ΤΟ
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ ΧΑΝΙΩΝ
ΑΚΥΡΩΤΙΚΟΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ
(ΤΜΗΜΑ Γ΄
ΣΕ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ)
Αποτελούμενο από τα μέλη του, Ιωάννη Μαρκάκη, Πρόεδρο Εφετών Διοικητικών Δικαστηρίων, Ελένη – Αγγελική Λουκά και Κωνσταντίνο Μοτζάκη, Εφέτες Διοικητικών Δικαστηρίων,
συνεδρίασε σε Συμβούλιο στις 9 Ιουλίου 2026, με γραμματέα την Αικατερίνη Μπολιώτη, δικαστική υπάλληλο,
για να αποφασίσει σχετικώς με την με αρ. κατ. AΝ………2026 αίτηση αναστολής,
του ……………………, κατοίκου ………………………..,
κατά του ν.π.δ.δ. με την επωνυμία «Πανεπιστήμιο Κρήτης».
Αντίγραφο της αίτησης και της από 15.06.2026 πράξης του Προέδρου του Γ΄ Τμήματος του Δικαστηρίου κοινοποιήθηκε: α) στο καθ’ ου «Πανεπιστήμιο Κρήτης», (βλ. τη σχετική ………2026 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας …………..), για να διαβιβάσει στο Δικαστήριο τον διοικητικό φάκελο της υπόθεσης και τις απόψεις του εντός προθεσμίας πέντε (5) ημερών από την κοινοποίηση και β) στην εποπτεύουσα το καθ’ ου Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού (βλ. τη σχετική ………..2026 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας …………
Το καθ’ ου απέστειλε στο Δικαστήριο τον διοικητικό φάκελο της υπόθεσης και την ΑΠ …….2026 έκθεση απόψεών του για τη διαφορά, η οποία υπογράφεται από τον Προϊστάμενο της Νομικής Υπηρεσίας του, δικηγόρο Γιάννη Σουφαλιδάκη.
Η Αναπληρώτρια Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Οργανωτικών και Ακαδημαϊκών Θεμάτων του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, με το ……….2026 έγγραφό της προς το Δικαστήριο τούτο, προέβαλε ότι στην ένδικη υπόθεση νομιμοποιείται παθητικά μόνον το Πανεπιστήμιο Κρήτης, ενώ η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού δεν έχει σχετική αρμοδιότητα και δεν νομιμοποιείται παθητικά.
Κατόπιν τούτων, το Δικαστήριο ως Συμβούλιο, άκουσε τον εισηγητή της υπόθεσης Κωνσταντίνο Μοτζάκη, Εφέτη Δ.Δ., μελέτησε τα στοιχεία της δικογραφίας και σκέφθηκε κατά το νόμο.
Η κρίση του είναι η εξής:
1.Επειδή, με την κρινόμενη αίτηση, για την οποία καταβλήθηκε το νόμιμο παράβολο (βλ. το με αρ. ……………… δεσμευμένο e-παράβολο, ποσού 50 ευρώ), ζητείται [κατά το άρθρο 52 του π.δ. 18/1989, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 35 του ν. 2721/ 1999] η αναστολή εκτέλεσης της 31140/15.12.2025 (και όχι 9130 /08.01.2026, όπως εκ παραδρομής αναγράφεται στο δικόγραφο) πράξης της Προϊσταμένης της Γραμματείας του Τμήματος Μαθηματικών και Εφαρμοσμένων Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Κρήτης, με θέμα «Οριστικός κατάλογος φοιτητών/τριών που διαγράφονται αυτοδικαίως λόγω υπέρβασης της ανώτατης διάρκειας φοίτησης με τη λήξη της εξεταστικής περιόδου Σεπτεμβρίου 2025», κατά το μέρος που συμπεριλαμβάνει τον αιτούντα ως διαγραφόμενο από το μητρώο φοιτητών του παραπάνω Τμήματος, καθώς και κάθε άλλης συναφούς πράξης ή παράλειψης της Διοίκησης, προγενέστερης ή μεταγενέστερης, ρητής ή σιωπηρής. Κατά της παραπάνω πράξης ο αιτών έχει ασκήσει την με αριθμ. κατάθ. ΑΚ ……..2026 αίτηση ακυρώσεως ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, για την οποία δεν έχει ακόμη οριστεί δικάσιμος.
