ΑΑΔΕ: Φορολογικές απαλλαγές στη διαμεσολάβηση, προσόντα διαμεσολαβητών και νέες ρυθμίσεις για τις διαιτησίες του Δημοσίου

Με εγκύκλιο της ΑΑΔΕ κοινοποιούνται οι διατάξεις του ν. 5344/2026 που αφορούν τις φορολογικές απαλλαγές στη διαμεσολάβηση, τα προσόντα των διαμεσολαβητών, την αδειοδότηση φορέων κατάρτισης και τις αρμοδιότητες του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (ΝΣΚ) στις εθνικές και διεθνείς διαιτησίες.

Φορολογικές απαλλαγές στη διαμεσολάβηση

Το άρθρο 89 προβλέπει απαλλαγή των πρακτικών, εγγράφων και διαδικαστικών πράξεων της διαμεσολάβησης από τέλη, εισφορές και προβλεπόμενους έμμεσους φόρους. Δεν οφείλονται, επίσης, τέλη ή δικαστικό ένσημο για την κατάθεση του πρακτικού συμφωνίας προς απόκτηση εκτελεστότητας.

Προσόντα διαμεσολαβητών και φορείς κατάρτισης

Το άρθρο 132 καθορίζει τις προϋποθέσεις άσκησης του επαγγέλματος, στις οποίες περιλαμβάνονται τίτλος τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, εκπαίδευση, εξετάσεις διαπίστευσης και εγγραφή στα προβλεπόμενα μητρώα, με ειδική εξαίρεση για κατόχους διδακτορικού στη διαμεσολάβηση. Προβλέπονται, ακόμη, περιορισμοί για συγκεκριμένες κατηγορίες δημόσιων και δικαστικών λειτουργών, καθώς και κανόνες δεοντολογίας.

Τα άρθρα 147, 148 και 149 ρυθμίζουν την αδειοδότηση και τον έλεγχο των φορέων κατάρτισης, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, την υποχρέωση ασφάλισης αστικής ευθύνης και τις κυρώσεις, οι οποίες φτάνουν έως την οριστική ανάκληση της άδειας.

Νέοι κανόνες για τις διαιτησίες του Δημοσίου

Τα άρθρα 184 και 185 εξειδικεύουν τις αρμοδιότητες του ΝΣΚ σχετικά με την υπαγωγή διαφορών σε διαιτησία, τον ορισμό διαιτητών και την άσκηση ενδίκων βοηθημάτων κατά διαιτητικών αποφάσεων. Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα ενσωμάτωσης ρητρών εθνικής ή διεθνούς θεσμικής διαιτησίας σε συμβάσεις του Δημοσίου, με κριτήρια την αμεροληψία, την αποτελεσματικότητα και το κόστος.

Έναρξη ισχύος

Σύμφωνα με το άρθρο 217, οι διατάξεις των άρθρων 89, 132, 147, 148 και 149 τίθενται σε ισχύ την 1η Μαρτίου 2027, ενώ οι διατάξεις των άρθρων 184 και 185 την 1η Ιανουαρίου 2027.

ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ Η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Αθήνα, 22 Οκτωβρίου 2026
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ                                                      Ο. 3051
1 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΕΜΜΕΣΗΣ
ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ
ΤΜΗΜΑ Β
Ταχ. Δ/νση : Πειραιώς 180
Ταχ. Κώδικας : 177 78, Ταύρος                                                         ΠΡΟΣ: Ως πίνακα διανομής
Tηλέφωνο :2131410142
Email : deef@aade.gr
Url : www.aade.gr

ΘΕΜΑ: Κοινοποίηση των διατάξεων των άρθρων 89, 132, 147, 148, 149, 184, 185 και 217 του ν. 5344/2026 «Κώδικας Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών και άλλες διατάξεις».

