Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης έθεσε σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση σχέδιο νόμου για την εφαρμογή στην Ελλάδα του ευρωπαϊκού Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act) και την τροποποίηση του ν. 4961/2022. Σκοπός του νομοσχεδίου είναι η εναρμόνιση της ελληνικής νομοθεσίας με το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο, η δημιουργία μηχανισμών εποπτείας και εφαρμογής των κανόνων για την ΤΝ και η διασφάλιση της ασφαλούς και υπεύθυνης χρήσης των σχετικών συστημάτων. Η δημόσια διαβούλευση παραμένει ανοιχτή έως τις 6 Ιουλίου 2026 και ώρα 09:00.
Τα άρθρα 36 έως 38 εκσυγχρονίζουν συνολικά το σύστημα ληξιαρχικών πράξεων μέσω της ψηφιοποίησης και της λειτουργίας του «Μητρώου Πολιτών».
Το άρθρο 36 αντικαθιστά το άρθρο 8 του ν. 344/1976 και εισάγει ηλεκτρονικά βιβλία για την καταγραφή γεννήσεων, γάμων, συμφώνων συμβίωσης, θανάτων και λοιπών ληξιαρχικών πράξεων, τα οποία κλείνουν ετησίως. Οι πράξεις θεωρούνται δημόσια έγγραφα, τηρούνται μόνιμα και προστατεύονται σύμφωνα με τον GDPR, ενώ προβλέπονται διαδικασίες διόρθωσης και περαιτέρω ρυθμίσεις με υπουργικές αποφάσεις.
Το άρθρο 37 καθορίζει τα υποχρεωτικά στοιχεία κάθε καταχώρισης, όπως τον χρόνο καταχώρισης, τον ληξίαρχο και τον δηλούντα, και επιτρέπει την καταγραφή πρόσθετων στοιχείων επικοινωνίας. Επίσης, οι τεχνικές προδιαγραφές και τα πρότυπα του συστήματος θα καθοριστούν με υπουργική απόφαση.
Το άρθρο 38 ρυθμίζει τον τρόπο υποβολής δηλώσεων και μεταβολών, επιτρέποντας την υποβολή τους και από αντιπρόσωπο με εξουσιοδότηση, ενώ σε περίπτωση καθυστέρησης μπορεί να ενεργήσει οποιοσδήποτε έχει έννομο συμφέρον. Για άτομα που δεν γνωρίζουν ελληνικά προβλέπεται η χρήση διερμηνέα.
Άρθρο 36 Ληξιαρχικά βιβλία – Ληξιαρχικές πράξεις – Αντικατάσταση άρθρου 8 ν. 344/1976
Το άρθρο 8 του ν. 344/1976 (Α’ 143), περί ληξιαρχικών βιβλίων και ληξιαρχικών πράξεων, αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 8
Ληξιαρχικά βιβλία – Ληξιαρχικές πράξεις
1. Για τη βεβαίωση της αστικής κατάστασης του φυσικού προσώπου, σε κάθε ληξιαρχείο τηρούνται βιβλία:
α) γεννήσεων,
β) γάμων,
γ) συμφώνων συμβίωσης,
δ) θανάτων και
ε) εκθέσεων.
2. Ληξιαρχικό βιβλίο αποτελεί το σύνολο των ληξιαρχικών πράξεων του ίδιου τύπου που καταχωρίζονται μέσα σε ένα (1) έτος στο υποσύστημα ληξιαρχείου του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (Ο.Π.Σ.) «Μητρώο Πολιτών» και έχουν ως αντικείμενο τη βεβαίωση γέννησης, γάμου ή θανάτου του φυσικού προσώπου, την ισχύ της συμφωνίας των προσώπων που συνήψαν το σύμφωνο συμβίωσης, τη μεταβολή του περιεχομένου ή τη διόρθωση των ληξιαρχικών πράξεων.
3. Τα ληξιαρχικά βιβλία κλείνονται κατ’ έτος.
4. Οι ληξιαρχικές πράξεις αποτελούν δημόσια έγγραφα και τα δεδομένα που περιέχονται σε αυτές διατηρούνται στο διηνεκές. Η τήρησή τους και η πρόσβαση σε αυτά διέπονται από τις αρχές του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων) (L 119).
