ΔΙΟΙΚ. ΠΡΩΤ. ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ 1710/2026 Επίθεση αδέσποτων σκύλων: Ο Δήμος ευθύνεται για την παράλειψη περισυλλογής και διαχείρισής τους

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 

Αγωγή 105-106 ΕισΝΑΚ κατά Δήμου- Αίτημα χρηματικής ικανοποίησης για αποκατάσταση ηθικής βλάβης λόγω επικαλούμενου τραυματισμού της ενάγουσας από επίθεση αδέσποτων σκύλων- Υποχρέωση ΟΤΑ να προβαίνουν στην περισυλλογή, εποπτεία και εν γένει διαχείριση των αδέσποτων ζώων συντροφιάς που βρίσκονται εντός των διοικητικών τους ορίων, προς διασφάλιση της δημόσιας υγείας, της ζωής και της σωματικής ακεραιότητας των πολιτών- Μη αμφισβήτηση της επίθεσης από τον εναγόμενο Δήμο- Απόδειξη της επίθεσης από τα προσκομισθέντα από την ενάγουσα έγγραφα των ιατρών του ΓΝ, όπου νοσηλεύτηκε και τη σχετική ιατροδικαστική εξέταση- Αμφισβήτηση του αδέσποτου ή μη των ζώων- Κρίσιμο στοιχείο η ιδιότητα του αδέσποτου για τη θεμελίωση αστικής ευθύνης του εναγομένου Δήμου, λόγω παράνομης παράλειψης τήρησης των ανωτέρω υποχρεώσεών – Μη ληπτέες υπόψη οι εκθέσεις ένορκης εξέτασης μαρτύρων που λήφθηκαν κατά τον ΚΠΔ στα πλαίσια της ποινικής προδικασίας- Δεν συνιστούν αυτοτελή αποδεικτικά μέσα και δεν προσκομίζεται απόφαση ποινικού δικαστηρίου, το σκεπτικό της οποίας αυτές τυχόν θα συνδιαμόρφωναν- Εξέταση των επιμέρους στοιχείων που αποδεικνύουν την ιδιότητα του αδέσποτου των σκυλιών και αιτιολογημένη απόρριψη των περί του αντιθέτου ισχυρισμών του εναγομένου με λήψη υπόψη των διδαγμάτων της κοινής πείρας- Έμμεση συνομολόγηση του εναγομένου περί του αδεσπότου των σκυλιών- Μη άρση της ευθύνης του εναγομένου από το ενδεχόμενο τα αδέσποτα να περιφέρονται εντός περισσοτέρων Δήμων και της πιθανής συνυπευθυνότητας αυτών- Αλυσιτελείς οι ισχυρισμοί του εναγομένου περί μη ύπαρξης αναφορών για παρουσία επιθετικών αδέσποτων ζώων σε χρόνο προ της επίθεσης και περί λήψης όλων των ενδεδειγμένων για τη διαχείριση των αδέσποτων ζώων μέτρων- Ο Δήμος οφείλει να ενεργεί στο πλαίσιο των ανωτέρω καθηκόντων του ανεξαρτήτως σχετικής ενημέρωσης από κατοίκους της περιοχής- Οι υποχρεώσεις περί διαχείρισης και εποπτείας αφορούν όλα τα αδέσποτα ζώα ανεξαρτήτως επίδειξης επιθετικής συμπεριφοράς- Παράνομη παράλειψη του εναγομένου Δήμου να προβεί στις απαιτούμενες ενέργειες, με συνέπεια την επίθεση στην ενάγουσα και την πρόκληση σε αυτήν πολλαπλών τραυμάτων- Αποκλειστικά υπαίτιος ο εναγόμενος- Παράθεση των κριτηρίων για τον καθορισμό του ύψους της ηθικής βλάβης της ενάγουσας- Απόρριψη του αιτήματος για κήρυξη της απόφασης προσωρινώς εκτελεστής-Δέχεται την αγωγή

ΤΟ
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
ΤΜΗΜΑ Δ΄
ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 3 Απριλίου 2025, με δικαστή την Αντωνία Δαγγίλα, Πρωτοδίκη Διοικητικών Δικαστηρίων και με γραμματέα τη Γεσθημανή Μουρατίδου, δικαστική υπάλληλο,
για να δικάσει την αγωγή με ημερομηνία κατάθεσης 6.11.2024 (αριθμ. καταχώρισης ΑΓ2786/6.11.2024 και Ε.Α.Υ.2024042206),
της … του …, κατοίκου … Θεσσαλονίκης (οδός … αρ. 2), για την οποία παραστάθηκε με την κατατεθείσα στις 2.4.2025 δήλωση, κατ’ άρθρο 133 παρ. 2 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (Κ.Δ.Δ. – ν. 2717/1999, Α΄ 97), η πληρεξούσια δικηγόρος Νικολέτα Σπυροπούλου,
κατά του Δήμου Πυλαίας-Χορτιάτη, νομίμως εκπροσωπουμένου από τον Δήμαρχό του, για τον οποίο παραστάθηκε η πληρεξούσια δικηγόρος Ελένη Κόζη.
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης η δικηγόρος του διαδίκου που παραστάθηκε στο ακροατήριο αναφέρθηκε στα στοιχεία της δικογραφίας.

Αφού μελέτησε τα σχετικά έγγραφα.
Σκέφθηκε κατά τον νόμο.
Η κρίση του Δικαστηρίου είναι η εξής:

1. Επειδή, με την κρινόμενη αγωγή, για την άσκηση της οποίας καταβλήθηκε το προσήκον τέλος δικαστικού ενσήμου (σχετικό το ηλεκτρονικό παράβολο με κωδικό πληρωμής …), η ενάγουσα ζητεί να υποχρεωθεί ο εναγόμενος Δήμος, με απόφαση που θα κηρυχθεί προσωρινώς εκτελεστή, να της καταβάλει, νομιμοτόκως από την επίδοση της αγωγής έως την πλήρη εξόφληση, το ποσό των είκοσι χιλιάδων (20.000,00) ευρώ, κατ’ εφαρμογή των άρθρων 105 και 106 του Εισαγωγικού Νόμου του Αστικού Κώδικα (Εισ.Ν.Α.Κ., α.ν. 2783/1941, όπως μεταγλωττίστηκε στη δημοτική με το π.δ. 456/1984, Α΄ 164), και των άρθρων 57 και 932 του Αστικού Κώδικα (Α.Κ.- π.δ. 456/1984, Α΄ 164), ως χρηματική ικανοποίηση για την αποκατάσταση της ηθικής βλάβης που υπέστη, κατά τους ισχυρισμούς της, λόγω τραυματισμού της από επίθεση αδέσποτων σκύλων στις 12.6.2024 στο … Θεσσαλονίκης, τον οποίο αποδίδει σε παράνομες πράξεις και παραλείψεις των οργάνων του εναγομένου Δήμου.
2. Επειδή, ο Εισ.Ν.Α.Κ. ορίζει στο άρθρο 105 ότι: «Για παράνομες πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων του Δημοσίου κατά την άσκηση της δημόσιας εξουσίας που τους έχει ανατεθεί, το Δημόσιο ενέχεται σε αποζημίωση, εκτός εάν η πράξη ή η παράλειψη έγινε κατά παράβαση διάταξης που υπάρχει για χάρη του γενικού συμφέροντος […]» και στο άρθρο 106 ότι: «Οι διατάξεις των δύο προηγούμενων άρθρων εφαρμόζονται και για την ευθύνη των δήμων, των κοινοτήτων ή των άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου από πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων που βρίσκονται στην υπηρεσία τους». Κατά την έννοια των διατάξεων αυτών, ευθύνη του Δημοσίου ή οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) ή άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου (ν.π.δ.δ.) προς αποζημίωση γεννάται όχι μόνο από την έκδοση μη νόμιμης εκτελεστής διοικητικής πράξης ή από τη μη νόμιμη παράλειψη έκδοσης τέτοιας πράξης εκ μέρους των οργάνων τους, αλλά και από μη νόμιμες υλικές ενέργειες των εν λόγω οργάνων ή από παραλείψεις οφειλομένων νόμιμων υλικών ενεργειών αυτών, εφ’ όσον οι εν λόγω υλικές ενέργειες ή παραλείψεις συνάπτονται με την οργάνωση και λειτουργία των δημοσίων υπηρεσιών ή των υπηρεσιών του Ο.Τ.Α. ή ν.π.δ.δ.. Εξάλλου, υπάρχει ευθύνη του Δημοσίου ή Ο.Τ.Α. ή ν.π.δ.δ., τηρουμένων και των λοιπών προϋποθέσεων του νόμου, όχι μόνον όταν με πράξη ή παράλειψη οργάνου του παραβιάζεται συγκεκριμένη διάταξη νόμου, αλλά και όταν παραλείπονται τα ιδιαίτερα καθήκοντα και υποχρεώσεις που προσιδιάζουν στη συγκεκριμένη υπηρεσία και προσδιορίζονται από την κείμενη εν γένει νομοθεσία, τα διδάγματα της κοινής πείρας και τις αρχές της καλής πίστης (ΣτΕ 423/2024, 1181/2023, 1202/2022, 228/2021, 1594/2020, 1704/2019, 877/2013 7μ. κ.ά.). Ο κατά τα ανωτέρω παράνομος χαρακτήρας της ζημιογόνου πράξης, παράλειψης ή υλικής ενέργειας αρκεί για να στοιχειοθετηθεί η ευθύνη του Δημοσίου ή του Ο.Τ.Α. ή του ν.π.δ.δ. χωρίς να απαιτείται και η διαπίστωση πταίσματος του οργάνου του (ΣτΕ 1651/2024, 1525/2023, 370/2023, 2125/2022, 2447/2021, 1972/2021 7μ., 764/2021, 1594/2020, 2917/2019, 15/2018 κ.ά.). Απαραίτητη, πάντως, προϋπόθεση για την επιδίκαση αποζημίωσης είναι, μεταξύ άλλων, η ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της παράνομης πράξης ή παράλειψης ή υλικής ενέργειας ή παράλειψης υλικής ενέργειας του δημοσίου οργάνου και της ζημίας που επήλθε (ΣτΕ 45/2025 7μ., 1181/2023, 1202/2022, 228/2021, 2372/2019, 4410/2015, 877/2013 7μ. κ.α.). Αιτιώδης δε σύνδεσμος υπάρχει όταν, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, η πράξη ή η παράλειψη ή η υλική ενέργεια ή η παράλειψη αυτής εκ μέρους του οργάνου του Δημοσίου ή Ο.Τ.Α. ή ν.π.δ.δ. είναι επαρκώς ικανή (πρόσφορη) και μπορεί αντικειμενικά κατά τη συνήθη και κανονική πορεία των πραγμάτων και χωρίς τη μεσολάβηση άλλου περιστατικού να επιφέρει τη ζημία την οποία και επέφερε στη συγκεκριμένη περίπτωση (ΣτΕ 1525/2023, 2125/2022, 2447/2021, 1774/2020 κ.ά.).
3. Επειδή, περαιτέρω, στο άρθρο 932 του Α.Κ. ορίζεται ότι: «Σε περίπτωση αδικοπραξίας, ανεξάρτητα από την αποζημίωση για την περιουσιακή ζημία, το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη κατά τη κρίση του χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Αυτό ισχύει ιδίως για εκείνον που έπαθε προσβολή της υγείας […]». Κατά την έννοια της ανωτέρω διάταξης, η οποία εφαρμόζεται αναλόγως επί αστικής ευθύνης του Δημοσίου, των Ο.Τ.Α. και των ν.π.δ.δ., σύμφωνα με τα άρθρα 105 και 106 του Εισ.Ν.Α.Κ., επί αδικοπραξίας, ανεξάρτητα από την αποζημίωση για την περιουσιακή ζημία, παρέχεται η ευχέρεια στο Δικαστήριο της ουσίας, αφού εκτιμήσει τους ειδικότερους ισχυρισμούς των διαδίκων και τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης, όπως τις συνθήκες γενικά της προσβολής, το είδος, την ένταση και τις συνέπειες της βλάβης του παθόντος, την ηλικία, την οικονομική και κοινωνική κατάσταση αυτού, τη βαρύτητα του πταίσματος του οργάνου του υποχρέου και το τυχόν συντρέχον πταίσμα του παθόντος στην πρόκληση της ζημίας ή την έκταση αυτής (βλ. ΣτΕ 1651/2024, 1648/2024, 2101/2023, 908-911/2022, 2447/2021, 579/2020, 3292/2017) και με βάση τους κανόνες της κοινής πείρας και της λογικής, να επιδικάσει εύλογη χρηματική ικανοποίηση και να καθορίσει το εκάστοτε ανάλογο και προσήκον ποσό αυτής, αν κρίνει ότι επήλθε στον αδικηθέντα ηθική βλάβη (ΣτΕ 1258/2024, 1968/2022, 2951/2020, 842/2019, 877/2013 7μ., 4133/2011 7μ.). Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 57 του Α.Κ., σε περίπτωση παράνομης προσβολής της προσωπικότητας δεν αποκλείεται «αξίωση αποζημίωσης σύμφωνα με τις διατάξεις για τις αδικοπραξίες». Προσβολή προσωπικότητας συνιστούν πράξεις που περιέχουν ονειδισμό, καταφρόνηση ή αμφισβήτηση της προσωπικότητας του ατόμου, σε οποιαδήποτε των εκδηλώσεών της. Για να γεννηθεί αξίωση προστασίας από προσβολή της προσωπικότητας πρέπει η προσβολή να είναι παράνομη, να αντίκειται δηλαδή σε διάταξη που απαγορεύει συγκεκριμένη πράξη, με την οποία προσβάλλεται έκφανση αυτής, ή να γίνεται χωρίς δικαίωμα ή σε ενάσκηση μικρότερης σπουδαιότητας δικαιώματος ή υπό περιστάσεις που καθιστούν καταχρηστική την άσκησή του. Έτσι, χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης μπορεί να επιδικασθεί και σε εκείνον του οποίου έχει προσβληθεί η προσωπικότητα, κατά το άρθρο 57 του Α.Κ., από παράνομη πράξη ή παράλειψη, κατά τα ανωτέρω, οργάνων του Δημοσίου ή Ο.Τ.Α. ή ν.π.δ.δ. κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, απαιτείται δε, στην περίπτωση αυτή, πέραν του παράνομου χαρακτήρα της σχετικής πράξης ή παράλειψης, να είναι αυτή αντικειμενικώς ικανή, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, να προκαλέσει την προσβολή της προσωπικότητας που επικαλείται ο ενάγων, κατά την αιτιολογημένη κρίση του δικαστηρίου. Για τη θεμελίωση, εξάλλου, της προσβολής της προσωπικότητας και της απορρέουσας από αυτήν ηθικής βλάβης αρκεί και η απειλούμενη βλάβη της υγείας, χωρίς να απαιτείται περαιτέρω και η συντέλεση της βλάβης στην υγεία για τη γέννηση της σχετικής αξίωσης χρηματικής ικανοποίησης (ΣτΕ 540/2021 7μ.).