2. Επειδή, το άρθρο 76 του ν. 4957/2022 (Α΄141 /21.07.2022), όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 130 του ν. 5224/2025 (Α΄142/05.08.2025), ορίζει, μεταξύ άλλων, και τα εξής: «1….η ανώτατη διάρκεια φοίτησης σε ένα πρόγραμμα σπουδών πρώτου κύκλου με ελάχιστη διάρκεια οκτώ (8) ακαδημαϊκών εξαμήνων για την απονομή του τίτλου σπουδών, είναι ο χρόνος αυτός, προσαυξημένος κατά τέσσερα (4) ακαδημαϊκά εξάμηνα…. Για τους φοιτητές που συμπληρώνουν την ανώτατη διάρκεια φοίτησης και δεν έχουν καταστεί πτυχιούχοι, επέρχεται αυτοδικαίως η διαγραφή από το Τμήμα ή τη Μονοτμηματική Σχολή του Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Α.Ε.Ι.) δύο (2) μήνες μετά την ανάρτηση των αποτελεσμάτων της επαναληπτικής εξεταστικής του Σεπτεμβρίου…….8. Ο Προϊστάμενος της Γραμματείας του Τμήματος ή της Μονοτμηματικής Σχολής καταρτίζει ετησίως, κατάλογο, ο οποίος περιλαμβάνει το σύνολο των φοιτητών, που έχουν διαγραφεί αυτοδικαίως λόγω υπέρβασης της ανώτατης χρονικής διάρκειας φοίτησης. Ο κατάλογος επέχει θέση διαπιστωτικής πράξης διαγραφής, αναρτάται ανωνυμοποιημένα στην ιστοσελίδα του Τμήματος και αποστέλλεται στη Γενική Διεύθυνση Ανώτατης Εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού έως την 31η Δεκεμβρίου κάθε έτους. Η μη συνταξη, ανάρτηση και αποστολή του καταλόγου συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα. 9…..». Περαιτέρω, η παρ. 3 του άρθρου 454 του (προαναφερθέντος) ν. 4957/2022, μετά την προσθήκη τέταρτου εδαφίου στην εν λόγω παράγραφο και τη διαμόρφωση αυτής με το άρθρο 153 του (επίσης προαναφερθέντος) ν. 5224/2025, ορίζει τα εξής : «Η ανώτατη χρονική διάρκεια σπουδών όπως ορίζεται στο άρθρο 76 καταλαμβάνει τους φοιτητές που εισάγονται στα Α.Ε.Ι. από το ακαδημαϊκό έτος 2022-2023 και εξής. Για τους φοιτητές που είναι εγγεγραμμένοι σε προγράμματα σπουδών πρώτου κύκλου των Α.Ε.Ι. κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος και δεν είχαν υπερβεί την ελάχιστη χρονική διάρκεια φοίτησης του προγράμματος σπουδών τους κατά τη δημοσίευση του ν. 4777/2021 (Α΄ 25), εφαρμόζεται ο υπολογισμός της ανώτατης διάρκειας φοίτησης της παρ. 1 του άρθρου 76 από την έναρξη του ακαδημαϊκού έτους 2021-2022 και έπειτα. Οι φοιτητές που ήταν εγγεγραμμένοι σε προγράμματα σπουδών πρώτου κύκλου των Α.Ε.Ι., κατά την έναρξη ισχύος του ν. 4777/2021 και είχαν υπερβεί την ελάχιστη χρονική διάρκεια φοίτησης του προγράμματος σπουδών, διαθέτουν για την ολοκλήρωση των σπουδών τους χρόνο ίσο προς την ελάχιστη χρονική διάρκεια φοίτησης, από την έναρξη του ακαδημαϊκού έτους 2021-2022 και εξής, χωρίς δικαίωμα προσαύξησης του χρόνου φοίτησης κατά την παρ. 1 του άρθρου 76. …..»
3. Επειδή, στην προκειμένη περίπτωση από τα στοιχεία της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής: Ο αιτών εισήχθη στο Τμήμα Μαθηματικών και Εφαρμοσμένων Μαθηματικών της Σχολής Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κρήτης (ήδη καθ’ ου) κατά το ακαδημαϊκό έτος 2008-2009 μέσω των πανελλαδικών εξετάσεων και ενεγράφη ως φοιτητής στις 16.09.2008. Εξετάστηκε επιτυχώς σε 11 μαθήματα του προγράμματος σπουδών και συμπλήρωσε 62 μονάδες ECTS, οι οποίες υπολογίζονται για τη λήψη πτυχίου. Η τελευταία επιτυχής εξέτασή του ανάγεται στο ακαδημαϊκό έτος 2013-2014. Με την 31140/15.12.2025 πράξη της Προϊσταμένης της Γραμματείας του Τμήματος Μαθηματικών και Εφαρμοσμένων Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Κρήτης, με θέμα «Οριστικός κατάλογος φοιτητών/τριών που διαγράφονται αυτοδικαίως λόγω υπέρβασης της ανώτατης διάρκειας φοίτησης με τη λήξη της εξεταστικής περιόδου Σεπτεμβρίου 2025», εκδοθείσα κατ’ επίκληση του άρθρου 76 παρ.2 του ν. 4957/2022, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 130 του ν. 5224/2025, και του άρθρου 454 παρ. 3 του ν. 4957/2022, όπως τροποποιήθηκε και διαμορφώθηκε με το άρθρο 153 του ν. 5224/2025, καταρτίστηκε και αναρτήθηκε ανωνυμοποιημένος στην ιστοσελίδα του Τμήματος, ο ως άνω οριστικός κατάλογος διαγραφόμενων φοιτητών από το μητρώο του εν λόγω Τμήματος, στον οποίο περιλαμβάνεται και ο αιτών και ο οποίος [κατάλογος] επέχει θέση διαπιστωτικής πράξης διαγραφής των περιλαμβανόμενων σε αυτόν φοιτητών. Στρεφόμενος κατά της πράξης αυτής, κατά το μέρος που τον αφορά, ο αιτών άσκησε την ΑΚ………….2026 αίτηση ακυρώσεως ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, καθώς και την κρινόμενη αίτηση αναστολής.
4. Επειδή, ο αιτών παραθέτει στο δικόγραφο της κρινόμενης αίτησης αναστολής ολόκληρο κατά λέξιν το περιεχόμενο του δικογράφου της εκκρεμούς αίτησης ακυρώσεώς του, προβάλλοντας ότι η τελευταία είναι προδήλως βάσιμη και, για τον λόγο τούτο, πρέπει (κατ’ εφαρμογή της παρ. 7 του άρθρου 52 του π.δ. 18/1989, όπως ισχύει) να γίνει δεκτή η αίτηση αναστολής. Ειδικότερα, ο αιτών προβάλλει ότι κατά το πρώτο έτος σπουδών του (2008-2009) όλα έβαιναν ομαλά, όπως προκύπτει και από το σχετικό πιστοποιητικό αναλυτικής βαθμολογίας του, το οποίο προσκομίζει και επικαλείται, αφού τότε εξετάστηκε και έλαβε βαθμούς επιτυχίας σε όλα τα μαθήματα του πρώτου έτους. Έπειτα, όμως, στις 06.10.2009, απεβίωσε αιφνιδίως ο πατέρας του, ………….., σε ηλικία μόλις 48 ετών, όπως προκύπτει από την προσκομιζόμενη ληξιαρχική πράξη θανάτου του, ενώ τότε αυτός (δηλαδή ο αιτών) ήταν μόλις 19 ετών. Κατά τους ισχυρισμούς του αιτούντος, το συμβάν αυτό επέφερε βίαιη ανατροπή σε όλες τις σταθερές της ζωής του και της καθημερινότητάς του. Η ψυχική υγεία του κλονίστηκε σοβαρά, το ίδιο και η οικογενειακή ισορροπία και ηρεμία του, ενώ αντιμετώπισε και οικονομικά και βιοποριστικά προβλήματα, τα οποία τον ανάγκασαν να πάψει να ασχολείται συστηματικά με τις σπουδές του, λόγω έλλειψης χρόνου, διότι έπρεπε πλέον να εργάζεται για να συντηρήσει τον εαυτό του και την οικογένειά του. Μάλιστα ο αιτών προσκομίζει και επικαλείται δωδεκασέλιδο αναλυτικό ανά μήνα ιστορικό ασφάλισής του στον e-ΕΦΚΑ με «μη μισθωτή ασφάλιση» κατά την τελευταία εξαετία, και συγκεκριμένα από 01.06.2020 έως 28.02.2026, με ημερομηνία εκτύπωσης 10.04.2026 και κωδικό αναφοράς ………………. Έτσι, όπως υποστηρίζει ο αιτών, φτάνοντας στο έτος 2025, δεν έλαβε καμία ειδοποίηση από το Πανεπιστήμιο Κρήτης περί της επικείμενης διαγραφής του μετά την εξεταστική περίοδο Σεπτεμβρίου 2025, εφ’ όσον δεν ολοκλήρωνε τις σπουδές του. Ομοίως, αυτός διατείνεται ότι δεν έλαβε καμία πληροφόρηση για τη δυνατότητα υποβολής αίτησης παράτασης των σπουδών του, η οποία θεσπίστηκε για πρώτη φορά τον Αύγουστο 2025 με το άρθρο 130 του ν. 5224/2025. Τελικά, καταρτίστηκε η προσβαλλόμενη πράξη διαγραφής του, η οποία όμως, όπως ο ίδιος ισχυρίζεται, δεν του έχει κοινοποιηθεί μέχρι σήμερα, κατά παράβαση της παρ. 3 του άρθρου 7 της 118901/Ζ1/24.09.2025 απόφασης του Υφυπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού (Β΄5629/20.10.2025) [η οποία ορίζει ότι: « Μετά την έκδοση του καταλόγου της παρ. 2, με επιμέλεια της Γραμματείας του Τμήματος ή της Μονοτμηματικής Σχολής αποστέλλεται προσωποποιημένη ενημέρωση στην ακαδημαϊκή διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου των φοιτητών που περιλαμβάνονται στον κατάλογο της παρ. 2 ότι διαγράφονται αυτοδικαίως λόγω υπέρβασης της ανώτατης διάρκειας φοίτησης σύμφωνα με το άρθρο 76 του ν. 4957/2022 και τις διατάξεις της παρούσας….. Εάν κάποιος φοιτητής δεν διαθέτει ακαδημαϊκή διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, η Γραμματεία του Τμήματος ή της Μονοτμηματικής Σχολής αποστέλλει την προσωποποιημένη ενημέρωση στην προσωπική ηλεκτρονική διεύθυνση του φοιτητή, εάν έχει δηλωθεί τέτοια από τον φοιτητή, άλλως αποστέλλει την προσωποποιημένη ενημέρωση στην ταχυδρομική διεύθυνση που έχει δηλωθεί από τον φοιτητή κατά την εγγραφή του ή τελευταία επικαιροποίηση των στοιχείων του»]. Τοιουτοτρόπως, ο αιτών ισχυρίζεται ότι έλαβε γνώση του καταλόγου διαγραφομένων φοιτητών, στον οποίο περιλαμβάνεται και ο ίδιος με αύξοντα αριθμό 443 στη σελίδα 21, πολύ μεταγενέστερα από την γενόμενη ανάρτησή του στις 15.12.2025 στην ιστοσελίδα του Τμήματος ως συνημμένου αρχείου σε ανακοίνωση της Γραμματείας του Τμήματος, επίσης αναρτηθείσα στην ιστοσελίδα του τμήματος. Δηλαδή, ο αναγνώστης της ιστοσελίδας δεν μπορούσε να διαβάσει απευθείας στην αρχική σελίδα της τον αναρτηθέντα κατάλογο διαγραφόμενων φοιτητών αλλά έπρεπε να ανοίξει πρώτα το σχετικό link του συνημμένου αρχείου, ενώ και η αιτιολογία του καταλόγου ήταν συνοπτικότατη και ελλιπέστατη, αφού περιείχε μόνο τη φράση «Υπέρβαση ανώτατης διάρκειας φοίτησης (ν.4957/2022)». Στη συνέχεια ο αιτών προβάλλει ότι η ένδικη διαγραφή του από το μητρώο φοιτητών του παραπάνω Τμήματος είναι μη νόμιμη και ακυρωτέα, διότι, ως ατομική διοικητική πράξη, στηρίζεται στο άρθρο 76 του ν. 4957/2022, όπως έχει αντικατασταθεί από άρθρο 130 του ν. 5224/2025, του οποίου όμως οι διατάξεις αντίκεινται σε σειρά διατάξεων του Συντάγματος, και ειδικότερα στα άρθρα 16 παρ. 4 (δικαίωμα στην εκπαίδευση), 16 παρ. 5 (πλήρης αυτοδιοίκηση των Α.Ε.Ι), 25 παρ. 1 (αρχή του κοινωνικού κράτους δικαίου και αρχή της αναλογικότητας), 2 παρ.1 (προστασία της αξίας του ανθρώπου), 5 παρ. 1 (ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας), 4 παρ. 1 (αρχή της ισότητας και στο πηγάζον συνδυαστικά από αυτήν και άλλες συνταγματικές διατάξεις δικαίωμα της σταδιοδρομίας εκάστου κατά τον λόγο της προσωπικής του αξίας) και 20 παρ. 2 (δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης), αλλά και στις (συνταγματικά κατοχυρωμένες, κατά την άποψή του) αρχές της χρηστής διοίκησης, της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, της ασφάλειας δικαίου και της μη αναδρομικότητας, αναπτύσσει δε περαιτέρω τους λόγους για τους οποίους (όπως διατείνεται) αντίκεινται οι ρυθμίσεις του άρθρου 76 σε εκάστη από τις παραπάνω συνταγματικές διατάξεις και γενικές αρχές συνταγματικής περιωπής.
5. Επειδή, το καθ’ ου με την έκθεση απόψεών του αντιτείνει ότι κατά τον χρόνο εφαρμογής των διατάξεων περί ανώτατης διάρκειας φοίτησης ο αιτών δεν υπέβαλε αίτηση για παράταση της ανώτατης χρονικής διάρκειας φοίτησής του για δύο επιπλέον ακαδημαϊκά εξάμηνα, κατά την παράγραφο 2 του άρθρου 76 του ν.4957/2022, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 130 του ν. 5224/2025, διότι δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις της παραπάνω διάταξης για να λάβει τέτοια παράταση, καθώς: α) αν αθροιστούν οι πιστωτικές μονάδες (ECTS) των μαθημάτων στα οποία έχει εξεταστεί επιτυχώς, αυτές είναι 62, ενώ το (απαιτούμενο από την εν λόγω διάταξη) ποσοστό τουλάχιστον εβδομήντα τοις εκατό (70%) των πιστωτικών μονάδων του ισχύοντος προγράμματος σπουδών για τη χορήγηση της παράτασης ανέρχεται σε 168 πιστωτικές μονάδες και β) δεν συμμετείχε σε δύο (2) τουλάχιστον ακαδημαϊκές δοκιμασίες, εκ των οποίων στη μία επιτυχώς, σε ένα από τα τέσσερα (4) τελευταία ακαδημαϊκά εξάμηνα. Ως προς την ενημέρωση του αιτούντος, το καθ’ ου υποστηρίζει ότι το Τμήμα Μαθηματικών και Εφαρμοσμένων Μαθηματικών απέστειλε στις 24.09.2025 ηλεκτρονικό μήνυμα προς τους φοιτητές με οδηγίες σχετικά με την εφαρμογή των διατάξεων του ν. 5224/2025, ενώ, επιπλέον, στις 08.01.2026 απεστάλη στον αιτούντα προσωποποιημένο ηλεκτρονικό μήνυμα σχετικά με τη διαγραφή του. Επιπροσθέτως, σχετικές ανακοινώσεις και πληροφορίες βρίσκονται εξαρχής μόνιμα αναρτημένες στην ιστοσελίδα του Τμήματος. Υποστηρίζει λοιπόν το καθ’ ου ότι στις 09.01.2026 άρχισε η εξηκονθήμερη προθεσμία άσκησης αιτήσεως ακυρώσεως κατά της ένδικης πράξης διαγραφής του αιτούντος, η οποία θα μπορούσε να διακοπεί με την υποβολή αίτησης θεραπείας εκ μέρους του, την οποία όμως αυτός δεν υπέβαλε, ενώ η ασκηθείσα αίτηση ακυρώσεως στις 09.04.2026, δηλαδή σε χρονικό σημείο μετά την εκπνοή της παραπάνω εξηκονθήμερης προθεσμίας, είναι απορριπτέα ως εκπρόθεσμη και, για τον λόγο τούτο, πρέπει να απορριφθεί και η κρινόμενη αίτηση αναστολής. Περαιτέρω, το καθ’ ου αναπτύσσει επιχειρήματα αντίκρουσης των λόγων ακυρώσεως και αρνείται ότι το άρθρο 76 του ν. 4957/2022 παραβιάζει οιαδήποτε συνταγματική διάταξη ή γενική αρχή συνταγματικής περιωπής. Τέλος, ισχυρίζεται ότι οι υποκειμενικοί λόγοι του αιτούντος για υπέρβαση του μεγίστου ορίου φοίτησης, ως προβαλλόμενοι το πρώτον με την αίτηση ακυρώσεως, δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη, εφόσον δεν είχαν προβληθεί κατά τη διοικητική διαδικασία, και για τον λόγο αυτό δεν κλονίζουν την αιτιολογία της προσβαλλόμενης πράξης.
6. Επειδή, μεταξύ των στοιχείων του διοικητικού φακέλου, είναι και το χαρακτηριζόμενο από το καθ’ ου ως προσωποποιημένο μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προς τον αιτούντα, της 08.01.2026. Από επισκόπηση του περιεχομένου του εν λόγω μηνύματος προκύπτει ότι τούτο είναι ομαδικό μήνυμα του «ΤΜΕΜ-Πανεπιστήμιο Κρήτης» προς διακόσιους (200) αποδέκτες, με το εξής κατά λέξιν περιεχόμενο: «Η Γραμματεία του Τμήματος Μαθηματικών και Εφαρμοσμένων Μαθηματικών σας ενημερώνει ότι το όνομά σας περιλαμβάνεται στον οριστικό κατάλογο φοιτητών /φοιτητριών που διαγράφονται αυτοδικαίως λόγω υπέρβασης της ανώτατης διάρκειας φοίτησης. Ο σχετικός κατάλογος έχει κοινοποιηθεί μέσω ανακοίνωσης στην ιστοσελίδα του Τμήματος, όπου μπορείτε να ανατρέξετε για περισσότερες πληροφορίες. Σας ενημερώνουμε ότι έχετε το δικαίωμα υποβολής αίτησης θεραπείας εντός προθεσμίας δέκα (10) ημερών από την ημερομηνία λήψης της παρούσας προσωποποιημένης ενημέρωσης, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία…..». Ωστόσο, στο μήνυμα αυτό δεν παρατίθενται τα ονοματεπώνυμα των διακοσίων αποδεκτών του, αλλά μόνο οι διευθύνσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου τους, μεταξύ των οποίων και η math…..@math.uoc.gr σε σκίαση με κίτρινο χρώμα. Όμως, το καθ’ ου δεν διευκρινίζει το νόημα αυτής της σκίασης, ούτε αναφέρει ρητώς σε ποιον ανήκει η συγκεκριμένη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ούτε εκθέτει ρητώς ότι η συγκεκριμένη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ήταν η ακαδημαϊκή διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του αιτούντος, ούτε προκύπτει κάτι τέτοιο με τρόπο ανεπίδεκτο αμφιβολιών από τα στοιχεία της δικογραφίας, όταν μάλιστα ο ίδιος ο αιτών ρητώς αρνείται ότι του κοινοποιήθηκε με οποιονδήποτε τρόπο η πράξη διαγραφής του ή ανακοίνωση σχετική με τη διαγραφή του. Επιπλέον, από κανένα στοιχείο της δικογραφίας δεν προκύπτει η επιτυχής ηλεκτρονική παραλαβή του παραπάνω μηνύματος από οιονδήποτε από τους παραπάνω διακοσίους (200) αποδέκτες. Επομένως, στο παρόν στάδιο, η εκκρεμής αίτηση ακυρώσεως δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως προδήλως εκπρόθεσμη, δηλαδή προδήλως απαράδεκτη, με αποτέλεσμα να μην καθίσταται απορριπτέα η κρινόμενη αίτηση αναστολής για τον λόγο τούτο, σε αντίθεση με όσα επικαλείται το καθ’ ου, κατ’ εφαρμογή του δευτέρου εδαφίου της παρ. 7 του άρθρου 52 του π.δ. 18/1989, όπως ισχύει. Ταυτοχρόνως, όμως, οι προβαλλόμενοι με το κύριο ένδικο βοήθημα λόγοι ακυρώσεως δεν μπορούν να χαρακτηριστούν προδήλως βάσιμοι (ούτε βέβαια και προδήλως αβάσιμοι) αλλά απαιτούν ενδελεχή νομική διερεύνηση, αφού μάλιστα δεν υπάρχει γι’ αυτούς μέχρι σήμερα πάγια νομολογία ή νομολογία της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, ενώ δεν αρκεί η απλή πιθανολόγηση της ευδοκίμησης του κυρίου ενδίκου βοηθήματος, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να χορηγηθεί η αιτούμενη αναστολή για τον λόγο τούτο, κατ’ εφαρμογή του πρώτου εδαφίου της παρ. 7 του άρθρου 52 του π.δ. 18/1989, όπως ισχύει (πρβλ. ΣτΕ Επ.Αν. 114/2025, 156/2024, 309/2021, 22/2019 κ.α.).
7. Επειδή, περαιτέρω, ο αιτών προβάλλει ότι θα υποστεί ανεπανόρθωτη βλάβη από την άμεση εκτέλεση της ένδικης πράξης διαγραφής του, η οποία δεν θα είναι δυνατόν να επανορθωθεί με την ευδοκίμηση της αίτησης ακυρώσεως, καθώς αυτός θα έχει εν τω μεταξύ στερηθεί την ευκαιρία να συμμετάσχει στις εξετάσεις μαθημάτων κατά τις εξεταστικές περιόδους οι οποίες μεσολαβούν από σήμερα μέχρι και την έκδοση οριστικής απόφασης επί της αίτησης ακυρώσεως, η οποία θα τον δικαιώνει. Το διάστημα τούτο ανέρχεται, κατά τους ισχυρισμούς του αιτούντος, σε τουλάχιστον δύο (2) έτη, εντός των οποίων θα λάβουν χώρα έξι (6) εξεταστικές περίοδοι. Όπως ειδικότερα υποστηρίζει ο αιτών, ναι μεν θα έχει αναδρομικό αποτέλεσμα η ακύρωση της διαγραφής του, όταν ευδοκιμήσει η αίτηση ακυρώσεως, όμως ο διαδραμών χρόνος δεν γυρίζει πίσω, δηλαδή οι παραπάνω τουλάχιστον έξι (6) εξεταστικές περίοδοι θα είναι οριστικά χαμένες από τη ζωή του, με αποτέλεσμα να καθυστερήσει έτι περαιτέρω η λήψη του πτυχίου του, σε σχέση με τον χρόνο θα επέλθει το ίδιο γεγονός (λήψη πτυχίου) αν αυτός δεν στερηθεί τη δυνατότητα συμμετοχής του στις εξετάσεις μαθημάτων κατά τις παραπάνω έξι (6) εξεταστικές περιόδους. Αντίθετα, το καθ’ ου ζητεί την απόρριψη της αίτησης αναστολής, προβάλλοντας ότι, σε περίπτωση ευδοκίμησης της αίτησης ακυρώσεως, θα μπορέσει ο αιτών ανεμπόδιστα να συνεχίσει τότε τις σπουδές του, με αποτέλεσμα να μην υφίσταται ανεπανόρθωτη βλάβη από την άμεση εκτέλεση της πράξης διαγραφής του. Προβάλλει επίσης το καθ’ ου ότι το ένδικο μέτρο της διαγραφής των φοιτητών και της απώλειας της φοιτητικής τους ιδιότητας επιβάλλεται για λόγους δημοσίου συμφέροντος και συγκεκριμένα για την εξασφάλιση ενός υψηλού επιπέδου σπουδών και για να αποτρέπεται η επιβάρυνση του κόστους λειτουργίας των Πανεπιστημίων με τη μακρά διάρκεια του χρόνου σπουδών των φοιτητών. Περαιτέρω, το καθ’ ου υποστηρίζει ότι τυχόν χορήγηση αναστολής θα επιφέρει επανεγγραφή του αιτούντος στο μητρώο φοιτητών του Τμήματος Μαθηματικών και Εφαρμοσμένων Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Κρήτης, δηλαδή θα συνιστά πλήρη και οριστική ικανοποίηση του ένδικου αιτήματος του αιτούντος, και όχι προσωρινή ρύθμιση της κατάστασης, ενώ συγχρόνως θα αποτελεί ανεπίτρεπτη υποκατάσταση της Διοίκησης από τη δικαστική εξουσία, διότι η επίμαχη διαγραφή του αιτούντος, ορώμενη καθ’ εαυτήν, αποτελεί αμιγώς αρνητική πράξη, μη δεκτική αναστολής εκτέλεσης.
8. Επειδή, λόγω του αναδρομικού χαρακτήρα των αποτελεσμάτων της ακυρωτικής δίκης, η τυχόν ακύρωση της προσβαλλόμενης με την αίτηση ακυρώσεως πράξης ανατρέχει στο χρόνο έκδοσής της (πρβλ. ΣτΕ 629/2023, 3237/2015, 3728/2011 κ.α.), δηλαδή επαναφέρει την υπόθεση στο χρόνο έκδοσης της ακυρωθείσας πράξης, η νέα δε πράξη που τυχόν θα εκδώσει η Διοίκηση ανατρέχει αναγκαίως στο χρόνο εκείνο και διέπεται, καταρχήν, από το νομικό και πραγματικό καθεστώς που ίσχυε τότε (πρβλ. ΣτΕ 983/2016, 2558/2009 κ.α.). Επομένως, εν προκειμένω, αν γίνει δεκτή η αίτηση ακυρώσεως και ακυρωθεί η διαγραφή του αιτούντος από το μητρώο φοιτητών του Τμήματος Μαθηματικών και Εφαρμοσμένων Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Κρήτης, η ακύρωση αυτή θα ενεργήσει αναδρομικά από τον χρόνο έκδοσης της πράξης διαγραφής. Όμως, λόγω της φύσεως της υποθέσεως, η αναδρομικότητα αυτή δεν θα μπορέσει να μηδενίσει εκ των υστέρων τον χρόνο, ο οποίος θα έχει εν τω μεταξύ διανυθεί, ούτε και να αλλάξει το παρελθόν, το οποίο θα έχει παρέλθει αμετακλήτως, αφού η ροή του χρόνου είναι μη αναστρέψιμη. Τοιουτοτρόπως, παρίσταται βάσιμος ο ισχυρισμός του αιτούντος ότι, σε περίπτωση άμεσης εκτέλεσης της ένδικης απόφασης διαγραφής του, αυτός θα απωλέσει οριστικά τη δυνατότητα συμμετοχής του στις εξετάσεις μαθημάτων κατά τις εξεταστικές περιόδους του ενδιάμεσου χρόνου μεταξύ της άσκησης της αίτησης ακυρώσεως και της έκδοσης (θετικής γι’ αυτόν, όπως διατείνεται) οριστικής απόφασης του Δικαστηρίου επί της αίτησης αυτής, και ότι τούτο θα οδηγήσει σε περαιτέρω καθυστέρηση της λήψης του πτυχίου του, με όλες τις αυτονόητες παρεπόμενες δυσμενείς γι’ αυτόν συνέπειες, πράγμα το οποίο θα συνιστά βλάβη του, η οποία δεν θα μπορεί να επανορθωθεί με κανέναν πρακτικό τρόπο, λόγω της προαναφερθείσας μη αναστρεψιμότητας της ροής του χρόνου. Περαιτέρω, η ως άνω ανεπανόρθωτη βλάβη του αιτούντος από την άμεση εκτέλεση της ένδικης πράξης διαγραφής του δεν εξασθενεί λόγω της πολυετούς αδράνειάς του να συμμετάσχει στις εξετάσεις μαθημάτων του Τμήματός του, ούτε μειώνεται από το γεγονός ότι δεν υπέβαλε την αίτηση της παρ. 2 του άρθρου 76 του ν.4957/2022, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 130 του ν. 5224/2025, για παράταση κατά δύο εξάμηνα της διάρκειας σπουδών του, για την οποία άλλωστε το ίδιο το καθ’ ου προβάλλει ότι αυτός δεν είχε τις νόμιμες προϋποθέσεις, όπως προεκτέθηκε. Άλλωστε, το γεγονός ότι ο αιτών ξεκίνησε δικαστική διαδικασία αμφισβήτησης της διαγραφής του, προβάλλοντας αντισυνταγματικότητα των σχετικών διατάξεων νόμου, με αβέβαιο το αποτέλεσμα της κύριας δίκης, και υφιστάμενος την αναγκαία εκ του νόμου προκαταβολή δικαστικών δαπανών (παράβολο και λοιπά έξοδα κατάθεσης, αμοιβή του πληρεξουσίου δικηγόρου του για σύνταξη και κατάθεση των δικογράφων αίτησης ακυρώσεως και αίτησης αναστολής κλπ.), αποδεικνύει ότι ο ίδιος πλέον αξιολογεί τη διατήρηση της φοιτητικής ιδιότητάς του ως εξαιρετικά σημαντικό και σοβαρό στοιχείο για το άμεσο μέλλον του και αναζητεί νόμιμη δίοδο για την έναρξη της προσπάθειάς του να εξετασθεί επιτυχώς στα υπολειπόμενα μαθήματα του προγράμματος σπουδών του, ώστε εν τέλει να λάβει το πτυχίο του. Εξάλλου, επί αμιγώς αρνητικών πράξεων το Δικαστήριο δικαιούται να διατάξει και κάθε άλλο, κατά περίπτωση, κατάλληλο μέτρο [αντί της αναστολής εκτέλεσης της προσβαλλόμενης πράξης], χωρίς να δεσμεύεται από τις προτάσεις των διαδίκων, κατά την παρ. 8 του άρθρου 52 του π.δ. 18/1989, όπως ισχύει (πρβλ. ΣτΕ Επ. Αν. 113/2026 σκ.8, 235/2025 σκ. 6, 85/2024 σκ.6). Ανεξαρτήτως τούτου, είναι αβάσιμος ο ισχυρισμός του καθ’ ου ότι η διαγραφή φοιτητή αποτελεί αρνητική πράξη μη δεκτική αναστολής εκτέλεσης. Και τούτο, διότι η Επιτροπή Αναστολών του Συμβουλίου της Επικρατείας με πληθώρα αποφάσεων της, έχει χορηγήσει αναστολή εκτέλεσης ατομικών διοικητικών πράξεων διαγραφής φοιτητών, εκδοθεισών κατ’ επίκληση άλλων νόμων (προγενέστερων του ν. 4957/2022), δεχόμενη σιωπηρά ότι πρόκειται περί θετικών διοικητικών πράξεων αλλά, συγχρόνως, υπομιμνήσκοντας ρητά ότι η χορηγούμενη αναστολή δεν καλύπτει και τη χορήγηση στον αιτούντα τίτλου σπουδών (πτυχίου) σε περίπτωση επιτυχίας του στις σχετικές εξετάσεις, διότι αυτή εξαρτάται από την ακύρωση ή μη της προσβαλλόμενης πράξης διαγραφής του (βλ. ΣτΕ Επ.Αν. 99/2001, 656/1992, 403/1992, 174/1992, 54/1992, 324/1990, 266/1989, 382/1985, 137/1984). Τοιουτοτρόπως, είναι αβάσιμος και ο ισχυρισμός του καθ’ ου ότι τυχόν χορήγηση αναστολής εκτέλεσης της πράξης διαγραφής του αιτούντος ισοδυναμεί με πλήρη και οριστική ικανοποίηση του ένδικου αιτήματός του. Τέλος, δεν υφίσταται λόγος δημοσίου συμφέροντος, ο οποίος τυχόν θα εμπόδιζε τη χορήγηση της αιτούμενης αναστολής εκτέλεσης της διαγραφής του αιτούντος, δεδομένου ότι το καθ’ ου (Πανεπιστήμιο Κρήτης) δεν επικαλείται και δεν αποδεικνύει κάποια συγκεκριμένη βλάβη ή επιβάρυνση την οποία τυχόν θα επιφέρει η αναστολή της ως άνω επίμαχης διαγραφής, αυτοτελώς ορώμενης ως ατομικής ρύθμισης, στο κόστος λειτουργίας του Τμήματος Μαθηματικών και Εφαρμοσμένων Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Κρήτης ή στην ποιότητα του επιπέδου σπουδών του. Και τούτο, ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι, σύμφωνα με διάσπαρτες διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας, προγενέστερες του ν. 4957/2022 και μη σχετιζόμενες με αυτόν, οι προπτυχιακοί φοιτητές των τετραετών ενδεικτικών προγραμμάτων σπουδών (όπως εν προκειμένω ο αιτών), οι οποίοι δεν έλαβαν πτυχίο έως τη συμπλήρωση εξαετίας από την έναρξη της φοίτησής τους, παύουν εφεξής να δικαιούνται παροχές τις οποίες δικαιούνταν έως τότε (όπως η μετακίνηση με μειωμένο εισιτήριο στα μέσα μαζικής μεταφοράς, η δωρεάν σίτιση κλπ.), δηλαδή παύουν εφεξής να επιβαρύνουν οικονομικά το πανεπιστήμιο ή το Ελληνικό Δημόσιο για τη φοίτησή τους. Κατόπιν των ανωτέρω, η κρινόμενη αίτηση πρέπει να γίνει δεκτή, διότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου της παρ. 6 του άρθρου 52 του π.δ. 18/1989, όπως ισχύει (δηλαδή διότι η άμεση εκτέλεση της προσβαλλόμενης πράξης θα προκαλέσει στον αιτούντα ανεπανόρθωτη βλάβη), ώστε να ανασταλεί η ένδικη διαγραφή του αιτούντος από το μητρώο φοιτητών του Τμήματος Μαθηματικών και Εφαρμοσμένων Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Κρήτης έως την έκδοση οριστικής απόφασης επί της εκκρεμούς αιτήσεως ακυρώσεως, υπό την έννοια ότι θα επιτρέπεται στον αιτούντα στο ενδιάμεσο διάστημα να δηλώνει και να παρακολουθεί μαθήματα του προπτυχιακού προγράμματος σπουδών του παραπάνω Τμήματος και να εξετάζεται και να βαθμολογείται στα μαθήματα αυτά, χωρίς όμως να δικαιούται να λάβει και τίτλο σπουδών (πτυχίο), η λήψη του οποίου εξαρτάται και από την ακύρωση της ένδικης πράξης διαγραφής του, όπως προεκτέθηκε. Το καταβληθέν παράβολο πρέπει να αποδοθεί στον αιτούντα (άρθρο 36 παρ.4 του π.δ. 18/1989), να απαλλαγεί όμως το καθ’ ου από τη δικαστική δαπάνη του αιτούντος κατ’ εκτίμηση των περιστάσεων, σύμφωνα με το εδ. ε΄ της παρ.1 του άρθρου 275 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν.2717/1999, Α΄97), στο οποίο παραπέμπει το άρθρο 4 παρ.1 του ν. 702/1977 (Α΄268), μετά την προσθήκη της περ. στ΄ με το άρθρο 50 του ν. 3659/2008 (Α΄77).
ΔΙΑ ΤΑΥΤΑ
Δέχεται την αίτηση.
Αναστέλλει την εκτέλεση της 31140/15.12.2025 πράξης της Προϊσταμένης της Γραμματείας του Τμήματος Μαθηματικών και Εφαρμοσμένων Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Κρήτης, κατά το μέρος που συμπεριλαμβάνει τον αιτούντα ως διαγραφόμενο από το μητρώο φοιτητών του παραπάνω Τμήματος˙ δηλαδή, αναστέλλει τη διαγραφή του αιτούντος από το μητρώο φοιτητών του παραπάνω Τμήματος έως την έκδοση οριστικής απόφασης του Δικαστηρίου τούτου επί της εκκρεμούς αίτησης ακυρώσεως του ιδίου, με αρ. κατάθ. ΑΚ……..2026.
Η χορηγούμενη αναστολή έχει την έννοια ότι ο αιτών δικαιούται να δηλώνει και να παρακολουθεί μαθήματα του προπτυχιακού προγράμματος σπουδών του παραπάνω Τμήματος, καθώς και να εξετάζεται και να βαθμολογείται στα μαθήματα αυτά σε όλες τις εξεταστικές περιόδους εκάστου ακαδημαϊκού έτους, χωρίς όμως να δικαιούται να λάβει και τίτλο σπουδών (πτυχίο), η λήψη του οποίου εξαρτάται και από την ευδοκίμηση της παραπάνω εκκρεμούς αίτησης ακυρώσεώς του.
Διατάσσει να αποδοθεί στον αιτούντα το καταβληθέν παράβολο, ύψους 50 ευρώ.
Απαλλάσσει το καθ’ ου από τα δικαστικά έξοδα του αιτούντος.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στα Χανιά στις 9 Ιουλίου 2026 και εκδόθηκε στον ίδιο τόπο στις 14 Ιουλίου 2026.
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΡΚΑΚΗΣ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΠΟΛΙΩΤΗ
Ακριβές αντίγραφο
Χανιά………………
Η Γραμματέας
ΠΗΓΗ adjustice.gr