Σας κοινοποιούμε συνημμένα, για ενημέρωση και εφαρμογή, τις διατάξεις των άρθρων 89, 132, 147, 148, 149, 184, 185 και 217 του ν. 5344/2026, ως εξής:

Άρθρο 89 «Φορολογικές απαλλαγές και οικονομικά κίνητρα διαμεσολάβησης»

Με το άρθρο 89 ορίζεται ότι:
«1. Πρακτικά, έγγραφα και διαδικαστικές πράξεις που αφορούν τη διαδικασία της διαμεσολάβησης απαλλάσσονται από τέλος ή εισφορά υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου ή τρίτων, συμπεριλαμβανομένου και του Ψηφιακού Τέλους Συναλλαγής του Κώδικα εμμέσων φόρων επί των συναλλαγών του πεδίου εφαρμογής του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, καθώς και λοιπών εμμέσων φόρων (ν. 5177/2025, Α’ 21).
2. Κατά την κατάθεση του πρακτικού συμφωνίας διαμεσολάβησης στη γραμματεία του αρμόδιου δικαστηρίου προκειμένου να καταστεί εκτελεστός τίτλος, δεν οφείλεται τέλος κατάθεσης, δικαστικό ένσημο ή αναλογικό τέλος επί της αξίας του αντικειμένου.»

Άρθρο 132 «Προσόντα διαμεσολαβητών»

Με το άρθρο 132 ορίζεται ότι:
«1. Οι διαμεσολαβητές πρέπει να είναι:
α) απόφοιτοι τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ή κάτοχοι ισότιμου τίτλου σπουδών αναγνωρισμένου φορέα της αλλοδαπής,
β) εκπαιδευμένοι από Φορέα Κατάρτισης Διαμεσολαβητών, αναγνωρισμένο από την Επιτροπή Ελέγχου Φορέων Κατάρτισης ή κάτοχοι τίτλου διαπίστευσης από άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή από κράτος που ήταν μέλος κατά τον χρόνο χορήγησης της διαπίστευσης και
γ) διαπιστευμένοι κατόπιν εξετάσεων κατά το άρθρο 153 και εγγεγραμμένοι στα Μητρώα του άρθρου 130.
Κάτοχος διδακτορικού τίτλου ανώτατου εκπαιδευτικού ιδρύματος (Α.Ε.Ι.) ή ισότιμου τίτλου σπουδών της αλλοδαπής με αντικείμενο τη διαμεσολάβηση δεν απαιτείται να εκπαιδευθεί από Φορέα Κατάρτισης Διαμεσολαβητών, και δύναται να συμμετέχει απευθείας στις εξετάσεις διαπίστευσης, σύμφωνα με το άρθρο 153.
2. Αποκλείονται από την άσκηση του επαγγέλματος του διαμεσολαβητή όσοι υπηρετούν ως δημόσιοι, δημοτικοί και δικαστικοί υπάλληλοι, υπάλληλοι νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, υπάλληλοι φορέων της Γενικής Κυβέρνησης κατά την έννοια της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143) καθώς και οι εν ενεργεία δικαστικοί ή δημόσιοι λειτουργοί.
Κατ’ εξαίρεση:
α) οι δημόσιοι υπάλληλοι και οι υπάλληλοι νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου δύνανται να δραστηριοποιούνται ως διαπιστευμένοι διαμεσολαβητές αποκλειστικά στο πλαίσιο και για τις ανάγκες της υπηρεσίας τους, και
β) οι δημόσιοι λειτουργοί που ασκούν νομίμως παράλληλα ελεύθερο επάγγελμα δύνανται να ασκούν το επάγγελμα του διαμεσολαβητή στο πλαίσιο του ελεύθερου επαγγέλματός τους.
3. Δεν επιτρέπεται η άσκηση του επαγγέλματος του διαμεσολαβητή από πρόσωπα στα οποία συντρέχουν τα κωλύματα του άρθρου 8 του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. (ν. 3528/2007, Α’ 26).
4. Ο διαμεσολαβητής αναλαμβάνει καθήκοντα μόνο εφόσον, κατά την κρίση του, δύναται να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της συγκεκριμένης διαδικασίας βάσει της επαγγελματικής του κατάρτισης, της πρακτικής του εμπειρίας και των δεξιοτήτων του.
5. Ο διαμεσολαβητής διεξάγει τη διαμεσολάβηση σύμφωνα με τον παρόντα Κώδικα και τον Ευρωπαϊκό Κώδικα Δεοντολογίας Διαμεσολαβητών. Δύναται να προβάλλει τις παρεχόμενες υπηρεσίες του, υπό τον όρο ότι ενεργεί κατά τρόπο επαγγελματικό, ειλικρινή και αξιοπρεπή. Απαγορεύεται κάθε μορφή παραπλανητικής, αθέμιτης ή συγκριτικής διαφήμισης.»

Άρθρο 147 «Αδειοδότηση Φορέων Κατάρτισης»

Με το άρθρο 147 ορίζεται ότι:
«1. Ο ενδιαφερόμενος Φορέας, προκειμένου να λάβει άδεια λειτουργίας, υποβάλλει στην Επιτροπή Ελέγχου Φορέων Κατάρτισης φάκελο που περιλαμβάνει:
α) Αίτηση αδειοδότησης,
β) Αντίγραφο βεβαίωσης έναρξης εργασιών από το αρμόδιο Κέντρο Φορολογικών Διαδικασιών και Εξυπηρέτησης (ΚΕ.ΦΟ.Δ.Ε.) της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.). Την υποχρέωση αυτή δεν υπέχουν τα Κέντρα Επιμόρφωσης και Διά Βίου Μάθησης (Κ.Ε.ΔΙ.ΒΙ.Μ.) Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Α.Ε.Ι.).
γ) Κατάλογο του εκπαιδευτικού προσωπικού με τα βιογραφικά του, συνοδευόμενα από αποδεικτικά τίτλων σπουδών και εκπαιδευτικής ή επαγγελματικής εμπειρίας, καθώς και κατάλογο του λοιπού προσωπικού,
δ) Νόμιμο έγγραφο που αποδεικνύει νομή, κατοχή, χρήση ή κυριότητα του χώρου εκπαίδευσης,
ε) Διάγραμμα κάτοψης του χώρου εκπαίδευσης, υπογεγραμμένο από μηχανικό, από το οποίο προκύπτει ότι ο χώρος διαθέτει τρεις (3) τουλάχιστον χωριστές αίθουσες, εκ των οποίων δύο (2) κατάλληλες για τη διεξαγωγή μαθημάτων και προσομοιώσεων και μία (1) για διαλέξεις, καθώς και αποτύπωση της προσβασιμότητας ατόμων με αναπηρία.
Ειδικότερα, το ελάχιστο εμβαδόν κάθε αίθουσας είναι δεκαπέντε (15) τετραγωνικά μέτρα και ενάμιση (1,5) τετραγωνικό μέτρο ανά εκπαιδευόμενο. Η επάρκεια του χώρου διαπιστώνεται κατόπιν επιθεώρησης Επιτροπής Ελέγχου Φορέων Κατάρτισης.
στ) Υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986 (Α’ 75), υπογεγραμμένη από τον ενδιαφερόμενο ή τον νόμιμο εκπρόσωπό του αν πρόκειται για νομικό πρόσωπο, με την οποία βεβαιώνεται ότι οι αίθουσες διδασκαλίας πληρούν τους ισχύοντες όρους ασφαλείας, είναι κατάλληλες για εκπαίδευση και διαθέτουν τον ελάχιστο εξοπλισμό, ο οποίος περιλαμβάνει:
στα) μέσο προβολής ήχου και εικόνας και οθόνη προβολής,
στβ) πίνακα ανά αίθουσα,
στγ) φωτοαντιγραφικό μηχάνημα,
στδ) ηλεκτρονικό υπολογιστή,
στε) τραπέζια και καθίσματα ανάλογα με τη δυναμικότητα της κάθε αίθουσας,
στστ) πιστοποιητικό πυροπροστασίας για χρήση εκπαιδευτηρίου σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις.
ζ) Ασφαλιστήριο αστικής ευθύνης τουλάχιστον για ποσό διακοσίων χιλιάδων (200.000) ευρώ,
η) Παράβολο υπέρ του Δημοσίου ύψους χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ. Το ύψος του παραβόλου αναπροσαρμόζεται κατά το άρθρο 154.