4. Επειδή, με το άρθρο πρώτο του ν. 2017/1992 (Α΄ 31) κυρώθηκε η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την προστασία των ζώων συντροφιάς, η οποία καταρτίστηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης στο Στρασβούργο και υπογράφηκε από την Ελλάδα την 13.11.1987. Η Σύμβαση αυτή, η οποία τέθηκε σε ισχύ ως προς την Ελλάδα την 1.11.1992, συμφώνως προς το άρθρο 18 παρ. 2 αυτής (βλ. ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών της 18.5.1992 περί θέσης σε ισχύ της εν λόγω Σύμβασης, Α΄ 90/2.6.1992) και έχει, κατά το άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος, αυξημένη τυπική ισχύ έναντι των διατάξεων των κοινών νόμων, αναφέρει στο προοίμιό της, μεταξύ άλλων, τους «κινδύνους που συνεπάγεται ο ζωικός υπερπληθυσμός για την υγιεινή, την υγεία και την ασφάλεια του ανθρώπου και των άλλων ζώων». Περαιτέρω, στο άρθρο 1 της εν λόγω Σύμβασης [με τίτλο “Ορισμοί”] ορίζεται ότι: «1. Με τον όρο ζώο συντροφιάς, εννοούμε κάθε ζώο, που συντηρείται ή προορίζεται να συντηρηθεί από τον άνθρωπο, κυρίως μέσα στο σπίτι του, για ευχαρίστησή του και σαν σύντροφός του. 2. […] 4. Με τον όρο καταφύγιο για ζώα, εννοούμε μη κερδοσκοπικές εγκαταστάσεις όπου μπορούν να συντηρούνται, σε σημαντικό αριθμό, ζώα συντροφιάς. Εφόσον το επιτρέπει η εθνική νομοθεσία ή και τα διοικητικά μέτρα, μια τέτοια εγκατάσταση μπορεί να δεχθεί αδέσποτα ζώα. 5. Με τον όρο αδέσποτο ζώο, εννοούμε κάθε ζώο συντροφιάς το οποίο, είτε δεν έχει σπίτι, είτε βρίσκεται εκτός των ορίων του σπιτιού του ιδιοκτήτη του ή του φύλακά του και δεν βρίσκεται υπό την άμεση επίβλεψη ή έλεγχο κανενός ιδιοκτήτη ή φύλακα. 6. […]» και στο άρθρο 12 αυτής [με τίτλο “Μείωση του αριθμού των αδέσποτων ζώων”] ότι: «Όταν το ένα μέρος κρίνει ότι ο αριθμός των αδέσποτων ζώων αποτελεί για αυτούς πρόβλημα πρέπει να ληφθούν τα αναγκαία νομοθετικά και/ή διοικητικά μέτρα με μεθόδους, που δεν προξενούν πόνους, μήτε οδύνες, μήτε αναπόφευκτες αγωνίες. α) Τέτοια μέτρα πρέπει να εφαρμόζονται μόνο: αα) αν τέτοια ζώα πρέπει να συλλαμβάνονται και αυτό να γίνεται με όσο το δυνατόν ελάχιστους ηθικούς και φυσικούς πόνους λαμβανομένης υπόψη της φύσης του ζώου, ββ) […]».
5. Επειδή, στο άρθρο 75 του κυρωθέντος με το άρθρο πρώτο του ν. 3463/2006 (Α΄ 114) Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων, όπως συμπληρώθηκε με το άρθρο 94 του ν. 3852/2010 (Α΄ 87), ορίζεται ότι: «Ι. Οι δημοτικές […] αρχές διευθύνουν και ρυθμίζουν όλες τις τοπικές υποθέσεις, σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της εγγύτητας, με στόχο την προστασία, την ανάπτυξη και τη συνεχή βελτίωση των συμφερόντων και της ποιότητας ζωής της τοπικής κοινωνίας. Οι αρμοδιότητες των Δήμων […] αφορούν, κυρίως, τους τομείς: […] γ) Ποιότητας Ζωής και Εύρυθμης Λειτουργίας των Πόλεων και των Οικισμών, στον οποίο περιλαμβάνεται, ιδίως: […] 10. Η μέριμνα και η λήψη μέτρων για την προστασία της δημόσιας υγείας, όπως […] η περισυλλογή και εν γένει η μέριμνα για τα αδέσποτα ζώα και η δημιουργία καταφυγίων, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία. […] 28. Η περισυλλογή αδέσποτων σκύλων, καθώς και η ίδρυση ή βελτίωση εγκαταστάσεων καταφυγίων αδέσποτων σκύλων. 29. […]». Εξάλλου, ο ισχύων κατά τον κρίσιμο εν προκειμένω χρόνο ν. 4830/2021 «Νέο πλαίσιο για την ευζωία των ζώων συντροφιάς – Πρόγραμμα “AΡΓΟΣ” και λοιπές διατάξεις» (Α΄ 169) προβλέπει στο άρθρο 1 ότι: «Σκοπός του παρόντος είναι η προστασία των ζώων συντροφιάς και η εξασφάλιση της ευζωίας τους, […], η θέσπιση σαφούς και συνεκτικού κανονιστικού πλαισίου για τη διαχείριση των αδέσποτων ζώων συντροφιάς και στρατηγικής για τη δραστική μείωση του αριθμού τους μέσω προγραμμάτων υιοθεσίας, με απαρέγκλιτη τήρηση των κανόνων ευζωίας των ζώων.», στο άρθρο 2 ότι: «Για τους σκοπούς του παρόντος νοούνται: 1. […] 3. “Ζώο συντροφιάς”: κάθε ζώο που συντηρείται ή προορίζεται να συντηρηθεί από τον άνθρωπο κυρίως μέσα στην οικία του, για λόγους ζωοφιλίας […] 4. “Δεσποζόμενο ζώο συντροφιάς”: το ζώο συντροφιάς που έχει ιδιοκτήτη. […] 5. “Αδέσποτο ζώο συντροφιάς”: το ζώο συντροφιάς που δεν έχει ιδιοκτήτη. 6. […] 14. «Επικίνδυνο ζώο συντροφιάς»: το ζώο συντροφιάς που εκδηλώνει επανειλημμένα απρόκλητη και αδικαιολόγητη επιθετικότητα προς τον άνθρωπο ή τα άλλα ζώα χωρίς να απειληθεί, καθώς και το ζώο που πάσχει ή είναι φορέας σοβαρού νοσήματος, που μπορεί να μεταδοθεί στον άνθρωπο ή στα άλλα ζώα και, σύμφωνα με γνωμάτευση κτηνιάτρου, δε θεραπεύεται. 15. […]», στο άρθρο 3 ότι: «1. […] 2. Αρμόδιες αρχές για τη φροντίδα, την περισυλλογή και τη διαχείριση των αδέσποτων ζώων συντροφιάς είναι οι δήμοι, εντός των διοικητικών ορίων των οποίων εντοπίζονται τα αδέσποτα ζώα, σύμφωνα με το άρθρο 10. Οι δήμοι έχουν τις ακόλουθες αρμοδιότητες: α) Την περιοδική σύνταξη και υποβολή στο Τμήμα Προστασίας Ζώων Συντροφιάς της Διεύθυνσης Οργάνωσης και Λειτουργίας Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Υπουργείου Εσωτερικών επιχειρησιακού προγράμματος, το οποίο περιλαμβάνει τις αναγκαίες δράσεις για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων των δήμων που θεσπίζονται με τον παρόντα προς τον σκοπό της ευζωίας και της αποτελεσματικής διαχείρισης των αδέσποτων ζώων, καθώς και της πρόληψης δημιουργίας νέων αδέσποτων ζώων, εντός των διοικητικών ορίων κάθε δήμου. […] Τη συνεργασία με φιλοζωικά σωματεία και φιλοζωικές οργανώσεις μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που είναι εγγεγραμμένα στο ΕΜΖΣ [Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς] με στόχο ιδίως: (βα) την αποτελεσματική υλοποίηση προγραμμάτων περισυλλογής και φιλοξενίας αδέσποτων ζώων συντροφιάς σε κατάλληλα διαμορφωμένα καταφύγια που είναι εγγεγραμμένα στο ΥποΜητρώο Καταφυγίων Ζώων Συντροφιάς της περ. (γ) της παρ. 23 του άρθρου 2, (ββ) […]», στο άρθρο 9 παρ. 2, όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο εν προκειμένω χρόνο, πριν από την προσθήκη τέταρτου εδαφίου με το άρθρο 47 του ν. 5143/11.10.2024 (Α΄ 161), ότι: «Ο ιδιοκτήτης ή ο ανάδοχος ζώου συντροφιάς ευθύνεται για οποιαδήποτε βλάβη ή ζημία προκαλείται από το ζώο, σύμφωνα με το άρθρο 924 του Αστικού Κώδικα […]. Για τα αδέσποτα ζώα συντροφιάς, τα οποία δεν φιλοξενούνται σε ανάδοχο, η αντίστοιχη ευθύνη βαρύνει το πρόσωπο, τα στοιχεία του οποίου έχουν καταχωρηθεί στο ΕΜΖΣ για το συγκεκριμένο ζώο (δήμος ή φιλοζωικό σωματείο ή φιλοζωική οργάνωση μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα ή ιδιώτης που διαθέτουν καταφύγιο), εφόσον αυτοί δεν έχουν συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις τους από τον παρόντα νόμο […]. Για τα αδέσποτα ζώα συντροφιάς που δεν έχουν σημανθεί, η ευθύνη βαρύνει τον δήμο στα όρια του οποίου προκλήθηκε η βλάβη ή η ζημία.» και στο άρθρο 10, υπό τον τίτλο «Αρμοδιότητες και υποχρεώσεις των δήμων», ότι: «1. Οι δήμοι υποχρεούνται να διαθέτουν ολοκληρωμένο επιχειρησιακό πρόγραμμα διαχείρισης των αδέσποτων ζώων, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 3, το οποίο περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον σε δωδεκάμηνη βάση: (α) την περισυλλογή, (β) την παροχή κτηνιατρικής περίθαλψης, (γ) την ηλεκτρονική σήμανση και την καταγραφή στο ΕΜΖΣ, (δ) τη στείρωση, (ε) την εύρεση αναδόχου και (στ) την υιοθεσία τους. […] Επιπλέον, οι δήμοι υποχρεούνται να εξυπηρετούν τους πολίτες και ιδιοκτήτες δεσποζόμενων ζώων συντροφιάς για διοικητικές πράξεις σχετικές με το ΕΜΖΣ, καθώς και να υλοποιούν προγράμματα πρόληψης δημιουργίας νέων αδέσποτων ζώων. 2. […] 3. Κάθε δήμος ή συνεργαζόμενοι δήμοι ή σύνδεσμοι δήμων ιδρύουν και λειτουργούν δημοτικά ή διαδημοτικά κτηνιατρεία, καταφύγια και αποτεφρωτήρια ζώων συντροφιάς σε ιδιόκτητους ή μισθωμένους ή παραχωρούμενους από το Δημόσιο, την περιφέρεια ή από ιδιώτες χώρους. Κάθε δήμος υποχρεούται να λαμβάνει κάθε αναγκαίο μέτρο για την αντιμετώπιση, με κατάλληλο τρόπο, των αναγκών φιλοξενίας, προσωρινής διαμονής, περίθαλψης και εν γένει φροντίδας των αδέσποτων ζώων συντροφιάς, είτε με τη δημιουργία και λειτουργία τουλάχιστον ενός (1) καταφυγίου από τον ίδιο τον δήμο ή στο πλαίσιο συνεργασίας με άλλους δήμους ή ως μέλος συνδέσμου δήμων είτε μέσω της συστηματικής συνεργασίας με φιλοζωικά σωματεία ή φιλοζωικές οργανώσεις μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, που έχουν εγγραφεί στο ΕΜΖΣ […] 4. Για την υλοποίηση του προγράμματος διαχείρισης αδέσποτων ζώων, οι δήμοι οφείλουν να διασφαλίζουν, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, την αποτελεσματική παροχή των αναγκαίων κτηνιατρικών υπηρεσιών από κατάλληλα φυσικά ή νομικά πρόσωπα είτε με προσφυγή στις διαδικασίες ανάθεσης του ν. 4412/2016 (Α΄ 147) είτε με σύναψη συμβάσεων μίσθωσης έργου […]. Με τις ίδιες διαδικασίες, οι δήμοι μπορούν να συμβάλλονται με φυσικά ή νομικά πρόσωπα για την παροχή υπηρεσιών σταυλίτη, καθώς και για την παροχή υπηρεσιών καθαριότητας και φύλαξης για τα καταφύγια που λειτουργούν. […] 5. Η διαχείριση αδέσποτων ζώων συντροφιάς από τους δήμους υλοποιείται ως εξής: (α) Τα αδέσποτα ζώα συντροφιάς περισυλλέγονται από άτομα κατάλληλα εκπαιδευμένα και έμπειρα στην αιχμαλωσία ζώων συντροφιάς. Για τον σκοπό αυτόν, κάθε δήμος οφείλει να διαθέτει τουλάχιστον ένα (1) όχημα περισυλλογής ειδικά διαμορφωμένο […] (β) Τα ζώα που περισυλλέγονται επειδή περιφέρονται σε δημόσιους χώρους ελέγχονται για ηλεκτρονική σήμανση. (βα) Αν δεν έχουν σήμανση θεωρούνται αυτόματα αδέσποτα και: (βαα) Οδηγούνται στα δημοτικά κτηνιατρεία ή σε συνεργαζόμενα με τον δήμο κτηνιατρεία, υποβάλλονται σε κτηνιατρική εξέταση, στειρώνονται, αποπαρασιτώνονται, εμβολιάζονται, σημαίνονται με ηλεκτρονική σήμανση και καταγράφονται στο ΕΜΖΣ ως αδέσποτα, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 4 του άρθρου 4. (βαβ) […] (βαδ) Μετά την παροχή της αναγκαίας κτηνιατρικής φροντίδας και περίθαλψης, τα περισυλλεγέντα ζώα συντροφιάς, αν δεν βρεθεί ανάδοχος, οδηγούνται στα διαθέσιμα καταφύγια, δημοτικά, διαδημοτικά ή σε καταφύγια φιλοζωικών σωματείων και οργανώσεων μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα ή ιδιωτών φιλόζωων, με σκοπό να υιοθετηθούν κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 7. (βαε) Αν δεν υπάρχουν διαθέσιμες θέσεις σε καταφύγια, το ζώο επιστρέφεται στο οικείο περιβάλλον του και στις περιοχές που ορίζονται με την απόφαση της παρ. 5 του άρθρου 45, με την προϋπόθεση ότι είναι στειρωμένο. Ζώο που βρίσκεται σε καταφύγιο και δεν υιοθετείται μετά από διάστημα τρίμηνης συνεχούς παραμονής σε αυτό και ανάρτηση στην Πανελλήνια Πλατφόρμα Υιοθεσίας Αδέσποτων Ζώων Συντροφιάς, δύναται να επιστρέφεται στο οικείο περιβάλλον και στις περιοχές που ορίζονται με την απόφαση της παρ. 5 του άρθρου 45, μετά από απόφαση της επιτροπής της παρ. 8, με την προϋπόθεση, ότι είναι στειρωμένο. Δεν επιτρέπεται επαναφορά των αδέσποτων ζώων περιμετρικά από νοσοκομεία, σχολεία, αθλητικά κέντρα, […] ή όπου συγκεντρώνονται ή υπάρχουν σκουπίδια. […] (ββ) Αν έχουν σήμανση, από την οποία προκύπτει ότι είναι ήδη καταχωρημένα στον δήμο ως αδέσποτα, τότε ενημερώνονται τα στοιχεία παρακολούθησης του ζώου. Εφόσον το ζώο δεν παρουσιάζει κλινικά προβλήματα, ελευθερώνεται στο ίδιο σημείο, εκτός αν προκύπτουν οι περιορισμοί της υποπερ.(βαε), οπότε μεταφέρεται σε άλλη κατάλληλη περιοχή. (βγ) Αν έχουν σήμανση από την οποία προκύπτει ότι είναι δεσποζόμενα, τότε ελέγχεται αν το ζώο έχει δηλωθεί ως απολεσθέν. Σε καταφατική περίπτωση, ενημερώνεται ο ιδιοκτήτης για να το παραλάβει. Αν δεν υπάρχει δήλωση απώλειας, διερευνάται εάν συντρέχει περίπτωση εγκατάλειψης και ενημερώνεται η Ελληνική Αστυνομία. (γ) Την ευθύνη για τη φροντίδα των επανεντασσόμενων αδέσποτων ζώων έχουν οι δήμοι, οι οποίοι οφείλουν να δημιουργήσουν σημεία παροχής τροφής και νερού για τα ζώα αυτά, καθώς και τα συνεργαζόμενα με τους δήμους φιλοζωικά σωματεία και φιλοζωικές οργανώσεις μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. […] (δ) Το συνεργείο περισυλλογής αδέσποτων ζώων συντροφιάς του οικείου δήμου μεριμνά και για την ενεργητική διαχείριση των καταγεγραμμένων αδέσποτων που ζουν εκτός καταφυγίου, όπως ενδεικτικά για τη μεταφορά τους με σκοπό την ετήσια κτηνιατρική εξέταση και τον αντιλυσσικό εμβολιασμό, την παρέμβαση σε περίπτωση δημιουργίας επιθετικής αγέλης αδέσποτων, τη χορήγηση φαρμάκων και την επικαιροποίηση της καταγραφής τους. 6. […] 8. Σε κάθε δήμο συγκροτείται, με απόφαση του δημάρχου, πενταμελής Επιτροπή Παρακολούθησης του επιχειρησιακού προγράμματος διαχείρισης αδέσποτων ζώων συντροφιάς και πρόληψης δημιουργίας νέων αδέσποτων ζώων. […]».
