νομικό πλαίσιο
Η Συνθήκη ΕΕ
2 Το άρθρο 13, παράγραφος 1, ΣΕΕ ορίζει τα ακόλουθα:
«Η [Ευρωπαϊκή] Ένωση διαθέτει θεσμικό πλαίσιο που αποσκοπεί στην προώθηση των αξιών της, στην επιδίωξη των στόχων της, στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων της, των συμφερόντων των πολιτών της και των συμφερόντων των κρατών μελών, καθώς και στη διασφάλιση της συνοχής, της αποτελεσματικότητας και της συνέχειας των πολιτικών και των δράσεών της.
Τα θεσμικά όργανα της Ένωσης είναι:
– το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
– το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο,
– το Συμβούλιο [της Ευρωπαϊκής Ένωσης],
– η Ευρωπαϊκή Επιτροπή[…],
– το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
– η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα,
– το Ελεγκτικό Συνέδριο.»
Η Συνθήκη ΛΕΕ
3 Το άρθρο 16, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ ορίζει τα ακόλουθα:
«Το […] Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, θεσπίζουν τους κανόνες σχετικά με την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα θεσμικά και λοιπά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης, καθώς και από τα κράτη μέλη κατά την άσκηση δραστηριοτήτων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης, και σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών. Η τήρηση των κανόνων αυτών υπόκειται στον έλεγχο ανεξάρτητων αρχών.
[…]»
4 Το άρθρο 263 ΣΛΕΕ προβλέπει τα εξής:
«Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ελέγχει τη νομιμότητα των νομοθετικών πράξεων, πράξεων του Συμβουλίου, της Επιτροπής, και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, εκτός των συστάσεων και γνωμών, και των πράξεων του […] Κοινοβουλίου και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που παράγουν νομικά αποτελέσματα έναντι τρίτων. Ελέγχει επίσης τη νομιμότητα των πράξεων των λοιπών οργάνων ή οργανισμών της Ένωσης που προορίζονται να παράγουν έννομα αποτελέσματα έναντι τρίτων.
Για τον σκοπό αυτό, το Δικαστήριο είναι αρμόδιο να αποφαίνεται επί προσφυγών που ασκούνται από κράτος μέλος, το […] Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο ή την Επιτροπή, λόγω αναρμοδιότητος, παραβάσεως ουσιώδους τύπου, παραβάσεως των Συνθηκών ή οποιουδήποτε κανόνα δικαίου σχετικού με την εφαρμογή της ή λόγω καταχρήσεως εξουσίας.
Το Δικαστήριο είναι αρμόδιο, υπό τις ίδιες προϋποθέσεις, να αποφαίνεται επί προσφυγών που ασκούνται από το Ελεγκτικό Συνέδριο, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και την Επιτροπή των Περιφερειών, με σκοπό τη διατήρηση των προνομιών τους.
Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο μπορεί, υπό τις προϋποθέσεις του πρώτου και του δευτέρου εδαφίου, να ασκεί προσφυγή κατά των πράξεων των οποίων είναι αποδέκτης ή που το αφορούν άμεσα και ατομικά, καθώς και κατά των κανονιστικών πράξεων που το αφορούν άμεσα χωρίς να περιλαμβάνουν εκτελεστικά μέτρα.
[…]»
Ο κανονισμός (ΕΚ) 45/2001
5 Κατά το άρθρο 41, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΚ) 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2000, σχετικά με την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα όργανα και τους οργανισμούς της Κοινότητας και σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών (ΕΕ 2001, L 8, σ. 1), «[σ]υνιστάται ανεξάρτητη εποπτική αρχή, καλούμενη στο εξής [ΕΕΠΔ]».
Ο κανονισμός (ΕΕ) 2018/1725
6 O κανονισμός (EΕ) 2018/1725 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Οκτωβρίου 2018, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα θεσμικά και λοιπά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης και την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών, και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 45/2001 και της απόφασης αριθ. 1247/2002/ΕΚ (ΕΕ 2018 L 295, σ. 39), ορίζει στο άρθρο 1, παράγραφος 3, τα εξής:
«Ο [ΕΕΠΔ] ελέγχει την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος κανονισμού σε κάθε πράξη επεξεργασίας δεδομένων που πραγματοποιείται από όργανο ή οργανισμό της Ένωσης.»
7 Το κεφάλαιο VI του κανονισμού, με τίτλο «Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων» και περιλαμβάνει τα άρθρα 52 έως 60. Το άρθρο 52 του κανονισμού, με τον ίδιο τίτλο, ορίζει τα εξής:
«1. Συστήνεται [ΕΕΠΔ].
2. Όσον αφορά την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, ο [ΕΕΠΔ] είναι επιφορτισμένος να εξασφαλίζει ότι τα όργανα και οι οργανισμοί της Ένωσης σέβονται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις ελευθερίες των φυσικών προσώπων, ιδίως δε το δικαίωμά τους στην προστασία των δεδομένων.
3. Ο [ΕΕΠΔ] είναι επιφορτισμένος με την παρακολούθηση και την εξασφάλιση της εφαρμογής των διατάξεων του παρόντος κανονισμού και κάθε άλλης ενωσιακής πράξης στον τομέα της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που πραγματοποιείται από όργανο ή οργανισμό της Ένωσης, και για την παροχή συμβουλών προς τα όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης και προς τα υποκείμενα των δεδομένων για κάθε θέμα που αφορά την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Προς τους σκοπούς αυτούς, ο [ΕΕΠΔ] εκτελεί τα καθήκοντα που προβλέπονται στο άρθρο 57 και ασκεί τις αρμοδιότητες που του ανατίθενται δυνάμει του άρθρου 58.
[…]»
8 Το άρθρο 55 του ως άνω κανονισμού, το οποίο επιγράφεται «Ανεξαρτησία», έχει ως εξής:
«1. Ο [ΕΕΠΔ] εκτελεί τα καθήκοντά του και ασκεί τις εξουσίες του σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό με πλήρη ανεξαρτησία.
2. Ο [ΕΕΠΔ] εκτελεί τα καθήκοντά του και ασκεί τις εξουσίες του σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό χωρίς εξωτερικές επιρροές, είτε άμεσες είτε έμμεσες, και δεν ζητεί ούτε λαμβάνει οδηγίες από κανέναν.
3. Ο [ΕΕΠΔ] απέχει από κάθε πράξη ασυμβίβαστη προς τα καθήκοντά του και, κατά τη διάρκεια της θητείας του, δεν ασκεί καμία άλλη επαγγελματική δραστηριότητα, αμειβόμενη ή μη.
4. Μετά τη λήξη της θητείας του, ο [ΕΕΠΔ] υποχρεούται να συμπεριφέρεται με ακεραιότητα και διακριτικότητα σε σχέση με την αποδοχή ορισμένων θέσεων και ευεργετημάτων.»
9 Κατά το άρθρο 57, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 2018/1725, σχετικά με τις «Καθήκοντα» του ΕΕΠΔ, «ο [ΕΕΠΔ] παρακολουθεί και επιβάλλει την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού από όργανα και οργανισμούς της Ένωσης, με εξαίρεση την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της άσκησης των δικαιοδοτικών του καθηκόντων».
10 Το άρθρο 58 του κανονισμού, με τίτλο «Εξουσίες», προβλέπει τα εξής:
«[…]
2. Ο [ΕΕΠΔ] διαθέτει τις ακόλουθες διορθωτικές εξουσίες:
α) να απευθύνει προειδοποιήσεις στον υπεύθυνο επεξεργασίας ή στον εκτελούντα την επεξεργασία ότι οι σκοπούμενες πράξεις επεξεργασίας είναι πιθανόν να παραβαίνουν διατάξεις του παρόντος κανονισμού,
[…]
ε) να δίνει εντολή στον υπεύθυνο επεξεργασίας ή στον εκτελούντα την επεξεργασία να καθιστά τις πράξεις επεξεργασίας σύμφωνες με τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού, εάν χρειάζεται, με συγκεκριμένο τρόπο και εντός ορισμένης προθεσμίας,
[…]
4. Ο [ΕΕΠΔ] έχει την εξουσία να προσφεύγει στο Δικαστήριο [της Ευρωπαϊκής Ένωσης] υπό τους όρους που προβλέπουν οι Συνθήκες και να παρεμβαίνει σε υποθέσεις που φέρονται ενώπιον του Δικαστηρίου [της Ευρωπαϊκής Ένωσης].
[…]»
Ο αρχικός κανονισμός Ευρωπόλ
11 Το άρθρο 18 του αρχικού κανονισμού Ευρωπόλ, με τίτλο «Σκοποί των δραστηριοτήτων επεξεργασίας πληροφοριών», όριζε τα εξής:
«1. Αν είναι αναγκαίο για την επίτευξη των στόχων της, όπως αυτοί καθορίζονται στο άρθρο 3, η Ευρωπόλ μπορεί να επεξεργάζεται πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
2. Η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μπορεί να γίνεται αποκλειστικά και μόνο για σκοπούς:
[…]
γ) επιχειρησιακών αναλύσεων·
[…]
3. Η επεξεργασία για τον σκοπό των επιχειρησιακών αναλύσεων της παραγράφου 2 στοιχείο γ) γίνεται μέσω σχεδίων επιχειρησιακής ανάλυσης, για τα οποία ισχύουν οι ακόλουθες ειδικές εγγυήσεις:
α) για κάθε σχέδιο επιχειρησιακής ανάλυσης, ο εκτελεστικός διευθυντής καθορίζει τον συγκεκριμένο σκοπό, τις κατηγορίες δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και τις κατηγορίες υποκειμένων των δεδομένων, τους συμμετέχοντες, τη διάρκεια της αποθήκευσης και τις προϋποθέσεις πρόσβασης στα εν λόγω δεδομένα, και μεταφοράς και χρήσης αυτών, και ενημερώνει το διοικητικό συμβούλιο και τον ΕΕΠΔ·
β) τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα μπορούν να συλλέγονται και να υποβάλλονται σε επεξεργασία για τους σκοπούς του καθορισμένου σχεδίου επιχειρησιακής ανάλυσης. Όταν καθίσταται προφανές ότι τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα μπορούν να είναι κατάλληλα και για άλλο σχέδιο επιχειρησιακής ανάλυσης, η περαιτέρω επεξεργασία των εν λόγω δεδομένων επιτρέπεται μόνο αν είναι απαραίτητη και αναλογική και τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα είναι συμβατά με τα προβλεπόμενα στο στοιχείο α) για το άλλο σχέδιο επιχειρησιακής ανάλυσης·
γ) μόνο εξουσιοδοτημένο προσωπικό μπορεί να έχει πρόσβαση και να επεξεργάζεται τα δεδομένα του αντίστοιχου σχεδίου.