θ) Περιγραφή του συστήματος αξιολόγησης του προγράμματος από τους εκπαιδευομένους και του τρόπου αξιοποίησης των αποτελεσμάτων για τη βελτίωσή του.
2. Η Επιτροπή Ελέγχου Φορέων Κατάρτισης ελέγχει την πληρότητα του φακέλου εντός δύο (2) μηνών από την υποβολή του. Αν τα δικαιολογητικά είναι ελλιπή, ο Φορέας καλείται εγγράφως να τα συμπληρώσει εντός τριάντα (30) ημερολογιακών ημερών από τη γνωστοποίηση. Μετά την υποβολή τους, η Επιτροπή Ελέγχου Φορέων Κατάρτισης αποφαίνεται για την πληρότητα. Ο ανωτέρω έλεγχος καταλαμβάνει και τους ήδη αδειοδοτημένους Φορείς.
3. Αν ο Φορέας δεν προσκομίσει τα δικαιολογητικά εντός της προθεσμίας της παρ. 2 ή αυτά είναι ελλιπή, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο παρόν και στα άρθρα 148 και 149, η αίτηση απορρίπτεται με αιτιολογημένη απόφαση της Επιτροπής Ελέγχου Φορέων Κατάρτισης. Ο Φορέας δύναται να υποβάλει εκ νέου αίτηση.
4. Ο Φορέας του οποίου ο φάκελος κρίνεται πλήρης υπόκειται σε αξιολόγηση βάσει των ακόλουθων κριτηρίων:
α) Οργάνωση και λειτουργία.
β) Επιστημονικό και λοιπό προσωπικό.
γ) Υλικοτεχνική υποδομή.
δ) Εκπαιδευτικό πρόγραμμα.
ε) Επάρκεια του χώρου εκπαίδευσης κατόπιν επιθεώρησης.
5. Μετά την επιτυχή αξιολόγηση χορηγείται άδεια λειτουργίας, άλλως η αίτηση απορρίπτεται με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση της Επιτροπής Ελέγχου Φορέων Κατάρτισης.
6. Η Επιτροπή Ελέγχου Φορέων Κατάρτισης δύναται να ελέγχει τη λειτουργία των Φορέων μέσω μέλους της κατά τη διάρκεια των εκπαιδεύσεων.
7. Εντός του πρώτου δεκαπενθημέρου του Ιουλίου κάθε έτους, οι Φορείς υποβάλλουν αναλυτική έκθεση λειτουργίας στην Επιτροπή Ελέγχου Φορέων Κατάρτισης, η οποία διενεργεί έλεγχο και αξιολόγηση και σε περίπτωση ελλείψεων επιβάλλει τις κυρώσεις της παρ. 9.
8. Αν διαπιστωθεί ότι δηλώθηκαν ή υποβλήθηκαν ανακριβή στοιχεία κατά την αδειοδότηση, η Επιτροπή Ελέγχου Φορέων Κατάρτισης ανακαλεί οριστικά την άδεια λειτουργίας.
9. Σε περίπτωση μη τήρησης των υποχρεώσεων του Φορέα κατά τη λειτουργία του, η Επιτροπή Ελέγχου Φορέων Κατάρτισης επιβάλλει αιτιολογημένα, ανάλογα με τη βαρύτητα της παράβασης, τον βαθμό υπαιτιότητας και την τυχόν υποτροπή, μία από τις ακόλουθες κυρώσεις:
α) σύσταση προς συμμόρφωση,
β) προσωρινή ανάκληση της άδειας από έναν (1) μήνα έως έξι (6) μήνες, και
γ) οριστική ανάκληση της άδειας.
10. Οι όροι και οι προϋποθέσεις αδειοδότησης και λειτουργίας δύνανται να τροποποιούνται κατά το άρθρο 154.»

Άρθρο 148 «Αδειοδότηση φυσικών προσώπων»

Με το άρθρο 148 ορίζεται ότι:
«Ο Φορέας, εφόσον είναι φυσικό πρόσωπο, πέραν των δικαιολογητικών του άρθρου 147, υποβάλλει:
α) υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986 (Α’ 75) με βεβαίωση του γνησίου υπογραφής, στην οποία δηλώνονται:
αα) ότι δεν έχει την ιδιότητα του δημοσίου υπαλλήλου, υπαλλήλου Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης ή νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου,
αβ) ότι δεν έχει καταδικαστεί ή παραπεμφθεί με τελεσίδικο βούλευμα κατά το άρθρο 8 του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. (ν. 3528/2007, Α’ 26),
αγ) ότι δεν έχει απολυθεί από θέση δημόσιου υπαλλήλου ή ιδιωτικού εκπαιδευτικού για πειθαρχικούς λόγους,
αδ) ότι δεν του έχει επιβληθεί ανάκληση άδειας ίδρυσης ή λειτουργίας ιδιωτικού φορέα εκπαίδευσης ή κατάρτισης κατά την τελευταία δεκαετία, και
αε) ο τόπος μόνιμης κατοικίας του,
β) ασφαλιστική ενημερότητα (ως εργοδότης και ως ασφαλισμένος),
γ) φορολογική ενημερότητα, και
δ) πιστοποιητικό δικαστικής φερεγγυότητας.»

Άρθρο 149 «Αδειοδότηση νομικών προσώπων»

Με το άρθρο 149 ορίζεται ότι:
«1. Ο Φορέας, εφόσον είναι νομικό πρόσωπο, πέραν των δικαιολογητικών του άρθρου 147, υποβάλλει:
α) αντίγραφο του καταστατικού του, από το οποίο προκύπτει ο σκοπός του, και πρόσφατο πιστοποιητικό μεταβολών του Γενικού Εμπορικού Μητρώου (Γ.Ε.Μ.Η.),
β) ασφαλιστική ενημερότητα,
γ) φορολογική ενημερότητα, και
δ) πιστοποιητικό δικαστικής φερεγγυότητας.
2. Ο νόμιμος εκπρόσωπος του νομικού προσώπου υποβάλλει τα δικαιολογητικά του άρθρου 148.»

Άρθρο 184 «Καθορισμός αρμοδιοτήτων σχετικά με διαιτησίες που συμμετέχει το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους- Τροποποίηση άρθρου 7 ν. 4831/2021»