6. Επειδή, κατά την έννοια των ανωτέρω διατάξεων, στην αρμοδιότητα των Ο.Τ.Α. ανήκει η διοίκηση, γενικότερα, των τοπικών υποθέσεων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η προστασία της ζωής και της υγείας των κατοίκων. Ενόψει αυτών, εγκαθιδρύεται υποχρέωση των Δήμων να προβαίνουν τόσο στην εποπτεία, διαχείριση και περισυλλογή των αδέσποτων σκύλων που κινούνται εντός των διοικητικών ορίων τους, όσο και στην κατασκευή των κατάλληλων χώρων (καταφυγίων) για τη φύλαξή τους, με σκοπό την αποφυγή δημιουργίας επικίνδυνων καταστάσεων και την προστασία της δημόσιας υγείας, αλλά και της ζωής, της σωματικής ακεραιότητας και της υγείας των κατοίκων. Κατά συνέπεια, εάν προκληθεί βλάβη της υγείας σε άνθρωπο από επίθεση αδέσποτων σκύλων, ο Δήμος εντός των διοικητικών ορίων του οποίου προκλήθηκε η εν λόγω βλάβη, υποχρεούται σε αποζημίωση, κατά τα άρθρα 105 και 106 του Εισ.Ν.Α.Κ. (πρβλ. ΣτΕ 3322/2012 7μ., 1300/2014, ΔΕφΘεσ 1191/2022, 558/2022).
7. Επειδή, δε, ο προαναφερθείς Κ.Δ.Δ. προβλέπει στο άρθρο 144 ότι: «1. Αντικείμενο απόδειξης είναι αμφισβητούμενα πραγματικά γεγονότα, τα οποία ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. 2. […] 3. Τα διδάγματα της κοινής πείρας λαμβάνονται υπόψη, από το δικαστήριο, αυτεπαγγέλτως. 4. […]», στο άρθρο 145 ότι: «1. Κάθε διάδικος υποχρεούται να αποδείξει τα πραγματικά γεγονότα που επικαλείται για να στηρίξει τους ισχυρισμούς του, εκτός αν ο νόμος που διέπει τη σχέση ορίζει διαφορετικά. Οι άλλοι διάδικοι έχουν το δικαίωμα να ανταποδείξουν. […]», στο άρθρο 147 ότι: «1. Αποδεικτικά μέσα είναι: […] γ) τα έγγραφα, […] στ) οι μάρτυρες και ζ) τα δικαστικά τεκμήρια. […]», στο άρθρο 148 ότι: «Το δικαστήριο χρησιμοποιεί τα αποδεικτικά μέσα κατά την κρίση του και τα εκτιμά ελευθέρως, αυτοτελώς ή σε συνδυασμό μεταξύ τους, εκτός αν ειδική διάταξη νόμου ορίζει διαφορετικά.», στο άρθρο 169 ότι: «1. Δημόσια είναι τα έγγραφα τα οποία έχουν συνταχθεί από δημόσιο όργανο. 2. Ιδιωτικά είναι όλα τα έγγραφα τα οποία δεν είναι δημόσια. […] 3. Θεωρούνται επίσης έγγραφα, κατά τις διακρίσεις των προηγούμενων παραγράφων: […] β) οι φωτογραφικές ή κινηματογραφικές αναπαραστάσεις και κάθε άλλη απεικόνιση […]» και στο άρθρο 171 ότι: «1. Τα δημόσια έγγραφα που έχουν συνταχθεί από το αρμόδιο όργανο και κατά τους νόμιμους τύπους αποτελούν πλήρη απόδειξη για όσα βεβαιώνεται σε αυτά, είτε ότι ενήργησε ο συντάκτης τους, είτε ότι έγιναν ενώπιόν του, ως προς τα οποία είναι δυνατή η ανταπόδειξη μόνο εφόσον τα έγγραφα αυτά προσβληθούν ως πλαστά. […] 2. […] 3. Κατά τα λοιπά το περιεχόμενο των δημόσιων εγγράφων, καθώς και όλο το περιεχόμενο των ιδιωτικών, εκτιμάται σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 148.». Επιπλέον, στα άρθρα 179 έως και 185 του Κ.Δ.Δ. καθορίζονται τα σχετικά με την εξέταση μαρτύρων, ειδικότερα δε στο άρθρο 185 προβλέπεται η διαδικασία λήψης μαρτυρικών καταθέσεων κατά την προδικασία, στο πλαίσιο της οποίας απαιτείται η επίδοση σχετικής κλήσης στους λοιπούς διαδίκους δέκα (10) τουλάχιστον ημέρες πριν από την κατάθεση (άρθρο 185 παρ. 2 του Κ.Δ.Δ.) Τέλος, στο άρθρο 186 ρυθμίζονται τα σχετικά με τα δικαστικά τεκμήρια.
8. Επειδή, κατά την έννοια των ανωτέρω διατάξεων των άρθρων 144 και 145 του Κ.Δ.Δ., κάθε διάδικος φέρει το δικονομικό βάρος να αποδείξει τα πραγματικά περιστατικά στα οποία στηρίζονται οι ισχυρισμοί του, διαφορετικά αυτοί απορρίπτονται ως αναπόδεικτοι (ΣτΕ 1488-1489/2025, 1765/2023, 1081/2023, 85-86/2020, 1218/2012, 4235/2009, 3324/2008, 1988/2008, 2997/2004 κ.ά.). Συνεπώς, σε περίπτωση αγωγής αποζημίωσης, ο ενάγων φέρει το βάρος απόδειξης των πραγματικών περιστατικών που συγκροτούν την (ιστορική) βάση της αγωγής του, της ζημίας του, καθώς και του αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ του ζημιογόνου γεγονότος και της συγκεκριμένης ζημίας του (Δ.Εφ.Αθ. 1634/2025, 718/2025, 2015-2016/2024, Δ.Ε.Πειρ. 1903/2025, 1107/2025, Δ.Εφ.Θεσσαλ. 1612/2025, 1380/2025, Δ.Εφ.Πατ. 394/2024, 150/2024, Δ.Εφ.Τριπ. 391/2023 κ.ά.). Με την προεκτεθείσα δε διάταξη του άρθρου 148 του Κ.Δ.Δ. καθιερώνεται η αρχή της ελεύθερης χρήσης και εκτίμησης των αποδεικτικών μέσων, αυτοτελώς ή σε συνδυασμό μεταξύ τους (Σ.τ.Ε. 1488-1489/2025, 784/2024, 1765/2023, 59/2023, 106/2022, 204/2021, 1690/2019 κ.ά.), στα οποία συγκαταλέγονται τόσο τα έγγραφα, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται και οι φωτογραφίες, όσο και οι μαρτυρικές καταθέσεις, εφ’ όσον έχουν ληφθεί από πρόσωπα μη εξαιρούμενα/αποκλειόμενα και σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στα άρθρα 179 επ. του Κ.Δ.Δ.. Μαρτυρικές καταθέσεις που δεν έχουν ληφθεί κατά τη διαδικασία του κεφαλαίου περί μαρτύρων του Κ.Δ.Δ. (άρθρα 179 επ.), αλλά στο πλαίσιο άλλης δίκης, δεν αποτελούν νόμιμα αποδεικτικά μέσα και δεν επιτρέπεται να ληφθούν νομίμως υπ’ όψν από τα διοικητικά δικαστήρια ούτε προς συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων (βλ. ΣτΕ 596/2022 σκ. 8, 70/2019 σκ. 6, 2034/2018 σκ. 24, πρβλ. ΣτΕ 4348/2015 σκ.6, 1656/2013 σκ. 10, 4389/2012 σκ. 5, 3616/2011 σκ. 8), αυτές δε οι ένορκες καταθέσεις αποτελούν δημόσια έγγραφα (ΣτΕ 2034/2018 σκ. 24, 1066/2011 σκ. 10) μόνον κατά το μέρος που αφορούν τις ενέργειες στις οποίες προέβη το συντάξαν αυτές όργανο ή τα γεγονότα τα οποία συνέβησαν ενώπιον αυτού, όχι δε και καθ’ ο μέρος αφορούν το περιεχόμενο των καταθέσεων των εξετασθέντων μαρτύρων (βλ. ΣτΕ 2034/2018 σκ. 24). Συνεπώς, οι εκθέσεις ένορκης εξέτασης μάρτυρα που δεν έχουν ληφθεί κατά τη διαδικασία των άρθρων 179 του Κ.Δ.Δ., αλλά στα πλαίσια της ποινικής διαδικασίας, δεν συνιστούν αυτοτελή αποδεικτικά μέσα και δεν επιτρέπεται να ληφθούν νομίμως υπ’ όψιν από τα διοικητικά δικαστήρια ούτε προς συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων. Τέτοιες μαρτυρικές καταθέσεις λαμβάνονται υπ’ όψιν από το διοικητικό δικαστήριο μόνο ως στοιχεία τα οποία συνδιαμόρφωσαν το σκεπτικό της υποχρεωτικά συνεκτιμητέας αποφάσεως του ποινικού δικαστηρίου (ΣτΕ 396/2020 7μ.), υπό την προϋπόθεση ότι περιέχεται στα στοιχεία της δικογραφίας.
9. Επειδή, με την κρινόμενη αγωγή, όπως αναπτύσσεται με τα νομίμως κατατεθέντα υπομνήματα, ιστορούνται τα ακόλουθα: Η ενάγουσα και η μητέρα της διατηρούν επιχείρηση (κυλικείο) εντός του … της Δημοτικής Ενότητας … του εναγομένου Δήμου. Όπως επισημαίνει η ενάγουσα, λόγω της φύσης του αθλήματος, ο χώρος στον οποίο βρίσκεται η ανωτέρω επιχείρηση είναι ανοικτός, υπάρχουν δέντρα και αποτελεί ευχάριστο περιβάλλον τόσο για τους αθλητές όσο και για τους κατοίκους της περιοχής, ιδίως παιδιά, που κατά τους θερινούς μήνες επισκέπτονται καθημερινά το σημείο. Στις 12.6.2024 και περί ώρα 20:00 η ενάγουσα εξήλθε της ανωτέρω επιχείρησης, όπως συνηθίζει καθημερινώς, προκειμένου να ποτίσει τα φυτά που διατηρεί περιμετρικά του χώρου. Όπως διατείνεται, ασχολούμενη με την κηπουρική και το πότισμα δεν αντιλήφθηκε ότι περίπου δέκα (10) αδέσποτα σκυλιά βρίσκονταν σε μικρή απόσταση από την ίδια, παρά μόνο όταν άκουσε τα γρυλίσματά τους. Κατά τους ισχυρισμούς της, καθώς τα σκυλιά έδειχναν ιδιαιτέρως αγριεμένα και μαινόμενα, η ίδια ακινητοποιήθηκε, διότι ένιωσε έντονο τρόμο, όμως τα σκυλιά κατευθύνθηκαν προς το μέρος της με μεγάλη ταχύτητα, με αποτέλεσμα η ενάγουσα να μην μπορέσει εγκαίρως να προσεγγίσει κάποιο ασφαλές σημείο. Επισημαίνει ότι φοβόταν πολύ, αντιλαμβανόμενη ότι δεν υπάρχει δυνατότητα διαφυγής από τα ζώα και δεδομένου ότι είναι μικρόσωμη, συνεπώς επέλεξε να σκύψει προς το έδαφος και να προστατεύσει το κεφάλι της, καθώς πίστεψε ότι τούτο ήταν η μοναδική δυνατότητα να σωθεί από τα σκυλιά. Τα τελευταία, οργανωμένα σε αγέλη, όρμησαν ξαφνικά πάνω στο σώμα της και άρχισαν να το κατασπαράσσουν με αγριότητα. Όπως υποστηρίζει, τη δάγκωναν με μανία σε διάφορα σημεία του σώματός της, την έριξαν κάτω και συνέχιζαν να τη δαγκώνουν, σχίζοντάς της αρχικά τα ρούχα και εν συνεχεία τη σάρκα, με αποτέλεσμα να βρίσκεται στο έδαφος ανήμπορη, νιώθοντας αφόρητους πόνους, τρομοκρατημένη και απελπισμένη, καθώς δεν είχε καμία δυνατότητα διαφυγής, ούσα αντιμέτωπη με δέκα (10) άγρια ζώα, πίστεψε δε ότι ήταν η τροφή της αγέλης και ότι θα πέθαινε. Τονίζει ότι, λόγω του θέρους, ο ρουχισμός της ήταν ελαφρύς, συνεπώς τα ρούχα της δεν ήταν δυνατό να αποτρέψουν τα βαθιά τραύματα που της προκάλεσαν τα σκυλιά με τα δήγματά τους. Οι κραυγές πόνου της ενάγουσας κινητοποίησαν επισκέπτες της επιχείρησης, οι οποίοι λόγω της αγριότητας των ζώων δίστασαν να πλησιάσουν, φοβούμενοι και για τη δική τους σωματική ακεραιότητα, κατόρθωσαν ωστόσο με τις φωνές τους να απομακρύνουν την αγέλη. Όπως ισχυρίζεται η ενάγουσα, τα τραύματα που υπέστη από την ανωτέρω επίθεση ήταν ιδιαιτέρως σοβαρά. Σε ημιλιπόθυμη κατάσταση, διεκομίσθη με ασθενοφόρο του Εθνικού Κέντρου Άμεσης Βοήθειας (Ε.Κ.Α.