5. Η καταχώριση ή η διόρθωση ή η μεταβολή του περιεχομένου των ληξιαρχικών πράξεων πραγματοποιείται κατόπιν δήλωσης είτε από τον υπόχρεο σε αυτό, όπως ορίζεται στον παρόντα νόμο είτε από οποιονδήποτε έχει έννομο συμφέρον. Η δήλωση του πρώτου εδαφίου υποβάλλεται με φυσική παρουσία ή μέσω χρήσης Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (Τ.Π.Ε.).
6. Ειδικά η καταχώριση:
α) θρησκευτικού γάμου ή μεταβολής ληξιαρχικής πράξης λόγω βάπτισης, δύναται να πραγματοποιείται, μέσω χρήσης Τ.Π.Ε., και με δήλωση του θρησκευτικού λειτουργού ο οποίος έχει καταχωριστεί στο Μητρώο Θρησκευτικών Νομικών Προσώπων και Θρησκευτικών Λειτουργών του άρθρου 14 του ν. 4301/2014 (Α’ 223), σύμφωνα και με το άρθρο 47 του ν. 4559/2018 (Α’ 142) σε συνδυασμό με το άρθρο 27 του ν. 5224/2025 (Α’ 142) και τέλεσε ή συνέπραξε στην ιεροπραξία γάμου ή βάπτισης αντίστοιχα,
β) θανάτου, δύναται να πραγματοποιείται, μέσω χρήσης Τ.Π.Ε., και με δήλωση του ιατρού ή ιατροδικαστή ο οποίος εξέδωσε το πιστοποιητικό θανάτου,
γ) πολιτικού γάμου, δύναται να πραγματοποιείται αυτεπάγγελτα, με διαβίβαση της οικείας δήλωσης στο αρμόδιο ληξιαρχείο από τον τελέσαντα τον γάμο,
δ) συμφώνου συμβίωσης ή λύσης αυτού, δύναται να πραγματοποιείται με δήλωση οποιουδήποτε εκ των συμβαλλομένων, είτε με φυσική παρουσία είτε μέσω χρήσης Τ.Π.Ε. και
ε) μεταβολής, η οποία επέρχεται βάσει διοικητικής πράξης ελληνικής δημόσιας αρχής, δύναται να πραγματοποιείται αυτεπάγγελτα από τον ληξίαρχο, κατόπιν ενημέρωσής του μέσω χρήσης Τ.Π.Ε. ή διαβίβασης των σχετικών διοικητικών πράξεων από την αρμόδια υπηρεσία.
7. Τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την καταχώριση των ληξιαρχικών πράξεων τηρούνται εντός του Ο.Π.Σ. «Μητρώο Πολιτών».
8. Οι ληξιαρχικές πράξεις καταρτίζονται στην ελληνική γλώσσα και ακολουθούν τους ελληνικούς γραμματικούς και συντακτικούς κανόνες. Εάν τα πρόσωπα στα οποία αφορά η πράξη φέρουν ξενικά ονοματεπωνυμικά στοιχεία, αυτά αναγράφονται με ελληνικούς χαρακτήρες όπως προφέρονται και με λατινικούς στην ξένη γραφή.
9. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών:
α) ενημερώνεται, επικαιροποιείται και συμπληρώνεται το υποσύστημα ληξιαρχείου του Ο.Π.Σ. «Μητρώο Πολιτών» ως προς τα ληξιαρχικά βιβλία, ως προς τα στοιχεία των ληξιαρχικών πράξεων της παρ. 2 και ως προς την τήρηση των δικαιολογητικών της παρ. 7 και
β) καθορίζονται ο τρόπος τήρησης των ληξιαρχικών βιβλίων, η επικαιροποίησή τους ως προς τις μεταβολές και διορθώσεις των περιεχομένων των πράξεων, καθώς και κάθε άλλη λεπτομέρεια σχετική με τα ληξιαρχικά βιβλία της παρ. 3.
10. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού δύναται να ορίζονται οι λεπτομέρειες για τη διαδικασία υποβολής της δήλωσης των παρ. 5 και 6, καθώς και των αναγκαίων σχετικών δικαιολογητικών.».
Άρθρο 37 Στοιχεία που περιέχονται σε κάθε ληξιαρχική πράξη – Αντικατάσταση άρθρου 9 ν. 344/1976
Το άρθρο 9 του ν. 344/1976 (Α’ 143), περί στοιχείων που περιέχονται σε όλες τις ληξιαρχικές πράξεις, αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 9
Στοιχεία που περιέχονται σε κάθε ληξιαρχική πράξη
1. Κάθε ληξιαρχική πράξη καταχωρίζεται στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα (Ο.Π.Σ.) «Μητρώο Πολιτών» στο εκάστοτε ληξιαρχικό βιβλίο της παρ. 1 του άρθρου 8 κατ’ αύξοντα αριθμό, τόμο και έτος και περιέχει εκτός των στοιχείων των άρθρων 22, περί στοιχείων της πράξης γέννησης, 31, περί στοιχείων της πράξης γάμου, 31Α, περί στοιχείων της ληξιαρχικής πράξης του συμφώνου συμβίωσης, και 34, περί στοιχείων της πράξης θανάτου, τα παρακάτω στοιχεία:
α) τον τόπο, την ώρα, την ημέρα, τον μήνα και το έτος καταχώρισης,
β) το ονοματεπώνυμο του ληξιάρχου και
γ) το ονοματεπώνυμο του δηλούντος το ληξιαρχικό γεγονός.
2. Ο ληξίαρχος υποχρεούται να εισάγει στο Ο.Π.Σ. «Μητρώο Πολιτών» τα στοιχεία επικοινωνίας των ενδιαφερομένων και κάθε άλλο στοιχείο, το οποίο υποδεικνύεται από τρίτους διαπιστευμένους φορείς προκειμένου να εξυπηρετείται ο σκοπός λειτουργίας τους.
3. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών καθορίζονται τα πρότυπα των ληξιαρχικών πράξεων σύμφωνα με το παρόν, τα στοιχεία αυτών καθώς και οι αναγκαίες τεχνικές προσαρμογές του Ο.Π.Σ. «Μητρώο Πολιτών».».
Άρθρο 38 Δήλωση ληξιαρχικού γεγονότος, διορθώσεων και μεταβολών ληξιαρχικών πράξεων δι’ αντιπροσώπου και από πρόσωπα που αγνοούν την ελληνική γλώσσα – Αντικατάσταση άρθρου 10 ν. 344/1976
Το άρθρο 10 του ν. 344/1976 (Α΄ 143) περί της δήλωσης δι’ αντιπροσώπου και υπό προσώπων αγνοούντων την ελληνική, αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 10
Δήλωση ληξιαρχικού γεγονότος, διορθώσεων και μεταβολών ληξιαρχικών πράξεων δι’ αντιπροσώπου και από πρόσωπα που αγνοούν την ελληνική γλώσσα
1. Οι δηλώσεις ληξιαρχικών γεγονότων του παρόντος νόμου, οι δηλώσεις διορθώσεων στοιχείων ληξιαρχικών πράξεων και οι δηλώσεις μεταβολών στοιχείων δύνανται να πραγματοποιούνται και διά τρίτου προσώπου, εφόσον αυτό διαθέτει:
α) ελληνικό συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο ή εξουσιοδότηση νομίμως επικυρωμένη με θεώρηση του γνησίου της υπογραφής μέσω Κέντρου Εξυπηρέτησης Πολιτών ή με ηλεκτρονική εξουσιοδότηση η οποία εκδίδεται μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της δημόσιας διοίκησης (ΕΨΠ-gov.gr), με ειδική εντολή για τη δήλωση συγκεκριμένου γεγονότος, ή
β) αλλοδαπό συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο ή αλλοδαπή εξουσιοδότηση νομίμως επικυρωμένα και μεταφρασμένα, με ειδική εντολή για τη δήλωση συγκεκριμένου γεγονότος.
2. Ο δηλών πρέπει να έχει συμπληρώσει τουλάχιστον το δέκατο τέταρτο (14ο) έτος της ηλικίας του, άλλως να εκπροσωπείται από τον νόμιμο εκπρόσωπό του.
3. Αν ο υπόχρεος προς δήλωση του ληξιαρχικού γεγονότος δεν προέβη για οποιονδήποτε λόγο σε αυτή εμπρόθεσμα, η δήλωση δύναται να πραγματοποιηθεί από οποιονδήποτε έχει έννομο συμφέρον.
4. Αν ο υπόχρεος προς δήλωση ή ο έχων έννομο συμφέρον αγνοεί την ελληνική γλώσσα, η δήλωση πραγματοποιείται με τη συνδρομή διερμηνέα, ο οποίος προσλαμβάνεται με μέριμνα του δηλούντος.».
ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΕΔΩ
