Η θανατηφόρα έκθεση διά παραλείψεως είναι η περίπτωση του άρθρου 306 §§1–2 ΠΚ, όπου ο δράστης αφήνει αβοήθητο πρόσωπο απέναντι στο οποίο έχει ιδιαίτερη υποχρέωση προστασίας/περίθαλψης κ.λπ. και από την έκθεση αυτή επέρχεται ο θάνατος.
Το κρίσιμο είναι ότι δεν πρόκειται απλώς για «ανθρωποκτονία από παράλειψη». Η έκθεση έχει δική της ειδική δομή.
Για να στοιχειοθετηθεί απαιτούνται ιδίως:
- Ο παθών να βρίσκεται ήδη σε συγκεκριμένη κατάσταση κινδύνου για τη ζωή ή την υγεία του.
- Ο δράστης να έχει ιδιαίτερη υποχρέωση απέναντί του — π.χ. να τον έχει στην προστασία του, να οφείλει να τον διατρέφει, περιθάλπει ή μεταφέρει, ή να τον έχει προηγουμένως τραυματίσει υπαίτια.
- Ο δράστης να παραλείπει τη λυτρωτική ενέργεια που μπορούσε και όφειλε να κάνει, έτσι ώστε ο παθών να παραμένει αβοήθητος. Δεν απαιτείται φυσική εγκατάλειψη ή απομάκρυνση του δράστη από τον χώρο.
- Ως προς την έκθεση, απαιτείται δόλος, έστω ενδεχόμενος: ο δράστης γνωρίζει ότι ο παθών βρίσκεται σε κατάσταση κινδύνου και θέλει ή αποδέχεται να μην προβεί στην αναγκαία ενέργεια.
- Από την έκθεση να επέλθει θάνατος, με αιτιώδη σύνδεσμο προς την παράλειψη. Στη νομολογία ο αιτιώδης σύνδεσμος της παράλειψης διατυπώνεται αντιθετικά: αν είχε πραγματοποιηθεί η επιβεβλημένη ενέργεια, η ήδη υπάρχουσα κατάσταση κινδύνου θα είχε αρθεί.
- Ως προς τον θάνατο, αρκεί αμέλεια. Δηλαδή πρόκειται για εκ του αποτελέσματος διακρινόμενο έγκλημα κατά το άρθρο 29 ΠΚ: δόλος για τη βασική έκθεση + αμέλεια για το βαρύτερο αποτέλεσμα του θανάτου. Αυτό το ξεκαθαρίζει ρητά και η ΑΠ 1362/2010.
Άρα, σχηματικά:
**δόλος στο “τον αφήνω αβοήθητο σε κίνδυνο”
- αμέλεια ως προς το “θα πεθάνει εξαιτίας αυτού”
- αιτιώδης σύνδεσμος
= θανατηφόρα έκθεση.**
Το σημείο που συνήθως δημιουργεί τη μεγαλύτερη δυσκολία είναι η διάκριση από την ανθρωποκτονία διά παραλείψεως των άρθρων 299 ή 302 σε συνδυασμό με το άρθρο 15 ΠΚ.