[…]
5. Στο παράρτημα ΙΙ απαριθμούνται οι κατηγορίες δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και οι κατηγορίες προσώπων των οποίων τα δεδομένα μπορούν να συλλεχθούν και να υποβληθούν σε επεξεργασία για τους σκοπούς της παραγράφου 2.
6. Η Ευρωπόλ μπορεί προσωρινά να επεξεργάζεται δεδομένα προκειμένου να καθορίσει κατά πόσον αυτά σχετίζονται με τα καθήκοντά της και σε ποιον από τους σκοπούς της παραγράφου 2 αντιστοιχούν. Το διοικητικό συμβούλιο, έπειτα από πρόταση του εκτελεστικού διευθυντή και αφού ζητήσει τη γνώμη του ΕΕΠΔ, καθορίζει περαιτέρω τις προϋποθέσεις επεξεργασίας των δεδομένων αυτών, ιδίως όσον αφορά την πρόσβαση στα δεδομένα και τη χρήση τους, καθώς και τις προθεσμίες για την αποθήκευση και τη διαγραφή τους, οι οποίες δεν επιτρέπεται να υπερβαίνουν τους έξι μήνες, λαμβανομένων υπόψη των αρχών που αναφέρονται στο άρθρο 28.»
12 Το άρθρο 43 του αρχικού κανονισμού Ευρωπόλ, με τίτλο «Εποπτεία από τον ΕΕΠΔ», προέβλεπε τα εξής:
«1. Ο ΕΕΠΔ είναι αρμόδιος για την παρακολούθηση και τη διασφάλιση της εφαρμογής των διατάξεων του παρόντος κανονισμού σχετικά με την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από την Ευρωπόλ, καθώς και για παροχή συμβουλών προς την Ευρωπόλ και στα υποκείμενα των δεδομένων για κάθε θέμα που αφορά την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Για το σκοπό αυτόν εκπληρώνει τα καθήκοντα που προβλέπονται στην παράγραφο 2 και ασκεί τις εξουσίες σύμφωνα με την παράγραφο 3 ενώ συνεργάζεται στενά με τις εθνικές εποπτικές αρχές σύμφωνα με το άρθρο 44.
2. Ο ΕΕΠΔ έχει τις παρακάτω αρμοδιότητες:
[…]
γ) παρακολούθηση και διασφάλιση της εφαρμογής από την Ευρωπόλ των διατάξεων του παρόντος κανονισμού και άλλων νομικών πράξεων της Ένωσης σχετικά με την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα·
[…]
3. Ο ΕΕΠΔ δύναται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό:
[…]
ε) να αναθέτει στην Ευρωπόλ την εκτέλεση της διόρθωσης, του περιορισμού, της διαγραφής ή της καταστροφής δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που έχουν υποβληθεί σε επεξεργασία κατά παράβαση των διατάξεων που διέπουν την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, καθώς και την κοινοποίηση των μέτρων αυτών στους τρίτους στους οποίους έχουν κοινολογηθεί τα δεδομένα αυτά·
[…]
η) να προσφεύγει στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπό τους όρους που προβλέπει η Συνθήκη [ΛΕΕ]·
[…]».
13 Στο παράρτημα ΙΙ του αρχικού κανονισμού Ευρωπόλ ορίζονται οι κατηγορίες δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και οι κατηγορίες υποκειμένων των δεδομένων τα οποία μπορούν να συλλέγονται και να υποβάλλονται σε επεξεργασία για τους σκοπούς της παραγράφου 18, παράγραφος 2.
Ο τροποποιημένος κανονισμός Ευρωπόλ
14 Ο αρχικός κανονισμός Ευρωπόλ τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 2022/991, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ στις 28 Ιουνίου 2022.
15 Το άρθρο 18 του τροποποιημένου κανονισμού Ευρωπόλ ορίζει στην παράγραφο 5 τα εξής:
«Με την επιφύλαξη του άρθρου 8 παράγραφος 4, του άρθρου 18 παράγραφος 2 στοιχείο ε), του άρθρου 18α, και της επεξεργασίας δεδομένων δυνάμει του άρθρου 26 παράγραφος 6γ, στις περιπτώσεις στις οποίες η υποδομή της Ευρωπόλ χρησιμοποιείται για διμερείς ανταλλαγές δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και η Ευρωπόλ δεν έχει πρόσβαση στο περιεχόμενο των δεδομένων, οι κατηγορίες δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και οι κατηγορίες υποκειμένων των δεδομένων των οποίων τα δεδομένα μπορούν να συλλεχθούν και να υποβληθούν σε επεξεργασία για τους σκοπούς της παραγράφου 2 του παρόντος άρθρου παρατίθενται στο παράρτημα II.»
16 Το άρθρο 18α του τροποποιημένου κανονισμού Ευρωπόλ, με τίτλο «Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα προς υποστήριξη ποινικής έρευνας», ορίζει στην παράγραφο 1 τα εξής:
«Όταν είναι αναγκαίο για την υποστήριξη συγκεκριμένης εν εξελίξει ποινικής έρευνας εντός του πεδίου των στόχων της Ευρωπόλ, η Ευρωπόλ μπορεί να επεξεργάζεται δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που δεν σχετίζονται με τις κατηγορίες υποκειμένων των δεδομένων που παρατίθενται στο παράρτημα II, όταν:
α) ένα κράτος μέλος, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ή η Eurojust παρέχει ερευνητικά δεδομένα στην Ευρωπόλ σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφος 1 στοιχείο α) ή β), και ζητά την υποστήριξη της Ευρωπόλ για την εν λόγω ποινική έρευνα:
i) μέσω επιχειρησιακών αναλύσεων σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 2 στοιχείο γ)· ή
ii) σε εξαιρετικές και δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, μέσω διασταυρούμενου ελέγχου σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 2 στοιχείο α)·
β) η Ευρωπόλ εκτιμά ότι δεν είναι δυνατή η διενέργεια επιχειρησιακών αναλύσεων σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 2 στοιχείο γ), ή του διασταυρούμενου ελέγχου σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 2 στοιχείο α), για την υποστήριξη της εν λόγω έρευνας χωρίς την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που δεν συμμορφώνονται με το άρθρο 18 παράγραφος 5.
Τα αποτελέσματα της εκτίμησης που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο στοιχείο β) καταγράφεται και διαβιβάζεται στον ΕΕΠΔ προς ενημέρωση όταν η Ευρωπόλ παύσει να υποστηρίζει την έρευνα που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο.»
17 Το άρθρο 74α του τροποποιημένου κανονισμού Ευρωπόλ, με τίτλο «Μεταβατικές ρυθμίσεις για την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα προς υποστήριξη εν εξελίξει ποινικής έρευνας», έχει ως εξής:
«1. Όταν ένα κράτος μέλος, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ή η Eurojust έχει παράσχει στην Ευρωπόλ δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που δεν σχετίζονται με τις κατηγορίες υποκειμένων των δεδομένων που απαριθμούνται στο παράρτημα II πριν από τις 28 Ιουνίου 2022, η Ευρωπόλ μπορεί να επεξεργάζεται τα εν λόγω δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα σύμφωνα με το άρθρο 18α, εφόσον:
α) το οικείο κράτος μέλος, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ή η Eurojust ενημερώνει την Ευρωπόλ, έως τις 29 Σεπτεμβρίου 2022, ότι εξουσιοδοτείται να επεξεργαστεί τα εν λόγω δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, σύμφωνα με τις δικονομικές απαιτήσεις και τις εγγυήσεις του εφαρμοστέου ενωσιακού ή εθνικού δικαίου, στο πλαίσιο της εν εξελίξει ποινικής έρευνας για την οποία ζήτησε στήριξη από την Ευρωπόλ κατά την αρχική παροχή των δεδομένων·
β) το οικείο κράτος μέλος, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ή η Eurojust ζητεί από την Ευρωπόλ, έως τις 29 Σεπτεμβρίου 2022, να στηρίξει την εν εξελίξει ποινική έρευνα που αναφέρεται στο στοιχείο α)·
γ) η Ευρωπόλ εκτιμά, σύμφωνα με το άρθρο 18α παράγραφος 1 στοιχείο β), ότι δεν είναι δυνατό να υποστηριχθεί η εν εξελίξει ποινική έρευνα που αναφέρεται στο στοιχείο α) της παρούσας παραγράφου χωρίς να γίνει επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που δεν συμμορφώνονται με το άρθρο 18 παράγραφος 5.
Η εκτίμηση που αναφέρεται στο στοιχείο γ) της παρούσας παραγράφου καταγράφεται και διαβιβάζεται στον ΕΕΠΔ προς ενημέρωση όταν η Ευρωπόλ παύσει να υποστηρίζει τη σχετική συγκεκριμένη ποινική έρευνα.
2. Όταν ένα κράτος μέλος, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ή η Eurojust δε συμμορφώνονται με μία ή περισσότερες από τις απαιτήσεις που ορίζονται στην παράγραφο 1 στοιχεία α) και β) του παρόντος άρθρου αναφορικά με τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που δεν σχετίζονται με τις κατηγορίες υποκειμένων των δεδομένων που απαριθμούνται στο παράρτημα II τα οποία έχουν παράσχει στην Ευρωπόλ πριν από τις 28 Ιουνίου 2022, ή όταν ένα κράτος μέλος, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ή η Eurojust δεν συμμορφώνεται με την παράγραφο 1 στοιχείο γ) του παρόντος άρθρου, η Ευρωπόλ δεν επεξεργάζεται τα εν λόγω δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα σύμφωνα με το άρθρο 18α, αλλά, με την επιφύλαξη του άρθρου 18 παράγραφος 5 και του άρθρου 74β, διαγράφει τα εν λόγω δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα έως τις 29 Οκτωβρίου 2022.
