Τακτοποίησης Φορολογικών Υποχρεώσεων που προκύπτουν από την απώλεια ζωής [Μέρος Α]

Ενημέρωση του Φορολογικού Μητρώου και Δήλωση μεταβολής ατομικών στοιχείων και σχέσεων φορολογούμενου (έντυπο Δ210)

Απόστολος Αλωνιάτης

Είδαμε στο προηγούμενο σημείωμά μας το πως μπορεί να υποβληθεί η δήλωση φορολογίας εισοδήματος των αποβιωσάντων δείτε εδώ.

Οι συγγενείς – κληρονόμοι φορολογούμενου που απεβίωσε καλούνται να προβούν σε συγκεκριμένες ενέργειες, προκειμένου να τακτοποιήσουν τις φορολογικές εκκρεμότητες που προκύπτουν μετά την απώλεια ζωής του.

Στο σημερινό σημείωμά μας θα δούμε ποιες άλλες υποχρεώσεις έχουν οι κληρονόμοι για τακτοποιήσουν φορολογικές υποχρεώσεις που προκύπτουν από την απώλεια ζωής.

Αυτόματη Ενημέρωση Φορολογικού Μητρώου

Από τον Σεπτέμβριο του 2020, το Φορολογικό Μητρώο ενημερώνεται αυτόματα από το Μητρώο Πολιτών του Υπουργείου Εσωτερικών για τις ληξιαρχικές πράξεις θανάτου που εκδίδονται από το 2013 και μετά.

1. Τι σημαίνει αυτό για τον φορολογούμενο;

Αυτό σημαίνει πως, πλέον, δεν απαιτείται να υποβληθεί η σχετική δήλωση θανάτου από τους κληρονόμους στην αρμόδια ΔΟΥ.

Ταυτόχρονα, διακόπτονται οι σχέσεις του αποβιώσαντα με άλλα πρόσωπα που εμφανίζονται στο Φορολογικό Μητρώο της ΑΑΔΕ. Ειδικότερα:

• Διακόπτεται η σχέση γάμου ή συμφώνου συμβίωσης
• Μεταβάλλεται η οικογενειακή κατάσταση και διακόπτεται η σχέση του σχετιζόμενου με τον αποβιώσαντα προσώπου
• Διακόπτονται οι λοιπές σχέσεις του αποβιώσαντα με άλλους φορολογούμενους ή φυσικά πρόσωπα, όπως για παράδειγμα ο φορολογικός εκπρόσωπος

Επίσης, απενεργοποιούνται σε επίπεδο πρόσβασης στις εφαρμογές του myAADE οι κωδικοί πρόσβασης του αποβιώσαντα

Ενημερώνονται τα νομικά πρόσωπα ή οι νομικές οντότητες στις οποίες πιθανόν συμμετείχε ο αποβιώσας με οποιαδήποτε ιδιότητα (ενδεικτικά: μέλος, εταίρος, διαχειριστής, νόμιμος εκπρόσωπος), προκειμένου να προβούν στις απαιτούμενες ενέργειες τροποποίησης των συστατικών εγγράφων ή της εκπροσώπησής τους.

Στις παραπάνω περιπτώσεις τα συσχετιζόμενα πρόσωπα λαμβάνουν μήνυμα στην θυρίδα τους στο myAADE για την διακοπή της συσχέτισής τους με τον αποβιώσαντα, καθώς επίσης και κατευθυντήριες οδηγίες για τις περαιτέρω ενέργειές τους.

Η αυτόματη ενημέρωση του Φορολογικού Μητρώου συντελείται μόνο στις περιπτώσεις εκείνες για τις οποίες ο ΑΦΜ ταυτοποιείται από τις αρμόδιες Υπηρεσίες της Φορολογικής Διοίκησης.

Σε περίπτωση που η σύζυγος του αποβιώσαντα δεν έχει προσωπικούς κωδικούς στην ψηφιακή πύλη myAADE, καλείται να εκδώσει προσωπικό κλειδάριθμο, έτσι ώστε να μπορεί να τακτοποιεί στο εξής τις φορολογικές της υποθέσεις.