Με το άρθρο 184 ορίζεται ότι:
«Στο άρθρο 7 του ν. 4831/2021 (Α’ 170), περί των αρμοδιοτήτων των Τμημάτων και της Ολομέλειας του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις:
α) στην παρ. 1 προστίθεται περ. δ), β) στην παρ. 4, βα) η περ. α) καταργείται, ββ) στην περ.ε), ϊ) στο τέλος του πρώτου εδαφίου προστίθενται οι λέξεις «για κάθε υπόθεση, για την οποία προβλέπεται αρμοδιότητα της Ολομέλειας του ΝΣΚ», ϊϊ) το δεύτερο εδάφιο καταργείται ,γ) στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 5 μετά από τις λέξεις «ή διεξάγονται ενώπιον» προστίθενται οι λέξεις «εθνικών ή» και μετά από τις λέξεις «κανόνες του διεθνούς» προστίθενται οι λέξεις «ή του εθνικού» και το άρθρο 7, κατόπιν νομοτεχνικών βελτιώσεων, διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 7
Αρμοδιότητες Τμημάτων και Ολομέλειας
1. Τα Τμήματα γνωμοδοτούν:
α) Σε υποθέσεις, που δεν υπάγονται στο άρθρο 6 ή παραπέμπονται σε αυτά από την Τριμελή Επιτροπή,
β) σε ερωτήματα της Βουλής των Ελλήνων, της Προεδρίας της Κυβέρνησης, της Διοίκησης, των Συντονιστών Αποκεντρωμένης Διοίκησης, των Ν.Π.Δ.Δ. και Ανεξάρτητων Αρχών, των οποίων η νομική υποστήριξη έχει ανατεθεί στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, των Α.Ε.Ι., εφόσον αυτό προβλέπεται ειδικά, καθώς και σε ερωτήματα Υπουργού για θέματα άσκησης ελέγχου και εποπτείας ή γενικότερης σημασίας στα εποπτευόμενα νομικά πρόσωπα, σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις του άρθρου 8,
γ) για τα σχέδια νόμων και κανονιστικών πράξεων, που παραπέμπονται στο ΝΣΚ για νομοτεχνική επεξεργασία. Το Ειδικό Τμήμα της παρ. 6Α του άρθρου 5 ασκεί οποιαδήποτε αρμοδιότητα ανατίθεται ή ανήκει σύμφωνα με τον παρόντα οργανισμό ή άλλη κείμενη διάταξη σε Γραφείο Νομικού Συμβουλίου ή Ειδικό Γραφείο ή Δικαστικό Γραφείο ή συλλογικό όργανο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους των άρθρων 5 και 9 του παρόντος Οργανισμού ή Σχηματισμό του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. Στο Ειδικό Τμήμα δεν παραπέμπεται υπόθεση ή ερώτημα αν έχει εκδοθεί σχετική γνωμοδότηση ή πρακτικό πλήρους ή τακτικής Ολομέλειας, ούτε στην περίπτωση που έχουν εκδοθεί γνωμοδοτήσεις με αντίθετο μεταξύ τους περιεχόμενο και
δ) για την υποβολή διαφορών του Δημοσίου, Ν.Π.Δ.Δ. και Ανεξάρτητων Αρχών που η νομική υποστήριξή τους ανήκει στο ΝΣΚ σε διαιτησία, εφόσον τούτο δεν προβλέπεται από ειδική διάταξη, και την επεξεργασία της ρήτρας διαιτησίας σε συμβάσεις του Δημοσίου.
2. Η Πλήρης Ολομέλεια γνωμοδοτεί: α) για υποθέσεις, οι οποίες παραπέμπονται σε αυτήν από τον Πρόεδρο, την Τακτική Ολομέλεια ή την Ολομέλεια Διακοπών, β) για τον ορισμό των μελών του Γραφείου Επιθεώρησης, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 74.