3. Όταν τρίτη χώρα που αναφέρεται στο άρθρο 18α παράγραφος 6 έχει παράσχει στην Ευρωπόλ δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που δεν σχετίζονται με τις κατηγορίες υποκειμένων των δεδομένων που απαριθμούνται στο παράρτημα II πριν από τις 28 Ιουνίου 2022, η Ευρωπόλ μπορεί να επεξεργάζεται τα εν λόγω δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα σύμφωνα με το άρθρο 18α παράγραφος 6, εφόσον:
α) η τρίτη χώρα παρείχε τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα προς υποστήριξη συγκεκριμένης ποινικής έρευνας σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη τα οποία υποστηρίζει η Ευρωπόλ·
β) η τρίτη χώρα απέκτησε τα δεδομένα στο πλαίσιο ποινικής έρευνας σύμφωνα με τις δικονομικές απαιτήσεις και τις εγγυήσεις που ισχύουν δυνάμει του εθνικού ποινικού δικαίου της·
γ) η τρίτη χώρα ενημερώσει την Ευρωπόλ, έως τις 29 Σεπτεμβρίου 2022, ότι είναι εξουσιοδοτημένη να επεξεργάζεται τα εν λόγω δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα στο πλαίσιο της ποινικής έρευνας στο πλαίσιο της οποίας απέκτησε τα δεδομένα·
δ) η Ευρωπόλ εκτιμά, σύμφωνα με το άρθρο 18α παράγραφος 1 στοιχείο β), ότι δεν είναι δυνατό να υποστηριχθεί η συγκεκριμένη ποινική έρευνα που αναφέρεται στο στοιχείο α) της παρούσας παραγράφου χωρίς να γίνει επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που δεν συμμορφώνεται με το άρθρο 18 παράγραφος 5 και η εν λόγω εκτίμηση καταγράφεται και διαβιβάζεται στον ΕΕΠΔ προς ενημέρωση όταν η Ευρωπόλ παύσει να υποστηρίζει τη σχετική συγκεκριμένη ποινική έρευνα·
ε) [η] Ευρωπόλ επαληθεύει, σύμφωνα με το άρθρο 18α παράγραφος 7, ότι ο όγκος των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα δεν είναι προδήλως δυσανάλογος σε σχέση με τη συγκεκριμένη ποινική έρευνα που αναφέρεται στο στοιχείο α) της παρούσας παραγράφου σε ένα ή σε περισσότερα κράτη μέλη τα οποία στηρίζει η Ευρωπόλ.
4. Όταν τρίτη χώρα δε συμμορφώνεται με την απαίτηση που ορίζεται στην παράγραφο 3 στοιχείο γ) του παρόντος άρθρου, σχετικά με δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που δεν σχετίζονται με τις κατηγορίες υποκειμένων των δεδομένων που απαριθμούνται στο παράρτημα II τα οποία έχει παράσχει στην Ευρωπόλ πριν από τις 28 Ιουνίου 2022, ή όταν δεν πληρούνται οι άλλες απαιτήσεις που ορίζονται στην παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου, η Ευρωπόλ δεν επεξεργάζεται τα εν λόγω δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα σύμφωνα με το άρθρο 18α παράγραφος 7, αλλά με την επιφύλαξη του άρθρου 18 παράγραφος 5 και του άρθρου 74β, διαγράφει τα εν λόγω δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα έως τις 29 Οκτωβρίου 2022.
5. Όταν ένα κράτος μέλος, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ή η Eurojust έχει παράσχει στην Ευρωπόλ δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που δεν σχετίζονται με τις κατηγορίες υποκειμένων των δεδομένων που απαριθμούνται στο παράρτημα II πριν από τις 28 Ιουνίου 2022, μπορεί να ζητεί από την Ευρωπόλ, έως τις 29 Σεπτεμβρίου 2022, να αποθηκεύει τα εν λόγω δεδομένα και το αποτέλεσμα της επεξεργασίας των δεδομένων από την Ευρωπόλ όπου αυτό είναι αναγκαίο για τη διασφάλιση της ακρίβειας, της αξιοπιστίας και της ιχνηλασιμότητας της διαδικασίας συλλογής πληροφοριών για την εγκληματικότητα. Η Ευρωπόλ διατηρεί δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που δεν σχετίζονται με τις κατηγορίες υποκειμένων των δεδομένων που απαριθμούνται στο παράρτημα II λειτουργικώς διαχωρισμένα από άλλα δεδομένα και επεξεργάζεται τα δεδομένα αυτά με μόνο σκοπό τη διασφάλιση της ακρίβειας, της αξιοπιστίας και της ιχνηλασιμότητας της διαδικασίας συλλογής πληροφοριών για την εγκληματικότητα, και μόνο για όσο διάστημα βρίσκονται σε εξέλιξη οι δικαστικές διαδικασίες που αφορούν την ποινική έρευνα, για την οποία έχουν παρασχεθεί τα εν λόγω δεδομένα.
6. Όταν η Ευρωπόλ έχει λάβει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που δεν σχετίζονται με τις κατηγορίες υποκειμένων των δεδομένων που απαριθμούνται στο παράρτημα II πριν από τις 28 Ιουνίου 2022, η Ευρωπόλ δεν αποθηκεύει τα εν λόγω δεδομένα με σκοπό τη διασφάλιση της ακρίβειας, της αξιοπιστίας και της ιχνηλασιμότητας της διαδικασίας συλλογής πληροφοριών για την εγκληματικότητα, εκτός εάν αυτό ζητηθεί σύμφωνα με την παράγραφο 5. Εάν δεν υπάρξει τέτοιο αίτημα, η Ευρωπόλ διαγράφει τα εν λόγω δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα έως τις 29 Οκτωβρίου 2022.»
18 Το άρθρο 74β του τροποποιημένου κανονισμού Ευρωπόλ, με τίτλο «Μεταβατικές ρυθμίσεις για την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που έχει στην κατοχή της η Ευρωπόλ», προβλέπει τα εξής:
«Με την επιφύλαξη του άρθρου 74α και σε ό,τι αφορά τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που έχει λάβει η Ευρωπόλ πριν από τις 28 Ιουνίου 2022, η Ευρωπόλ δύναται να επαληθεύει αν τα εν λόγω δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα σχετίζονται με μία από τις κατηγορίες υποκειμένων των δεδομένων που ορίζονται στο παράρτημα II. Για τον σκοπό αυτόν, η Ευρωπόλ δύναται να διενεργεί προκαταρκτική ανάλυση των εν λόγω δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για χρονικό διάστημα έως 18 μηνών από την ημέρα της αρχικής παραλαβής των δεδομένων, ή, σε αιτιολογημένες περιπτώσεις και με προηγούμενη έγκριση του ΕΕΠΔ, για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Η μέγιστη περίοδος επεξεργασίας των δεδομένων που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο είναι τρία έτη από την ημέρα της παραλαβής των δεδομένων από την Ευρωπόλ.»
Το ιστορικό της διαφοράς
19 Το ιστορικό της διαφοράς εκτίθεται στις σκέψεις 2 έως 13 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως. Για τις ανάγκες της παρούσας αναιρετικής διαδικασίας, μπορεί να συνοψιστεί ως εξής.
Η απόφαση του ΕΕΠΔ της 3ης Ιανουαρίου 2022
20 Στις 3 Ιανουαρίου 2022 ο ΕΕΠΔ εξέδωσε απόφαση έναντι της Ευρωπόλ, δυνάμει του άρθρου 43, παράγραφος 3, στοιχείο εʹ, του αρχικού κανονισμού Ευρωπόλ (στο εξής: απόφαση της 3ης Ιανουαρίου 2022). Με το σημείο 4.22 της απόφασης αυτής, ο ΕΕΠΔ διαπίστωσε, αφενός, ότι, «[π]ροβλέποντας τη συνεχή αποθήκευση συνόλων δεδομένων χωρίς κατηγοριοποίηση, το σχέδιο δράσης που παρουσίασε η Ευρωπόλ δεν [θεραπεύει] την παράβαση που διαπιστώθηκε στην προειδοποιητική απόφαση της 17ης Σεπτεμβρίου 2020» και, αφετέρου, ότι «[η] επεξεργασία από την Ευρωπόλ συνόλων δεδομένων χωρίς κατηγοριοποίηση, με μόνο σκοπό την ανάκτηση των συναφών πληροφοριών σύμφωνα με το άρθρο 18, παράγραφοι 3 και 5, και το παράρτημα II.B του [αρχικού] κανονισμού Ευρωπόλ, καθώς και τις αρχές της ελαχιστοποίησης των δεδομένων και του περιορισμού της διατήρησης των δεδομένων ([ά]ρθρο 28, παράγραφος 1,στοιχεία γʹ και εʹ, του [αρχικού] κανονισμού Ευρωπόλ), δεν δύναται να υπερβαίνει περίοδο κατ’ ανώτατο όριο έξι μηνών από την ημερομηνία λήψης των δεδομένων». Συναφώς, ο ΕΕΠΔ διευκρίνισε, με τα σημεία 4.18 και 4.19 της ως άνω απόφασης, ότι, «[ε]λλείψει ρητής νομικής διάταξης που ορίζει τη διάρκεια διατήρησης των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που υποβάλλονται σε επεξεργασία προς τον σκοπό αυτό, πρέπει να εφαρμοστεί αναλογικά το άρθρο 18, παράγραφος 6, του [αρχικού] κανονισμού [Ευρωπόλ]» και ότι απαιτείται «κατ’ αναλογίαν [εφαρμογή] της μέγιστης προθεσμίας [των έξι μηνών] που προβλέπεται στο άρθρο 18, παράγραφος 6».
21 Με την απόφαση της 3ης Ιανουαρίου 2022, ο ΕΕΠΔ υποχρέωσε, κατ’ ουσίαν, την Ευρωπόλ να προβαίνει από τις 4 Ιανουαρίου 2022 και εξής, για κάθε λήψη δεδομένων, στην κατηγοριοποίηση των οικείων δεδομένων κατά το άρθρο 18, παράγραφος 5, του αρχικού κανονισμού Ευρωπόλ εντός προθεσμίας έξι μηνών από τη λήψη των δεδομένων και εντός προθεσμία δώδεκα μηνών για τα υφιστάμενα στις 3 Ιανουαρίου 2022 σύνολα δεδομένων. Μετά το πέρας των προθεσμιών αυτών, η Ευρωπόλ θα έπρεπε να προβεί σε διαγραφή των δεδομένων.
Η θέσπιση του τροποποιημένου κανονισμού Ευρωπόλ
22 Στις 9 Δεκεμβρίου 2020, η Επιτροπή ενέκρινε την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2016/794 για την Ευρωπόλ όσον αφορά τη συνεργασία της Ευρωπόλ με ιδιωτικούς φορείς, την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από την Ευρωπόλ προς υποστήριξη ποινικών ερευνών και τον ρόλο της Ευρωπόλ στην έρευνα και την καινοτομία [COM(2020) 796 final].
23 Με το έγγραφο αριθ. 5370/22 του Συμβουλίου, της 24ης Ιανουαρίου 2022, σχετικά με την προετοιμασία του τριμερούς διαλόγου, διευκρινίζεται ότι «[η] πρόσφατη απόφαση του [ΕΕΠΔ], η οποία δύναται να έχει επιχειρησιακές συνέπειες για τη δράση της Ευρωπόλ, επιβεβαιώνει την ανάγκη ταχείας έκδοσης του κανονισμού», ότι «[η] Προεδρία πρότεινε στις αντιπροσωπείες την εισαγωγή ενός νέου άρθρου 74[β] με σκοπό την περαιτέρω αποσαφήνιση της κατάστασης των δεδομένων που έχει επί του παρόντος στην κατοχή της η Ευρωπόλ, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της ανωτέρω απόφασης της 3ης Ιανουαρίου 2022», και ότι «[π]λείονες αντιπροσωπείες αποδέχθηκαν επί της αρχής την εν λόγω πρόταση κατά τη συνεδρίαση της 19ης Ιανουαρίου [2022,] πλην όμως είναι αναγκαία η έγκρισή της από την [Επιτροπή Μόνιμων Αντιπροσώπων] λόγω της πρόσφατης παρουσίασής της και του διακυβεύματος που θέτει το εν λόγω ζήτημα μετά την απόφαση του ΕΕΠΔ».
