Σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση τέθηκε από σήμερα, Τρίτη 7 Ιουλίου 2026, το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης με τίτλο: «Μέτρα για την προστασία από στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού σύμφωνα με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1069 – Νέο πλαίσιο για τη συμμόρφωση της Διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις – Λοιπές διατάξεις»
Ένα ευρύ πλαίσιο αλλαγών στον χώρο της Δικαιοσύνης εισάγει το νέο σχέδιο νόμου, με στόχο τον εκσυγχρονισμό της δικαστικής λειτουργίας, την ενίσχυση της προστασίας των πολιτών και την αποτελεσματικότερη εφαρμογή των δικαστικών αποφάσεων.
Βασικός άξονας των ρυθμίσεων αποτελεί η αντιμετώπιση των στρατηγικών αγωγών κατά της δημόσιας συμμετοχής (SLAPP), δηλαδή των αγωγών που χρησιμοποιούνται ως μέσο εκφοβισμού για τον περιορισμό της ελευθερίας έκφρασης και της συμμετοχής στον δημόσιο διάλογο. Το νέο πλαίσιο παρέχει αυξημένη προστασία σε δημοσιογράφους, πολίτες, οργανώσεις και φορείς που ασχολούνται με ζητήματα δημοσίου ενδιαφέροντος.
Μεταξύ άλλων, προβλέπεται η δυνατότητα πρόωρης απόρριψης προδήλως αβάσιμων ή απαράδεκτων αγωγών, η αναγνώριση καταχρηστικής άσκησης δικαιώματος, καθώς και η επιβολή δικαστικών εξόδων, χρηματικών κυρώσεων και δημοσιοποίησης των σχετικών αποφάσεων εις βάρος όσων επιχειρούν να καταχραστούν τη δικαστική διαδικασία. Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα σε οργανώσεις να παρεμβαίνουν υπέρ του εναγομένου.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη συμμόρφωση της Διοίκησης με τις δικαστικές αποφάσεις. Το σχέδιο νόμου θεσπίζει ένα νέο πλαίσιο που υποχρεώνει τους φορείς του Δημοσίου να εφαρμόζουν χωρίς καθυστέρηση τις αποφάσεις των δικαστηρίων. Προβλέπονται ειδικές διαδικασίες συμμόρφωσης, η δημιουργία συμβουλίων συμμόρφωσης, αλλά και η δυνατότητα απόδοσης ευθυνών σε αρμόδια όργανα όταν παρατηρούνται αδικαιολόγητες καθυστερήσεις ή άρνηση εφαρμογής των αποφάσεων.
Παράλληλα, εισάγονται ρυθμίσεις για την καλύτερη οργάνωση των δικαστηρίων και των δικαστικών υπηρεσιών. Οι αλλαγές αφορούν τη λειτουργία και στελέχωση των δικαστηρίων, τον δικαστικό χάρτη, τα υπηρεσιακά και δικαστικά συμβούλια, αλλά και τη λειτουργία του Συμβουλίου της Επικρατείας, με πρόβλεψη και για τη χρήση εξ αποστάσεως διαδικασιών.
Το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει επίσης παρεμβάσεις στις δικαστικές διαδικασίες και στην προστασία των θυμάτων εγκληματικών πράξεων. Μεταξύ άλλων, προβλέπονται αλλαγές στην πολιτική δικονομία, ενίσχυση της δικαστικής συνεργασίας για την αντιμετώπιση τρομοκρατικών εγκλημάτων, βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών με ευρωπαϊκούς φορείς, καθώς και αυξημένες υποχρεώσεις επαγγελματιών υγείας σε περιστατικά κακοποίησης ανηλίκων.
Σημαντικές είναι και οι ρυθμίσεις που αφορούν τα επαγγέλματα και τις υπηρεσίες της Δικαιοσύνης. Το νέο πλαίσιο επεκτείνεται στην Ιατροδικαστική Υπηρεσία, στους δικαστικούς επιμελητές, στους συμβολαιογράφους, στους δικαστικούς υπαλλήλους και στην Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών, με στόχο τη βελτίωση της οργάνωσης και της αποτελεσματικότητάς τους.
Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελεί η προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο. Προβλέπονται επείγουσες ρυθμίσεις για την ασφαλέστερη χρήση των υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης από παιδιά και εφήβους, με καθορισμό ηλικιακών ορίων, ορισμό αρμόδιων αρχών και ενίσχυση της προστασίας των ανήλικων καταναλωτών.
Συνολικά, το σχέδιο νόμου επιχειρεί να δημιουργήσει ένα πιο σύγχρονο και αποτελεσματικό πλαίσιο Δικαιοσύνης, προστατεύοντας την ελευθερία της έκφρασης, ενισχύοντας την εφαρμογή των δικαστικών αποφάσεων, βελτιώνοντας τη λειτουργία των δικαστηρίων και προσαρμόζοντας την ελληνική νομοθεσία στις ευρωπαϊκές απαιτήσεις.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να καταθέσουν τις προτάσεις και τις παρατηρήσεις τους για τη βελτίωση του νομοσχεδίου έως τη Δευτέρα 20 Ιουλίου 2026 και ώρα 09:00 π.μ.
