Εξωδικαστικός ή 72 δόσεις; Τα υπέρ και τα κατά, οι παγίδες και τα παραδείγματα που δείχνουν ποια ρύθμιση συμφέρει ανάλογα με το ύψος και τη σύνθεση της οφειλής
Εξαιρετικές επιδόσεις σημειώνει ο εξωδικαστικός μηχανισμός που προβλέπει διαγραφή χρέους και αποπληρωμή σε βάθος χρόνου καθώς οι επιτυχείς ρυθμίσεις οφειλών στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό έχουν ξεπεράσει κατά πολύ τις 60.000, φτάνοντας πλέον τις σχεδόν 68.000.
Παράλληλα θετική πορεία καταγράφει το τελευταίο διάστημα η σχετικά πρόσφατη ρύθμιση των 72 δόσεων για οφειλές προς τον ΕΦΚΑ (Ν. 5313/2026) καθώς 11.000 οφειλέτες υπέβαλλαν ηλεκτρονικά αιτήσεις προσδοκώντας μια «δεύτερη ευκαιρία» για να βάλουν σε τάξη τα παλαιά χρέη τους. Παράλληλα στις 20.000 ανέρχονται οι αιτήσεις για τη ρύθμιση των 72 δόσεων προς την εφορία.
Και οι δύο ρυθμίσεις έχουν θετικά και αρνητικά στοιχεία, επομένως ο οφειλέτης πρέπει να επιλέξει τη ρύθμιση που «φωτογραφίζει» πιο πιστά τη δική του περίπτωση ανάλογα με το ύψος της οφειλής ,τη σύνθεσή της, το διαθέσιμο εισόδημα και τα περιουσιακά του στοιχεία.
Ο δικηγόρος – εργατολόγος Γιώργος Κουτσούκος αναλύει τα συν και τα πλην των δύο ρυθμίσεων και προτείνει ποια είναι η πιο συμφέρουσα ανάλογα με την περίπτωση.
Ρύθμιση 72 δόσεων. Στα «συν» της ρύθμισης είναι η απλή διαδικασία, η χαμηλή μηνιαία δόση που ξεκινά από μόλις 30 ευρώ και η έγκριση της αίτησης χωρίς να εξεταστούν τα περιουσιακά στοιχεία.
Παγίδες: 1.«Σκληρό» χρονικό όριο: Αφορά μόνο χρέη περιόδων έως 31 Δεκεμβρίου 2023. Εάν οι συγκεκριμένες οφειλές είχαν ενταχθεί σε προηγούμενη ρύθμιση, αυτή θα πρέπει να είχε χαθεί έως τις 20 Απριλίου 2026.
Αυτό σημαίνει ότι χρέη που δημιουργήθηκαν το 2024 ή το 2025 δεν μπορούν να ενταχθούν στις 72 δόσεις.
2. Τρέχουσες εισφορές: Πρέπει να είστε «καθαροί» ή να έχετε ρυθμίσει σε 24 δόσεις ό,τι χρέος δημιουργήθηκε από 1/1/2024 και μετά.
3. Επιτόκιο: Η οφειλή επιβαρύνεται με το τρέχον επιτόκιο της πάγιας ρύθμισης, καθιστώντας την ακριβή
4. Προθεσμία: Οι αιτήσεις λήγουν στις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Εξωδικαστικός μηχανισμός: Τα θετικά στοιχεία είναι ότι η οφειλή μπορεί να αποπληρωθεί σε πολλές δόσεις, έως και 240, σε βάθος χρόνου (έως 20 έτη), μειώνοντας δραματικά το μηνιαίο βάρος. Παράλληλα, αν το υπολογιστικό εργαλείο δείξει αδυναμία πληρωμής, η οφειλή μπορεί να «κουρευτεί» δηλαδή να διαγραφεί μέρος της κύριας οφειλής η των προσαυξήσεων Επίσης μπορεί να ρυθμιστούν ταυτόχρονα οφειλές προς τον ΕΦΚΑ, την Εφορία καθώς και δάνεια με μία μόνο αίτηση στην πλατφόρμα του Gov.gr. Μάλιστα πρόσφατα το ελάχιστο όριο εισόδου στον εξωδικαστικό μηχανισμό μειώθηκε σε 5.000 ευρώ.
Παγίδες:
- Άρση απορρήτου: Ξεσκεπάζονται όλα τα εισοδήματα, οι καταθέσεις και τα ακίνητα σε Ελλάδα και εξωτερικό.
- Αλγόριθμος: Αν έχετε περιουσία, ο αλγόριθμος δεν θα κάνει “κούρεμα” και μπορεί να βγάλει μεγάλη δόση.
- Χρόνος: Η διαδικασία απαιτεί μήνες μέχρι την τελική υπογραφή της σύμβασης.
Τι συμφέρει γενικότερα;
1. Επιλέξτε τις 72 δόσεις εάν:
- Τα χρέη σας είναι μικρά προς μεσαία, εντοπίζονται μόνο στον ΕΦΚΑ και δημιουργήθηκαν πριν το 2024.
- Διαθέτετε ακίνητη περιουσία ή αποταμιεύσεις (που θα σας “πετούσαν” εκτός κουρέματος στον εξωδικαστικό) αλλά θέλετε απλά χρόνο να πληρώσετε.
- Βιάζεστε να πάρετε ασφαλιστική ενημερότητα.
2. Επιλέξτε τον Εξωδικαστικό Μηχανισμό εάν:
- Έχετε μεγάλα χρέη που είναι αδύνατον να αποπληρωθούν σε 6 χρόνια (72 μήνες).
- Τα χρέη σας συνεχίστηκαν και μέσα στο 2024, 2025 ή 2026.
- Χρωστάτε ταυτόχρονα σε Τράπεζες ή στην Εφορία και θέλετε μια ενιαία μηνιαία δόση για όλα.
- Η οικονομική σας κατάσταση είναι κακή, ώστε να δικαιούστε κούρεμα.
Στην πράξη, ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός συμφέρει περισσότερο αν έχετε μεγάλα χρέη, οφειλές σε πολλούς πιστωτές (π.χ. ΕΦΚΑ, Εφορία και Τράπεζες) και αναζητάτε «κούρεμα» οφειλής και πολλές δόσεις (έως 240). Οι 72 δόσεις δεν μπορούν εύκολα να εξυπηρετήσουν έναν ελεύθερο επαγγελματία ή μια επιχείρηση με πολύ υψηλές οφειλές, για παράδειγμα άνω των 100.000 ευρώ. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο εξωδικαστικός μηχανισμός, με τις περισσότερες δόσεις που προσφέρει, γίνεται ουσιαστικά μονόδρομος.
Αντίθετα, η ρύθμιση των 72 δόσεων του ΕΦΚΑ συμφέρει όσους έχουν μόνο ασφαλιστικά χρέη που δημιουργήθηκαν αυστηρά έως τις 31/12/2023, δεν έχουν περιουσία για ρευστοποίηση και επιθυμούν μια γρήγορη, αυτοματοποιημένη διαδικασία χωρίς αυστηρό έλεγχο εισοδημάτων. Στις 72 δόσεις κατεξοχήν μπορούν να στραφούν κυρίως όσοι δεν έχουν άλλη ενεργή ρύθμιση ή έχουν χάσει προηγούμενες ρυθμίσεις και πληρούν τα χρονικά κριτήρια.
Ο δικηγόρος Γ. Κουτσούκος που εξέδωσε πρόσφατα το δεύτερο βιβλίο του «Υποχρεωτική ανάκληση στο συνταξιοδοτικό δίκαιο» επεξεργάστηκε τρία σενάρια με υποθετικά, αλλά ρεαλιστικά νούμερα, βασισμένα στους αλγορίθμους των δύο ρυθμίσεων. Ας δούμε λοιπόν τα παραδείγματα προκειμένου να γίνει πιο κατανοητή η λειτουργία των δύο ρυθμίσεων.
Παράδειγμα 1: Μικρή/Μεσαία οφειλή μόνο στον ΕΦΚΑ (Παλαιά χρέη)
Προφίλ οφειλέτη: Ελεύθερος επαγγελματίας με χρέη 15.000€ στον ΕΦΚΑ, τα οποία δημιουργήθηκαν εξ ολοκλήρου την περίοδο 2021-2023. Δεν χρωστάει πουθενά αλλού. Διαθέτει ένα διαμέρισμα.
Σενάριο 72 Δόσεων
- Η αίτηση εγκρίνεται αυτόματα σε 5 λεπτά.
- Μηνιαία δόση: Περίπου 210€ για 6 χρόνια.
- Κούρεμα: 0% (πληρώνει όλο το κεφάλαιο).
Σενάριο Εξωδικαστικού
- Λόγω της ύπαρξης του ακινήτου, ο αλγόριθμος δεν εγκρίνει κούρεμα.
- Του προτείνει 240 δόσεις των 63€. Όμως, η διαδικασία κρατάει 3-4 μήνες.
Τι συμφέρει: Η ρύθμιση των 72 δόσεων. Αν και η δόση είναι μεγαλύτερη, ξεμπερδεύει γρήγορα, παίρνει αμέσως ασφαλιστική ενημερότητα και δεν μπλέκει με άρση τραπεζικού απορρήτου για ένα σχετικά διαχειρίσιμο ποσό.
Παράδειγμα 2: Μεγάλη οφειλή σε ΕΦΚΑ & Εφορία με χαμηλό εισόδημα
Προφίλ οφειλέτη: Πρώην έμπορος με συνολικά χρέη 60.000€ (40.000€ στον ΕΦΚΑ και 20.000€ στην Εφορία). Τα χρέη τρέχουν από το 2018 έως σήμερα. Το τρέχον εισόδημά του είναι χαμηλό και δεν έχει ακίνητα στο όνομά του.
Σενάριο 72 Δόσεων
- Μπορεί να βάλει στις 72 δόσεις μόνο το κομμάτι του ΕΦΚΑ έως το 2023 (π.χ. τα 30.000€).
- Μηνιαία δόση ΕΦΚΑ: Περίπου 420€.
- Πρόβλημα: Τα χρέη του 2024-2026 και η Εφορία μένουν εκτός. Πρέπει να τα πληρώσει ξεχωριστά, ανεβάζοντας το συνολικό μηνιαίο κόστος πάνω από τα 700€, ποσό που δεν διαθέτει.
Σενάριο Εξωδικαστικού
- Η πλατφόρμα βλέπει το χαμηλό εισόδημα και την έλλειψη περιουσίας.
- Κούρεμα: Ο αλγόριθμος κουρεύει π.χ. το 30% των προσαυξήσεων και μέρους του κεφαλαίου. Η οφειλή πέφτει στα 45.000€.
- Μηνιαία δόση: Απλώνεται σε 240 δόσεις, άρα περίπου 190€ το μήνα συνολικά για ΕΦΚΑ και Εφορία μαζί.
Τι συμφέρει: Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός. Είναι η μόνη βιώσιμη λύση, καθώς μειώνει το συνολικό χρέος και προσφέρει μια χαμηλή, ενιαία δόση που μπορεί να πληρώνει.
Παράδειγμα 3: Χρέη που δημιουργήθηκαν πρόσφατα (Μετά το 2024)
Προφίλ οφειλέτη: Νέος επιχειρηματίας που είχε ομαλή πορεία, αλλά το 2024 και το 2025 συσσώρευσε χρέη 10.000€ στον ΕΦΚΑ λόγω μιας αναδουλειάς.
Σενάριο 72 Δόσεων:
- Απόρριψη. Ο νόμος αποκλείει ρητά χρέη που δημιουργήθηκαν μετά την 31/12/2023. Δεν μπορεί να μπει στη ρύθμιση.
Σενάριο Εξωδικαστικού:
- Η οφειλή είναι πάνω από το ελάχιστο όριο των 5.000€.
- Η αίτηση γίνεται δεκτή και το χρέος ρυθμίζεται κανονικά σε έως 240 δόσεις (π.χ. 42€/μήνα).
Τι συμφέρει: Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός (αναγκαστικά), καθώς η ρύθμιση των 72 δόσεων δεν είναι καν διαθέσιμη για τη δική του περίπτωση.