24 Την 1η Φεβρουαρίου 2022, μετά την τελευταία διαπραγμάτευση στο πλαίσιο του διοργανικού τριμερούς διαλόγου μεταξύ, του Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, προστέθηκαν στην πρόταση τροποποιητικού κανονισμού δύο νέες διατάξεις, ήτοι οι επίμαχες μεταβατικές διατάξεις, οι οποίες αφορούν, αντιστοίχως, την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα προς υποστήριξη εν εξελίξει ποινικής έρευνας και την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που έχει στην κατοχή της η Ευρωπόλ.
25 Στις 8 Ιουνίου 2022, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέδωσαν τον τροποποιημένο κανονισμό Ευρωπόλ. Η διατύπωση των επίμαχων μεταβατικών διατάξεων που διαμορφώθηκε κατόπιν του διοργανικού τριμερούς διαλόγου ενσωματώθηκε στον εν λόγω κανονισμό.
Η ανταλλαγή εγγράφων με τον ΕΕΠΔ μετά την έκδοση του τροποποιημένου κανονισμού Ευρωπόλ
26 Στις 15 Ιουνίου 2022 ο ΕΕΠΔ, εκτιμώντας ότι οι επίμαχες μεταβατικές διατάξεις επηρέαζαν το περιεχόμενο της απόφασης της 3ης Ιανουαρίου 2022, ζήτησε από το Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή να θέσουν στη διάθεσή του έγγραφα σχετικά με τη νομοθετική διαδικασία που οδήγησε στη θέσπιση των διατάξεων αυτών. Το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο απάντησαν στο αίτημα αυτό με έγγραφα, αντιστοίχως, της 12ης Ιουλίου και της 25ης Ιουλίου 2022.
27 Με έγγραφο της 15ης Ιουλίου 2022, ο ΕΕΠΔ απηύθυνε στην Ευρωπόλ το ερώτημα αν, λαμβανομένων υπόψη των επίμαχων μεταβατικών διατάξεων, εξακολουθούσε να εφαρμόζεται η απόφαση της 3ης Ιανουαρίου 2022 ή αν η Ευρωπόλ θεωρούσε ότι οι διατάξεις αυτές είχαν αντικαταστήσει ή τροποποιήσει το περιεχόμενό της.
28 Με έγγραφο της 22ας Αυγούστου 2022, η Ευρωπόλ απάντησε, κατ’ ουσίαν, στον ΕΕΠΔ ότι εξακολουθούσε να εφαρμόζει ορισμένα σημεία της απόφασης της 3ης Ιανουαρίου 2022, αλλά ότι δεν ήταν στο στάδιο αυτό σε θέση να διατυπώσει σχόλιο όσον αφορά το πώς θα έχει κατάσταση στις 3 Ιανουαρίου 2023.
Η προσφυγή ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου και η αναιρεσιβαλλόμενη διάταξη
29 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 16 Σεπτεμβρίου 2022, ο ΕΕΠΔ ζήτησε την ακύρωση των επίμαχων μεταβατικών διατάξεων.
30 Προς στήριξη του αιτήματος αυτού, ο ΕΕΠΔ προέβαλε έναν μόνο λόγο ακυρώσεως, ο οποίος αφορά προσβολή της ανεξαρτησίας του και των εξουσιών του ως εποπτεύουσας αρχής, απορρέουσα από παραβίαση της αρχής της ασφάλειας δικαίου και της αρχής της μη αναδρομικότητας των νομικών πράξεων. Κατά τον ΕΕΠΔ, οι επίμαχες μεταβατικές διατάξεις νομιμοποιούσαν αναδρομικώς την πρακτική της Ευρωπόλ όσον αφορά τη διατήρηση των επίμαχων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και ακύρωναν de facto την απόφαση της 3ης Ιανουαρίου 2022.
31 Όσον αφορά το παραδεκτό της προσφυγής του, ο ΕΕΠΔ υποστήριξε, κατ’ ουσίαν, αφενός, ότι διέθετε ενεργητική νομιμοποίηση να ασκήσει προσφυγή ακυρώσεως προκειμένου να υπερασπιστεί τα θεσμικά προνόμιά του, και συγκεκριμένα την ανεξαρτησία του, σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου που απορρέει από την απόφαση της 22ας Μαΐου 1990, Κοινοβούλιο κατά Συμβουλίου (C‑70/88, στο εξής: απόφαση Κοινοβούλιο κατά Συμβουλίου, EU:C:1990:217), η οποία πρέπει να εφαρμοστεί εν προκειμένω κατ’ αναλογίαν. Αφετέρου, ο ΕΕΠΔ υποστήριξε επικουρικώς ότι οι επίμαχες μεταβατικές διατάξεις τον αφορούσαν άμεσα και ατομικά, κατά την έννοια του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, και ότι είχε πρόδηλο και ενεστώς συμφέρον για την ακύρωσή τους.
32 Με χωριστό δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 12 Δεκεμβρίου 2022, το Συμβούλιο προέβαλε ένσταση απαραδέκτου δυνάμει του άρθρου 130, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου. Συναφώς, το Συμβούλιο υποστήριξε, αφενός, ότι η προσφυγή ήταν απαράδεκτη είτε διότι ο ΕΕΠΔ δεν μνημονεύεται στο άρθρο 263, δεύτερο και τρίτο εδάφιο, ΣΛΕΕ είτε ακόμη βάσει της απόφασης Κοινοβούλιο κατά Συμβουλίου και, αφετέρου, ότι οι επίμαχες μεταβατικές διατάξεις δεν αφορούσαν άμεσα και ατομικά τον ΕΕΠΔ, κατά την έννοια του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ.
33 Με την αναιρεσιβαλλόμενη διάταξη, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε, κατ’ αρχάς, με τις σκέψεις 26 έως 35, αν ήταν αρμόδιο να επιληφθεί της προσφυγής, δεδομένου ότι ο ΕΕΠΔ, μολονότι δεν περιλαμβάνεται μεταξύ των προσφευγόντων που μνημονεύονται στο άρθρο 263, δεύτερο και τρίτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, των οποίων οι προσφυγές υπάγονται στην αρμοδιότητα του Δικαστηρίου, επικαλείται εντούτοις ειδική ενεργητική νομιμοποίηση προς διαφύλαξη των προνομίων του. Με τις σκέψεις 35 και 36 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, το Γενικό Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι ο ΕΕΠΔ, μολονότι αποτελεί όργανο της Ένωσης με ειδικό καθεστώς, δεν είναι εντούτοις θεσμικό όργανο ούτε περιλαμβάνεται στους προσφεύγοντες που ορίζεται στις ως άνω διατάξεις και, κατά συνέπεια, έκρινε ότι ήταν αρμόδιο να αποφανθεί επί της προσφυγής.
34 Όσον αφορά την ένσταση απαραδέκτου που προέβαλε το Συμβούλιο, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε, κατά πρώτον, με τις σκέψεις 41 έως 55 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, την επιχειρηματολογία του ΕΕΠΔ η οποία στηρίζεται στη νομολογία που απορρέει από την απόφαση Κοινοβούλιο κατά Συμβουλίου και κατά την οποία ο ΕΕΠΔ νομιμοποιείται ενεργητικώς να υπερασπίζεται τα προνόμιά του, ανεξαρτήτως των προϋποθέσεων του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ. Με τη σκέψη 56 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι η εν λόγω νομολογία δεν μπορούσε να εφαρμοστεί κατ’ αναλογίαν στην υπόθεση και ότι, επομένως, δεν μπορούσε να θεμελιώσει την ενεργητική νομιμοποίηση του ΕΕΠΔ.
35 Κατά δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε αν ο ΕΕΠΔ νομιμοποιούνταν ενεργητικώς να ασκήσει προσφυγή υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ. Με τις σκέψεις 65 και 66 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο ΕΕΠΔ διαθέτει, ως «νομικό πρόσωπο», την ενεργητική νομιμοποίηση να ασκήσει προσφυγή ακυρώσεως κατά των επίμαχων μεταβατικών διατάξεων, υπό την προϋπόθεση ότι οι διατάξεις αυτές τον αφορούν άμεσα και ατομικά. Αφού εξέτασε την πρώτη από τις προϋποθέσεις αυτές, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε, με τη σκέψη 84 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, ότι οι εν λόγω διατάξεις δεν επηρέαζαν άμεσα τη νομική κατάσταση του ΕΕΠΔ
36 Δεδομένου ότι οι δύο αυτές προϋποθέσεις που μνημονεύονται στην προηγούμενη σκέψη πρέπει να πληρούνται σωρευτικά, το Γενικό Δικαστήριο έκανε δεκτή την ένσταση απαραδέκτου που προέβαλε το Συμβούλιο, χωρίς να εξετάσει αν οι επίμαχες μεταβατικές διατάξεις αφορούσαν ατομικά τον ΕΕΠΔ.
Τα αιτήματα των διαδίκων και η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου
37 Ο ΕΕΠΔ ζητεί από το Δικαστήριο:
– να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη διάταξη και να κρίνει την προσφυγή του παραδεκτή,
– να ακυρώσει τις επίμαχες μεταβατικές διατάξεις και
– να καταδικάσει τα καθών πρωτοδίκως στα δικαστικά έξοδα.
38 Το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ζητούν από το Δικαστήριο:
– να απορρίψει την αίτηση αναιρέσεως στο σύνολό της, και
– να καταδικάσει τον ΕΕΠΔ στα δικαστικά έξοδα.
39 Με δικόγραφα που κατέθεσαν στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 2, στις 7 και στις 16 Φεβρουαρίου 2024, η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, η Γαλλική Δημοκρατία και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αντιστοίχως, ζήτησαν να παρέμβουν υπέρ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Με αποφάσεις του Προέδρου του Δικαστηρίου της 29ης Φεβρουαρίου 2024, της 4ης Μαρτίου 2024 και της 14 Μαρτίου 2024, αντιστοίχως, τα αιτήματα αυτά έγιναν δεκτά.
Επί της αιτήσεως αναιρέσεως
40 Προς στήριξη της αιτήσεως αναιρέσεως, ο ΕΕΠΔ προβάλλει δύο λόγους. Ο πρώτος αντλείται από παραβίαση της αρχής της θεσμικής ισορροπίας, όπως αυτή ερμηνεύθηκε από το Δικαστήριο με την απόφαση Κοινοβούλιο κατά Συμβουλίου. Με τον δεύτερο, ο ΕΕΠΔ προβάλλει πλάνη περί το δίκαιο κατά την ερμηνεία της κατά το άρθρο 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ προϋπόθεσης περί άμεσου επηρεασμού.
