ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Αγωγή 105-106 ΕισΝΑΚ κατά Δήμου – Αποκατάσταση περιουσιακής ζημίας και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης – Πτώση της ενάγουσας σε κεκλιμένο επίπεδο (ράμπα) εισόδου – εξόδου με συνέπεια την πρόκληση κατάγματος – Ζήτημα παραγραφής των ένδικων αξιώσεων (άρθ. 140 ν. 4270/2014) – Οι φερόμενες ως παράνομες ενέργειες έλαβαν χώρα το έτος 2018 – Συνυπολογιζόμενων και των 278 ημερών αναστολής, κατά τις διατάξεις για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού, η παραγραφή των ένδικων αξιώσεων, η οποία εκκίνησε από το τέλος του οικονομικού έτους εντός του οποίου γεννήθηκαν οι απαιτήσεις της ενάγουσας, δηλαδή από τις 31.12.2018, είχε συμπληρωθεί κατά τον κρίσιμο χρόνο επίδοσης της ένδικης αγωγής στο εναγόμενο, στις 30.12.2024 – Η ενάγουσα δεν αποδεικνύει ότι επήλθαν στην υγεία της νέες και διαφορετικές επιζήμιες συνέπειες, τις οποίες η ίδια δεν μπορούσε να προβλέψει, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, ώστε να αρχίσει νέα αυτοτελής παραγραφή για την αξίωση προς αποκατάσταση αυτών, ενώ και η επικαλούμενη ηθική της βλάβη ανάγεται στο αρχικό ζημιογόνο γεγονός – Οι όποιες επιζήμιες συνέπειες επήλθαν εξακολουθητικώς, αποτελώντας μία ενότητα και όχι αυτοτελείς ζημίες – Απορρίπτει την αγωγή
TO
ΔIOIKHTIKO ΠPΩTOΔIKEIO ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
ΤΜΗΜΑ Δ΄
ΤΡΙΜΕΛΕΣ
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 6 Νοεμβρίου 2025, με δικαστές τους: Αλεξία Πετσή, Πρόεδρο Πρωτοδικών Δ.Δ., Ελπίδα Μακρή (εισηγήτρια) και Αντωνία Δαγγίλα, Πρωτοδίκες Δ.Δ., και γραμματέα τη Σοφία Χατζηπασχάλη, δικαστική υπάλληλο,
γ ι α να δικάσει την αγωγή με ημερομηνία κατάθεσης 30.12.2024 (αρ. καταχ. ΑΓ…/2024 και ΕΑΥ: …),
τ η ς … του …, κατοίκου Θεσσαλονίκης (οδός … αρ. …), η οποία παραστάθηκε δια του πληρεξούσιου δικηγόρου, Βενιζέλου Αλέξανδρου Γεωργίου,
κ α τ ά του Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) με την επωνυμία «Δήμος Θεσσαλονίκης», που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Δήμαρχό του, ο οποίος δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο, αλλά παραστάθηκε με δήλωση, κατ’ αρ. 133 παρ. 2 Κ.Δ.Δ., της πληρεξούσιας δικηγόρου, Βασιλικής Κωσταβάρα.
Κατά τη συζήτηση η διάδικος που παραστάθηκε στο ακροατήριο ανέπτυξε τους ισχυρισμούς της και ζήτησε όσα αναφέρονται στα πρακτικά.
Α φ ο ύ μ ε λ έ τ η σ ε τ η δ ι κ ο γ ρ α φ ί α
Σ κ έ φ τ η κ ε κ α τ ά τ ο ν ό μ ο
1. Επειδή, με την κρινόμενη αγωγή, όπως το αίτημα αυτής νομοτύπως μετατράπηκε από καταψηφιστικό σε έντοκο αναγνωριστικό με προφορική δήλωση του πληρεξούσιου δικηγόρου της ενάγουσας στο ακροατήριο (σχετ. ΠΕ…/2025 πρακτικά), η ενάγουσα ζητεί να αναγνωριστεί η υποχρέωση του εναγόμενου Δήμου να της καταβάλει: α) το ποσό των 50.000,00 ευρώ, ως χρηματική ικανοποίηση, κατ’ άρθρα 105 και 106 του Εισαγωγικού Νόμου του Αστικού Κώδικα σε συνδυασμό με το άρθρο 932 του Αστικού Κώδικα, για την αποκατάσταση της ηθικής βλάβης που ισχυρίζεται ότι υπέστη, στις 13.11.2018, από την πτώση της σε κεκλιμένο επίπεδο (ράμπα) εισόδου – εξόδου του … Θεσσαλονίκης, επί της οδού … αρ. …, η οποία (πτώση) οφείλεται, κατά τους ισχυρισμούς της, στην παράνομη παράλειψη των οργάνων του εναγομένου να τοποθετήσουν αφενός στηθαίο/κιγκλίδωμα και χειρολισθήρα εκατέρωθεν της ως άνω ράμπας και αφετέρου πινακίδα περί της ολισθηρότητάς της προς αποφυγή ατυχημάτων, και β) το ποσό των 24.000,00 ευρώ, για την αποκατάσταση της περιουσιακής ζημίας που ισχυρίζεται ότι υπέστη από την ίδια ως άνω αιτία, και συνολικά το ποσό των 74.000,00 ευρώ, νομιμοτόκως από την επίδοση της αγωγής έως την εξόφληση.
2. Επειδή, στο άρθρο 105 του Εισαγωγικού Νόμου του Αστικού Κώδικα (Εισ.Ν.Α.Κ., π.δ. 456/1984, Α΄ 164) ορίζεται ότι: «Για παράνομες πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων του δημοσίου κατά την άσκηση της δημόσιας εξουσίας που τους έχει ανατεθεί, το δημόσιο ενέχεται σε αποζημίωση, εκτός αν η πράξη ή η παράλειψη έγινε κατά παράβαση διάταξης που υπάρχει για χάρη του γενικού συμφέροντος. …», στο δε άρθρο 106 του Εισ.Ν.Α.Κ. ορίζεται ότι οι διατάξεις, μεταξύ άλλων, του προηγούμενου άρθρου «εφαρμόζονται και για την ευθύνη των δήμων, των κοινοτήτων ή άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου από πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων που βρίσκονται στην υπηρεσία τους». Κατά την έννοια των διατάξεων αυτών, για να στοιχειοθετηθεί ευθύνη του Δημοσίου ή νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου προς αποζημίωση, απαιτείται να συντρέχουν σωρευτικώς οι εξής προϋποθέσεις: 1) παράνομη πράξη ή παράλειψη ή υλική ενέργεια ή παράλειψη υλικής ενέργειας οργάνων του Δημοσίου ή ν.π.δ.δ. κατά την άσκηση της ανατεθειμένης σ’ αυτά δημόσιας εξουσίας, 2) επέλευση ζημίας και 3) αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της παράνομης πράξης ή παράλειψης ή υλικής ενέργειας ή παράλειψης υλικής ενέργειας και της επελθούσας ζημίας, χωρίς να απαιτείται και η διαπίστωση πταίσματος του οργάνου (ΣτΕ 624/2024, 2125/2022). Αιτιώδης σύνδεσμος υπάρχει όταν, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, η παράνομη πράξη ή παράλειψη ή υλική ενέργεια ή παράλειψη υλικής ενέργειας είναι επαρκώς ικανή (πρόσφορη) και μπορεί αντικειμενικώς, κατά τη συνήθη και κανονική πορεία των πραγμάτων και χωρίς τη μεσολάβηση άλλου περιστατικού, ενόψει δε και των ειδικών συνθηκών της συγκεκριμένης περιπτώσεως, να επιφέρει τη ζημία και την επέφερε στη συγκεκριμένη περίπτωση (ΣτΕ 2190/2025, 1181/20231202/2022, κ.α.).
3. Επειδή, ο ν. 4270/2014 «Αρχές δημοσιονομικής διαχείρισης και εποπτείας (ενσωμάτωση της Οδηγίας 2011/85/ΕΕ) – δημόσιο λογιστικό και άλλες διατάξεις» (Α΄ 143), εφαρμοσθείς, κατ’ άρθρο 183 αυτού, ως προς τις γεγενημένες μετά από την 1η.1.2015 απαιτήσεις, ορίζει στο άρθρο 140 ότι: «1. Οποιαδήποτε απαίτηση κατά του Δημοσίου, πλην εκείνων για τις οποίες εφαρμόζονται οι διατάξεις του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 4174/2013, Α΄ 170), παραγράφεται μετά την παρέλευση πενταετίας, εφόσον από άλλη γενική ή ειδική διάταξη δεν ορίζεται βραχύτερος χρόνος παραγραφής αυτής. 2. …», στο άρθρο 141 ότι: «Η παραγραφή οποιασδήποτε απαίτησης κατά του Δημοσίου αρχίζει από το τέλος του οικονομικού έτους μέσα στο οποίο γεννήθηκε και είναι δυνατή η δικαστική της επιδίωξη, με την επιφύλαξη κάθε άλλης ειδικής διάταξης του νόμου αυτού”, και στο άρθρο 144 ότι: «… Η παραγραφή λαμβάνεται υπόψη αυτεπάγγελτα από τα δικαστήρια …».
4. Επειδή, κατά την έννοια των ανωτέρω διατάξεων σε συνδυασμό και με τις προπαρατεθείσες διατάξεις των άρθρων 105 και 106 του Εισαγωγικού Νόμου του Αστικού Κώδικα, η αξίωση αποζημίωσης από παράνομη πράξη ή παράλειψη ή υλική ενέργεια ή παράλειψη τέτοιας ενέργειας οργάνων του Δημοσίου είτε έχει ως αντικείμενο την καταβολή αποζημίωσης για θετική ζημία ή για διαφυγόν κέρδος είτε έχει ως αντικείμενο την ικανοποίησή λόγω ηθικής βλάβης υπόκειται σε πενταετή παραγραφή, η οποία αρχίζει από το τέλος του οικονομικού έτους κατά το οποίο γεννήθηκε η αξίωση και είναι δυνατή η δικαστική της επιδίωξη. Εάν δε οι επιζήμιες συνέπειες επέρχονται εξακολουθητικώς με την πάροδο του χρόνου και η επέλευσή τους είναι δυνατόν να προβλεφθεί κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, δεν γεννάται νέα αξίωση αποζημίωσης και, επομένως, δεν αρχίζει νέα παραγραφή. Εάν, όμως, μεταγενεστέρως επήλθαν επιζήμιες συνέπειες, τις οποίες ο ζημιωθείς δεν μπορούσε κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων να προβλέψει, αρχίζει νέα αυτοτελής παραγραφή για την αξίωση προς αποκατάσταση αυτών, η οποία άρχεται από το τέλος του οικονομικού έτους, κατά το οποίο ανεφάνησαν οι συνέπειες αυτές (βλ. ΣτΕ 1424/2024, 903/2022, ΔΕφΘεσ 1619/2024, κ.α.). Σύμφωνα δε με το άρθρο 276 παρ. 2 του κυρωθέντος με το άρθρο πρώτο του ν. 3463/2006 (Α΄ 114) Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων, οι διατάξεις που διέπουν την παραγραφή των αξιώσεων κατά του Δημοσίου εφαρμόζονται και για την παραγραφή των αξιώσεων κατά των Ο.Τ.Α.
5. Επειδή, περαιτέρω, στο άρθρο 71 παρ. 1 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (Κ.Δ.Δ.), ο οποίος κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 2717/1999 (Α΄ 97), ορίζεται ότι: «Αγωγή μπορεί να ασκήσει εκείνος ο οποίος έχει, κατά του Δημοσίου ή άλλου νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου, χρηματική αξίωση από έννομη σχέση δημοσίου δικαίου». Περαιτέρω, στο άρθρο 73 του ίδιου Κώδικα ορίζεται ότι: «1. Το δικόγραφο της αγωγής, εκτός από τα στοιχεία που προβλέπει το άρθρο 45, πρέπει να περιέχει και: α) καθορισμό της έννομης σχέσης από την οποία απορρέει η αξίωση, β) σαφή έκθεση των πραγματικών περιστατικών, καθώς και τους λόγους που θεμελιώνουν κατά νόμο την αξίωση και γ) σαφώς καθορισμένο αίτημα. 2. Αίτημα της αγωγής μπορεί να είναι: α) η καταψήφιση της αξιουμένης παροχής ή β) η αναγνώριση της αντίστοιχης αξίωσης». Από τις ανωτέρω διατάξεις των άρθρων 105 του Εισ.Ν.Α.Κ., 71 παρ. 1 και 73 παρ. 1 του Κ.Δ.Δ. συνάγεται ότι, σε περίπτωση αγωγής κατά το άρθρο 105 του Εισ.Ν.Α.Κ., το δικόγραφο της αγωγής πρέπει να περιέχει την παράνομη πράξη ή παράλειψη ή υλική ενέργεια ή παράλειψη υλικής ενέργειας οργάνων του Δημοσίου, από την οποία απορρέει η αξίωση προς αποζημίωση, σαφή έκθεση των πραγματικών περιστατικών και τους λόγους που θεμελιώνουν κατά νόμον την αξίωση, καθώς και ορισμένο αίτημα (ΣτΕ 1370/2020, 8/2010, 3141/2011, 324/2015, 2526/2017). Η αναγραφή των στοιχείων αυτών είναι απαραίτητη για να μπορέσει ο μεν εναγόμενος να αμυνθεί, το δε δικαστήριο να κρίνει τη νομική βασιμότητα της αγωγής. Όταν στο δικόγραφο δεν περιέχονται τα πιο πάνω στοιχεία ή όταν αυτά περιέχονται κατά τρόπο ελλιπή ή ασαφή, η έλλειψη των στοιχείων αυτών καθιστά την αγωγή αόριστη και, συνεπώς, απορριπτέα ως απαράδεκτη. Η αοριστία δε αυτή δεν μπορεί να θεραπευθεί ούτε με το υπόμνημα του ενάγοντος ούτε με παραπομπή στο περιεχόμενο άλλων εγγράφων της δίκης ούτε από την προσκόμιση ή την εκτίμηση των αποδείξεων, διότι τούτο αντίκειται στις διατάξεις για την προδικασία του άρθρου 36 του Κ.Δ.Δ., η τήρηση των οποίων ερευνάται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο κατά το άρθρο 35 του Κ.Δ.Δ. (ΣτΕ 1503/2022 σκ. 6, 677/2021 σκ. 8).
6. Επειδή, τέλος, με το άρθρο 11 της από 11.3.2020 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (Π.Ν.Π.) “Κατεπείγοντα μέτρα αντιμετώπισης των αρνητικών συνεπειών της εμφάνισης του κορωνοϊού COVID-19 και της ανάγκης περιορισμού της διάδοσής του” (ΦΕΚ Α΄ 55), η οποία κυρώθηκε με το άρθρο 2 του ν. 4682/2020 (ΦΕΚ Α΄ 76/3.4.2020), προβλέφθηκε ότι: “1. Προς τον σκοπό της αποφυγής κινδύνου εμφάνισης ή και διάδοσης κορωνοϊού COVID-19 που ενδέχεται να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία, μπορεί να επιβληθεί το μέτρο της προσωρινής, μερικής ή ολικής, αναστολής της λειτουργίας των δικαστηρίων και των εισαγγελιών της χώρας, … 2. Το μέτρο της παρ. 1 επιβάλλεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Υγείας και Δικαιοσύνης, …, μετά από γνώμη της Εθνικής Επιτροπής προστασίας της Δημόσιας Υγείας έναντι του κορωνοϊού COVID-19. Με όμοια απόφαση ορίζεται και κάθε συναφής και αναγκαία πρόβλεψη για τα ζητήματα αναστολής ή παρέκτασης δικονομικών προθεσμιών, αναστολής ή παράτασης παραγραφών, …, καθώς και για όλα τα λοιπά ζητήματα που αφορούν στο καθεστώς προσωρινής αναστολής λειτουργίας των δικαστηρίων και των εισαγγελιών της χώρας.”. Κατ’ εξουσιοδότηση της ανωτέρω διάταξης εκδόθηκαν, μεταξύ άλλων, διαδοχικά οι υπ’ αριθμ. Δ1 α/ΓΠ.οικ.18176/15.3.2020 (ΦΕΚ Β΄ 864), 21159/27.3.2020 (ΦΕΚ Β΄ 1074), 24403/10.4.2020 (ΦΕΚ Β΄ 1301), 26804/25.4.2020 (ΦΕΚ Β΄ 1588) και 30340/15.5.2020 (ΦΕΚ Β΄1857) Κ.Υ.Α., με τις οποίες αποφασίσθηκε η αναστολή των νόμιμων και δικαστικών προθεσμιών για τη διενέργεια διαδικαστικών πράξεων και άλλων ενεργειών ενώπιον των υπηρεσιών των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων της χώρας, καθώς επίσης και της παραγραφής των συναφών αξιώσεων, για τα χρονικά διαστήματα από 16.3.2020 έως 27.3.2020, από 28.3.2020 έως 10.4.2020, από 11.4.2020 έως 27.4.2020, από 28.4.2020 έως 15.5.2020 και από 16.5.2020 έως 31.5.2020, αντίστοιχα. Εν συνεχεία, δε, κατ’ εξουσιοδότηση της ίδιας διάταξης, εκδόθηκαν διαδοχικά οι υπ’αριθμ. Δ1 α/ΓΠ.οικ. 71342/2020 (ΦΕΚ Β΄ 4899), Δ1 α/ΓΠ.οικ. 76629/2020 (ΦΕΚ Β΄ 5255), Δ1 α/ΓΠ.οικ. 78363/2020 (ΦΕΚ Β΄ 5350), Δ1 α/ΓΠ.οικ. 80189/2020 (ΦΕΚ Β΄ 5486), Δ1 α/ΓΠ.οικ. 2/2021 (ΦΕΚ Β΄ 1), Δ1 α/ΓΠ.οικ. 1293/2021 (ΦΕΚ Β΄ 30), Δ1 α/ΓΠ.οικ. 3060/2021 (ΦΕΚ Β΄ 89) Κ.Υ.Α., Δ1α/Γ.Π.οικ. 4992/2021 (ΦΕΚ B΄ 186), Δ1α/Γ.Π.οικ. 6877/2021 (ΦΕΚ Β΄ 341), Δ1α/Γ.Π.οικ. 8378/2021 (ΦΕΚ B΄ 454), Δ1α/Γ.Π.οικ. 9147/2021 (ΦΕΚ B΄ 534), Δ1α/ΓΠ.οικ. 10969/2021 (ΦΕΚ Β΄ 648), Δ1α/Γ.Π.οικ. 12639/2021 (ΦΕΚ Β΄ 793), Δ1α/ΓΠ.οικ. 13805/2021 (ΦΕΚ Β΄ 843) -όπως αντικαταστάθηκε συνολικά με την παρ. 4 του άρθρου 14 της υπ’ αριθμ. Δ1α/ΓΠ.οικ. 14453/2021 (ΦΕΚ Β΄ 895)-, Δ1α/Γ.Π.οικ. 16320/2021 (ΦΕΚ Β΄ 996), Δ1α/Γ.Π.οικ. 17698/2021 (ΦΕΚ B΄ 1076), Δ1α/Γ.Π.οικ. 18877/2021 (ΦΕΚ B΄ 1194), Δ1α/Γ.Π.οικ. 20651/2021 (ΦΕΚ B΄ 1308), Δ1α/Γ.Π.οικ. 22439/2021 (ΦΕΚ Β΄ 1441), Δ1α/Γ.Π.οικ. 24489/2021 (ΦΕΚ B΄ 1558), Δ1α/Γ.Π.οικ. 26380/2021 (ΦΕΚ Β΄ 1682), Δ1α/Γ.Π.οικ. 27683/2021 (ΦΕΚ Β΄ 1814), Δ1α/Γ.Π.οικ. 28503/2021 (ΦΕΚ Β΄ 1872) και Δ1α/Γ.Π.οικ. 29922/2021 (ΦΕΚ Β΄ 1944) Κ.Υ.Α., με τις οποίες αποφασίσθηκε η αναστολή των νόμιμων και δικαστικών προθεσμιών για τη διενέργεια διαδικαστικών πράξεων και άλλων ενεργειών ενώπιον των υπηρεσιών των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, καθώς επίσης και της παραγραφής των συναφών αξιώσεων, για τα χρονικά διαστήματα από 7.11.2020 έως 30.11.2020, από 30.11.2020 έως 7.12.2020, από 7.12.2020 έως 14.12.2020, από 13.12.2020 έως 7.1.2021, από 3.1.2021 έως 11.1.2021, από 11.1.2021 έως 18.1.2021, από 18.1.2021 έως 25.1.2021, από 25.1.2021 έως 1.2.2021, από 30.1.2021 έως 8.2.2021, από 6.2.2021 έως 15.2.2021, από 11.2.2021 έως 1.3.2021, από 22.2.2021 έως 1.3.2021, από 1.3.2021 έως 8.3.2021, από 4.3.2021 έως 16.3.2021, από 16.3.2021 έως 22.3.2021, από 20.3.2021 έως 29.3.2021, από 29.3.2021 έως 5.4.2021, από 5.4.2021 έως 12.4.2021, από 12.4.2021 έως 19.4.2021, από 19.4.2021 έως 26.4.2021, από 26.4.2021 έως 3.5.2021, από 3.5.2021 έως 10.5.2021, από 10.5.2021 έως 14.5.2021 και από 14.5.2021 έως 24.5.2021, αντίστοιχα.
7. Επειδή, στην προκείμενη περίπτωση, από τα στοιχεία του φακέλου της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής: Η ενάγουσα υπηρετεί ως μόνιμη δημοτική υπάλληλος κλάδου Π.Ε. Διοικητικού-Οικονομικού στο «…» της Διεύθυνσης … και … του εναγόμενου Δήμου (σχετ. η Δ.Υ./15.9.2025 βεβαίωση υπηρεσιακής κατάστασης του Τμήματος Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού και Διοικητικής Υποστήριξης του εναγομένου). Η πρόσβαση δε στο ως άνω κτίριο διενεργείται μέσω κεκλιμένου επιπέδου (ράμπας εισόδου-εξόδου), επί της οδού … αρ. …. Κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας της στο …, και συγκεκριμένα στις 13.11.2018 και περί ώρα 09:00 π.μ., η ενάγουσα εξήλθε του κτιρίου του … και διασχίζοντας τη ράμπα εισόδου-εξόδου, η οποία κατά τον κρίσιμο χρόνο δεν έφερε κιγκλίδωμα/στηθαίο, ούτε χειρολισθήρες εκατέρωθεν αυτής, έπεσε και τραυματίστηκε. Ακολούθως, διακομίστηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «…» (σχετ. Το …/14.11.2018 υπηρεσιακό σημείωμα του Αναπληρωτή Προϊσταμένου του …), όπου και διαγνώστηκε με «αμφισύριο κάταγμα ποδοκνημικής άρθρωσης», οπότε και υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση, ήτοι σε «εσωτερική οστεοσύνθεση βραχιονίου, κνήμης, περόνης και αστραγάλου» (σχετ. Η …/30.4.2025 ιατρική βεβαίωση-γνωμάτευση του διοικητικού διευθυντή του Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «…», …). Από το ως άνω νοσοκομείο εξήλθε στις 15.11.2018 με έκβαση νοσηλείας «βελτίωση», ενώ της χορηγήθηκε αντιπηκτική αγωγή για ένα μήνα και της συστήθηκε η αποφυγή φόρτισης για έξι εβδομάδες και αναρρωτική άδεια για ένα μήνα (σχετ. το από 15.11.2018 εξιτήριο του Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «…»).
8. Επειδή, ήδη με την κρινόμενη αγωγή, η ενάγουσα ισχυρίζεται ότι κατά την ως άνω κρίσιμη ημεροχρονολογία, εντός του ωραρίου εργασίας της, εξήλθε του κτιρίου του …., προκειμένου να διαπιστώσει εξ αποστάσεως εάν το όχημά της ήταν κλειδωμένο, και ενώ διέσχιζε τη ράμπα εισόδου-εξόδου, η οποία αποτελεί το μοναδικό τρόπο πρόσβασης από και προς το κτίριο του …., αυτή (η ράμπα) ήταν ολισθηρή, καθώς είχε μόλις σφουγγαριστεί, με αποτέλεσμα να απωλέσει την ισορροπία της και να πέσει στο έδαφος. Κατά τους ισχυρισμούς της ενάγουσας η πτώση της οφείλεται αποκλειστικά σε παράνομες παραλείψεις των οργάνων του εναγόμενου Δήμου, και συγκεκριμένα στην παράλειψη τοποθέτησης αφενός στηθαίου/κιγκλιδώματος με χειρολισθήρα (κουπαστή) εκατέρωθεν της εν λόγω ράμπας, αφετέρου προειδοποιητικής πινακίδας περί της ολισθηρότητάς της προς αποφυγή ατυχημάτων. Προβάλλει, περαιτέρω, ότι αποτέλεσμα της πτώσης της στην προαναφερόμενη ράμπα ήταν να υποστεί αμφισύριο κάταγμα ποδοκνημικής άρθρωσης, και για τον λόγο αυτό υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση, ήτοι