Ο Υπουργός Δικαιοσύνης θέτει από την Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου 2026 σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση το σχέδιο νόμου με τίτλο «Κώδικας Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών». Η διαβούλευση θα διαρκέσει έως τις 24 Σεπτεμβρίου 2026 και ώρα 9.00 π.μ., με κάθε κοινωνικό εταίρο και ενδιαφερόμενο να καλείται να καταθέσει προτάσεις για τη βελτίωση των προτεινόμενων διατάξεων.
Το Κεφάλαιο Δ΄ ρυθμίζει την κτηματολογική διαμεσολάβηση, καθορίζοντας ποιες κτηματολογικές διαφορές μπορούν να επιλυθούν μέσω διαμεσολάβησης και τη διαδικασία που ακολουθείται. Υπάγονται, μεταξύ άλλων, αγωγές διόρθωσης ανακριβών πρώτων εγγραφών, ενώ εξαιρούνται διαφορές που αφορούν πράγματα δημόσιας κτήσης ή κοινόχρηστα.
Προβλέπονται ειδικοί κανόνες για την εμπιστευτικότητα, τα τεχνικά και τοπογραφικά στοιχεία, καθώς και υποχρεωτική συμμετοχή ειδικά πιστοποιημένου κτηματολογικού διαμεσολαβητή. Ειδικές ρυθμίσεις ισχύουν όταν διάδικος είναι το Ελληνικό Δημόσιο, ΟΤΑ ή ΝΠΔΔ, με συγκεκριμένες υποχρεώσεις των αρμόδιων υπηρεσιών και των εκπροσώπων τους.
Σε περίπτωση συμφωνίας, το πρακτικό διαμεσολάβησης καταχωρείται στο κτηματολογικό φύλλο και μπορεί να επιφέρει τη διόρθωση της ανακριβούς εγγραφής. Όταν απαιτούνται γεωμετρικές μεταβολές, απαιτείται η υποβολή του σχετικού ηλεκτρονικού τοπογραφικού διαγράμματος.
Ιδιαίτερη διαδικασία προβλέπεται για την αναγνώριση κυριότητας λόγω έκτακτης χρησικτησίας σε ακίνητα αγνώστου ιδιοκτήτη. Απαιτείται διαμεσολαβητής με πτυχίο νομικής και ειδική σήμανση, προηγούμενη καταχώριση της διαδικασίας στο Κτηματολόγιο και τήρηση συγκεκριμένων προθεσμιών. Για τη θεμελίωση της χρησικτησίας απαιτούνται, μεταξύ άλλων, τουλάχιστον δύο αποδεικτικά στοιχεία, δύο ένορκες βεβαιώσεις που αποδεικνύουν εικοσαετή νομή και Ε9 τουλάχιστον δέκα ετών. Εφόσον το Δημόσιο δεν προβάλλει δικαιώματα, μπορεί να δηλώσει ότι δεν αντιλέγει στη διόρθωση της κτηματολογικής εγγραφής.
ΜΕΡΟΣ Γ’ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ
ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’ ΕΙΔΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ
Άρθρο 97 Υπαγόμενες διαφορές
1. Στην κτηματολογική διαμεσολάβηση υπάγονται οι αγωγές διόρθωσης ανακριβούς πρώτης εγγραφής της παρ. 2 του άρθρου 6 του ν. 2664/1998 (Α’ 275), οι διαφορές των υποπερ. αα) και ββ) της περ. α) της παρ. 3 του άρθρου 6 του ν. 2664/1998.
2. Εξαιρούνται από την εφαρμογή της παρ. 1 οι διαφορές επί πραγμάτων που εμπίπτουν σε δημόσια κτήση ή είναι κοινόχρηστα.
Άρθρο 98 Ειδικές αρχές κτηματολογικής διαμεσολάβησης
Η κτηματολογική διαμεσολάβηση διέπεται και από τις ακόλουθες ειδικές αρχές:
α) η εμπιστευτικότητα δεν καταλαμβάνει τα γεωμετρικά και τοπογραφικά στοιχεία που είναι αναγκαία για την καταχώριση στο κτηματολογικό φύλλο,
β) η ουδετερότητα του διαμεσολαβητή δεν θίγεται από τη γνώση τεχνικών δεδομένων της υπόθεσης.
Άρθρο 99 Διεξαγωγή της διαδικασίας κτηματολογικής διαμεσολάβησης
1. Η κτηματολογική διαμεσολάβηση διεξάγεται αποκλειστικά από διαμεσολαβητή με ειδική σήμανση κτηματολογικής διαμεσολάβησης κατά την παρ. 7 του άρθρου 130.