Β.) στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών της Β΄ Προπαιδευτικής Χειρουργικής Κλινικής του Ιπποκρατείου Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης προκειμένου να της παρασχεθούν οι πρώτες βοήθειες, καθώς έφερε πολλαπλά τραύματα, εκδορές και εκχυμώσεις ράχης, οσφύος, μασχαλιαίων χωρών, δεξιά οπισθωτιαία, δεξιά τραχηλικά και αριστερής άνω γλουτιαίας χώρας, καθώς και θλαστικό τριχωτού κεφαλής βρεγματοϊνιακά, στο οποίο έγινε συρραφή, όπως πιστοποιείται από την …/17.6.2024 (ημερομηνία έκδοσης 3.9.2024) ιατρική γνωμάτευση του Διευθυντή Χειρουργικής του ανωτέρω νοσοκομείου …. Επιπλέον της χορηγήθηκε αντιλυσσικό εμβόλιο και αντιτετανικός ορός. Συνολικά η νοσηλεία της διήρκεσε έως τις 14.6.2024, οπότε και εξήλθε της κλινικής. Κατά τη διάρκεια της νοσηλείας της έλαβε φαρμακευτική αγωγή (τα σκευάσματα Begalin 1,5 g, Lordin, Apotel και τα αντιβιοτικά Mefoxil και Flagyl), ωστόσο εξαιτίας της σοβαρότητας των τραυμάτων της και του γεγονότος ότι προέρχονταν από αμφιβόλου υγειονομικής κατάστασης αδέσποτα ζώα, οι θεράποντες ιατροί έκριναν απαραίτητο να υποβληθεί η ενάγουσα σε θεραπεία, η οποία περιελάμβανε καθημερινή αλλαγή τραυμάτων με αποστειρωμένες γάζες και Betadine, σύσταση για αφαίρεση ραμμάτων στις 21.6.2024 στην ως άνω κλινική, λήψη αντιβιοτικής αγωγής Augmentin 1000 mg 1×2 για έξι (6) ημέρες και χορήγηση αντιλυσσικού εμβολίου την 7η, 14η και 28η ημέρα από τα δήγματα. Η ενάγουσα υποστηρίζει ότι ακολούθησε τις οδηγίες αποκατάστασης κατά γράμμα με τη βοήθεια της μητέρας της και της θυγατέρας της, κατά το διάστημα της αποθεραπείας, δε, η κατάσταση της υγείας της ήταν ιδιαιτέρως επιβαρυμένη και η ίδια υφίστατο ανυπόφορους σωματικούς πόνους, είχε δε την ανάγκη ενός προσώπου το οποίο να βρίσκεται διαρκώς πλησίον της για την κάλυψη των αναγκών της, όπως η διατροφή, η τήρηση της σωματικής υγιεινής και η καθαριότητα του σπιτιού, ευθύνη την οποία ανέλαβαν από κοινού η μητέρα και η θυγατέρα της. Επιπλέον, όπως ισχυρίζεται, δεν έπρεπε να κάνει απότομες κινήσεις για διάστημα μεγαλύτερο των δύο μηνών, συνεπώς αναγκάστηκε να απέχει από την εργασία της και από τις οικιακές εργασίες. Συναφώς διατείνεται ότι τα προαναφερθέντα δήγματα που υπέστη σε εκτεταμένη επιφάνεια του σώματός της προκάλεσαν βλάβες οι οποίες έως και τον χρόνο άσκησης της κρινόμενης αγωγής δεν έχουν αποκατασταθεί πλήρως, ενώ δεν είναι βέβαιο ότι το σώμα της θα επανέλθει στην προτέρα κατάσταση. Κατά τον χρόνο του συμβάντος η ίδια ήταν σαράντα τεσσάρων (44) ετών και έως την ημέρα εκείνη έχαιρε άκρας υγείας, λόγω, όμως, της επίθεσης των σκύλων υπέστη μικροβιολογικές και ακτινολογικές εξετάσεις, έλαβε πλήθος αναλγητικών και αντιβιοτικών φαρμάκων, καθώς επίσης και ενέσεις αντιλυσσικού και αντιτετανικού εμβολίου, ενώ υπέστη και συρραφές, οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία ουλών που δεν μπορούν να αποκατασταθούν. Περαιτέρω, η ενάγουσα υποστηρίζει ότι στο χρονικό διάστημα μετά την επίθεση, πέραν των σωματικών τραυμάτων, κλήθηκε να αντιμετωπίσει και το ψυχολογικό αποτύπωμα της άγριας επίθεσης που δέχτηκε. Μετά το επίμαχο συμβάν η ψυχολογική της κατάσταση είναι ιδιαιτέρως επιβαρυμένη, καθώς αισθάνθηκε έντονη ανασφάλεια, φόβο και πόνο, ούσα έρμαιο των αγριεμένων ζώων και σκεπτόμενη ότι το εν λόγω γεγονός θα μπορούσε να αποβεί μοιραίο για τη ζωή της. Τονίζει, δε, ότι η ανασφάλεια και ο φόβος της κατέστησαν εντονότερα, λόγω του ότι ο σύζυγός της και πατέρας της θυγατέρας της είχε αποβιώσει πρόσφατα, συνεπώς η οικογένεια τους είναι μονογονεϊκή και η ίδια έχει την αποκλειστική ευθύνη για την υλική και ηθική στήριξη της θυγατέρας της. Όπως επισημαίνει συναφώς, η σκέψη ότι το παιδί της βίωσε το ανωτέρω τραυματικό συμβάν και είδε τη μητέρα και μόνη συμπαραστάτη του να κινδυνεύει από την άγρια επίθεση των αδέσποτων ζώων επέτεινε την κακή ψυχολογική της κατάσταση. Κατά τους ισχυρισμούς της, παρά τις συνεχείς οχλήσεις στις αρμόδιες υπηρεσίες του εναγομένου Δήμου και ενώ το αναμενόμενο ήταν οι εν λόγω υπηρεσίες να μεριμνήσουν ταχύτατα για την περισυλλογή των σκύλων, το αρμόδιο κλιμάκιο, όταν επισκέφτηκε τον χώρο, διαπίστωσε την αγριότητα των σκύλων αυτών, με αποτέλεσμα να αποχωρήσει χωρίς να πράξει τα δέοντα, ενώ τα εν λόγω αδέσποτα ζώα βρίσκονται ακόμα στην περιοχή, κινούνται ελεύθερα και χωρίς εποπτεία, προσεγγίζουν και διαμένουν πέριξ του … του …, προκαλώντας τρόμο στην ίδια και στους λοιπούς κατοίκους. Ειδικότερα, από το ανωτέρω συμβάν και εντεύθεν η ίδια φοβάται να βγει από το σπίτι της και βγαίνει μόνο αν έχει συνοδεία άλλου προσώπου, διότι νιώθει εξαιρετικά ανασφαλής, συνεπώς έχει στερηθεί τις καθημερινές απολαύσεις της ζωής (π.χ. περίπατο), με αποτέλεσμα να έχει αποκοπεί από το φιλικό και συγγενικό της περιβάλλον, ενώ το ψυχικό τραύμα, λόγω του τρόμου που ένιωσε κατά τη διάρκεια του συμβάντος και του φόβου που ακόμα τη διακατέχει δεν έχει επουλωθεί. Κατ’ επίκληση, δε, των άρθρων 105-106 του Εισ.Ν.Α.Κ., 932 και 57 του Α.Κ., 75 του ν. 3463/2006 και των διατάξεων του ν. 4830/2021 η ενάγουσα προβάλλει ότι αποκλειστικά αρμόδιος για την περισυλλογή και διαχείριση των αδέσποτων ζώων εντός των ορίων της τοπικής αρμοδιότητάς του είναι ο εκάστοτε Δήμος, η αρμοδιότητα δε αυτή συνδέεται ρητώς με την προστασία της δημόσιας υγείας. Κάθε Δήμος υποχρεούται να έχει επιχειρησιακό πρόγραμμα διαχείρισης αδέσποτων για την περισυλλογή, σήμανση, καταγραφή και φροντίδα αυτών. Επίσης, οι Δήμοι υποχρεούνται να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε με την έγκαιρη απομάκρυνση και περισυλλογή των κινουμένων εντός των διοικητικών ορίων τους αδέσποτων σκύλων να μην δημιουργούνται επικίνδυνες καταστάσεις που αποβαίνουν μοιραίες για την υγεία και τη σωματική ακεραιότητα των πολιτών. Βάσει τούτων, η ενάγουσα προβάλλει ότι για τον ανωτέρω τραυματισμό της από επίθεση αδέσποτων σκύλων την ευθύνη φέρει ο εναγόμενος Δήμος, διότι τα αρμόδια όργανα αυτού, από έλλειψη της προσοχής που όφειλαν από τις περιστάσεις και μπορούσαν να καταβάλουν και παρά την υποχρέωση που είχαν προς τούτο από τον νόμο, δεν μερίμνησαν για την περισυλλογή και τη διαχείριση των προμνησθέντων αδέσποτων ζώων, τα οποία βρίσκονται εντός των διοικητικών ορίων του εναγομένου Δήμου και από την επίθεση των οποίων προκλήθηκαν στην ίδια οι προαναφερθείσες βαριές σωματικές κακώσεις και ψυχολογικά τραύματα, ενώ από το εν λόγω συμβάν εθίγη και η τιμή και η υπόληψή της. Όπως υποστηρίζει η ενάγουσα, συνεπεία όλων των ανωτέρω, ήτοι του ιστορούμενου τραυματισμού της από την προπεριγραφείσα αιφνίδια και απρόκλητη επίθεση της αγέλης αδέσποτων σκύλων, του συνακόλουθου σωματικού πόνου και των επιπτώσεών τους στην ψυχολογία της, που, κατά τα προβαλλόμενα, συνδέονται αιτιωδώς με τις ως άνω επιμέρους παράνομες παραλείψεις των οργάνων του εναγομένου, η ίδια έχει υποστεί σοβαρή ηθική βλάβη, για την αποκατάσταση της οποίας, ενόψει της κοινωνικής της θέσης (δραστηριοποιείται επαγγελματικά στην περιοχή του … και, κατά τους ισχυρισμούς της, χαίρει της εκτίμησης και του σεβασμού των συμπολιτών της), της ηλικίας της, της κατάστασης της υγείας της, της οικογενειακής της κατάστασης και του βαθμού πταίσματος των οργάνων του εναγομένου, ζητεί να υποχρεωθεί ο εναγόμενος Δήμος, με απόφαση που θα κηρυχθεί προσωρινώς εκτελεστή, να της καταβάλει, νομιμοτόκως από την επίδοση της αγωγής έως την πλήρη εξόφληση, το ποσό των είκοσι χιλιάδων (20.000,00) ευρώ, ως χρηματική ικανοποίηση. Επισημαίνει, σχετικώς, ότι η οικονομική κατάσταση της οικογένειάς της είναι επιβαρυμένη, καθώς εργάζεται μόνο η ίδια (διότι ο σύζυγός της απεβίωσε), μετά δε το ανωτέρω συμβάν και τον τραυματισμό της, η απόδοσή της στην εργασία της έχει μειωθεί και κατ’ ουσίαν η ίδια και η θυγατέρα της βασίζονται στη βοήθεια που τους παρέχει η μητέρα της οι δυνάμεις της οποίας, ωστόσο, είναι εξασθενημένες λόγω της προχωρημένης ηλικίας της. Προς επίρρωση και απόδειξη των ισχυρισμών της η ενάγουσα προσκομίζει ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, μεταξύ άλλων,: 1. το από 14.6.2024 Ενημερωτικό Σημείωμα της Β΄ Προπαιδευτικής Χειρουργικής Κλινικής του Ιπποκρατείου Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης, κατά το οποίο η ίδια (ενάγουσα) εισήχθη στην εν λόγω κλινική στις 12.6.2024, με διάγνωση «Δήγματα κυνός», και εξήλθε στις 14.6.2024, στο εν λόγω έγγραφο, δε, αναφέρονται και τα εξής: «Η ασθενής προσήλθε με το Ε.Κ.Α.Β. έπειτα από αναφερόμενη επίθεση από αγέλη σκύλων. Φέρει πολλαπλά τραύματα, εκδορές και εκχυμώσεις σε ράχη, οσφύ, μασχαλιαίες χώρες, αριστερή άνω γλουτιαία χώρα και θλαστικό στο τριχωτό της κεφαλής βρεγματοϊνιακά, στο οποίο έγινε συρραφή. Έλαβε τις απαραίτητες δόσεις αντιλυσσικών εμβολίων. Η ασθενής εισήχθη στη Β΄ Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική για περαιτέρω αντιμετώπιση. Πραγματοποιήθηκε ιατροδικαστική εξέταση στις 13.6.2024. Η ασθενής ακολούθησε ομαλή και ανεπίπλεκτη πορεία υγείας και εξέρχεται σε καλή γενική κατάσταση. Οδηγίες: Καθημερινή αλλαγή τραυμάτων με αποστειρωμένες γάζες και Betadine, σύσταση για αφαίρεση ραμμάτων την Παρασκευή 21.6.2024 […], σύσταση για λήψη αντιβιοτικής αγωγής Augmentin 1000 mg 1×2 για 6 ημέρες και σύσταση για λήψη αντιλυσσικού εμβολίου την 7η, 4η και 28η ημέρα από το δήγμα κυνός.», 2. την …/17.6.2024 (με ημερομηνία έκδοσης 3.9.2024) Ιατρική Βεβαίωση του Διευθυντή της ως άνω κλινικής, …, με την οποία βεβαιώνεται ότι: «Η ασθενής …, ετών 44, προσκομίσθηκε με το Ε.Κ.Α.Β. στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών της Β΄ Προπαιδευτικής Χειρουργικής Κλινικής στις 12.6.2024 λόγω αναφερομένων πολλαπλών δηγμάτων κυνών. Έφερε πολλαπλά τραύματα, εκδορές και εκχυμώσεις ράχης, οσφύος, μασχαλιαίων χωρών άμφω, δεξιά οπισθοωτιαία, δεξιά τραχηλικά και αριστερής άνω γλουτιαίας χώρας, καθώς και θλαστικό τριχωτού κεφαλής βρεγματοϊνιακά, στο οποίο έγινε συρραφή. Πραγματοποιήθηκε αντιλυσσικός εμβολιασμός, χορηγήθηκε αντιτετανικός ορός. Έγινε εισαγωγή της ασθενούς στη Β΄ Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική. Πραγματοποιήθηκε ιατροδικαστική εξέταση στις 13.6.2024. Η ασθενής ακολούθησε ομαλή και ανεπίπλεκτη πορεία νοσηλείας και εξήλθε της κλινικής στις 14.6.2024 σε καλή γενική κατάσταση με οδηγίες.», 3. την Ημερήσια Κατάσταση Ασθενούς (με ημερομηνία εισαγωγής 12.6.2024 και θεράποντα ιατρό τον προαναφερθέντα …), στην οποία αφ’ ενός αναγράφονται στοιχεία περί της σωματοδομής της ενάγουσας, ήτοι ότι έχει ύψος 145 εκατοστά και βάρος 47 κιλά, και αφ’ ετέρου καταγράφεται λεπτομερώς η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη που έλαβε κατά τη νοσηλείας της από 12.6.2024 έως 14.6.2024. Συγκεκριμένα καταγράφεται ότι στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών της χορηγήθηκε αντιλυσσικός ορός και αντιτετανικό εμβόλιο και μετά την εισαγωγή της στην προαναφερθείσα κλινική (βλ. το από 13.6.2024 εισιτήριο στο νοσοκομείο, του Ειδικευόμενου Χειρουργού …, με αιτία εισαγωγής «δήγμα κυνός») έλαβε τα σκευάσματα Begalin 1,5 g, Lordin, Apotel και τα αντιβιοτικά Mefoxil και Flagyl (είτε όλες τις ημέρες είτε μόνο μία ή δύο από τις τρεις), ενώ στις 13.6.2024 υποβλήθηκε σε ιατροδικαστική εξέταση και στις 14.6.2024 της χορηγήθηκε αντιλυσσικό εμβόλιο (βλ. και το έντυπο ιατρικών οδηγιών του Επιμελητή Β΄ της ανωτέρω κλινικής …, το έντυπο ιατρικών οδηγιών του Ειδικευόμενου Χειρουργού της ίδιας κλινικής …, το έντυπο Νοσηλευτικής Παρακολούθησης της ενάγουσας για τις ημέρες 12.6.2024 έως 14.6.2024, όπου αναφέρονται τα ανωτέρω, και την Κάρτα Ασθενούς της ενάγουσας), 4. την από 12.6.2024 βασική αξιολόγηση ασθενούς, από την οποία προκύπτει, μεταξύ άλλων, ότι η εισαγωγή της ενάγουσας στο νοσοκομείο ήταν επείγουσα και έγινε με διάγνωση «Δήγμα κυνός» και ότι η ίδια, κατ’ εκείνον τον χρόνο, ήταν