3. Η Πλήρης Ολομέλεια, ως Διοικητική, συνεδριάζει ύστερα από πρόσκληση του Προέδρου και εξετάζει νομικά ζητήματα γενικού ενδιαφέροντος ή μείζονος σημασίας, καθώς και ζητήματα σχετικά με τη δομή, την οργάνωση και τη λειτουργία του ΝΣΚ και την υπηρεσιακή κατάσταση των λειτουργών του. Η Διοικητική Ολομέλεια συγκαλείται και στην περίπτωση που αυτό ζητηθεί γραπτά από είκοσι (20) τουλάχιστον μέλη της.
4. Η Τακτική Ολομέλεια ή η Ολομέλεια Διακοπών γνωμοδοτεί:
α) [Καταργείται],
β) για τον ορισμό διαιτητών του Δημοσίου, Ν.Π.Δ.Δ. και Ανεξάρτητων Αρχών των οποίων η νομική υποστήριξη ανήκει στο ΝΣΚ,
γ) για την άσκηση ή μη ενδίκων βοηθημάτων κατά των διαιτητικών αποφάσεων, καθώς και για τους λόγους που πρέπει αυτές να προσβληθούν,
δ) για υποθέσεις, οι οποίες παραπέμπονται σε αυτήν από τον Πρόεδρο ή το Τμήμα, στην τελευταία δε περίπτωση, λόγω ισοψηφίας ή ιδιαίτερης σπουδαιότητας των υποθέσεων αυτών ή για υποθέσεις που η απευθείας παραπομπή τους στην Ολομέλεια ζητείται από την ερωτώσα υπηρεσία,
ε) για ερωτήματα, για τα οποία προηγήθηκε γνωμοδότηση Τμήματος που δεν έγινε αποδεκτή από το αρμόδιο όργανο και ζητείται από αυτό η παραπομπή στην Ολομέλεια, για κάθε υπόθεση, για την οποία προβλέπεται αρμοδιότητα της Ολομέλειας του ΝΣΚ.
5. Για εθνικές και διεθνείς διαιτησίες, οι οποίες αφορούν σε διαφορές του Δημοσίου, των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ανεξάρτητων Αρχών που η νομική τους υποστήριξη διεξάγεται από το ΝΣΚ με τρίτους, το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, γνωμοδοτεί με τη διαδικασία της περ. β’ της παρ. 4 και διαιτητής από πλευράς του Δημοσίου ή του Ν.Π.Δ.Δ. ή της Ανεξάρτητης Αρχής, ορίζεται ανώτατος δικαστικός λειτουργός ή λειτουργός του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με βαθμό τουλάχιστον Νομικού Συμβούλου του Κράτους, Καθηγητής ή Αναπληρωτής Καθηγητής Νομικής Σχολής ή Δικηγόρος στον Άρειο Πάγο, εφόσον ο τελευταίος διαθέτει αποδεδειγμένα εξειδίκευση στο συγκεκριμένο αντικείμενο. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις διαιτησιών που διέπονται από ειδικό καθεστώς ή διεξάγονται ενώπιον εθνικών ή διεθνών διαιτητικών κέντρων, οι κανόνες των οποίων προβλέπουν ειδικό τρόπο επιλογής υποψηφίων διαιτητών, είναι δυνατός ο ορισμός Ελλήνων ή αλλοδαπών διαιτητών, οι οποίοι δεν έχουν μεν μία από τις παραπάνω ιδιότητες, πλην όμως, διαθέτουν αποδεδειγμένα πλούσια εμπειρία και σημαντική εξειδίκευση στο αντικείμενο της διαφοράς και στη συγκεκριμένη διαιτητική διαδικασία και ο ορισμός τους είναι συμβατός με τους κανόνες του διεθνούς ή του εθνικού κέντρου, ενώπιον του οποίου θα υποβληθεί η διαφορά.
6. Οι υποθέσεις αρμοδιότητας της Τακτικής Ολομέλειας εισάγονται για συζήτηση στην αντίστοιχη σύνθεση Α’ ή Β’, στην οποία συμμετέχουν οι λειτουργοί του Γραφείου, όπου ανήκει ο χειρισμός της υπόθεσης ή υποβλήθηκε το ερώτημα.».