2. Με το φύλλο βασικών στοιχείων συνυποβάλλονται:
α) το κτηματολογικό φύλλο και το απόσπασμα κτηματολογικού διαγράμματος,
β) η αγωγή και οι τίτλοι κτήσης που επικαλούνται τα μέρη,
γ) τυχόν τοπογραφικά διαγράμματα γεωμετρικών μεταβολών και
δ) κάθε άλλο έγγραφο που τα μέρη κρίνουν απαραίτητο για την ορθή διεξαγωγή της διαδικασίας.
Άρθρο 100 Ειδικές ρυθμίσεις για τη συμμετοχή του Δημοσίου, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου
1. Αν εναγόμενο είναι το Ελληνικό Δημόσιο, Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) ή νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου (ν.π.δ.δ.), αυτά συμμετέχουν στην εισαγωγική συνεδρία διαμεσολάβησης και εκπροσωπούνται:
α) το Δημόσιο από τον κατά νόμο αρμόδιο λειτουργό του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους,
β) οι Ο.Τ.Α. και τα ν.π.δ.δ. από νομικούς συμβούλους ή δικηγόρους με έμμισθη εντολή ή δικηγόρους με ειδική πληρεξουσιότητα.
2. Οι εκπρόσωποι της παρ. 1 συμμετέχουν στην εισαγωγική συνεδρία διαμεσολάβησης και υπογράφουν τα πρακτικά περάτωσης, υπαγωγής σε διαμεσολάβηση και επίτευξης ή μη επίτευξης συμφωνίας.
3. Οι λειτουργοί του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους δύνανται να συμμετέχουν στην εισαγωγική συνεδρία διαμεσολάβησης μέσω τηλεδιάσκεψης, εκτός αν δηλώσουν εγγράφως ότι επιθυμούν φυσική παρουσία.
4. Όταν εναγόμενο είναι πρόσωπο της παρ. 1, ο διαμεσολαβητής ενημερώνει τους διαδίκους εγγράφως τουλάχιστον τριάντα (30) ημέρες πριν από την εισαγωγική συνεδρία διαμεσολάβησης. Οι αρμόδιες υπηρεσίες παρέχουν στους εκπροσώπους τους έγγραφο σχετικά με την προβολή ή μη δικαιωμάτων του Ελληνικού Δημοσίου επί του προσβαλλόμενου δικαιώματος. Η μη παροχή αυτού συνεπάγεται τεκμήριο μη προβολής δικαιωμάτων. Η μη αποστολή του ανωτέρω εγγράφου, καθώς και η μη έγκαιρη αποστολή του από τον υπάλληλο της αρμόδιας Υπηρεσίας συνιστά ειδικό πειθαρχικό παράπτωμα, για το οποίο επιβάλλονται οι πειθαρχικές ποινές των περ. α) έως ε) της παρ. 1 του άρθρου 109 του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. (ν. 3528/2007, Α’ 26).
5. Για τις προθεσμίες της κτηματολογικής διαμεσολάβησης με εναγόμενο το Ελληνικό Δημόσιο εφαρμόζονται οι διατάξεις περί δικαστικών διακοπών και αναστολής προθεσμιών.
Άρθρο 101 Πρακτικό διαμεσολάβησης και καταχώρηση στο κτηματολογικό φύλλο
1. Σε περίπτωση επίτευξης συμφωνίας, το πρακτικό διαμεσολάβησης καταχωρείται στο οικείο κτηματολογικό φύλλο και επέρχεται η διόρθωση της ανακριβούς πρώτης εγγραφής σύμφωνα με το περιεχόμενό του. Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται τα άρθρα 82 και 83.
2. Αν με την αγωγή ζητούνται και γεωμετρικές μεταβολές στα κτηματολογικά διαγράμματα, στο πρακτικό διαμεσολάβησης επισυνάπτονται, επί ποινή ακυρότητας:
α) το τοπογραφικό διάγραμμα γεωμετρικών μεταβολών το οποίο φέρει Κωδικό Ηλεκτρονικού Διαγράμματος, και
β) το αποδεικτικό ηλεκτρονικής υποβολής αυτού στον φορέα Ελληνικό Κτηματολόγιο, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία.
Άρθρο 102 Αναγνώριση κυριότητας λόγω έκτακτης χρησικτησίας επί ακινήτων αγνώστου ιδιοκτήτη
1. Η κτηματολογική διαμεσολάβηση στην οποία προβάλλεται ως αιτία κτήσης η έκτακτη χρησικτησία διεξάγεται αποκλειστικά από διαμεσολαβητή, κάτοχο πτυχίου νομικής με ειδική σήμανση κτηματολογικής διαμεσολάβησης κατά την παρ. 7 του άρθρου 130.