περιπατητική, 5. αποτελέσματα εξετάσεων (αιματολογικών και λοιπών) στις οποίες υπεβλήθη η ενάγουσα στις 12.6.2024 και 13.6.2024, 6α. φωτογραφίες (άνευ ημερομηνίας) μιας αγέλης μεγαλόσωμων αδέσποτων (παραμελημένων και μη φερόντων περιλαίμια ή λουριά) σκύλων (πέντε έως δέκα μελών), ευρισκομένων σε έναν ανοικτό χώρο (δεν διακρίνεται αν υπάρχει κλειστή περίφραξη αυτού), που κατά τους ισχυρισμούς της ενάγουσας ήταν αυτά που της επιτέθηκαν και την τραυμάτισαν. Από τα στοιχεία που απεικονίζονται στις φωτογραφίες (…) προκύπτει ότι αυτές έχουν ληφθεί από τον χώρο του …, τα δε απεικονιζόμενα σκυλιά βρίσκονται όλα μαζί το ένα δίπλα στο άλλο (ως αγέλη), τόσο στις φωτογραφίες που έχουν ληφθεί σε ώρες με φυσικό φως όσο και σε αυτές που έχουν ληφθεί σε νυκτερινές ώρες, 6β. usb stick με βίντεο (άνευ ημερομηνίας) όπου φαίνονται τα ανωτέρω σκυλιά δίπλα στην περίφραξη του ως άνω … να κυνηγούν γαβγίζοντας έναν διερχόμενο δικυκλιστή, 7. φωτογραφίες (άνευ ημερομηνίας) των τραυμάτων που προκλήθηκαν στην ενάγουσα από την ανωτέρω επίθεση, τα οποία εκτείνονται σε ολόκληρη την πλάτη της ως τις γλουτιαίες χώρες (ιδίως την αριστερή), στις μασχαλιαίες χώρες, στους βραχίονες και στα πλευρά, είναι δε εμφανές ακόμη και στον μη ειδικό ότι αυτά προκλήθηκαν από εκδορές και δήγματα κυνών, ορισμένα δε εξ αυτών είναι ιδιαιτέρως βαθιά και άλλα καλυμμένα με ειδικά επιθέματα κάλυψης βαθέων πληγών, 8. δημοσιεύματα στον ηλεκτρονικό τύπο, στα οποία περιγράφεται το επίμαχο συμβάν (ότι στις 12.6.2024 στην περιοχή του … δέκα μεγαλόσωμα αδέσποτα σκυλιά δάγκωσαν την ενάγουσα σε διάφορα σημεία του σώματος της και χρειάσθηκε να νοσηλευθεί). Σε ένα εξ αυτών αναφέρεται ότι η ενάγουσα «είχε γνώση για την παρουσία των σκυλιών σε έναν χώρο πιο δίπλα, καθώς δεν ήταν η πρώτη φορά που τα έβλεπε και είχε παρατηρήσει ότι είναι άγρια, ωστόσο δεν μπορούσε να φανταστεί ότι θα της συμβεί κάτι τέτοιο.» και ότι τα αρμόδια όργανα του Δήμου, όταν ενημερώθηκαν για το συμβάν, δήλωσαν ότι «τα εν λόγω σκυλιά είναι στειρωμένα και δεν μπορεί να γίνει κάτι περαιτέρω. Δεν υπάρχει κάποιο καταφύγιο που μπορούν να τα πάνε, οι φιλοζωικές πάνε και τα ταΐζουν και έτσι η κατάσταση συνεχίζεται.» και 9. την από 4.3.2025 ένορκη βεβαίωση, ενώπιον του δικηγόρου Θεσσαλονίκης …, του … του Νικολάου, αστυνομικού, για τη λήψη της οποίας έχουν τηρηθεί τα προβλεπόμενα στο άρθρο 185 του Κ.Δ.Δ. (σχετική η …/19.2.2025 έκθεση επίδοσης προς τον εναγόμενο της από 18.2.2025 πρόσκλησης για εξέταση μαρτύρων, συνταχθείσα από τη δικαστική επιμελήτρια της περιφέρειας του Εφετείου Θεσσαλονίκης, με έδρα το Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης, …). Ειδικότερα, ο ανωτέρω … κατέθεσε ενόρκως τα ακόλουθα: «Την 12.6.2024 βρισκόμουν στον χώρο του …. Περί τις 20:00 μ.μ., την προσοχή μου τράβηξαν οι φωνές μιας γυναίκας. Μια αγέλη δέκα (10) αδέσποτων σκύλων, με μεγάλη ταχύτητα και αγριότητα, κατευθύνθηκαν προς το μέρος της, με αποτέλεσμα να μην μπορέσει εγκαίρως να προσεγγίσει κάποιο ασφαλές σημείο. Δεδομένης της σωματοδομής της, καθώς πρόκειται για μικρόσωμη γυναίκα, και του φόβου που προφανώς ένιωσε […], είδα ότι έσκυψε προς το έδαφος για να προστατεύσει το κεφάλι της. Τα μαινόμενα σκυλιά, οργανωμένα σε αγέλη, όρμησαν ξαφνικά επάνω στο σώμα της άτυχης γυναίκας και άρχισαν να το κατασπαράσσουν με αγριότητα. Λόγω του θέρους, […], ο ρουχισμός της ήταν ελαφρύς, με αποτέλεσμα ακόμα και τα ρούχα της να μην μπορέσουν να αποτρέψουν τα βαθιά τραύματα που […] της προκάλεσαν. Δεν είχε καμία δυνατότητα διαφυγής. Οι φωνές της γυναίκας κινητοποίησαν και άλλους παρευρισκόμενους στον χώρο, οι οποίοι μόλις αντιληφθήκαμε τι συνέβη, προσπαθήσαμε με φωνές να απομακρύνουμε τα ζώα. Εξαιτίας της αγριότητάς τους ήταν δύσκολο να πλησιάσουμε. […] παρ’ όλο που όλα συνέβησαν μέσα σε λίγα λεπτά, τα τραύματα που υπέστη η άτυχη γυναίκα ήταν ιδιαιτέρως σοβαρά. Σε ημιλιπόθυμη κατάσταση διεκομίσθη με το Ε.Κ.Α.Β., το οποίο είχαμε καλέσει, διότι ήταν προφανές ότι έχει τραυματιστεί πολύ σοβαρά και χρειαζόταν άμεση νοσηλεία. Δυστυχώς, παρά το σοβαρότατο αυτό γεγονός [το οποίο] συνέβη σε μια τοποθεσία του … όπου το καλοκαίρι συγκεντρώνεται πολύς κόσμος, ο Δήμος δεν προέβη άμεσα στην περισυλλογή των αδέσποτων ζώων, παρ’ όλο που η επικινδυνότητά τους είναι προφανής.». Τέλος, η ενάγουσα προσκομίζει τη …/12.11.2024 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Εφετείου Θεσσαλονίκης, με έδρα στο Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης, …, περί επίδοσης της κρινόμενης αγωγής στον εναγόμενο Δήμο.
10. Επειδή, αντιθέτως, ο εναγόμενος Δήμος, με την …/5.3.2025 (ορθή επανάληψη 6.3.2025) έκθεση απόψεων του Αντιδημάρχου Καθαριότητας, Περιβάλλοντος και Ανακύκλωσης των Δημοτικών Ενοτήτων (Δ.Ε.) Πυλαίας-Πανοράματος και Πολιτικής Προστασίας – Κλιματικής Αλλαγής, τη …/2.4.2025 έκθεση απόψεων της Προϊσταμένης του Τμήματος Αστικού και Περιαστικού Πρασίνου και τα νομίμως κατατεθέντα υπομνήματα, ζητεί την απόρριψη της κρινόμενης αγωγής, προβάλλοντας ότι δεν στοιχειοθετείται παράνομη παράλειψη των οργάνων του, συνδεόμενη αιτιωδώς με τον τραυματισμό της ενάγουσας. Ειδικότερα, ο προαναφερθείς Αντιδήμαρχος, με την ως άνω …/5.3.2025 (ορθή επανάληψη 6.3.2025) έκθεση απόψεών του, ισχυρίζεται τα ακόλουθα: Από τις 5.1.2023, που ανέλαβε την Αντιδημαρχία Καθαριότητας, Περιβάλλοντος και Ανακύκλωσης των Δ.Ε. Πανοράματος-Πυλαίας και Πολιτικής Προστασίας – Κλιματικής Αλλαγής, μέχρι και τις 12.6.2024, που έλαβε χώρα το επίμαχο περιστατικό, δεν υπήρξε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή τηλεφωνικώς κανένα αίτημα-παράπονο για παρουσία αδέσποτων επιθετικών σκύλων στο συγκεκριμένο σημείο. Οι πρώτες αναφορές για παρουσία αδέσποτων ζώων στο σημείο έγιναν μετά το συμβάν. Για όλες τις σχετικές καταγγελίες αποστέλλεται αμέσως συνεργάτης για να αξιολογήσει την κατάσταση και τα ζώα. Στο συγκεκριμένο σημείο, δεδομένου ότι η αρμόδια υπηρεσία δεν είχε καμία ενημέρωση ότι υπήρχαν αδέσποτα επιθετικά ζώα, δεν είχε γίνει κάποια ενέργεια, πέραν του ότι δόθηκαν εγκρίσεις για στείρωση και εμβολιασμό σε τρία φερόμενα ως αδέσποτα ζώα που φροντίζονταν από έναν ιδιώτη, τον …. Όπως αναφέρει ο προμνησθείς Αντιδήμαρχος, βάσει του ν. 4830/2021 ο Δήμος είναι υπεύθυνος για τα αδέσποτα ζώα συντροφιάς, ήτοι για την περισυλλογή τους, τη σήμανσή τους, τον εμβολιασμό και την περίθαλψή τους εάν χρειάζεται. Έπειτα επανεντάσσονται στο φυσικό τους περιβάλλον, εκτός αν πρόκειται για επιβεβαιωμένα επιθετικό ή επικίνδυνο ζώο. Σύμφωνα δε με τον ανωτέρω νόμο και τις διευκρινίσεις του 66900/27.12.2024 εγγράφου της Ειδικής Γραμματείας για την Προστασία των Ζώων Συντροφιάς του Υπουργείου Εσωτερικών, για να χαρακτηρισθεί επικίνδυνο ένα ζώο συντροφιάς πρέπει να συντρέχουν αθροιστικά οι εξής προϋποθέσεις: α) το ζώο να εκδηλώνει επιθετικότητα είτε προς άλλα ζώα είτε προς ανθρώπους χωρίς να δεχθεί πρόκληση, δηλαδή χωρίς καμία αφορμή, χωρίς να δεχθεί το ίδιο επίθεση, να χτυπηθεί ή να εκδιωχθεί διά της βίας, χωρίς να ενοχληθεί στον χώρο που διαβιεί και σιτίζεται, καθ’ οποιοδήποτε τρόπο, β) η επιθετική συμπεριφορά πρέπει να λαμβάνει χώρα κατ’ επανάληψη, δηλαδή τουλάχιστον άνω των τριών διαδοχικών φορών. Στην προκειμένη περίπτωση, όμως, κατά τους ισχυρισμούς του προαναφερθέντος Αντιδημάρχου, δεν υπήρχε καμία αναφορά για παρουσία επιθετικού ζώου στην περιοχή. Όταν δε στις 13.6.2024 ο ίδιος ενημερώθηκε από το αστυνομικό τμήμα (Α.Τ.) Πυλαίας-Χορτιάτη για το επίμαχο συμβάν, μίλησε τηλεφωνικώς με φιλόζωους της περιοχής και τον προμνησθέντα …, οι οποίοι, όπως διατείνεται, τον ενημέρωσαν ότι τα ζώα που είχαν εμπλακεί στο περιστατικό ανήκαν σε κτηνοτρόφο της περιοχής, τον …, που διατηρεί στάνη πλησίον του σημείου του συμβάντος και πίσω από το Λύκειο …. Συναφώς, ο πιο πάνω Αντιδήμαρχος ισχυρίζεται ότι μόλις αφέθηκε ελεύθερος, μετέβη στην περιοχή ώστε να εντοπίσει τα ζώα, αλλά δεν εντόπισε κανένα, συνέχισε δε να πηγαίνει με τους συνεργάτες του τις επόμενες ημέρες και σε διάφορες ώρες μήπως τα εντοπίσει, αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Επίσης, επισκέφθηκε το ποιμνιοστάσιο του ανωτέρω κτηνοτρόφου σε ώρες που έλειπε το κοπάδι, αλλά δεν εντόπισε ζώα. Ταυτόχρονα με αυτές τις ενέργειες, δόθηκε εντολή σε εκπαιδευτή – συνεργάτη του Δήμου να επισκέπτεται την περιοχή του … για τον εντοπισμό των ζώων. Στις 21.6.2024 ο εν λόγω εκπαιδευτής ενημέρωσε τον ανωτέρω Αντιδήμαρχο ότι εντόπισε στην περιοχή μόνο τρία σκυλιά, το ένα εκ των οποίων αναγνωρίσθηκε από τη μητέρα της ενάγουσας και εμφάνιζε επιθετική συμπεριφορά, κατέστη όμως αδύνατη η περισυλλογή του διότι ήταν έντονα φοβικό, ωστόσο δεν είχε κλινική εικόνα συμβατή με νόσηση από τον ιό της λύσσας. Τα άλλα δύο εντοπισθέντα ζώα ήταν φιλικά και βρίσκονταν στο οικόπεδο δίπλα από τον …. Σχετικώς υπήρξε καταγγελία από την … ότι στο εν λόγω οικόπεδο εκτρέφονται πολλά σκυλιά από τον ιδιοκτήτη του …. Κατά τον πιο πάνω Αντιδήμαρχο, την ίδια διαπίστωση έκανε ο εκπαιδευτής – συνεργάτης του Δήμου που επισκέφθηκε το σημείο, ο οποίος ανέφερε ότι στο διπλανό οικόπεδο, το οποίο ανήκει σε ιδιώτη, ακούγονταν να υπάρχουν πολλοί σκύλοι, το ίδιο δε ανέφερε στον τελευταίο και η μητέρα της ενάγουσας. Όπως επισημαίνει ο Αντιδήμαρχος, δεδομένου ότι ήταν ιδιωτικός χώρος, ο συνεργάτης του Δήμου δεν είχε δικαιοδοσία να εισέλθει, ωστόσο ενημέρωσε τη μητέρα της ενάγουσας ότι θα έπρεπε να αναφερθεί στην αστυνομία για να γίνει αυτοψία και να διευκρινιστεί αν μέσα στον ιδιωτικό χώρο βρίσκονταν οι σκύλοι που επιτέθηκαν στην ενάγουσα και σε τι συνθήκες διαβιούν, αλλά τα όργανα του Δήμου δεν έχουν ενημερωθεί για το εάν τελικώς πραγματοποιήθηκε αυτοψία στον ιδιωτικό χώρο. Περαιτέρω, ο ως άνω Αντιδήμαρχος διατείνεται ότι μετέπειτα, διερευνώντας τα δεδομένα, αντιλήφθηκε ότι ο ανωτέρω ιδιωτικός χώρος ανήκει στον …. Κατά τους ισχυρισμούς του Αντιδημάρχου, ο τελευταίος (…) ήταν ο μόνος που υπέβαλε αίτημα για στειρώσεις αδέσποτων ζώων πριν το επίμαχο συμβάν, ο μόνος που υπέδειξε τον προαναφερθέντα κτηνοτρόφο-κάτοχο της στάνης ως ιδιοκτήτη των ζώων που επιτέθηκαν στην ενάγουσα, ο μόνος που σε τηλεφωνική επικοινωνία με τα όργανα του Δήμου κατηγόρησε την ενάγουσα ότι προκάλεσε με ξύλο τα ζώα που τελικώς της επιτέθηκαν, και ο μόνος που, μετά το συμβάν, ζήτησε να σημανθούν στον Δήμο