Επί του παραδεκτού
41 Το Συμβούλιο προβάλλει ένσταση απαραδέκτου των δύο λόγων αναιρέσεως, για τον λόγο ότι ο ΕΕΠΔ περιορίζεται, κατ’ ουσίαν, στην επανάληψη επιχειρημάτων που είχαν ήδη προβληθεί πρωτοδίκως και στην έκφραση της διαφωνίας του με τη λύση που προέκρινε το Γενικό Δικαστήριο, χωρίς ωστόσο να προσδιορίζει σαφώς τα νομικά σφάλματα στα οποία αυτό υπέπεσε με την αναιρεσιβαλλόμενη διάταξη. Για τους ίδιους λόγους, το Κοινοβούλιο υποστηρίζει ότι είναι απαράδεκτη η αιτίαση που διατυπώνεται στο πλαίσιο του δευτέρου λόγου αναιρέσεως κατά των σκέψεων 72 έως 77 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως.
42 Συναφώς, από το άρθρο 256 ΣΛΕΕ, το άρθρο 58, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το άρθρο 168, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, και το άρθρο 169 του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου προκύπτει ότι η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να παραθέτει επακριβώς τα επικρινόμενα σημεία της απόφασης της οποίας ζητείται η αναίρεση, καθώς και τα νομικά επιχειρήματα που στηρίζουν κατά τρόπο συγκεκριμένο το αναιρετικό αίτημα. Κατά πάγια νομολογία, δεν πληροί την επιταγή αυτή αίτηση αναιρέσεως η οποία, χωρίς καν να περιέχει επιχειρηματολογία αποσκοπούσα ειδικώς στον προσδιορισμό του νομικού σφάλματος που ενέχει η απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου, περιορίζεται στην επανάληψη των λόγων και των επιχειρημάτων που έχουν ήδη προβληθεί ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου. Πράγματι, μια τέτοια αίτηση αναιρέσεως αποτελεί στην πραγματικότητα αίτηση για απλή επανεξέταση της προσφυγής ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου και δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητα του Δικαστηρίου (αποφάσεις της 12ης Σεπτεμβρίου 2006, Reynolds Tobacco κ.λπ. κατά Επιτροπής, C‑131/03 P, EU:C:2006:541, σκέψη 50, και της 11ης Ιουνίου 2024, Επιτροπή κατά Deutsche Telekom, C‑221/22 P, EU:C:2024:488, σκέψη 27).
43 Ωστόσο, εφόσον ο αναιρεσείων αμφισβητεί την ερμηνεία ή την εφαρμογή του δικαίου της Ένωσης από το Γενικό Δικαστήριο, τα νομικά ζητήματα που εξετάστηκαν πρωτοδίκως μπορούν να αποτελέσουν εκ νέου αντικείμενο συζήτησης κατά την εξέταση αιτήσεως αναιρέσεως. Πράγματι, εάν ο αναιρεσείων δεν μπορούσε να στηρίξει, κατά τον τρόπο αυτόν, την αίτησή του αναιρέσεως σε λόγους και επιχειρήματα που προέβαλε ήδη ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, η αναιρετική διαδικασία θα καθίστατο εν μέρει άνευ νοήματος [αποφάσεις της 12ης Σεπτεμβρίου 2006, Reynolds Tobacco κ.λπ. κατά Επιτροπής, C‑131/03 P, EU:C:2006:541, σκέψη 51, και της 10ης Σεπτεμβρίου 2024, Google και Alphabet κατά Επιτροπής (Google Shopping), C‑48/22 P, EU:C:2024:726, σκέψη 207 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
44 Εν προκειμένω, η επιχειρηματολογία που προβάλλει ο ΕΕΠΔ προς στήριξη των δύο λόγων αναιρέσεως προσδιορίζει με επαρκή ακρίβεια τα επικρινόμενα στοιχεία της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως καθώς και τους λόγους για τους οποίους η διάταξη αυτή ενέχει, κατά την άποψή του, πλάνη περί το δίκαιο και, επομένως, δεν συνίσταται απλώς, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, σε εκ νέου παράθεση ή επανάληψη των επιχειρημάτων που προβλήθηκαν ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου.
45 Συνεπώς, η αίτηση αναιρέσεως κρίνεται παραδεκτή.
Επί της ουσίας
Επί του πρώτου λόγου αναιρέσεως
– Επιχειρήματα των διαδίκων
46 Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως, ο ΕΕΠΔ υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο παραβίασε την αρχή της θεσμικής ισορροπίας, όπως αυτή ερμηνεύθηκε από το Δικαστήριο με την απόφαση Κοινοβούλιο κατά Συμβουλίου, κρίνοντας, με τις σκέψεις 38 έως 57 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, ότι ο ΕΕΠΔ, ως ανεξάρτητη εποπτική αρχή κατά την έννοια του άρθρου 8, παράγραφος 3, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν διέθετε ενεργητική νομιμοποίηση να ασκήσει προσφυγή με αίτημα την ακύρωση των επίμαχων μεταβατικών διατάξεων προκειμένου να προστατεύσει το κύριο προνόμιό του, και συγκεκριμένα την ανεξαρτησία του, χωρίς να υπόκειται στις προϋποθέσεις παραδεκτού του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ.
47 Κατά πρώτον, ο ΕΕΠΔ υποστηρίζει ότι, με τις σκέψεις 42 και 43 της διάταξης αυτής, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε εσφαλμένως ότι δεν ασκεί επιρροή η νομολογία που απορρέει από την απόφαση Κοινοβούλιο κατά Συμβουλίου επειδή, σε αντίθεση με το Κοινοβούλιο κατά τον χρόνο έκδοσης της απόφασης αυτής, ο ΕΕΠΔ διαθέτει νομική προσωπικότητα και, ως εκ τούτου, μπορεί να ασκήσει προσφυγή ακυρώσεως υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ.
48 Κατά δεύτερον, ο ΕΕΠΔ υποστηρίζει, κατ’ ουσίαν, ότι οι εκτιμήσεις που περιλαμβάνονται στις σκέψεις 48 έως 55 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως προσδίδουν στο προβαλλόμενο δικαίωμα προσφυγής ευρύτερο περιεχόμενο από εκείνο που επικαλέστηκε ο ΕΕΠΔ ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου.
49 Συγκεκριμένα, με την προσφυγή του στον πρώτο βαθμό, ο ΕΕΠΔ ουδόλως υποστήριξε ότι διαθέτει «προνομιακό» δικαίωμα προσφυγής που του παρέχει δυνατότητα αμφισβήτησης κάθε νομοθεσίας που αφορά την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Επίσης, ο ΕΕΠΔ δεν υποστήριξε, γενικώς, ότι η ανεξαρτησία των εποπτικών αρχών πρέπει να υπερισχύει της νομοθετικής λειτουργίας. Εξάλλου, δεν αμφισβήτησε την αρμοδιότητα του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου να καθορίζουν το περιεχόμενο μιας νομοθετικής πράξης, αλλά ζήτησε απλώς να του αναγνωριστεί το δικαίωμα να υπερασπιστεί το προνόμιο της ανεξαρτησίας του. Υποστηρίζει, συγκεκριμένα, ότι, έχοντας ως μοναδικό σκοπό την υπεράσπιση των προνομίων του, δηλαδή την προστασία της ανεξαρτησίας του, προσδιόρισε επακριβώς τις συγκεκριμένες περιστάσεις υπό τις οποίες ο νομοθέτης της Ένωσης άσκησε, στην προκειμένη περίπτωση, αθέμιτη επιρροή στην άσκηση των εξουσιών του.
50 Το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, υποστηριζόμενα από τη Γαλλική Δημοκρατία και την Επιτροπή, υποστηρίζουν ότι ο πρώτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.
– Εκτίμηση του Δικαστηρίου
51 Κατά το άρθρο 263, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ, ένα κράτος μέλος, το Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο ή η Επιτροπή μπορούν να ασκήσουν προσφυγή ακυρώσεως κατά όλων των πράξεων που παράγουν δεσμευτικά έννομα αποτελέσματα έναντι τρίτων, οι οποίες έχουν εκδοθεί από τα θεσμικά όργανα που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο του άρθρου αυτού και από τα λοιπά όργανα ή τους οργανισμούς της Ένωσης, λόγω αναρμοδιότητας, παράβασης ουσιώδους τύπου, παράβασης των Συνθηκών ή οποιουδήποτε κανόνα δικαίου σχετικού με την εφαρμογή της ή λόγω κατάχρησης εξουσίας. Επιπλέον, κατά το τρίτο εδάφιο του άρθρου 263, το Ελεγκτικό Συνέδριο, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Επιτροπή των Περιφερειών μπορούν, υπό τις ίδιες προϋποθέσεις, να ασκούν προσφυγές ακυρώσεως με σκοπό τη διατήρηση των προνομίων τους. Το δε τέταρτο εδάφιο του άρθρου 263 ορίζει ότι κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο μπορεί, υπό τις προϋποθέσεις του πρώτου και του δευτέρου εδαφίου, να ασκεί προσφυγή κατά των πράξεων των οποίων είναι αποδέκτης ή που το αφορούν άμεσα και ατομικά, καθώς και κατά των κανονιστικών πράξεων που το αφορούν άμεσα χωρίς να περιλαμβάνουν εκτελεστικά μέτρα.
52 Όπως έκρινε το Γενικό Δικαστήριο με τη σκέψη 35 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, σύμφωνα με τη συλλογιστική που εκτίθεται στις σκέψεις 26 έως 34 της διατάξεως αυτής, ο ΕΕΠΔ δεν περιλαμβάνεται στους προσφεύγοντες που ορίζει το άρθρο 263, δεύτερο και τρίτο εδάφιο, ΣΛΕΕ.
53 Όσον αφορά το ζήτημα αν, παρά τη διαπίστωση αυτή, από την αρχή της θεσμικής ισορροπίας, όπως ερμηνεύθηκε από το Δικαστήριο με την απόφαση Κοινοβούλιο κατά Συμβουλίου, προκύπτει ότι πρέπει να αναγνωριστεί στον ΕΕΠΔ δικαίωμα άσκησης προσφυγής ακυρώσεως ανεξαρτήτως των προϋποθέσεων παραδεκτού που προβλέπονται στο τέταρτο εδάφιο του άρθρου 263, προκειμένου αυτός να υπερασπιστεί την ανεξαρτησία του, υπενθυμίζεται ότι, κατά τον χρόνο έκδοσης της εν λόγω απόφασης, μολονότι το Κοινοβούλιο περιλαμβανόταν στα θεσμικά όργανα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, το άρθρο 173 της Συνθήκης ΕΟΚ (νυν, κατόπιν τροποποιήσεως, άρθρο 263 ΣΛΕΕ) δεν του παρείχε δικαίωμα άσκησης τέτοιας προσφυγής.