Άρθρο 185 «Πρόβλεψη για ρήτρα εθνικής θεσμικής διαιτησίας – Τροποποίηση άρθρου 16 ν. 4831/2021».

Με το άρθρο 185 ορίζεται ότι:
«Στην περ. η) της παρ. 1 του άρθρου 16 του ν. 4831/2021 (Α’ 170) προστίθενται νέα εδάφια, τρίτο και τέταρτο, και η περ. η) διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Με απόφαση του Προέδρου του ΝΣΚ, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και αναρτάται στην ιστοσελίδα του ΝΣΚ, μπορούν να συγκροτούνται οι παρακάτω θεματικοί Σχηματισμοί, με αντικείμενο τον ενιαίο και συνολικό χειρισμό ομάδων δικαστικών ή εξώδικων υποθέσεων:
α) Σχηματισμός διαφορών δικαιοδοσίας Διοικητικών Δικαστηρίων, καθώς και του συνόλου των διαφορών μεταξύ του Δημοσίου και των λοιπών φορέων που το ΝΣΚ διεξάγει τη νομική τους υπηρεσία και των απασχολουμένων σε αυτούς, με οποιαδήποτε σχέση εργασίας.
β) Σχηματισμός φορολογικών – τελωνειακών υποθέσεων και υποθέσεων εκτέλεσης.
γ) Σχηματισμός διαφορών δικαιοδοσίας Πολιτικών Δικαστηρίων (εμπράγματες, ενοχικές, κληρονομικές, εκούσια δικαιοδοσία, πτωχευτικές και υποθέσεις απαλλοτριώσεων).
δ) Σχηματισμός ποινικών υποθέσεων.
ε) Σχηματισμός συνταξιοδοτικών και κοινωνικοασφαλιστικών διαφορών.
στ) Σχηματισμός συμβάσεων μεγάλων προμηθειών, έργων και επενδυτικών σχεδίων, αρμόδιος και για τη νομική συνδρομή στη Διοίκηση κατά την κατάρτιση των συμβάσεων αυτών.
ζ) Σχηματισμός υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Δικαστηρίων της, του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και Δικαστηρίων της αλλοδαπής.
η) Σχηματισμός εθνικών και διεθνών διαιτησιών, αρμόδιος και για την επεξεργασία ρήτρας διαιτησίας σε συμβάσεις που συνάπτουν το Ελληνικό Δημόσιο, τα Ν.Π.Δ.Δ. και οι Ανεξάρτητες Αρχές των οποίων διεξάγει τη νομική υπηρεσία. Η συγκρότηση των παραπάνω Σχηματισμών μπορεί να γίνεται και σταδιακά, ανάλογα με τις κρατούσες συνθήκες και υπάρχουσες ανάγκες. Κατά την επεξεργασία ρήτρας διαιτησίας του πρώτου εδαφίου δύναται να προβλέπεται ότι η διεξαγωγή της διαιτητικής διαδικασίας θα γίνεται ενώπιον αναγνωρισμένων εθνικών ή διεθνών οργανισμών διαιτησίας και θα διέπεται από τους αντίστοιχους κανόνες διαιτησίας των οργανισμών αυτών. Η επιλογή του οργανισμού διαιτησίας γίνεται με κριτήριο τη συμβατότητα της συγκεκριμένης διαιτητικής διαφοράς με τους διαδικαστικούς κανόνες του κάθε οργανισμού, την πρόνοια που οι κανόνες αυτοί λαμβάνουν για την εξασφάλιση της αμεροληψίας και αντικειμενικότητας του οργανισμού και των διαιτητών, την ίση μεταχείριση των διαδίκων, την κατά το δυνατόν ταχεία και αποτελεσματική επίλυση της διαφοράς, και με συνεκτίμηση και του κόστους της διαδικασίας.
θ) Σχηματισμός εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών, για την αναγνώριση χρηματικής απαίτησης από οποιαδήποτε αιτία, για την οποία υποβάλλεται στο Ν.Σ.Κ. από ιδιώτη φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, αίτημα εξωδικαστικής επίλυσης. Η διαδικασία εκκινεί κατόπιν αιτήματος εξωδικαστικής επίλυσης που υποβάλλεται από ιδιώτη φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα είτε με εξώδικη αίτηση είτε στο πλαίσιο εκκρεμούς δικαστικής διαδικασίας, σε οποιοδήποτε στάδιο αυτής, πριν από τη συζήτηση της υπόθεσης στον πρώτο ή δεύτερο βαθμό ή στο στάδιο της αναίρεσης. Δύναται να καθορίζονται κατηγορίες υποθέσεων του πρώτου εδαφίου, λαμβάνοντας ως κριτήριο ιδίως περιπτώσεις ομοειδών υποθέσεων που πηγάζουν από την ίδια πραγματική και νομική αιτία, για τις οποίες είναι υποχρεωτική, πριν από την προσφυγή στο αρμόδιο Δικαστήριο, η υποβολή αίτησης εξωδικαστικής επίλυσης στο Ν.Σ.Κ., επί ποινή απαραδέκτου της συζήτησης της υπόθεσης, με την απόφαση της παρ. 2Β του άρθρου 122.».»

Άρθρο 217 «Έναρξη Ισχύος»

Με το άρθρο 217 ορίζεται ισχύς του παρόντος νόμου:
Η ισχύς του παρόντος νόμου αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, με την επιφύλαξη των παρ. 2 έως 5.
2. Με την επιφύλαξη του δεύτερου εδαφίου, η ισχύς των άρθρων 1 έως 14, του άρθρου 181, των άρθρων 184 έως 185, του άρθρου 188, του Μέρους Β’, του Μέρους ΣΤ’ και των περ. δ), ε) και στ) του άρθρου 213 αρχίζει από την 1η Ιανουαρίου 2027. Ειδικά η ισχύς της παρ. 8 του άρθρου 72 αρχίζει από τη δημοσίευση του παρόντος.
3. Η ισχύς των άρθρων 15 έως 19, των άρθρων 73 έως 95, των άρθρων 102 έως 126, των άρθρων 128 έως 154, του άρθρου 155 πλην της παρ. 5 και της παρ. 12, του άρθρου 156, των άρθρων 176 έως 180, των άρθρων 182 έως 183, των άρθρων 186 έως 187 αρχίζει από την 1η Μαρτίου 2027.
4. Η ισχύς του άρθρου 127 και της παρ. 5 του άρθρου 155 αρχίζει από τις 21 Δεκεμβρίου 2026.
5. Η ισχύς του Μέρους Δ’ αρχίζει από τη 16η Σεπτεμβρίου 2027.»

Ο ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΑΑΔΕ
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΙΤΣΙΛΗΣ