Χωρίς «δεύτερη ευκαιρία» μένουν πλέον οι οφειλέτες καθώς τα ένδικα βοηθήματα κατά της αναγκαστικής είσπραξης επιτρέπεται να ασκηθούν αυστηρά μία φορά, ακόμα και αν έχουν σημειωθεί τυπικά λάθη
Το Συμβούλιο της Επικρατείας, με μια καθοριστική απόφαση στο πλαίσιο πιλοτικής δίκης, έβαλε τέλος στη δυνατότητα των πολιτών και των επιχειρήσεων να ξαναπροσφεύγουν στη δικαιοσύνη κατά των μέτρων αναγκαστικής είσπραξης της εφορίας, όταν η αρχική τους προσπάθεια είχε απορριφθεί για κάποιο τυπικό λάθος.
Η κρίση αυτή, η οποία εκδόθηκε από τμήμα επταμελούς σύνθεσης του ανωτάτου ακυρωτικού δικαστηρίου, αποκτά καθολική και δεσμευτική ισχύ για όλα τα δικαστήρια της χώρας, απαντώντας στο προδικαστικό ερώτημα που είχε τεθεί προς επίλυση.
Το ζήτημα έφτασε στο Συμβούλιο της Επικρατείας έπειτα από προδικαστικό ερώτημα που είχε θέσει το Μονομελές Διοικητικό Πρωτοδικείο Χανίων. Η υπόθεση αφορούσε μια δημοτική επιχείρηση, στην οποία είχαν επιβληθεί κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών και περιουσιακών στοιχείων από την τοπική ΔΟΥ. Η επιχείρηση είχε προσφύγει αρχικά στη δικαιοσύνη, αλλά η προσφυγή απορρίφθηκε επειδή υπήρχε ένα τυπικό πρόβλημα με τη νομιμοποίηση του πληρεξουσίου δικηγόρου της, «χωρίς δηλαδή το δικαστήριο να εξετάσει ποτέ την ουσία της υπόθεσης».
Θέλοντας να διορθώσει το σφάλμα, η επιχείρηση άσκησε αμέσως νέα προσφυγή κατά των ίδιων πράξεων της εφορίας. Για να το στηρίξει, επικαλέστηκε μια διάταξη του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας, η οποία δίνει το δικαίωμα στους πολίτες να καταθέσουν δεύτερη προσφυγή όταν η πρώτη απορρίφθηκε για τυπικούς λόγους. Το δικαστήριο, βλέποντας ότι υπήρχαν αντίθετες απόψεις για το αν αυτή η ρύθμιση ισχύει για τα μέτρα εκτέλεσης, ζήτησε την κρίση του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Μέτρα αναγκαστικής είσπραξης: Η απόφαση του ΣτΕ
Το ανώτατο δικαστήριο αποφάνθηκε ότι κάτι τέτοιο δεν γίνεται. Όπως εξήγησε, ο νόμος προβλέπει αυτή τη δυνατότητα μόνο για τις συνηθισμένες προσφυγές και όχι για τις περιπτώσεις που αφορούν τις κατασχέσεις και τα χρέη προς το δημόσιο, οι οποίες διέπονται από πολύ πιο αυστηρούς κανόνες. Η διαδικασία της εκτέλεσης πρέπει να προχωρά γρήγορα, ώστε «να διασφαλίζονται τα δημόσια έσοδα και να μην παραλύει ο κρατικός μηχανισμός από ατελείωτες δικαστικές προσπάθειες».
Σύμφωνα με την απόφαση, «η αρχή ότι τα ένδικα βοηθήματα κατά των μέτρων αναγκαστικής είσπραξης ασκούνται μία φορά είναι απόλυτη». Αν κάποιος κάνει λάθος σε κάποιο άλλο τυπικό στοιχείο και η πρώτη του νομική ενέργεια απορριφθεί γι’ αυτόν τον λόγο, δεν έχει το δικαίωμα να επανέλθει με νέα προσφυγή για την ίδια υπόθεση. Το δικαστήριο τόνισε μάλιστα ότι «δεν παραβιάζει το δικαίωμα του πολίτη στη δικαστική προστασία ούτε τα ευρωπαϊκά ανθρώπινα δικαιώματα».
Λόγω του πιλοτικού χαρακτήρα της δίκης, η ερμηνεία αυτή παύει να αφορά μόνο τη συγκεκριμένη υπόθεση στα Χανιά και γίνεται κανόνας για ολόκληρη τη χώρα, επηρεάζοντας το σύνολο των εκκρεμών παρόμοιων υποθέσεων.
Η υπόθεση επιστρέφει στο Πρωτοδικείο Χανίων, το οποίο θα πρέπει τώρα να απορρίψει την προσφυγή της επιχείρησης.