Υποχρεώσεις κληρονόμων

Οι κληρονόμοι βρίσκονται αντιμέτωποι με πολλές υποχρεώσεις, μεταξύ των οποίων είναι οι εξής:

Δήλωση μεταβολής ατομικών στοιχείων και σχέσεων φορολογούμενου (έντυπο Δ210). Για να μπορέσουν οι κληρονόμοι ή οι εγγύτεροι συγγενείς να καλύψουν άλλες φορολογικές εκκρεμότητες του αποβιώσαντα ή και δικές τους που προκύπτουν από την απώλεια ζωής, θα πρέπει να ενημερώσουν το φορολογικό μητρώο με τα στοιχεία των νόμιμων κληρονόμων – εγγυτέρων συγγενών.

Δήλωση διακοπής εργασιών (έντυπο Δ211). Σε περίπτωση που οι κληρονόμοι δεν επιθυμούν ή αδυνατούν να συνεχίσουν την επιχείρηση του αποβιώσαντα, τότε όλοι οι κληρονόμοι οφείλουν να υποβάλουν δήλωση διακοπής εργασιών εντός 30 ημερών από την επομένη της λήξης της προθεσμίας αποποίησης κληρονομιάς.

Υποβολή Δήλωσης Φορολογίας Εισοδήματος του κληρονομούμενου για τα εισοδήματα που απέκτησε μέχρι την ημερομηνία του θανάτου του.

Υποβολή δήλωσης φόρου κληρονομιάς. Ο φόρος κληρονομιάς επιβάλλεται σε κάθε περιουσιακό στοιχείο, κινητά, ακίνητα, καθώς και άυλα περιουσιακά στοιχεία (π.χ. απαιτήσεις, πνευματικά δικαιώματα, δικαιώματα ευρεσιτεχνίας κτλ.) που βρίσκονται στην Ελλάδα και στην κινητή περιουσία που βρίσκεται στο εξωτερικό και ανήκε σε αποβιώσαντα Έλληνα ή αλλοδαπό υπήκοο που είχε την κατοικία του στην Ελλάδα.

Τακτοποίηση φορολογικών εκκρεμοτήτων

1. Δήλωση μεταβολής ατομικών στοιχείων και σχέσεων φορολογούμενου (έντυπο Δ210)

Για να μπορέσουν οι κληρονόμοι ή οι εγγύτεροι συγγενείς να καλύψουν άλλες φορολογικές εκκρεμότητες του αποβιώσαντα ή και δικές τους που προκύπτουν από την απώλεια ζωής, θα πρέπει να ενημερώσουν το φορολογικό μητρώο με τα στοιχεία των νόμιμων κληρονόμων – εγγυτέρων συγγενών.

Πώς θα γίνει αυτό;

Οι κληρονόμοι ή οι εγγύτεροι συγγενείς καλούνται να υποβάλουν στο Τμήμα Διοικητικής και Μηχανογραφικής Υποστήριξης (Μητρώο) της ΔΟΥ του αποβιώσαντα το έντυπο Δ210.

Δήλωση απόδοσης ΑΦΜ και μεταβολής ατομικών στοιχείων καθώς και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, στην ψηφιακή πύλη myAADE μέσω της πλατφόρμας “Τα Αιτήματά μου”, επιλέγοντας Θεματική Ομάδα “Μητρώο”, Διαδικασία “Μεταβολές στοιχείων φυσικού προσώπου” .

Σε περιπτώσεις κατά τις οποίες, κατά την είσοδο στην Εφαρμογή με τη χρήση των κωδικών myAADE, δεν επιτρέπεται η υποβολή αιτήματος μέσω της Εφαρμογής λόγω προβλήματος στα στοιχεία Μητρώου, εμφανίζεται ενημερωτικό μήνυμα για την εξυπηρέτηση του φορολογουμένου από την αρμόδια ΔΟΥ.

Σε περιπτώσεις τεχνικής αδυναμίας υποβολής του αιτήματος μέσω της Εφαρμογής, τα ανωτέρω αποστέλλονται ταχυδρομικά με συστημένη επιστολή ή με υπηρεσία ταχυμεταφοράς ή κατατίθενται στο γραφείο πρωτοκόλλου της ΔΟΥ.

            Ποια δικαιολογητικά επισυνάπτονται;

• Ληξιαρχική πράξη θανάτου (εάν δεν έχει ενημερωθεί αυτόματα το φορολογικό Μητρώο) https://www.gov.gr/el/services/1001472/lexiarkhike-praxe-thanatou
• Πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών https://www.gov.gr/el/services/1001473/pistopoietiko-egguteron-suggenon
• Πιστοποιητικό περί μη δημοσίευσης διαθήκης εάν δεν υπάρχει διαθήκη https://www.gov.gr/el/services/1000378/pistopoietiko-peri-me-demosieuses-diathekes
• Ακριβές αντίγραφο διαθήκης και πιστοποιητικό περί μη δημοσίευσης άλλης διαθήκης από την ήδη δημοσιευμένη

Μητρώο διαθηκών https://www.gov.gr/el/services/1001475/metroo-diathekon και  https://diathikes.gr/

Από δικαστική αρχή: solon https://extapps.solon.gov.gr/mojwp/faces/TrackCertificates;jsessionid=lhY9FleTQwExoXUyJliGFBXc7NmuFioK-K2rJ2gxeeACsIb1KggV!-1386450594

• Σε περίπτωση δήλωσης κληρονόμων, πέραν του υποβάλλοντος, απαιτείται υπεύθυνη δήλωση συναίνεσης των υπολοίπων
• Αντίγραφο δήλωσης κληρονομιάς ως προς το ποσοστό της κληρονομικής μερίδας εκάστου των κληρονόμων από την ατομική επιχείρηση του αποβιώσαντα, σε περίπτωση συνέχισης της ατομικής επιχείρησης του αποβιώσαντος από τον μοναδικό κληρονόμο ή από την Κοινωνία Κληρονόμων
• Έκθεση περί αποποίησης στην περίπτωση μη αποδοχής κληρονομιάς

Πιστοποιητικό περί μη αποποίησης κληρονομιάςhttps://www.gov.gr/el/services/1000394/pistopoietiko-peri-me-apopoieses-kleronomias

Τα πιστοποιητικά ισχύουν και γίνονται αποδεκτά για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα από την έκδοσή τους.

Πώς θα προμηθευτώ τα δικαιολογητικά;

Όπως αναλυτικά αναφέραμε και παραπάνω:

Η ληξιαρχική πράξη θανάτου και το πιστοποιητικό πλησιέστερων (εγγυτέρων) συγγενών είτε εκδίδονται στην αρμόδια Υπηρεσία του Δήμου όπου ήταν εγγεγραμμένος ο αποβιώσας είτε χορηγούνται ηλεκτρονικά από τη διαδικτυακή πύλη gov.gr.

Το πιστοποιητικό περί δημοσίευσης ή μη δημοσίευσης διαθήκης εκδίδεται στο οικείο Ειρηνοδικείο της κατοικίας του αποβιώσαντα ή χορηγείται ηλεκτρονικά από την διαδικτυακή πύλη solon.gov.gr.

Οι παραπάνω διοικητικές διαδικασίες διεκπεραιώνονται και μέσω των Κέντρων Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ).

https://www.kep.gov.gr

Ο Απόστολος Αλωνιάτης είναι οικονομολόγος – φοροτεχνικός, Α’ Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών & Φορολογικών Μελετών (Ι.Ο.ΦΟ.Μ), Σύμβουλος Διοίκησης της ENTERSOFTONE και συγγραφέας.

Υποβολή δήλωσης Φορολογίας Εισοδήματος αποβιώσαντα