Νέο πλαίσιο μέτρων πυροπροστασίας για κατασκευές κεραιών και εγκαταστάσεις σταθμών βάσης ραδιοεπικοινωνίας που βρίσκονται σε δάση, δασικές εκτάσεις και εκτάσεις που υπάγονται στη δασική νομοθεσία καθορίζει το Αρχηγείο του Πυροσβεστικού Σώματος, με την υπ’ αριθ. 58293 οικ. Φ.701.45.3/16.10.2026 εγκύκλιό του.
Η εγκύκλιος αποσκοπεί στην ενιαία αντιμετώπιση των ζητημάτων πυροπροστασίας των συγκεκριμένων εγκαταστάσεων, με έμφαση στην πρόληψη και την καταστολή πυρκαγιών, στην προστασία του δασικού περιβάλλοντος και στην ασφαλή λειτουργία των τηλεπικοινωνιακών δικτύων.
Ποιες εγκαταστάσεις αφορά
Στο πεδίο εφαρμογής περιλαμβάνονται οι ιστοί και οι πυλώνες κεραιών κινητής τηλεφωνίας, ραδιοζεύξεων, ραδιοφωνίας και τηλεόρασης, τα υπαίθρια ερμάρια ηλεκτρονικού εξοπλισμού, οι μικροί οικίσκοι τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού, οι ελεγχόμενοι υπόγειοι θάλαμοι, καθώς και ο βοηθητικός εξοπλισμός ισχύος, όπως οι ηλεκτρικοί πίνακες, οι γεννήτριες και οι δεξαμενές καυσίμων.
Η εγκύκλιος εφαρμόζεται στις νέες εγκαταστάσεις, ενώ οι υφιστάμενες πρέπει να προσαρμοστούν, στον βαθμό που αυτό είναι πρακτικά εφικτό, εντός δύο ετών από την έναρξη ισχύος της. Δεν αφορά τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό εγκατεστημένο σε κτίρια, όπως κεντρικά τηλεφωνικά κέντρα και data centers.
Ζώνες καθαρισμού βλάστησης και πρόσβαση της Πυροσβεστικής
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διαχείριση της βλάστησης γύρω από τις εγκαταστάσεις, ώστε να περιορίζεται ο κίνδυνος εκδήλωσης και μετάδοσης πυρκαγιάς.
Ειδικότερα, συνιστάται η δημιουργία ζώνης πλήρους καθαρισμού σε ακτίνα τουλάχιστον 1 έως 3 μέτρων γύρω από τη βάση του ιστού, τον οικίσκο ή το ερμάριο, χωρίς καύσιμη βλάστηση και με χρήση αδρανών υλικών ή γυμνού εδάφους.
Προβλέπεται επίσης ζώνη μειωμένου καύσιμου φορτίου έως 10 μέτρα, με απομάκρυνση ξερών χόρτων, κλαδιών και φυλλοστρωμνής, καθώς και κλάδεμα των δέντρων σε ύψος έως 2,5 μέτρα από το έδαφος. Σε περιοχές με αυξημένο κίνδυνο πυρκαγιάς κόμης δασικής βλάστησης, αναφέρονται αποστάσεις της τάξης των 20 έως 30 μέτρων για την προστασία μεταλλικών ιστών, ανάλογα με τις συνθήκες της περιοχής.
Παράλληλα, απαιτείται να διατηρείται ελεύθερη από αναρριχώμενη ή ξηρή βλάστηση η περίφραξη, όπου υπάρχει, ενώ επισημαίνεται η ανάγκη εξασφάλισης ελεύθερης και βατής πρόσβασης των πυροσβεστικών οχημάτων έως την εγκατάσταση.
Μη καύσιμα υλικά και ηλεκτρολογική προστασία
Οι οικίσκοι και τα ερμάρια που στεγάζουν τον εξοπλισμό πρέπει να κατασκευάζονται από μη καύσιμα ή περιορισμένης καυσιμότητας υλικά, αντίστοιχα των Ευρωκλάσεων A1/A2. Παράλληλα, πρέπει να αποφεύγεται η αποθήκευση περιττών καύσιμων υλικών στους χώρους αυτούς, ενώ τα ανοίγματα εξαερισμού πρέπει να διαθέτουν διατάξεις που εμποδίζουν την είσοδο σπινθήρων ή φλόγας.
Η ηλεκτρολογική εγκατάσταση οφείλει να συμμορφώνεται με τα ισχύοντα εθνικά πρότυπα και τους κανονισμούς ηλεκτρικών εγκαταστάσεων. Λόγω του ύψους και της έκθεσης των κεραιών σε κεραυνούς, συνιστάται επίσης η εφαρμογή των προτύπων IEC/EN 62305 για την αντικεραυνική προστασία, κατόπιν ανάλυσης κινδύνου.
Ειδικά μέτρα για γεννήτριες και καύσιμα
Για τις εγκαταστάσεις που διαθέτουν εφεδρικά ηλεκτροπαραγωγά ζεύγη, προβλέπονται ειδικά μέτρα ασφαλείας. Η γεννήτρια και η δεξαμενή καυσίμου πρέπει να απέχουν τουλάχιστον τρία μέτρα από τον οικίσκο ή το ερμάριο εξοπλισμού, τον ιστό και τη ζώνη πλήρους καθαρισμού της βλάστησης.
Απαιτούνται, ακόμη, διατάξεις συγκράτησης διαρροών χωρητικότητας ίσης με το 110% του όγκου της δεξαμενής, καθώς και αυτόματη διακοπή της τροφοδοσίας σε περίπτωση διαρροής ή υπερθέρμανσης. Κοντά στη γεννήτρια πρέπει να υπάρχει φορητός πυροσβεστήρας κατάλληλος για πυρκαγιές υγρών καυσίμων.
Ανίχνευση πυρκαγιάς και συστήματα κατάσβεσης
Για τις μη επανδρωμένες εγκαταστάσεις συνιστάται η χρήση συστημάτων ανίχνευσης καπνού ή θερμότητας, κατάλληλων για τις περιβαλλοντικές συνθήκες, με δυνατότητα απομακρυσμένης ειδοποίησης του κέντρου λειτουργίας του δικτύου.
Προτείνεται, επίσης, η σύνδεση των συστημάτων ανίχνευσης με μόνιμα επανδρωμένο κέντρο παρακολούθησης του κατόχου της κεραίας, ώστε να ενεργοποιείται πρωτόκολλο άμεσης ειδοποίησης της αρμόδιας Πυροσβεστικής Υπηρεσίας.
Στους οικίσκους τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού απαγορεύεται η χρήση νερού ή αφρού για την κατάσβεση. Αντί αυτών, συνιστάται η εγκατάσταση αυτόματων συστημάτων κατάσβεσης με καθαρούς κατασβεστικούς παράγοντες, αδρανή αέρια ή άλλα εγκεκριμένα υλικά κατάλληλα για ηλεκτρονικό εξοπλισμό.
Επιπλέον, στην είσοδο του οικίσκου ή εντός του περιφραγμένου χώρου πρέπει να υπάρχει στεγανός σταθμός πυροσβεστήρων, ο οποίος να περιλαμβάνει τουλάχιστον έναν πυροσβεστήρα διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) κατασβεστικής ικανότητας 55B και έναν πυροσβεστήρα ξηράς σκόνης ABC κατασβεστικής ικανότητας 21A-113B-C.
Μελέτη πυροπροστασίας και σχέδιο έκτακτης ανάγκης
Τα μέτρα και τα μέσα πυροπροστασίας κάθε εγκατάστασης αποτυπώνονται σε μελέτη πυροπροστασίας, η οποία συντάσσεται από αρμόδιο μηχανικό. Η μελέτη πρέπει να βασίζεται σε εκτίμηση κινδύνου, λαμβάνοντας υπόψη, μεταξύ άλλων, τη θέση της εγκατάστασης, τη γειτνίαση με δασικές εκτάσεις, την ύπαρξη συσσωρευτών και καυσίμων, την έκθεση σε κεραυνούς και τη δυνατότητα πρόσβασης των πυροσβεστικών οχημάτων.
Ο κάτοχος της κατασκευής κεραίας υποχρεούται, επίσης, να καταρτίζει και να τηρεί σχέδιο έκτακτης ανάγκης, το οποίο περιλαμβάνει τη διαδικασία ειδοποίησης της Πυροσβεστικής, την απομόνωση της ηλεκτρικής παροχής όπου είναι τεχνικά εφικτό, την ασφαλή απομάκρυνση του προσωπικού και την υποστήριξη της πυροσβεστικής επέμβασης.
Στο σχέδιο πρέπει να περιλαμβάνονται τα στοιχεία επικοινωνίας υπευθύνου με 24ωρη διαθεσιμότητα, οι γεωγραφικές συντεταγμένες της εγκατάστασης, η διαδρομή πρόσβασης των πυροσβεστικών οχημάτων και οι ενέργειες που απαιτούνται όταν δασική πυρκαγιά απειλεί την εγκατάσταση. Το σχέδιο τίθεται στη διάθεση της αρμόδιας Πυροσβεστικής Υπηρεσίας και επικαιροποιείται τουλάχιστον μία φορά ετησίως, καθώς και μετά από συμβάν ή ουσιώδη μεταβολή της εγκατάστασης.
Υποχρεωτική εκπαίδευση προσωπικού
Ο κάτοχος της κατασκευής κεραίας μεριμνά για την κατάλληλη εκπαίδευση του προσωπικού του, καθώς και των εργαζομένων συνεργαζόμενων εταιρειών που εκτελούν εργασίες εγκατάστασης, συντήρησης ή επισκευής.
Η εκπαίδευση καλύπτει τους ειδικούς κινδύνους πυρκαγιάς, τα προληπτικά μέτρα κατά την εκτέλεση εργασιών, τη χρήση των πυροσβεστήρων, τη θέση των διακοπτών απομόνωσης της παροχής ισχύος και τις ενέργειες σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Πραγματοποιείται κατά την ανάθεση καθηκόντων και επαναλαμβάνεται τουλάχιστον μία φορά ετησίως, κατά προτίμηση πριν από την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου.
Καταργούνται οι παλαιότερες οδηγίες
Με την έναρξη ισχύος της νέας εγκυκλίου καταργούνται η εγκύκλιος 44749 Φ.701.2/18.9.2006 για την πυρασφάλεια εγκαταστάσεων ηλεκτρονικών επικοινωνιών και το έγγραφο 16986 Φ.701.2/13.3.2013 για την πυροπροστασία σταθμών βάσης κινητής τηλεφωνίας που υπάγονται στη δασική νομοθεσία.
Η νέα ρύθμιση εφαρμόζεται συμπληρωματικά προς την ισχύουσα νομοθεσία για την αδειοδότηση των κεραιών, τη δασική και περιβαλλοντική προστασία και τις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις. Όπου προβλέπονται αυστηρότερα μέτρα πυροπροστασίας από άλλες διατάξεις ή όρους αδειοδότησης, εφαρμόζονται τα αυστηρότερα.
Η ισχύς της εγκυκλίου αρχίζει από την ημερομηνία ανάρτησής της στο πρόγραμμα «Διαύγεια».