Πυλαίας-Χορτιάτη είκοσι (20) σκύλοι τους οποίους, όπως ανέφερε, τους έχει σε δικό του χώρο και θέλει σε πιθανό έλεγχο να είναι καλυμμένος, διαβεβαίωσε δε τον Δήμο ότι θα υιοθετήσει όλα τα σκυλιά στο όνομά του. Κατά τον Αντιδήμαρχο, τούτο είχε δρομολογηθεί, ώσπου στα πλαίσια της κρινόμενης αγωγής προσκομίσθηκε η προρρηθείσα καταγγελία της … για τον …. Ο Αντιδήμαρχος ισχυρίζεται σχετικώς ότι δεν γνωρίζει αν η συγκεκριμένη καταγγελία διερευνήθηκε ποτέ, ως όφειλε. Βάσει των ανωτέρω, ο προαναφερθείς Αντιδήμαρχος πιθανολογεί ότι τα ζώα που επιτέθηκαν στην ενάγουσα είναι δεσποζόμενα και ανήκουν στον …. Περαιτέρω, δε, στην προμνησθείσα …/2.4.2025 έκθεση απόψεων της Προϊσταμένης του Τμήματος Αστικού και Περιαστικού Πρασίνου, αναφέρονται τα εξής: Ο εναγόμενος Δήμος τηρεί εδώ και χρόνια όλες τις υποχρεώσεις που επιβάλλει η σχετική νομοθεσία για την περίθαλψη και περισυλλογή αδέσποτων ζώων. Έχει συνάψει κατ’ επανάληψη, κατ’ εφαρμογή του ν. 4830/2021, συμβάσεις ανάθεσης εργασίας με αναδόχους για την περισυλλογή και φιλοξενία αδέσποτων ζώων και επαγγελματίες εκπαιδευτές σκύλων σε όλες τις Δημοτικές Ενότητες αυτού. Κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα ήταν σε ισχύ συμβάσεις ανάθεσης εργασίας με κτηνιάτρους για την περίθαλψη και στείρωση αδέσποτων ζώων όλων των Δημοτικών Ενοτήτων, όπως και με εξειδικευμένους περισυλλογείς-επαγγελματίες εκπαιδευτές σκύλων, επικίνδυνων αδέσποτων ζώων και για την περισυλλογή, ιατρική περίθαλψη και φιλοξενία αυτών και την αποτέφρωση νεκρών ζώων. Ο Δήμος ελέγχει τη σωστή εκτέλεση των συμβάσεων έργου που έχουν συναφθεί με ιδιώτες για την περισυλλογή και φιλοξενία των ζώων σε καταφύγια που έχουν συσταθεί νομίμως και ελέγχονται για τις συνθήκες λειτουργίας τους από τους αρμόδιους φορείς. Ομοίως ελέγχει τις συμβάσεις με ιδιώτες κτηνιάτρους για την περίθαλψη και στείρωση των αδέσποτων ζώων συντροφιάς, όταν και όπου αυτό απαιτείται. Επίσης, ο Δήμος ανταποκρίνεται στις κλήσεις δημοτών και κατοίκων για την παρουσία αδέσποτων ζώων και προβαίνει στην κατά το δυνατόν έγκαιρη περισυλλογή τους, την άμεση εξέτασή τους από κτηνίατρο, τη θεραπεία τους αν απαιτείται, τη φιλοξενία τους σε κατάλληλο ενδιαίτημα για ορισμένο διάστημα, την αναζήτηση προσώπων για να τα υιοθετήσουν και την επανένταξή τους στο περιβάλλον αν δεν υιοθετηθούν. Μάλιστα, ποτέ δεν ασκήθηκε βία σε ζώο από ιδιώτη-συνεργάτη του Δήμου και ποτέ δεν έγινε ευθανασία σε ζώο, όσο επικίνδυνο και αν παρουσιάστηκε κατά τη σύλληψή του. Όλες οι σχετικές ενέργειες παρακολουθούνται από τη συγκροτηθείσα Πενταμελή Επιτροπή Παρακολούθησης του προγράμματος διαχείρισης αδέσποτων ζώων (της οποίας τα μέλη κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα κατονομάζονται), καθώς και από φιλοζωικά σωματεία που δραστηριοποιούνται στον Δήμο, ουδέποτε δε υπήρξαν ουσιαστικές διενέξεις και συγκρούσεις αφορώσες τις ανωτέρω ενέργειες του Δήμου. Ακολούθως, επαναλαμβάνονται τα αναφερθέντα από τον προμνησθέντα Αντιδήμαρχο (και ήδη παρατεθέντα ανωτέρω) και τονίζεται ότι για το έτος 2024 συνήφθησαν συμβάσεις με εκπαιδευτές, περισυλλογείς και κτηνιάτρους, με βάση δε την απολογιστική έκθεση του έτους 2024 για τη διαχείριση εργασιών/επεμβάσεων προγράμματος διαχείρισης αδέσποτων στον Δήμο αποδεικνύονται ότι όλοι οι υπεύθυνοι εργάστηκαν αποδοτικά. Βάσει τούτων, υποστηρίζεται ότι τόσο πριν όσο και μετά το επίδικο περιστατικό ο εναγόμενος Δήμος (διά των οργάνων του) έπραξε τα δέοντα ώστε να διασφαλίσει την ακίνδυνη κυκλοφορία ανθρώπων και ζώων εντός των διοικητικών του ορίων, συνεπώς δεν φέρει ευθύνη για τον τραυματισμό της ενάγουσας. Συγκεκριμένα, κατά τους ισχυρισμούς του εναγομένου, από κανένα περιστατικό δεν προκύπτει ότι τα αρμόδια όργανά του παρέλειψαν να περισυλλέξουν τα αδέσποτα επικίνδυνα ζώα που κυκλοφορούσαν στην περιοχή που έλαβε χώρα το επίμαχο συμβάν, συνεπώς ο εναγόμενος Δήμος δεν βαρύνεται με παραλείψεις στην εφαρμογή και εκτέλεση όσων προβλέπονται από τον ν. 4830/2021, οι οποίες να σχετίζονται αιτιωδώς με την επίθεση που δέχθηκε η ενάγουσα στις 12.6.2024. Συναφώς, ο εναγόμενος υποστηρίζει ότι από κανένα στοιχείο δεν προκύπτει με βεβαιότητα ότι η επίθεση εναντίον της ενάγουσας οφείλεται σε αδέσποτα σκυλιά. Ειδικότερα, κατά τους ισχυρισμούς του εναγομένου, κανένας μάρτυρας δεν κατέθεσε ότι το σκυλί που δάγκωσε την ενάγουσα ήταν αδέσποτο, ο δε σχετικός ισχυρισμός της δεν επιβεβαιώνεται από κανένα αντικειμενικό δεδομένο. Άλλωστε, κανείς δεν περισυνέλεξε κάποια από τα σκυλιά που επιτέθηκαν στην ενάγουσα προκειμένου να διαπιστωθεί ότι επρόκειτο πραγματικά για αδέσποτα επικίνδυνα σκυλιά ή ενδεχομένως για δεσποζόμενα που οι ιδιοκτήτες τους τα είχαν εγκαταλείψει πρόσκαιρα ή για πάντα. Ο εναγόμενος τονίζει ότι το γεγονός ότι κάποιος ιδιώτης ελευθερώνει τα σκυλιά του να κυκλοφορούν χωρίς επίβλεψη για μικρό χρονικό διάστημα, δεν τα καθιστά αδέσποτα και η περισυλλογή τους δεν είναι αρμοδιότητα και ευθύνη του Δήμου. Επομένως, όπως ισχυρίζεται, εν προκειμένω δεν φέρει καμία ευθύνη για τον τραυματισμό της ενάγουσας, καθώς η αγέλη σκύλων που επιτέθηκε σε αυτήν φέρεται να ανήκε σε ιδιώτη, ο οποίος την ελευθέρωνε κατά το δοκούν. Αν υποτεθεί, δε, ότι το σκυλί ή τα σκυλιά που της επιτέθηκαν ήταν αδέσποτα, τότε, κατά τον εναγόμενο, το περιστατικό οφειλόταν σε τυχαιότητα, σε είσοδο επικίνδυνων αδέσποτων σκύλων στα όρια του Δήμου, ξαφνική και αιφνιδιαστική, που ήταν αδύνατον να προβλεφθεί από τον μέσο συνετό άνθρωπο. Άλλωστε, όπως διατείνεται ο εναγόμενος, ως εκείνη τη στιγμή κανείς δεν είχε ειδοποιήσει τις αρμόδιες υπηρεσίες του ιδίου για την εμφάνιση επικίνδυνου σκύλου ή επικίνδυνης αγέλης. Όσον αφορά το αιτούμενο κονδύλιο της ηθικής βλάβης, ο εναγόμενος προβάλλει ότι είναι υπέρογκο, αρνούμενος το είδος και την έκταση των σωματικών βλαβών που ισχυρίζεται ότι υπέστη η ενάγουσα, πέραν των περιγραφομένων στην (προσκομιζόμενη) …/13.6.2024 έκθεση ιατροδικαστικής εξέτασης, για τα οποία ισχυρίζεται ότι, πλην ενός που χρειάστηκε συρραφή με δύο ράμματα, ήταν επιφανειακά, δεδομένου ότι δεν χρειάστηκαν κάποια περαιτέρω επέμβαση. Κατά τον εναγόμενο, από τα σχετικά στοιχεία συνάγεται ότι οι τραυματισμοί της ενάγουσας δεν απαιτούσαν τίποτε παραπάνω από ιατρική περιποίηση, καθαρισμό, αφαίρεση ρακών, συρραφή ενός εξ αυτών με δύο ράμματα, εμβολιασμό και λήψη αντιβίωσης, συνεπώς δεν ήταν ιδιαιτέρως σοβαροί και, παρά το άλγος που της προκάλεσαν, η ενάγουσα διατηρούνταν λειτουργική, έλαβε δε την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή και εξήλθε του νοσοκομείου εντός δύο ημερών. Συνεπώς, δεν δικαιολογείται η μόνιμη παραμόρφωση του σώματός της, ούτε η ανεπανόρθωτη βλάβη στην υγεία της, που επικαλείται η ίδια. Άλλωστε, πέρα από τη φροντίδα των τραυμάτων, η οποία απαιτούσε τη συνδρομή τρίτου προσώπου λόγω της θέσης τους στην πλάτη της ενάγουσας, δεν προκύπτει η αναγκαιότητα συνεχούς συνδρομής από έτερο πρόσωπο. Περαιτέρω, ο εναγόμενος επισημαίνει ότι οι επιπτώσεις στην ψυχολογία της ενάγουσας είναι κατανοητές ως έναν βαθμό, λόγω του σοκ που υπέστη και του φόβου που της προκάλεσε η επίθεση των σκύλων, αλλά δεν προκύπτει ότι η ίδια προσπάθησε να ξεπεράσει το γεγονός (π.χ. μέσω ψυχολογικής υποστήριξης). Τα δε εκτιθέμενα από την ενάγουσα σχετικά με τις επιπτώσεις του τραυματισμού στην καθημερινή ζωή της είναι, κατά τον εναγόμενο, εντελώς αόριστα. Ειδικότερα, η ενάγουσα δεν αναφέρεται σε καμία γνωμάτευση ιατρού σχετικής ειδικότητας με βάση την οποία θα έπρεπε να απέχει από κάθε είδους εργασία ή σωματική καταπόνηση για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα εξαιτίας των τραυμάτων της ή με βάση την οποία να προέκυψε κάποια επιπλοκή με μακροχρόνιες συνέπειες στην υγεία της (π.χ. παραμόρφωση μέλους του σώματός της) εξαιτίας των ως άνω τραυμάτων ή να ακολούθησε συγκεκριμένη θεραπεία προς αποκατάσταση τραύματος βαρύτατου, ούτε σε γνωμάτευση από την οποία να αποδεικνύεται ότι εξαιτίας του πιο πάνω τραυματισμού έχει προκύψει βλάβη στην ψυχική της υγεία. Βάσει τούτων ο εναγόμενος Δήμος υποστηρίζει ότι η αξίωση της ενάγουσας για χρηματική ικανοποίηση είκοσι χιλιάδων (20.000,00) ευρώ λόγω ηθικής βλάβης ζητείται κατά παράβαση της αρχής της αναλογικότητας, διότι το ποσό αυτό δεν αναλογεί στην ηθική βλάβη που υπέστη η ενάγουσα, αλλά είναι καταφανώς πολύ υψηλό σε σχέση με τα πραγματικά γεγονότα και το είδος και τη σοβαρότητα της ζημίας της. Ζητεί, δε, εάν κριθεί ότι ο ίδιος φέρει ευθύνη για τον τραυματισμό της ενάγουσας από την ανωτέρω επίθεση, να περιορισθεί το χρηματικό ποσό που θα υποχρεωθεί να της καταβάλει στο προσήκον και εύλογο μέτρο που, κατά τους ισχυρισμούς του, δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 1.500,00 ευρώ. Προς επίρρωση και απόδειξη των ανωτέρω, ο εναγόμενος Δήμος προσκομίζει ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, μεταξύ άλλων,: 1. τη …/21.3.2024 σύμβαση παροχής υπηρεσιών με αντικείμενο «Περίθαλψη-Στείρωση αδέσποτων ζώων Δ.Ε. Πανοράματος», που συνήψε με τον κτηνίατρο …, 2. την …/9.5.2024 σύμβαση παροχής υπηρεσιών με αντικείμενο «Αξιολόγηση-Εκπαίδευση ζώων συντροφιάς του Δήμου», που συνήψε με την εταιρεία με την επωνυμία «… Ε.Ε.», 3. τη …/21.3.2024 σύμβαση παροχής υπηρεσιών με αντικείμενο «Περίθαλψη-Στείρωση αδέσποτων ζώων Δ.Ε. Πυλαίας», που συνήψε με τον κτηνίατρο …, 4. τη …/8.4.2024 σύμβαση παροχής υπηρεσιών με αντικείμενο «Περίθαλψη-Στείρωση αδέσποτων ζώων Δημοτικής Κοινότητας Χορτιάτη», που συνήψε με την εταιρεία με την επωνυμία «… ΚΑΙ ΣΙΑ Ο.Ε.», 5. την …/3.4.2024 σύμβαση παροχής υπηρεσιών με αντικείμενο «Περισυλλογή-Αποτέφρωση νεκρών ζώων», που συνήψε με τον …, 6. την απολογιστική έκθεση εργασιών/επεμβάσεων του προγράμματος διαχείρισης αδέσποτων ζώων στον Δήμο Πυλαίας – Χορτιάτη για το έτος 2024, 7. τις από 17.6.2024, 11.7.2024, 13.6.2024, 12.6.2024 εκθέσεις ένορκης εξέτασης μάρτυρα του …, της …, της …, της μητέρας της ενάγουσας, …, και της ίδιας της ενάγουσας (ληφθείσα στο Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, όπως αναγράφεται επί της σχετικής έκθεσης κατάθεσης), κατά τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, επί των οποίων ο εναγόμενος Δήμος, με το από 8.4.2025 υπόμνημά του, προβάλλει ισχυρισμούς και διατυπώνει κρίσεις, 8. την …/13.6.2024 ιατροδικαστική εξέταση που διενήργησε ο ιατροδικαστής του Ιπποκρατείου Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης … στην ενάγουσα, σύμφωνα με την οποία η τελευταία έφερε πολλαπλά τραύματα σε ράχη, οσφυϊκή χώρα, μασχαλιαία χώρα, αριστερό και δεξιό μηρό, θλαστικό ινιακά, τα οποία προέκυψαν από πολλαπλά δήγματα από αγέλη σκύλων. Ειδικότερα, κατά την ανωτέρω έκθεση ιατροδικαστικής εξέτασης, η ενάγουσα έφερε: α) ανοιχτό τραύμα 4 εκατοστών, ημικυκλικού σχήματος, στην ινιακή χώρα, συρραφέν με δύο (2) ράμματα, β) ερυθρότητα εκτεινόμενη από την ινιακή χώρα έως τη μεσότητα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, γ) πολλαπλές γραμμοειδείς εκδορές, άλλες εγκάρσια, άλλες επιμήκως φερόμενες, κάποιες εξ αυτών συμμετρικές, με συνοδό εκχύμωση, καθ’ όλη την έκταση της ραχιαίας επιφάνειας του κορμού και της πλάγιας κοιλιακής χώρας, αμφοτερόπλευρα. Κατά τη ραχιαία επιφάνεια του κορμού διαπιστώνονται επίσης ανοικτά γραμμοειδή τραύματα επιμήκως και εγκαρσίως φερόμενα, διαφορετικού μήκους, πλάτους και με παρουσία βάθους, δ) εκδορές, επιπολής, ανοικτά κυκλικά και ατρακτοειδή τραύματα, με συνοδό εκχύμωση, εκτεινόμενα από την αριστερή οσφυϊκή χώρα (παρασπονδυλικά) έως την αριστερή γλουτιαία χώρα, ε) γραμμοειδή τραύματα παράλληλα φερόμενα, ημικυκλικό τραύμα αποτελούμενο από ατρακτοειδές τραύμα και έτερα μικρά κυκλικά ανοικτά τραύματα και διάσχιση με ανώμαλα χείλη (παρουσία ιστικών γεφυρών), με συνοδό εκχύμωση, που καταλαβαίνουν την αριστερή γλουτιαία χώρα, στ) εκδορές, ατρακτοειδές και κυκλικό τραύμα εσωτερικής επιφάνειας άνω τριτημορίου αριστερού βραχίονα, ζ) εγκάρσια διάσχιση, με εκδορές ακανόνιστου σχήματος πέριξ αυτής και συνοδό εκχύμωση, κατά την αριστερή, άνω, πλάγια θωρακική επιφάνεια, η) εκδορές εσωτερικής επιφάνειας άνω τριτημορίου δεξιού βραχίονα με συνοδό εκχύμωση, θ) διασχίσεις και μικροεκδορές με συνοδό εκχύμωση εκτεινόμενες από την εξωτερική κάτω επιφάνεια της δεξιάς ωμοπλατιαίας χώρας έως και τη δεξιά μασχαλιαία χώρα και ι) ατρακτοειδές τραύμα και μικροεκδορές πέριξ αυτού κατά τη ραχιαία επιφάνεια άνω τριτημορίου δεξιού αντιβραχίου. Οι ανωτέρω κακώσεις προκλήθηκαν από νύσσον-τέμνον και θλων όργανο και συμβατές με τον χρόνο του συμβάντος, εξαιρουμένων επιπλοκών, νέας συμπτωματολογίας ή κλινικών ευρημάτων και 9. φωτοτυπικό αντίγραφο ενός μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που φέρεται να απεστάλη στο Α.Τ. Πυλαίας-Χορτιάτη [φαίνεται να έχει ημερομηνία 15.3.2024, αλλά να μην κατέστη δυνατή η αποστολή του την εν λόγω ημερομηνία (υπάρχει το σχετικό ξενόγλωσσο κείμενο περί αδυναμίας εντοπισμού της ηλεκτρονικής διεύθυνσης του παραλήπτη), τελικώς δε φαίνεται να παραλήφθηκε από το ως άνω Α.Τ. στις 11.7.2024] και έχει το εξής περιεχόμενο: «Καταγγελία για αδέσποτα σκυλιά. Ονομάζομαι … και καταγγέλλω τον … στον … για τα σκυλιά που εκτρέφει και τα αφήνει αδέσποτα στον δρόμο. Τα μεσημέρια βγαίνω για περπάτημα και περνάω από εκεί και διατρέχω κίνδυνο να με κατασπαράξουν. […]».
11. Επειδή, κατ’ αρχάς, εν προκειμένω, στις 12.6.2024 και περί ώρα 20:00, στην περιοχή του …, ήτοι εντός των ορίων του εναγομένου Δήμου, η ενάγουσα δέχθηκε επίθεση από πολλά (περίπου δέκα) μεγαλόσωμα σκυλιά, τα οποία της προκάλεσαν πολλαπλά τραύματα από δήγματα, εκδορές και εκχυμώσεις σε εκτεταμένη επιφάνεια του σώματός της (ράχη, οσφύ, μασχαλιαίες χώρες, πλάγια κοιλιακή χώρα αμφοτερόπλευρα, αριστερή άνω γλουτιαία χώρα, αριστερό και δεξιό μηρό και θλαστικό στο τριχωτό της κεφαλής βρεγματοϊνιακά). Η ανωτέρω επίθεση και τα προκληθέντα τραύματα δεν αμφισβητούνται από τον εναγόμενο Δήμο, αποδεικνύονται δε από τα προσκομισθέντα από την ενάγουσα έγγραφα των ιατρών της Β΄ Προπαιδευτικής Χειρουργικής Κλινικής του Ιπποκρατείου Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης (τα αναφερόμενα στα οποία έχουν παρατεθεί αναλυτικά στην ένατη σκέψη της παρούσας απόφασης), τις φωτογραφίες που έχει προσκομίσει η ενάγουσα στις οποίες απεικονίζονται τα τραύματά της, καθώς και από την …/13.6.2024 έκθεση ιατροδικαστικής εξέτασης που διενήργησε ο ιατροδικαστής του Ιπποκρατείου Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης … στην ενάγουσα. Συναφώς, η ενάγουσα υποστηρίζει ότι τα σκυλιά που της επιτέθηκαν και της προκάλεσαν τα προαναφερθέντα τραύματα είναι αδέσποτα, τα οποία κυκλοφορούν στην περιοχή ως αγέλη και διαμένουν πέριξ του …, ακόμη και μετά το ανωτέρω συμβάν. Προς απόδειξη του εν λόγω ισχυρισμού της έχει προσκομίσει ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου: α) τη (νομότυπη κατ’ άρθρο 185 του Κ.Δ.Δ.) από 4.3.2025 ένορκη βεβαίωση του …, αυτόπτη μάρτυρα της επίθεσης, ο οποίος κατέθεσε ενόρκως ότι δέκα αδέσποτα σκυλιά, οργανωμένα σε αγέλη, επιτέθηκαν στην ενάγουσα και την τραυμάτισαν, ο ίδιος δε, μαζί με άλλους, κατόρθωσαν εν τέλει να τα απομακρύνουν, β) φωτογραφίες (ληφθείσες από τον χώρο του …) μιας αγέλης μεγαλόσωμων αδέσποτων (παραμελημένων και μη φερόντων περιλαίμια ή λουριά) σκύλων (πέντε έως δέκα μελών), ευρισκομένων σε έναν ανοικτό χώρο (δεν διακρίνεται αν υπάρχει κλειστή περίφραξη αυτού), που κατά τους ισχυρισμούς της ενάγουσας ήταν αυτά που της επιτέθηκαν και την τραυμάτισαν, γ) usb stick με βίντεο όπου φαίνονται τα ανωτέρω σκυλιά δίπλα στην περίφραξη του ως άνω … να κυνηγούν γαβγίζοντας έναν διερχόμενο δικυκλιστή και δ) δημοσιεύματα στον ηλεκτρονικό τύπο, στα οποία περιγράφεται η επίθεση στην ενάγουσα, σε ένα εξ αυτών, δε, αναφέρεται ότι η ενάγουσα «είχε γνώση για την παρουσία των σκυλιών σε έναν χώρο πιο δίπλα, καθώς δεν ήταν η πρώτη φορά που τα έβλεπε και είχε παρατηρήσει ότι είναι άγρια» και ότι τα αρμόδια όργανα του Δήμου, όταν ενημερώθηκαν για το συμβάν, δήλωσαν ότι «τα εν λόγω σκυλιά είναι στειρωμένα και δεν μπορεί να γίνει κάτι περαιτέρω. Δεν υπάρχει κάποιο καταφύγιο που μπορούν να τα πάνε, οι φιλοζωικές πάνε και τα ταΐζουν και έτσι η κατάσταση συνεχίζεται». Αντιθέτως, ο εναγόμενος Δήμος αμφισβητεί ότι τα σκυλιά που επιτέθηκαν στην ενάγουσα ήταν αδέσποτα και διατείνεται ότι ήταν δεσποζόμενα. Ειδικότερα, ισχυρίζεται ότι μετά την ως άνω επίθεση ο αρμόδιος Αντιδήμαρχος, σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με φιλόζωους της περιοχής και με τον … (φερόμενο ιδιοκτήτη του χώρου δίπλα από τον …), ενημερώθηκε ότι τα σκυλιά που επιτέθηκαν στην ενάγουσα ανήκαν σε έναν κτηνοτρόφο που διατηρεί στάνη στην περιοχή. Λαμβανομένων όμως υπ’ όψιν ότι ο ως άνω Αντιδήμαρχος και άλλα αρμόδια όργανα του Δήμου δεν εντόπισαν σκυλιά όταν επισκέφθηκαν την ανωτέρω στάνη, αντιθέτως υπήρξε καταγγελία της … σύμφωνα με την οποία ο προμνησθείς … εκτρέφει σκυλιά στο οικόπεδό του δίπλα στον …, την ίδια δε διαπίστωση έκανε και ο εκπαιδευτής – συνεργάτης του Δήμου και κάποια σκυλιά εντοπίσθηκαν στο εν λόγω οικόπεδο, τα αρμόδια όργανα του Δήμου πιθανολογούν ότι τα σκυλιά που επιτέθηκαν στην ενάγουσα είναι δεσποζόμενα και ανήκουν στον … Τούτο, διότι, κατά τους ισχυρισμούς του ως άνω Αντιδημάρχου, ο … είχε ζητήσει εγκρίσεις για στείρωση και εμβολιασμό σε τρία φερόμενα ως αδέσποτα σκυλιά που φροντίζει, ήταν δε ο μόνος που υπέδειξε τον προαναφερθέντα κτηνοτρόφο-κάτοχο της στάνης ως ιδιοκτήτη των ζώων που επιτέθηκαν στην ενάγουσα, ο μόνος που σε τηλεφωνική επικοινωνία με τα όργανα του Δήμου κατηγόρησε την ενάγουσα ότι προκάλεσε με ξύλο τα ζώα που τελικώς της επιτέθηκαν, και ο μόνος που, μετά το συμβάν, ζήτησε να σημανθούν στον Δήμο Πυλαίας-Χορτιάτη είκοσι (20) σκύλοι τους οποίους έχει σε δικό του χώρο, τούτο δε δρομολογήθηκε, αλλά δεν ολοκληρώθηκε. Προς απόδειξη των ως άνω ισχυρισμών του ο εναγόμενος Δήμος έχει προσκομίσει ενώπιον του Δικαστηρίου φωτοτυπικό αντίγραφο ενός μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, με θέμα «Καταγγελία για αδέσποτα σκυλιά», που απηύθυνε η … προς το Α.Τ. Πυλαίας-Χορτάτη, με το οποίο κατήγγειλε τον προαναφερθέντα … ότι «εκτρέφει» σκυλιά «και τα αφήνει αδέσποτα στον δρόμο», καθώς και τις από 17.6.2024, 11.7.2024, 13.6.2024, 12.6.2024 εκθέσεις ένορκης εξέτασης μάρτυρα του …, της …, της …, της μητέρας της ενάγουσας, …, και της ίδιας της ενάγουσας, κατά τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. Όμως, κατά τα γενόμενα δεκτά στην όγδοη σκέψη της παρούσας απόφασης, οι παραπάνω εκθέσεις ένορκης εξέτασης μαρτύρων, οι οποίες λήφθηκαν κατά τις διατάξεις του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, στα πλαίσια της ποινικής προδικασίας, δεν μπορούν να ληφθούν υπ’ όψιν από το Δικαστήριο, ούτε προς συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, καθώς δεν συνιστούν αυτοτελή αποδεικτικά μέσα και δεν προσκομίζεται απόφαση ποινικού δικαστηρίου, το σκεπτικό της οποίας οι εν λόγω μαρτυρικές καταθέσεις τυχόν θα συνδιαμόρφωναν. Συνεπώς, δεν μπορούν να ληφθούν υπ’ όψιν ούτε οι ισχυρισμοί του εναγομένου που βασίζονται στις ως άνω μαρτυρικές καταθέσεις ή αποσκοπούν στην αντίκρουση/αμφισβήτηση αυτών. Επί των ανωτέρω είναι λεκτέα τα εξής: Ο …, που ήταν αυτόπτης μάρτυρας της επίθεσης που δέχθηκε η ενάγουσα, κατέθεσε ενόρκως (νομοτύπως κατά τις διατάξεις του Κ.Δ.Δ.) ότι τα σκυλιά που της επιτέθηκαν ήταν αδέσποτα, οργανωμένα σε αγέλη (απορριπτομένων των ισχυρισμών του εναγομένου ότι κανένας μάρτυρας δεν κατέθεσε ότι τα σκυλιά που επιτέθηκαν στην ενάγουσα ήταν αδέσποτα), τα δε σκυλιά που απεικονίζονται στις προσκομισθείσες από την ενάγουσα φωτογραφίες -οι οποίες έχουν ληφθεί από τον … και απεικονίζουν τον χώρο δίπλα σε αυτόν, στον οποίο (απεικονιζόμενο χώρο) δεν διακρίνεται αν υπάρχει κλειστή περίφραξη- και φέρονται να είναι αυτά που της επιτέθηκαν, είναι παραμελημένα, δεν φέρουν περιλαίμια ή λουριά και βρίσκονται όλα μαζί το ένα δίπλα στο άλλο (ως αγέλη), κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, δε, τα οποία λαμβάνονται υπ’ όψιν αυτεπαγγέλτως, κατ’ άρθρο 144 παρ. 3 του Κ.Δ.Δ., τα δεσποζόμενα ζώα συντροφιάς δεν κυκλοφορούν σε σχηματισμό αγέλης. Περαιτέρω, στις προμνησθείσες εκθέσεις απόψεων των αρμοδίων οργάνων του εναγομένου Δήμου αναφέρεται ρητώς ότι πιθανολογείται (ήτοι δεν αποδεικνύεται με βεβαιότητα) ότι τα ζώα που επιτέθηκαν στην ενάγουσα είναι δεσποζόμενα και ανήκουν στον …. Συναφώς, στο προαναφερθέν μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, η … καταγγέλλει μεν τον … ότι «εκτρέφει» σκυλιά, αλλά και η ίδια τα χαρακτηρίζει ως «αδέσποτα». Συνεπώς το εν λόγω μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, μη συνεπικουρούμενο από άλλα στοιχεία, δεν αρκεί για να αποδειχθεί ότι τα εν λόγω σκυλιά είναι δεσποζόμενα που ανήκουν στον … και τα «εκτρέφει» (θεωρώντας τα ως δικά του) και δεν είναι αδέσποτα που ο εν λόγω ιδιώτης τα ταΐζει και γι’ αυτό αυτά συγκεντρώνονται στον προμνησθέντα χώρο που φέρεται να αποτελεί ιδιοκτησία του (και δεν προκύπτει αν περιβάλλεται από κλειστή περίφραξη εντός της οποίας μπορούν να περιοριστούν τα σκυλιά και να είναι απαραίτητο να ανοίγει την είσοδο στον περιφραγμένο χώρο κάποιος άνθρωπος προκειμένου να βγουν από τον εν λόγω χώρο). Άλλωστε, ο αρμόδιος Αντιδήμαρχος ισχυρίζεται ότι o … είχε αιτηθεί εγκρίσεις για στείρωση και εμβολιασμό σε τρία φερόμενα ως αδέσποτα σκυλιά που φροντίζει και ζήτησε να σημανθούν στον Δήμο Πυλαίας-Χορτιάτη [ήτοι ως αδέσποτοι] είκοσι σκύλοι τους οποίους έχει στον χώρο του, τούτο δε δρομολογήθηκε (παρ’ ότι δεν ολοκληρώθηκε). Εκ των ανωτέρω ισχυρισμών (αληθών υποτιθεμένων, δεδομένου ότι περιλαμβάνονται στις προσκομισθείσες εκθέσεις απόψεων, που δεν αποτελούν αποδεικτικά μέσα, και δεν αποδεικνύονται από κανένα άλλο έγγραφο ή στοιχείο της δικογραφίας) συνάγεται ότι ο εναγόμενος Δήμος συνομολογεί εμμέσως ότι τα εν λόγω σκυλιά, ακόμη και αν τα τάιζε ο … στον ιδιωτικό του χώρο, είναι αδέσποτα (τούτο δε συνεπικουρείται και από το δημοσίευμα που έχει προσκομίσει η ενάγουσα, σύμφωνα με το οποίο μετά την επίμαχη επίθεση τα αρμόδια όργανα του Δήμου δήλωσαν ότι «τα εν λόγω σκυλιά είναι στειρωμένα και δεν μπορεί να γίνει κάτι περαιτέρω. Δεν υπάρχει κάποιο καταφύγιο που μπορούν να τα πάνε, οι φιλοζωικές πάνε και τα ταΐζουν […]». Σε κάθε περίπτωση, από το σύνολο των στοιχείων της δικογραφίας δεν προκύπτει ότι τα ως άνω ζώα τελούσαν υπό την επίβλεψη κάποιου ιδιοκτήτη, μόνη δε η παροχή τροφής και νερού από ιδιώτη, χωρίς παράλληλα να προκύπτει ότι τα ζώα αυτά συντηρούνται σε μόνιμη βάση εντός της κατοικίας του ή εντός περιφραγμένου ιδιωτικού χώρου, από τον οποίο να μην μπορούν να εξέλθουν χωρίς να ανοιχθεί η είσοδός του από κάποιο πρόσωπο, δεν αρκεί για να τους προσδώσει την έννοια των δεσποζόμενων, σύμφωνα με τον ορισμό που δίδεται στο άρθρο 1 παρ. 5 της κυρωθείσας με τον ν. 2017/1992 Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προστασία των ζώων συντροφιάς. Ομοίως, αδέσποτα κατά την ανωτέρω έννοια είναι τα ζώα συντροφιάς που έχουν εγκαταλειφθεί από τον ιδιοκτήτη τους (παρά τα περί του αντιθέτου προβαλλόμενα από τον εναγόμενο Δήμο). Βάσει όλων των ανωτέρω, το Δικαστήριο κρίνει ότι τα σκυλιά που επιτέθηκαν στην ενάγουσα ήταν αδέσποτα, παρά τα όσα αντίθετα προβάλλει αναποδείκτως ο εναγόμενος Δήμος. Κατά τα γενόμενα, δε, δεκτά στην έκτη σκέψη της παρούσας απόφασης, κατά τις διατάξεις των άρθρων 75 του ν. 3463/2006 και 10 του ν. 4830/2021 εγκαθιδρύεται υποχρέωση του εναγομένου Δήμου να προβαίνει στην περισυλλογή, εποπτεία και εν γένει διαχείριση των αδέσποτων ζώων συντροφιάς που βρίσκονται εντός των διοικητικών τους ορίων, προκειμένου να διασφαλίζεται η δημόσια υγεία, καθώς και η ζωή και η σωματική ακεραιότητα των πολιτών. Η ως άνω ευθύνη δεν αίρεται από το ενδεχόμενο τα αδέσποτα ζώα να περιφέρονται εντός περισσότερων Δήμων. Συνεπώς, ο ισχυρισμός του εναγομένου ότι εάν τα σκυλιά που επιτέθηκαν στην ενάγουσα ήταν αδέσποτα, τότε αυτά εισήλθαν στα όρια του Δήμου ξαφνικά και η επίθεση ήταν τυχαίο περιστατικό, πέραν του ότι προβάλλεται αναποδείκτως, σε κάθε περίπτωση είναι απορριπτέος, διότι η πιθανότητα ύπαρξης ευθύνης και άλλων Δήμων δεν αίρει την ευθύνη του εναγομένου για τη διαχείριση και εποπτεία των αδέσποτων σκύλων όσο αυτοί βρίσκονται εντός των διοικητικών του ορίων. Περαιτέρω, οι ισχυρισμοί του εναγομένου Δήμου ότι πριν την επίθεση εναντίον της ενάγουσας δεν υπήρχαν αναφορές για παρουσία αδέσποτων επιθετικών σκύλων στο συγκεκριμένο σημείο και ότι κατά τον χρόνο της επίθεσης ο ίδιος (ο εναγόμενος) είχε λάβει όλα τα ενδεδειγμένα μέτρα για τη διαχείριση των αδέσποτων ζώων εντός των διοικητικών του ορίων, διατηρώντας ενεργές συμβάσεις με περισυλλογέα αδέσποτων ζώων, εκπαιδευτή και κτηνίατρο είναι απορριπτέοι ως αλυσιτελείς. Τούτο, διότι από τις προβλέψεις του ν. 4830/2021 συνάγεται ότι ο Δήμος, ως αποκλειστικώς αρμόδιος για τη διαχείριση, την εποπτεία και την περισυλλογή των αδέσποτων ζώων εντός των διοικητικών του ορίων, οφείλει να ενεργεί στο πλαίσιο των ανωτέρω καθηκόντων του ανεξαρτήτως σχετικής ενημέρωσής του από κατοίκους της περιοχής. Επιπροσθέτως, οι ανωτέρω υποχρεώσεις του Δήμου (διαχείριση, εποπτεία, περισυλλογή) αφορούν όλα τα αδέσποτα ζώα, ανεξαρτήτως του εάν παρουσιάζουν επιθετική συμπεριφορά ή όχι. Εν προκειμένω, παρά την ύπαρξη ενεργών συμβάσεων με περισυλλογέα αδέσποτων ζώων, εκπαιδευτή και κτηνίατρο, τα αρμόδια όργανα του εναγομένου Δήμου παρανόμως παρέλειψαν, κατά τον κρίσιμο χρόνο, να προβούν στις απαραίτητες ενέργειες για την προσήκουσα διαχείριση, εποπτεία και περισυλλογή των ανωτέρω αδέσποτων σκυλιών, προς διασφάλιση της δημόσιας υγείας, της ασφάλειας και της σωματικής ακεραιότητας των πολιτών και προς αποτροπή του σχετικού κινδύνου, με συνέπεια τα εν λόγω σκυλιά να επιτεθούν στην ενάγουσα και να της προκαλέσουν πολλαπλά τραύματα σε εκτεταμένη επιφάνεια του σώματός της. Μάλιστα, ο αρμόδιος Αντιδήμαρχος αναφέρει ότι ένα από τα σκυλιά που αναγνωρίσθηκε από τη μητέρα της ενάγουσας ως εμπλακέν στην επίθεση, εμφάνιζε επιθετική συμπεριφορά και κατέστη αδύνατη η περισυλλογή του. Κατά την κρίση, δε, του Δικαστηρίου, αποκλειστικά υπαίτιος για την πρόκληση του τραυματισμού της ενάγουσας από την επίθεση των ως άνω αδέσποτων σκύλων είναι ο εναγόμενος Δήμος, οι προμνησθείσες παράνομες παραλείψεις των οργάνων του οποίου, σχετιζόμενες με τη διαχείριση, εποπτεία και περισυλλογή των εν λόγω αδέσποτων σκύλων, τελούν σε αιτιώδη σύνδεσμο με την επίθεση που δέχθηκε η ενάγουσα από αυτούς και με το ζημιογόνο αποτέλεσμα του τραυματισμού της Ως εκ τούτων, θεμελιώνεται αποζημιωτική ευθύνη του εναγομένου Δήμου, σύμφωνα με τα άρθρα 105 και 106 του Εισ.Ν.Α.Κ., κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με την κρινόμενη αγωγή.
12. Επειδή, περαιτέρω, λαμβάνοντας υπ’ όψιν το είδος, την έκταση και τη σοβαρότητα της βλάβης της υγείας της ενάγουσας και ειδικότερα το γεγονός ότι υπέστη πολλαπλά και βαθιά τραύματα σε εκτεταμένη επιφάνεια του σώματός της, τις συνθήκες υπό τις οποίες επήλθε ο τραυματισμός της, ήτοι ότι η προσβολή της υγείας της έγινε αιφνιδίως, τον αδιαμφισβήτητο τρόμο και φόβο που βίωσε, δεδομένου ότι της επιτέθηκαν περίπου δέκα (10) σκυλιά οργανωμένα σε αγέλη, ενώ η ίδια είναι μικρόσωμη (έχει ύψος 145 εκατοστά), τούτο δε, κατά κοινή πείρα, καθιστά δυσχερέστερη τη θέση της έναντι στην επίθεση των σκύλων, τον έντονο σωματικό πόνο που της προκάλεσαν τα δήγματα και οι εκδορές των σκύλων, τη σωματική και την ψυχική ταλαιπωρία της από την αντιμετώπιση των τραυμάτων της, την ανησυχία, κατά τον κρίσιμο χρόνο της επίθεσης και για τις επόμενες ημέρες, ως προς την έκθεσή της σε παθογόνους παράγοντες που μπορεί να της μεταδόθηκαν από τους σκύλους και ήταν δυνατό να θέσουν σε κίνδυνο τη ζωή της, το αίσθημα φόβου για τα σκυλιά και ανασφάλειας, το οποίο, κατά κοινή πείρα, μπορεί να διαρκέσει για μεγάλο χρονικό διάστημα μετά την επίθεση και να δυσχεραίνει την καθημερινή της ζωή, καθώς και την ηλικία της κατά τον χρόνο του συμβάντος (σαράντα τεσσάρων ετών), το Δικαστήριο κρίνει ότι αυτή υπέστη ηθική βλάβη, για την αποκατάσταση της οποίας δικαιούται να λάβει, ως χρηματική ικανοποίηση, κατ’ άρθρο 932 Α.Κ., από τον εναγόμενο Δήμο, το ποσό των είκοσι χιλιάδων (20.000,00) ευρώ, το οποίο είναι εύλογο και προσήκον, με βάση τα διδάγματα της κοινής πείρας και της λογικής (ΔΕφΘεσ 810/2022). Το αίτημα δε της αγωγής να κηρυχθεί η παρούσα απόφαση προσωρινώς εκτελεστή πρέπει να απορριφθεί, διότι, ανεξαρτήτως του εάν τέτοιο αίτημα μπορεί να υποβληθεί παραδεκτώς επί αγωγής με την οποία ζητείται μόνο χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης (και όχι αποζημίωση), εν προκειμένω η, φέρουσα το σχετικό βάρος, ενάγουσα ισχυρίζεται μεν ότι η οικονομική κατάσταση της οικογένειάς της δεν είναι καλή και βασίζεται στην οικονομική βοήθεια που της παρέχει η μητέρα της, αλλά δεν έχει προσκομίσει κανένα στοιχείο από το οποίο να αποδεικνύεται ότι υπάρχει αδυναμία ή ιδιαίτερη δυσχέρεια αυτής (ενάγουσας) προς αντιμετώπιση των άμεσων αναγκών διαβίωσης της ίδιας και της οικογένειάς της ή ότι συντρέχουν εξαιρετικοί λόγοι που συνηγορούν προς την κήρυξη της απόφασης προσωρινώς εκτελεστής (άρθρο 80 παρ. 3 του Κ.Δ.Δ.).
13. Επειδή, κατ’ ακολουθίαν, η κρινόμενη αγωγή πρέπει να γίνει δεκτή και να υποχρεωθεί ο εναγόμενος Δήμος Πυλαίας-Χορτιάτη να καταβάλει στην ενάγουσα το ποσό των είκοσι χιλιάδων (20.000,00) ευρώ, ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης κατ’ άρθρο 932 του Α.Κ., νομιμοτόκως, με το επιτόκιο που ορίζεται στο άρθρο 45 παρ. 1 του ν. 4607/2019 (Α΄ 65), το οποίο εφαρμόζεται αναλόγως, σύμφωνα με το άρθρο 276 παρ. 3 του ν. 3463/2006, από την επομένη της επίδοσης της αγωγής στον εναγόμενο Δήμο, ήτοι από τις 13.11.2024 (σχετική η 4731Ζ΄/12.11.2024 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Εφετείου Θεσσαλονίκης, με έδρα στο Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης, Ευστρατίου Δουκάκη) έως την ολοσχερή εξόφληση. Περαιτέρω, κατ’ εκτίμηση των περιστάσεων, ο εναγόμενος Δήμος πρέπει να απαλλαγεί από τα δικαστικά έξοδα της ενάγουσας (άρθρο 275 παρ. 1 εδ. ε’ του Κ.Δ.Δ.).

ΔΙΑ ΤΑΥΤΑ

Δέχεται την αγωγή.
Υποχρεώνει τον Δήμο Πυλαίας-Χορτάτη να καταβάλει στην ενάγουσα το ποσό των είκοσι χιλιάδων (20.000,00) ευρώ νομιμοτόκως, από την επομένη της επίδοσης της αγωγής και έως την πλήρη εξόφληση.
Απαλλάσσει τον εναγόμενο Δήμο από τα δικαστικά έξοδα της ενάγουσας.

Η απόφαση δημοσιεύθηκε στη Θεσσαλονίκη, σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του Δικαστηρίου, στις 29.5.2026, το δε πρωτότυπο υπογράφεται από τη Γραμματέα του Τμήματος Σοφία Χατζηπασχάλη, λόγω συνταξιοδότησης της Γραμματέως της έδρας Γεσθημανής Μουρατίδου.

Η ΔΙΚΑΣΤΗΣ                                                    Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Αντωνία Δαγγίλα                                            Σοφία Χατζηπασχάλη