54 Συναφώς, όπως επισήμανε, κατ’ ουσίαν, το Γενικό Δικαστήριο με τις σκέψεις 44 και 45 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, το Δικαστήριο, με τις σκέψεις 21 έως 25 της απόφασης Κοινοβούλιο κατά Συμβουλίου, υπογράμμισε, μεταξύ άλλων, ότι τα προνόμια του Κοινοβουλίου αποτελούσαν ένα από τα στοιχεία της θεσμικής ισορροπίας που εγκαθίδρυσαν οι Συνθήκες, καθιερώνοντας σύστημα κατανομής αρμοδιοτήτων μεταξύ των διαφόρων θεσμικών οργάνων και αναθέτοντας στο καθένα τη δική του αποστολή στο πλαίσιο της θεσμικής διάρθρωσης της Κοινότητας και της πραγματοποίησης του έργου που του έχει ανατεθεί. Επιπλέον, λαμβανομένης υπόψη της αποστολής του να μεριμνά για την τήρηση του δικαίου κατά την ερμηνεία και την εφαρμογή των Συνθηκών, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι πρέπει να μπορεί να διασφαλίζει τη διατήρηση της θεσμικής ισορροπίας και, κατά συνέπεια, τον δικαστικό έλεγχο των προνομίων του Κοινοβουλίου, όταν το Κοινοβούλιο προσφεύγει προς τούτο στο Δικαστήριο ασκώντας το κατάλληλο για τον επιδιωκόμενο από αυτό σκοπό μέσο παροχής έννομης προστασίας.
55 Υπό τις συνθήκες αυτές, εκτιμώντας ότι η έλλειψη στις τότε ισχύουσες Συνθήκες διάταξης που να προβλέπει δικαίωμα άσκησης προσφυγής ακυρώσεως υπέρ του Κοινοβουλίου δεν μπορούσε να υπερισχύσει του θεμελιώδους συμφέροντος που συνδέεται με τη διατήρηση και τον σεβασμό της θεσμικής ισορροπίας που καθιερώνεται με αυτές, το Δικαστήριο έκρινε ότι το Κοινοβούλιο μπορούσε παραδεκτώς να ασκήσει προσφυγή ακυρώσεως κατά πράξεως των άλλων θεσμικών οργάνων, με σκοπό τη διαφύλαξη των προνομίων του, υπό τις ίδιες προϋποθέσεις με εκείνες που προβλέπουν οι Συνθήκες για την προσφυγή ακυρώσεως των λοιπών θεσμικών οργάνων (πρβλ. απόφαση Κοινοβούλιο κατά Συμβουλίου, σκέψεις 26 και 27).
56 Εντούτοις, όπως επισήμανε κατ’ ουσίαν το Γενικό Δικαστήριο με τις σκέψεις 27 και 46 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, ο ΕΕΠΔ δεν μπορεί να θεωρηθεί θεσμικό όργανο της Ένωσης.
57 Συγκεκριμένα, ο ΕΕΠΔ δεν συγκαταλέγεται στα θεσμικά όργανα της Ένωσης που ορίζονται στο άρθρο 13, παράγραφος 1, ΣΕΕ, δεδομένου ότι, σύμφωνα με τη διάταξη αυτή, η έννοια των «θεσμικών οργάνων» παραπέμπει σε κατάλογο συγκεκριμένων οντοτήτων, ο οποίος δεν περιλαμβάνει τα λοιπά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης. Ο ορισμός της έννοιας αυτής καθώς και η σαφής διάκριση που προβλέπει η Συνθήκη ΕΕ μεταξύ των θεσμικών οργάνων της Ένωσης, αφενός, και των λοιπών οργάνων και των οργανισμών της, αφετέρου, πρέπει να ισχύουν κατά τρόπο ομοιόμορφο και οριζόντιο στο πλαίσιο της Συνθήκης ΕΕ και της Συνθήκης ΛΕΕ [πρβλ. απόφαση της 14ης Ιουλίου 2022, Ιταλία και Comune di Milano κατά Συμβουλίου και Κοινοβουλίου (Έδρα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων) (C‑106/19 και C‑232/19, EU:C:2022:568, σκέψεις 113 και 116).
58 Επιπλέον, ο ΕΕΠΔ, μολονότι αποτελεί ανεξάρτητη αρχή κατά την έννοια του άρθρου 16, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ, δεν έχει συσταθεί με τη διάταξη αυτή, αλλά από τον νομοθέτη της Ένωσης βάσει της εν λόγω διάταξης. Επίσης, με το άρθρο 58 του κανονισμού 2018/1725, ο νομοθέτης έχει καθορίσει, μεταξύ άλλων τις εποπτικές εξουσίες του ΕΕΠΔ, οι οποίες αφορούν, όπως προκύπτει από το άρθρο 57 του κανονισμού, τη συμμόρφωση των θεσμικών και λοιπών οργάνων και οργανισμών της Ένωσης προς τους κανόνες σχετικά με την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
59 Σύμφωνα, όμως, με τη νομολογία που απορρέει από την απόφαση Κοινοβούλιο κατά Συμβουλίου, η οποία υπομνήσθηκε στη σκέψη 54 της παρούσας απόφασης, η αρχή της θεσμικής ισορροπίας αποσκοπεί στη διασφάλιση του σεβασμού του συστήματος κατανομής αρμοδιοτήτων μεταξύ των θεσμικών οργάνων, αναθέτοντας στο καθένα τη δική του αποστολή στο πλαίσιο της θεσμικής διάρθρωσης της Ένωσης και της πραγματοποίησης του έργου του. Επομένως, η αρχή αυτή δεν έχει εφαρμογή σε άλλα όργανα και οργανισμούς της Ένωσης πέραν των θεσμικών οργάνων της.
60 Επομένως, το Γενικό Δικαστήριο ορθώς έκρινε, με τις σκέψεις 42 έως 56 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, ότι η νομολογία που απορρέει από την απόφαση Κοινοβούλιο κατά Συμβουλίου δεν μπορεί να εφαρμοστεί κατ’ αναλογίαν στην προσφυγή που άσκησε ο ΕΕΠΔ, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαιτεροτήτων που διαφοροποιούν την κατάστασή του σε σχέση με την κατάσταση στην οποία τελούσε το Κοινοβούλιο κατά τον χρόνο έκδοσης της απόφασης αυτής.
61 Συνεπώς, ήταν επίσης νομικά ορθή η κρίση στην οποία κατέληξε το Γενικό Δικαστήριο με τη σκέψη 57 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, ότι ο ΕΕΠΔ συγκαταλέγεται στους προσφεύγοντες οι οποίοι πρέπει πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ.
62 Όσον αφορά την επιχειρηματολογία του ΕΕΠΔ ότι οι προϋποθέσεις αυτές περιορίζουν δυσανάλογα το δικαίωμά του άσκησης προσφυγής ακυρώσεως, υπενθυμίζεται ότι η εφαρμογή των εν λόγω προϋποθέσεων ως προς τον ΕΕΠΔ αποτελεί την αναπόφευκτη συνέπεια της απόφασης που ελήφθη κατά την έκδοση της Συνθήκης της Λισσαβώνας να μην περιληφθεί το σύνολο των οργάνων ή οργανισμών της Ένωσης, όπως ο ΕΕΠΔ, μεταξύ των προσφευγόντων που μπορούν πλέον, ανεξαρτήτως των εν λόγω προϋποθέσεων, να ασκήσουν προσφυγή ακυρώσεως βάσει του άρθρου 263, δεύτερο και τρίτο εδάφιο, ΣΛΕΕ.
63 Πράγματι, πλην των κρατών μελών και της Επιτροπής των Περιφερειών, οι προσφεύγοντες που μνημονεύονται στο άρθρο 263, δεύτερο και τρίτο εδάφιο, ΣΛΕΕ περιλαμβάνονται στο σύνολό τους στον κατάλογο των οντοτήτων οι οποίες, κατά το άρθρο 13 παράγραφος 1, ΣΕΕ, αποτελούν τα θεσμικά όργανα της Ένωσης. Το δικαίωμα προσφυγής που τους απονέμεται δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, όπως και το δικαίωμα προσφυγής των κρατών μελών, δεν εξαρτάται από την απόδειξη της ενεργητικής νομιμοποίησής τους. Το δικαίωμα προσφυγής αντικατοπτρίζει την ιδιαίτερη σημασία που έχουν ο ρόλος των θεσμικών οργάνων και η συμβολή τους στην προάσπιση των αρμοδιοτήτων και των προνομίων τους, προς τον σκοπό της διαφύλαξης της θεσμικής ισορροπίας ή ακόμη και στην προώθηση του γενικού συμφέροντος της Ένωσης.
64 Αντιθέτως, όσον αφορά τα λοιπά όργανα ή τους οργανισμούς της Ένωσης, επισημαίνεται ότι η Συνθήκη της Λισσαβώνας, μολονότι ορίζει, στο άρθρο 263, πρώτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, ότι οι πράξεις των οντοτήτων αυτών συνιστούν πράξεις δεκτικές προσφυγής, εντούτοις, σύμφωνα με το τρίτο εδάφιο εδαφίου του άρθρου αυτού, παρέχει αποκλειστικώς στην Επιτροπή των Περιφερειών το δικαίωμα να υπερασπίζεται τα προνόμιά της. Επομένως, η ενεργητική νομιμοποίηση των λοιπών οργάνων ή οργανισμών της Ένωσης διέπεται από το άρθρο 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ.
65 Τούτο ισχύει κατά μείζονα λόγο για τον ΕΕΠΔ, ο οποίος, όπως επισημάνθηκε με τη σκέψη 56 της παρούσας απόφασης, δεν μπορεί να θεωρηθεί θεσμικό όργανο της Ένωσης και ιδρύθηκε πριν από την έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Λισσαβώνας με το άρθρο 41, παράγραφος 1, του κανονισμού 45/2001. Επομένως, όπως έκρινε, κατ’ ουσίαν, το Γενικό Δικαστήριο με τη σκέψη 32 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, μολονότι κατά τη θέσπιση της Συνθήκη της Λισσαβώνας τα κράτη μέλη έλαβαν υπόψη, στο πλαίσιο της επεξεργασίας του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, και άλλες οντότητες πλην των θεσμικών οργάνων, εντούτοις επέλεξαν να μην συμπεριλάβουν τον ΕΕΠΔ στον κατάλογο των οντοτήτων που νομιμοποιούνται να προασπίσουν τα προνόμιά τους δυνάμει του τρίτου εδαφίου του άρθρου αυτού. Επομένως, όπως ορθώς επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας με το σημείο 41 των προτάσεών του, πρόκειται, όσον αφορά ειδικώς τον ΕΕΠΔ, για συνειδητή απόφαση των συντακτών της Συνθήκης της Λισσαβώνας, ήτοι των κρατών μελών.
