Η Ειδική Έκθεση Ίσης Μεταχείρισης 2025 του Συνηγόρου του Πολίτη αποτυπώνει την κατάσταση της ίσης μεταχείρισης στην Ελλάδα, παρουσιάζοντας τόσο στατιστικά στοιχεία όσο και χαρακτηριστικές υποθέσεις που διερευνήθηκαν από την Αρχή.
Το 2025 καταγράφηκαν 1.407 νέες αναφορές, αριθμός αυξημένος κατά 51% σε σχέση με το 2024 και ο υψηλότερος από την έναρξη λειτουργίας του θεσμού ως φορέα ισότητας. Η μεγαλύτερη κατηγορία αφορούσε διακρίσεις λόγω φύλου (42%), ενώ ακολούθησαν οι διακρίσεις λόγω αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης (30%), οικογενειακής και κοινωνικής κατάστασης (9%), ηλικίας (4%), εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής (4%), φυλής ή χρώματος (2%), καθώς και σεξουαλικού προσανατολισμού/ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου και θρησκευτικών πεποιθήσεων (1% αντίστοιχα).
Ως προς τους καταγγελλόμενους φορείς, το 73% των αναφορών στράφηκε κατά φορέων του Δημοσίου, κυρίως υπουργείων, ΟΤΑ και ΝΠΔΔ, ενώ το 27% αφορούσε ιδιώτες. Στις υποθέσεις κατά ιδιωτών, το 77% ήταν εργατικές διαφορές. Σημαντικό μέρος αυτών συνδεόταν με διακρίσεις λόγω φύλου, με το 21% των σχετικών υποθέσεων να αφορά σεξουαλική παρενόχληση.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία εγκύων, μητέρων και γονέων στην εργασία. Ο Συνήγορος παρενέβη σε υποθέσεις που αφορούσαν άδειες ανατροφής και γονικές άδειες, δυσμενή μεταχείριση μετά την άδεια μητρότητας, καθώς και την ειδική παροχή προστασίας μητρότητας. Σε χαρακτηριστική υπόθεση, η παρέμβαση της Αρχής οδήγησε στη χορήγηση της ειδικής παροχής και σε αυτοαπασχολούμενες μητέρες που ήταν μέλη εταιρειών.
Η σεξουαλική παρενόχληση στην εργασία αποτελεί επίσης σημαντικό πεδίο παρέμβασης. Η έκθεση καταγράφει περιπτώσεις ανεπιθύμητης σεξουαλικής συμπεριφοράς από εργοδότες, στις οποίες ο Συνήγορος εισηγήθηκε την επιβολή διοικητικών κυρώσεων, οι οποίες και επιβλήθηκαν.
Μεγάλο μέρος της έκθεσης αφορά τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία ή χρόνια πάθηση. Εξετάζονται ζητήματα απασχόλησης, πρόσβασης σε αγαθά και υπηρεσίες, τραπεζικές συναλλαγές, ψηφιακός αποκλεισμός και φυσική προσβασιμότητα. Ενδεικτικά, ο Συνήγορος παρενέβη για την εξασφάλιση προσβάσιμων τραπεζικών υπηρεσιών, την κατά προτεραιότητα εξυπηρέτηση ατόμων με αναπηρία στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ και την προσβασιμότητα σε θέατρα και δημόσιους χώρους.
Σημαντικό ζήτημα αναδεικνύεται και ο ψηφιακός αποκλεισμός ευάλωτων ομάδων. Η έκθεση επισημαίνει προβλήματα που προκύπτουν όταν η πρόσβαση σε δημόσιες ή άλλες υπηρεσίες προϋποθέτει χρήση σύγχρονων ψηφιακών μέσων, τα οποία δεν είναι διαθέσιμα ή προσβάσιμα σε ηλικιωμένους και άτομα με αναπηρία.
Η έκθεση έχει παράλληλα επετειακό χαρακτήρα, καθώς το 2025 συμπληρώθηκαν 20 χρόνια από την ανάθεση στον Συνήγορο του Πολίτη της ειδικής αρμοδιότητας ως εθνικού φορέα ισότητας, με αφετηρία τον Ν. 3304/2005. Παρουσιάζει την εξέλιξη του θεσμικού πλαισίου, τις σημαντικότερες παρεμβάσεις της Αρχής και τις προκλήσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν.
Τέλος, η έκθεση συνδέει την επόμενη φάση της δράσης του Συνηγόρου με τις νέες ενωσιακές οδηγίες για την ενίσχυση των φορέων ισότητας και την ίση αμοιβή ανδρών και γυναικών. Κεντρικοί στόχοι είναι η ενίσχυση της ανεξαρτησίας, των πόρων και των θεσμικών εργαλείων των φορέων ισότητας, ώστε η προστασία από τις διακρίσεις να μεταφράζεται σε αποτελεσματική εφαρμογή στην πράξη.
Ειδική Έκθεση | Ίση μεταχείριση 2025 Λήψη Αρχείου
