Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχωρά στην τροποποίηση του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας, με στόχο την αποτελεσματική αντιμετώπιση του φαινομένου των στρατηγικών κακοπληρωτών, την προστασία των συνεπών καταναλωτών και την ενίσχυση της εύρυθμης λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Η σχετική Υπουργική Απόφαση υπεγράφη σήμερα από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρο Παπασταύρου και τον Υφυπουργό, κ. Νίκο Τσάφο, κατόπιν της σύμφωνης γνώμης της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) και εκτεταμένης δημόσιας διαβούλευσης.
Στο τέλος του 2025, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας ανέρχονταν σε περίπου 3 δισ. ευρώ. Σημαντικό μέρος τους οφείλεται στο φαινόμενο του «ενεργειακού τουρισμού», κατά το οποίο καταναλωτές με ανεξόφλητες οφειλές μετακινούνται διαδοχικά από έναν προμηθευτή σε άλλον, εκμεταλλευόμενοι τις αδυναμίες του ισχύοντος πλαισίου.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σε στενή συνεργασία με τη ΡΑΑΕΥ, τον ΔΕΔΔΗΕ και τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας, επεξεργάστηκε ένα νέο, ισορροπημένο πλαίσιο που αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τις καταχρηστικές πρακτικές, χωρίς να θίγει δυσανάλογα το δικαίωμα αλλαγής προμηθευτή. Ένα πλαίσιο που πλέον προστατεύει τους συνεπείς καταναλωτές, οι οποίοι μέχρι σήμερα επιβαρύνονταν με το κόστος που προκαλούν οι στρατηγικοί κακοπληρωτές και οι λεγόμενοι «ενεργειακοί τουρίστες».
Με τη νέα ρύθμιση θεσπίζεται για πρώτη φορά σύστημα επισήμανσης ληξιπρόθεσμων οφειλών (debt flagging), μέσω του οποίου οι προμηθευτές θα μπορούν να επισημαίνουν στον ΔΕΔΔΗΕ, καταναλωτές με ληξιπρόθεσμες οφειλές. Με τη συμπλήρωση τριών (3) επισημάνσεων, ο καταναλωτής δεν θα μπορεί να αλλάζει προμηθευτή μέχρι την τακτοποίηση των οφειλών του, με πληρωμή ή διακανονισμό.
Το νέο πλαίσιο που θα τεθεί σε εφαρμογή αμέσως μετά τη δημοσίευση της Υπουργικής Απόφασης στο ΦΕΚ, αναμένεται να συμβάλει στον περιορισμό των ληξιπρόθεσμων οφειλών και των επισφαλειών στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, οδηγώντας σταδιακά σε δικαιότερη κατανομή του κόστους που επωμίζονται νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Παραδείγματα εφαρμογής του νέου πλαισίου
Παράδειγμα 1 – Καταναλωτής με μία ληξιπρόθεσμη οφειλή
Ένας καταναλωτής έχει ανεξόφλητο λογαριασμό στον προμηθευτή του. Ο προμηθευτής μπορεί να επισημάνει τη ληξιπρόθεσμη οφειλή στον ΔΕΔΔΗΕ. Η μία επισήμανση δεν εμποδίζει αυτομάτως την αλλαγή προμηθευτή.
Παράδειγμα 2 – Τρεις επισημάνσεις
Ένας καταναλωτής αφήνει επανειλημμένα ανεξόφλητες οφειλές και αλλάζει διαδοχικά προμηθευτές. Εφόσον συγκεντρώσει τρεις επισημάνσεις ληξιπρόθεσμων οφειλών, δεν θα μπορεί να προχωρήσει σε νέα αλλαγή προμηθευτή μέχρι να εξοφλήσει ή να διακανονίσει τις οφειλές του.
Παράδειγμα 3 – Διακανονισμός της οφειλής
Καταναλωτής έχει φτάσει στις τρεις επισημάνσεις, αλλά συμφωνεί με τον προμηθευτή για ρύθμιση της οφειλής του και τηρεί τον διακανονισμό. Με την τακτοποίηση της οφειλής, αίρεται το εμπόδιο που αφορά την αλλαγή προμηθευτή, σύμφωνα με τους όρους του νέου πλαισίου.
Παράδειγμα 4 – «Ενεργειακός τουρισμός»
Ένας καταναλωτής αφήνει απλήρωτους λογαριασμούς στον Προμηθευτή Α και στη συνέχεια μεταφέρεται στον Προμηθευτή Β, χωρίς να εξοφλήσει την προηγούμενη οφειλή. Αν ακολουθήσει την ίδια πρακτική και με άλλους προμηθευτές, το σύστημα των επισημάνσεων επιτρέπει να εντοπίζεται η επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά και, μετά τις τρεις επισημάνσεις, να μπλοκάρεται η περαιτέρω αλλαγή προμηθευτή μέχρι την τακτοποίηση των χρεών.
Παράδειγμα 5 – Συνεπής καταναλωτής
Ένας καταναλωτής εξοφλεί κανονικά τους λογαριασμούς του και δεν έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές. Δεν ενεργοποιείται σε βάρος του η διαδικασία των επισημάνσεων και διατηρεί κανονικά το δικαίωμα να επιλέγει και να αλλάζει προμηθευτή.
Παράδειγμα 6 – Τι σημαίνει στην πράξη για μια επιχείρηση
Μία επιχείρηση έχει σημαντικές ληξιπρόθεσμες οφειλές και επιχειρεί να αλλάξει προμηθευτή χωρίς προηγουμένως να τις τακτοποιήσει. Εφόσον έχει συμπληρώσει τις προβλεπόμενες τρεις επισημάνσεις, η αλλαγή δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί μέχρι να υπάρξει εξόφληση ή διακανονισμός.
Με απλά λόγια: το νέο σύστημα δεν σημαίνει ότι κάθε καθυστερημένος λογαριασμός οδηγεί σε απαγόρευση αλλαγής προμηθευτή. Το κρίσιμο σημείο είναι η συμπλήρωση τριών επισημάνσεων, μετά την οποία απαιτείται τακτοποίηση της οφειλής για να μπορεί ο καταναλωτής να αλλάξει προμηθευτή.