66 Επομένως, η δικαστική προστασία του ΕΕΠΔ πρέπει να διασφαλίζεται στο πλαίσιο του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ.
67 Υπενθυμίζεται, επιπλέον, ότι οι προϋποθέσεις παραδεκτού που προβλέπει η τελευταία αυτή διάταξη πρέπει να ερμηνεύονται υπό το πρίσμα της αρχής της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας, χωρίς ωστόσο να καταλήγουν στη μη εφαρμογή των προϋποθέσεων που ρητώς προβλέπει η Συνθήκη (πρβλ. αποφάσεις της 3ης Οκτωβρίου 2013, Inuit Tapiriit Kanatami κ.λπ. κατά Κοινοβουλίου και Συμβουλίου, C‑583/11 P, EU:C:2013:625, σκέψη 98, και της 28ης Απριλίου 2015, T & L Sugars και Sidul Açúcares κατά Επιτροπής, C‑456/13 P, EU:C:2015:284, σκέψη 44 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
68 Όσον αφορά, τέλος, την επιχειρηματολογία που συνοψίζεται στις σκέψεις 48 και 49 της παρούσας απόφασης, κατά την οποία το Γενικό Δικαστήριο ερμήνευσε εσφαλμένως το περιεχόμενο του προβαλλόμενου δικαιώματος προσφυγής, διαπιστώνεται ότι, λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, η επιχειρηματολογία αυτή είναι αλυσιτελής. Πράγματι, ανεξαρτήτως του ζητήματος σχετικά με το περιεχόμενο του δικαιώματος προσφυγής στο οποίο αναφέρεται το Γενικό Δικαστήριο στις σκέψεις 48 έως 55 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, από τις ανωτέρω σκέψεις προκύπτει ότι το Γενικό Δικαστήριο ορθώς έκρινε ότι ο ΕΕΠΔ μπορεί να επικαλεστεί δικαίωμα άσκησης προσφυγής ακυρώσεως μόνον εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις παραδεκτού του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ.
69 Υπό τις συνθήκες αυτές, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί.
Επί του δευτέρου λόγου αναιρέσεως
– Επιχειρήματα των διαδίκων
70 Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, ο ΕΕΠΔ υποστηρίζει ότι, με τις σκέψεις 67 έως 84 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε εσφαλμένως ότι δεν πληρούσε την προϋπόθεση του άμεσου επηρεασμού που προβλέπεται στο άρθρο 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ και ότι, ως εκ τούτου, δεν νομιμοποιούνταν ενεργητικώς να προσβάλει τις επίμαχες μεταβατικές διατάξεις.
71 Όσον αφορά, πρώτον, τις σκέψεις 72 έως 77 της αναιρεσιβαλλομένης, ο ΕΕΠΔ επισημαίνει ότι η διαπίστωση του Γενικού Δικαστηρίου στη σκέψη 76, κατά την οποία η απόφαση της 3ης Ιανουαρίου 2022 δεν μπορεί να επηρεάσει νομοθετικές πράξεις, δεν ασκεί επιρροή προκειμένου να κριθεί αν οι επίμαχες μεταβατικές διατάξεις τον αφορούν άμεσα.
72 Επιπλέον, ο ΕΕΠΔ υποστηρίζει ότι η τροποποίηση, από τον νομοθέτη της Ένωσης, των ισχυόντων κανόνων, όπως αυτοί εφαρμόζονται από τον ΕΕΠΔ, ενέχει τον κίνδυνο «εκ προοιμίου υπακοής», ο οποίος είναι, κατά την άποψή του, ικανός να θίξει ευθέως την ανεξαρτησία του. Στο πλαίσιο αυτό, ο ΕΕΠΔ υπογραμμίζει την ιδιαιτερότητα της επίμαχης κατάστασης, η οποία χαρακτηριζόταν, αφενός, από το ότι, παράλληλα με τη δράση του ΕΕΠΔ, είχε υποβληθεί στον νομοθέτη της Ένωσης νομοθετική πρόταση σχετικά με την κατάσταση αυτή και, αφετέρου, το ότι ο νομοθέτης είχε εισαγάγει νέες διατάξεις, που είχαν ως αποτέλεσμα την αναδρομική εξάλειψη της παράβασης, από την Ευρωπόλ, των διατάξεων του αρχικού κανονισμού Ευρωπόλ, την οποία είχε διαπιστώσει ο ΕΕΠΔ με την απόφαση της 3ης Ιανουαρίου 2022.
73 Δεύτερον, κατά τον ΕΕΠΔ, με τις σκέψεις 78 έως 83 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, το Γενικό Δικαστήριο εσφαλμένως έκρινε ότι οι επίμαχες μεταβατικές διατάξεις καταλείπουν ορισμένο περιθώριο εκτιμήσεως στους αποδέκτες τους. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις διατάξεις αυτές, τα σύνολα δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που έχει στην κατοχή της η Ευρωπόλ θα μπορούσαν, εκ του νόμου, να διατηρούνται πέραν των προθεσμιών που έχει ορίσει ο ΕΕΠΔ δυνάμει των προηγουμένως εφαρμοστέων κανόνων.
74 Επιπλέον, αντιθέτως προς ό,τι έκρινε το Γενικό Δικαστήριο με τη σκέψη 83 της αναιρεσιβαλλομένης, ο ΕΕΠΔ υποστηρίζει ότι οι εν λόγω διατάξεις τον εμποδίζουν να ασκήσει τις δικές του εξουσίες. Συγκεκριμένα, ενώ οι επίμαχες μεταβατικές διατάξεις αφήνουν στα κράτη μέλη ή στην Ευρωπόλ την επιλογή να επιτρέψουν ή όχι την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που βρίσκονται στην κατοχή της Ευρωπόλ, ο ΕΕΠΔ αποφάσισε, εντούτοις, στις 3 Ιανουαρίου 2022, να μην επιτρέπεται πλέον η συνέχιση της επεξεργασίας των ίδιων αυτών δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα χωρίς την απαιτούμενη κατηγοριοποίηση. Λαμβανομένου υπόψη του τρόπου με τον οποίο τροποποιούν το εφαρμοστέο στα εν λόγω δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα νομικό πλαίσιο, οι επίμαχες μεταβατικές διατάξεις επηρεάζουν τη νομική κατάσταση του ΕΕΠΔ και/ή τον τρόπο με τον οποίο άσκησε τις εξουσίες του. Οι τροποποιήσεις αυτές θα επηρεάσουν επίσης την ικανότητά του να ασκεί τις εξουσίες του κατά τρόπο ανεξάρτητο στο μέλλον.
75 Τρίτον, μολονότι το Γενικό Δικαστήριο περιόρισε την εξέταση του παραδεκτού της προσφυγής μόνο στην προϋπόθεση περί άμεσου επηρεασμού, ο ΕΕΠΔ υποστηρίζει ότι οι επίμαχες μεταβατικές διατάξεις τον αφορούν επίσης ατομικά και ότι έχει έννομο συμφέρον να τις προσβάλει.
76 Το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, υποστηριζόμενα από τη Γαλλική Δημοκρατία και την Επιτροπή, υποστηρίζουν ότι ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος.
– Εκτίμηση του Δικαστηρίου
77 Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, ο οποίος βάλλει κατά των σκέψεων 67 έως 84 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, ο ΕΕΠΔ υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας ότι οι επίμαχες μεταβατικές διατάξεις δεν τον αφορούσαν άμεσα κατά την έννοια του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ και ότι η προσφυγή του ήταν, κατά συνέπεια, απαράδεκτη.
78 Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι το παραδεκτό προσφυγής που ασκείται από φυσικό ή νομικό πρόσωπο κατά πράξης της οποίας δεν είναι αποδέκτης, κατά την έννοια του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, εξαρτάται μεταξύ άλλων από την προϋπόθεση ότι η πράξη το αφορά άμεσα και ατομικά (απόφαση της 10ης Φεβρουαρίου 2026, WhatsApp Ireland κατά Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Προστασίας Δεδομένων, C‑97/23 P, EU:C:2026:81, σκέψη 92 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
79 Εν προκειμένω, επισημαίνεται ότι το άρθρο 58, παράγραφος 4, του κανονισμού 2018/1725, όπως άλλωστε και το άρθρο 43, παράγραφος 3, στοιχείο ηʹ, του αρχικού κανονισμού Ευρωπόλ, παρέχει ρητώς στον ΕΕΠΔ την εξουσία να προσφεύγει στο Δικαστήριο υπό τους όρους που προβλέπουν οι Συνθήκες.
80 Συναφώς, διαπιστώνεται ότι, μολονότι οι διατάξεις αυτές, καθόσον μνημονεύουν ρητώς την εξουσία του ΕΕΠΔ να προσφεύγει ενώπιον του Δικαστηρίου, επιβεβαιώνουν την ικανότητά του να παρίσταται ενώπιον του δικαστή της Ένωσης, εντούτοις από την ίδια τη διατύπωσή τους προκύπτει ότι, κατά τα λοιπά, η προσφυγή που ασκεί ο ΕΕΠΔ πρέπει να πληροί τις προϋποθέσεις που προβλέπουν οι Συνθήκες.
81 Επομένως, όπως επισήμανε, κατ’ ουσίαν, το Γενικό Δικαστήριο με τις σκέψεις 59 έως 66 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, ο ΕΕΠΔ διαθέτει ενεργητική νομιμοποίηση ως «νομικό πρόσωπο», κατά την έννοια του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, εφόσον πληρούνται οι λοιπές προϋποθέσεις που προβλέπει η συγκεκριμένη διάταξη.
82 Δεδομένου ότι ο ΕΕΠΔ δεν είναι αποδέκτης των επίμαχων μεταβατικών διατάξεων, πρέπει να εξακριβωθεί αν οι διατάξεις αυτές τον αφορούν άμεσα. Συναφώς, όπως επισήμανε, κατ’ ουσίαν, το Γενικό Δικαστήριο με τη σκέψη 70 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, αποτελεί πάγια νομολογία ότι η προϋπόθεση κατά την οποία η απόφαση που προσβάλλεται με προσφυγή πρέπει να αφορά άμεσα το προσφεύγον φυσικό ή νομικό πρόσωπο σημαίνει ότι πρέπει να πληρούνται σωρευτικώς δύο προϋποθέσεις, ήτοι το προσβαλλόμενο μέτρο πρέπει, πρώτον, να παράγει άμεσα αποτελέσματα επί της νομικής κατάστασης του προσφεύγοντος και, δεύτερον, να μην καταλείπει καμιά εξουσία εκτιμήσεως στους αποδέκτες που είναι επιφορτισμένοι με την εφαρμογή του, υπό την έννοια ότι η εφαρμογή του πρέπει να έχει εντελώς αυτόματο χαρακτήρα και να απορρέει αποκλειστικώς από την ενωσιακή νομοθεσία, χωρίς να παρεμβάλλονται άλλοι ενδιάμεσοι κανόνες (απόφαση της 10ης Φεβρουαρίου 2026, WhatsApp Ireland κατά Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Προστασίας Δεδομένων, C‑97/23 P, EU:C:2026:81, σκέψη 94 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
83 Όσον αφορά την τήρηση της πρώτης από τις προϋποθέσεις αυτές, πρέπει, όπως υπενθύμισε, κατ’ ουσίαν, το Γενικό Δικαστήριο με τη σκέψη 70 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, να κριθεί αν η προσβαλλόμενη πράξη συνεπάγεται σημαντική μεταβολή της νομικής κατάστασης του οικείου φυσικού ή νομικού προσώπου, με κριτήριο την ουσία της πράξεως αυτής και κατόπιν εκτιμήσεως των αποτελεσμάτων της υπό το πρίσμα αντικειμενικών κριτηρίων, όπως το περιεχόμενό της, και λαμβανομένων, ενδεχομένως, υπόψη του πλαισίου εντός του οποίου εκδόθηκε η πράξη καθώς και των εξουσιών του οργάνου, θεσμικού ή μη, ή του οργανισμού που την εξέδωσε (απόφαση της 10ης Φεβρουαρίου 2026, WhatsApp Ireland κατά Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Προστασίας Δεδομένων, C‑97/23 P, EU:C:2026:81, σκέψη 97 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
84 Ειδικότερα, όπως ορθώς επισήμανε το Γενικό Δικαστήριο με τη σκέψη 72 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, πράξη του δικαίου της Ένωσης η οποία εμποδίζει δημόσιο νομικό πρόσωπο να ασκεί τις αρμοδιότητές του όπως αυτό κρίνει σκόπιμο παράγει άμεσα αποτελέσματα επί της νομικής καταστάσεως του εν λόγω νομικού προσώπου, οπότε πρέπει να θεωρηθεί ότι η πράξη αυτή το αφορά άμεσα, κατά την έννοια του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ (πρβλ. απόφαση της 13ης Ιανουαρίου 2022, Γερμανία – Ville de Paris κ.λπ. κατά Επιτροπής, C‑177/19 P έως C‑179/19 P, EU:C:2022:10, σκέψη 73 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
85 Εν προκειμένω, πρώτον, δεν αμφισβητείται ότι οι επίμαχες μεταβατικές διατάξεις έχουν ως σκοπό την τροποποίηση, από τις 28 Ιουνίου 2022, του νομικού καθεστώτος που ίσχυε για τα σύνολα δεδομένων τα οποία είχε, κατά την ημερομηνία αυτή, στην κατοχή της η Ευρωπόλ. Συγκεκριμένα, το άρθρο 74β του τροποποιημένου κανονισμού Ευρωπόλ ορίζει την προθεσμία εντός της οποίας ο εν λόγω οργανισμός πρέπει να επαληθεύσει αν τα δεδομένα αυτά αφορούν κάποια από τις κατηγορίες υποκειμένων των δεδομένων που ορίζονται στο παράρτημα II του κανονισμού. Επιπλέον, το άρθρο 74α του κανονισμού διευκρινίζει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες τα δεδομένα μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο πλαίσιο εν εξελίξει ποινικής έρευνας, χωρίς να έχει προηγηθεί τέτοια κατηγοριοποίηση.
86 Αντιθέτως, οι επίμαχες διατάξεις δεν ασκούν επιρροή επί της φύσεως ή του περιεχομένου των καθηκόντων που αναθέτει στον ΕΕΠΔ η νομοθεσία της Ένωσης. Όπως επισήμανε, κατ’ ουσίαν, το Γενικό Δικαστήριο με τις σκέψεις 74 και 75 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, οι επίμαχες μεταβατικές διατάξεις δεν μετέβαλαν τα δικαιώματα, τις υποχρεώσεις ή τις αρμοδιότητες του ΕΕΠΔ. Πράγματι, σύμφωνα με το άρθρο 1, παράγραφος 3, του κανονισμού 2018/1725, ο ΕΕΠΔ είναι υπεύθυνος για τον έλεγχο της εφαρμογής, από τα θεσμικά και τα λοιπά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης, των διατάξεων του κανονισμού σχετικά με την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Επιπλέον, από το άρθρο 43, παράγραφος 1, και παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του αρχικού κανονισμού Ευρωπόλ προκύπτει ότι ο ΕΕΠΔ είναι υπεύθυνος για την παρακολούθηση και τη διασφάλιση της εφαρμογής των διατάξεων του κανονισμού και κάθε άλλης πράξης της Ένωσης που αφορά την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από την Ευρωπόλ. Πλην όμως, οι επίμαχες μεταβατικές διατάξεις απλώς τροποποιούν το νομικό καθεστώς του οποίου την εφαρμογή εποπτεύει ο ΕΕΠΔ, χωρίς να τροποποιούν τα καθήκοντα που έχουν ανατεθεί στον ΕΕΠΔ δυνάμει των διατάξεων αυτών.
87 Επιπλέον, οι επίμαχες μεταβατικές διατάξεις δεν τροποποίησαν τους κανόνες του άρθρου 55 του κανονισμού 2018/1725, οι οποίοι διασφαλίζουν ότι ο ΕΕΠΔ ασκεί με πλήρη ανεξαρτησία τα καθήκοντά του και τις εξουσίες του σύμφωνα με τον εν λόγω κανονισμό.
88 Όπως προκύπτει από τον συνδυασμό των διατάξεων που μνημονεύθηκαν στις σκέψεις 86 και 87 ανωτέρω, το καθήκον ελέγχου που ασκεί ο ΕΕΠΔ με πλήρη ανεξαρτησία αφορά την εφαρμογή των κανόνων σχετικά με την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, ιδίως εκείνων που έχει καθορίσει ο νομοθέτης της Ένωσης. Οι διατάξεις αυτές αποτελούν προέκταση του άρθρου 16, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ, το οποίο ορίζει ότι το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο θεσπίζουν τους κανόνες σχετικά με την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα θεσμικά και λοιπά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης, διευκρινίζοντας παράλληλα ότι η τήρηση των κανόνων αυτών υπόκειται στον έλεγχο ανεξάρτητων αρχών.
89 Όσον αφορά, δεύτερον, τα προβαλλόμενα αποτελέσματα των επίμαχων μεταβατικών διατάξεων επί της αποφάσεως της 3ης Ιανουαρίου 2022, επισημαίνεται ότι οι διατάξεις αυτές διέπουν, από τις 28 Ιουνίου 2022, την επεξεργασία των συνόλων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα τα οποία, κατά την ημερομηνία αυτή, είχε στην κατοχή της η Ευρωπόλ, χωρίς να ακυρώνουν την ως άνω απόφαση του ΕΕΠΔ.
90 Επιπλέον, από τη διαδικασία που οδήγησε στη θέσπιση των επίμαχων μεταβατικών διατάξεων δεν προκύπτουν στοιχεία ικανά να θίξουν την ανεξαρτησία του ΕΕΠΔ κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων του.
91 Επομένως, ορθώς έκρινε το Γενικό Δικαστήριο, με τη σκέψη 77 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, οι επίμαχες διατάξεις, καίτοι τροποποιούν το εφαρμοστέο νομικό πλαίσιο, η τήρηση του οποίου εποπτεύεται από τον ΕΕΠΔ, και δεν έχουν ακριβώς το ίδιο περιεχόμενο με τις απαιτήσεις που απορρέουν από την απόφαση της 3ης Ιανουαρίου 2022, δεν επηρεάζουν, ωστόσο, τη νομική κατάσταση του ΕΕΠΔ.
92 Κατά συνέπεια, δεν πληρούται η πρώτη προϋπόθεση που μνημονεύεται στη σκέψη 82 της παρούσας απόφασης, σχετικά με τα αποτελέσματα επί της νομικής καταστάσεως του αναιρεσείοντος.
93 Δεδομένου ότι οι δύο προϋποθέσεις που μνημονεύονται στη σκέψη 82 της παρούσας απόφασης πρέπει να πληρούνται σωρευτικώς, παρέλκει η εξέταση του ζητήματος αν το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας, στο πλαίσιο της εξέτασης της δεύτερης από τις προϋποθέσεις αυτές που παρατίθενται στις σκέψεις 77 έως 83 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, ότι οι επίμαχες μεταβατικές διατάξεις καταλείπουν περιθώριο εκτιμήσεως στον αποδέκτη τους.
94 Επομένως, δεν ήταν νομικά εσφαλμένη η διαπίστωση στην οποία κατέληξε το Γενικό Δικαστήριο με τη σκέψη 84 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως ότι οι επίμαχες διατάξεις δεν επηρέαζαν άμεσα τη νομική κατάσταση του ΕΕΠΔ
95 Από το σύνολο των ανωτέρω συνάγεται ότι δεν γίνεται δεκτός κανένας από τους λόγους αναιρέσεως που προέβαλαν οι αναιρεσείοντες και, ως εκ τούτου, η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της.
Επί των δικαστικών εξόδων
96 Κατά το άρθρο 184, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, όταν η αίτηση αναιρέσεως απορρίπτεται ως αβάσιμη, το Δικαστήριο αποφαίνεται επί των δικαστικών εξόδων.
97 Κατά το άρθρο 138, παράγραφος 1, του ίδιου κανονισμού, που εφαρμόζεται στην αναιρετική διαδικασία δυνάμει του άρθρου 184, παράγραφος 1, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Σύμφωνα με το άρθρο 140, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού, που επίσης εφαρμόζεται στην αναιρετική διαδικασία δυνάμει του άρθρου 184, παράγραφος 1, του ίδιου κανονισμού, τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα που παρεμβαίνουν στη δίκη φέρουν τα δικαστικά τους έξοδα.
98 Δεδομένου ότι το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ζήτησαν να καταδικαστεί ο ΕΕΠΔ στα έξοδα και αυτός ηττήθηκε, πρέπει ο ΕΕΠΔ να φέρει, πέραν των δικών του εξόδων, και τα δικαστικά έξοδα του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά την κατ’ αναίρεση δίκη.
99 Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, η Γαλλική Δημοκρατία και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φέρουν ως παρεμβαίνουσες τα δικαστικά έξοδά τους.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τμήμα μείζονος συνθέσεως) αποφασίζει:
1) Απορρίπτει την αίτηση αναιρέσεως.
2) Ο Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων (ΕΕΠΔ) φέρει τα δικαστικά έξοδά του, καθώς και τα έξοδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
3) Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, η Γαλλική Δημοκρατία και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φέρουν τα δικαστικά έξοδά τους.
(Υπογραφές)