2. Ο επισπεύδων την κτηματολογική διαμεσολάβηση του παρόντος άρθρου καταχωρεί στο κτηματολόγιο το φύλλο βασικών στοιχείων, υπογεγραμμένο από τον κτηματολογικό διαμεσολαβητή, καταβάλλοντας πάγιο τέλος καταχώρησης. Η καταχώρηση στο κτηματολογικό φύλλο ολοκληρώνεται υποχρεωτικά έως την επόμενη από την υποβολή της αίτησης καταχώρησης εργάσιμη ημέρα. Η πρόσκληση σε εισαγωγική συνεδρία διαμεσολάβησης λαμβάνει χώρα τουλάχιστον τριάντα (30) ημέρες μετά την καταχώρηση στο κτηματολογικό φύλλο. Η μη τήρηση της προθεσμίας αυτής συνεπάγεται την ακυρότητα του πρακτικού διαμεσολάβησης.
3. Εφόσον στη διαδικασία της κτηματολογικής διαμεσολάβησης του παρόντος άρθρου συμμετέχει το Ελληνικό Δημόσιο, σύμφωνα με το άρθρο 100, και δεν προβάλλει δικαιώματα επί του επίδικου ακινήτου, τα μέρη δύνανται να καταρτίσουν πρακτικό διαμεσολάβησης, κατά το άρθρο 82, δια του οποίου το Ελληνικό Δημόσιο δηλώνει ότι δεν αντιλέγει στη διόρθωση της κτηματολογικής εγγραφής, λόγω μη προβολής δικαιωμάτων από τις αρμόδιες Υπηρεσίες. Ο διαμεσολαβητής υποχρεούται να διαπιστώσει την προσκόμιση τουλάχιστον δύο (2) εκ των κάτωθι αποδεικτικών στοιχείων:
α) αποδείξεων παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, τηλεφωνίας και ύδρευσης στο όνομα του φερόμενου ως δικαιούχου,
β) μισθωτηρίων συμβολαίων στα οποία ο φερόμενος ως δικαιούχος εμφανίζεται ως εκμισθωτής ή αποδείξεων είσπραξης μισθωμάτων,
γ) δηλώσεων ενώπιον δημόσιων αρχών,
δ) οικοδομικής άδειας,
ε) τοπογραφικών διαγραμμάτων βεβαίας χρονολογίας, ιδίως ως προσαρτώμενων σε τίτλους ιδιοκτησίας, συμβολαιογραφικές πράξεις, οικοδομικές άδειες και
στ) ιδιωτικού συμφωνητικού πώλησης ή διανομής το οποίο να έχει συνταχθεί τουλάχιστον είκοσι (20) έτη πριν από την προσφυγή στη διαδικασία της διαμεσολάβησης και να φέρει βεβαία χρονολογία.
Απαιτείται, επίσης, η προσκόμιση στον διαμεσολαβητή τουλάχιστον δύο (2) ενόρκων βεβαιώσεων, οι οποίες να περιλαμβάνουν ρητή αναφορά σε εικοσαετή νομή με συμπληρωμένη την εικοσαετία έως την προσφυγή στη διαδικασία της διαμεσολάβησης, προσδιορισμό του εμβαδού, της θέσης και των ορίων του ακινήτου, καθώς και η προσκόμιση Δήλωσης Στοιχείων Ακινήτων (Εντύπου Ε9) για την επίμαχη ιδιοκτησία τουλάχιστον δέκα (10) ετών πριν από την προσφυγή στη διαδικασία.
4. Ακολούθως, ο διαμεσολαβητής, αφού διαπιστώσει την προσκόμιση των ανωτέρω αποδεικτικών στοιχείων, τα επισυνάπτει σε ενιαίο σώμα με το πρακτικό διαμεσολάβησης και κάνει σχετική αναφορά στο πρακτικό αυτό. Επικυρωμένο αντίγραφο του πρακτικού διαμεσολάβησης, μετά την κατάθεσή του στη γραμματεία του αρμοδίου δικαστηρίου, καταχωρείται αμελλητί στο οικείο Κτηματολογικό Γραφείο. Ως αναφερόμενη αιτία κτήσης στο κτηματολογικό φύλλο αναγράφεται η έκτακτη χρησικτησία. Πριν από την καταχώρηση του πρακτικού διαμεσολάβησης στο κτηματολογικό φύλλο πρέπει να έχει υποβληθεί η δήλωση φόρου χρησικτησίας, αντίγραφο της οποίας συνυποβάλλεται με το πρακτικό.