σε «εσωτερική οστεοσύνθεση βραχιονίου, κνήμης, περόνης και αστραγάλου», παρέμεινε δε νοσηλευόμενη στο νοσοκομείο επί μακρόν, και στη συνέχεια σε πλήρη ακινησία στην οικία της για μεγάλο χρονικό διάστημα (δύο έτη), υποβαλλόμενη σε φυσικοθεραπείες και δαπανώντας μεγάλα ποσά για κατ’ οίκον απασχόληση νοσηλευτικού προσωπικού, συνολικού ύψους 24.000,00 ευρώ. Συνεπεία δε του τραυματισμού της, ισχυρίζεται ότι για τουλάχιστον δύο χρόνια από την ημερομηνία του ατυχήματος βρίσκεται σε συνεχείς εξετάσεις και υποστηρικτικές ιατρικές και φυσικοθεραπευτικές υπηρεσίες, υποβοηθούμενη από τρίτα πρόσωπα. Επιπλέον, υποστηρίζει ότι στις … υπέβαλε παραίτηση από την υπηρεσία της προκειμένου να υποβάλει υποψηφιότητα συμμετοχής στις … εκλογές, ωστόσο ο τραυματισμός της συντέλεσε αρνητικά στην εικόνα της ως υποψήφιας …, ενώ αναγκάστηκε να εκμηδενίσει τις πολιτικές και κοινωνικές της δραστηριότητες, ιδίως κατά το διάστημα της προεκλογικής περιόδου. Τέλος, προβάλλει ότι η αποκατάσταση της υγείας της δεν είναι πλήρης, ότι ουδέποτε επανήλθε στην προ του ατυχήματος φυσική της κατάσταση, καθώς μέχρι σήμερα χωλαίνει κατά τη βάδιση, και για τους λόγους αυτούς κλονίστηκε ανεπανόρθωτα η προσωπικότητά της, καθότι περιορίστηκε σε σημαντικό βαθμό η έντονη κοινωνική και πολιτική της δράση. Προς απόδειξη των ισχυρισμών της, η ενάγουσα προσκομίζει, μεταξύ άλλων, τα εξής: 1) την από 6.5.2025 ιατρική βεβαίωση του ορθοπεδικού …, με την οποία ο ως άνω ιατρός βεβαιώνει ότι η ενάγουσα στις 20.5.2022 υπεβλήθη σε χειρουργική επέμβαση αφαίρεσης υλικών οστεοσύνθεσης συντριπτικού κατάγματος ποδοκνημικής, 2) την από 5.5.2025 ένορκη βεβαίωση της …, φίλης της ενάγουσας, ενώπιον του δικηγόρου Θεσσαλονίκης, …, με την οποία καταθέτει ότι: «μας ανακοίνωσαν ότι θα γίνει χειρουργείο, αλλά δεν ήταν σίγουρο εάν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί την ίδια ημέρα, … Η καθυστέρηση αυτή, είχε ως αποτέλεσμα να πρηστεί το πόδι και έπειτα να ακολουθήσει άλλη, πιο σύνθετη ιατρική αντιμετώπιση, μέχρι την επέμβαση. … εξαιτίας της πολύμηνης ασθένειας εμφανίστηκαν αλλοιώσεις και οιδήματα στο δεξί γόνατο που καταπονούνταν», 3) την από 29.10.2025 ένορκη βεβαίωση του προαναφερόμενου ορθοπεδικού (…) ενώπιον του ίδιου ως άνω δικηγόρου, ο οποίος κατέθεσε ότι είναι ο θεράπων ιατρός της ενάγουσας και ότι στις 20.5.2022 αυτή υπεβλήθη σε επέμβαση αφαίρεσης υλικών οστεοσύνθεσης, 4) την από 29.10.2025 ένορκη βεβαίωση της …, Αντιδημάρχου … του εναγόμενου Δήμου, η οποία κατέθεσε, μεταξύ άλλων, ότι η ενάγουσα είχε ανάγκη κατ’ οίκον νοσηλείας ήδη από τους πρώτους μήνες μετά τη νοσηλείας της, 5) το από 16.5.2022 εξιτήριο του Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «…», από το οποίο προκύπτει ότι η ενάγουσα εισήλθε αυθημερόν στο ως άνω νοσοκομείο με διάγνωση «εκφυλιστική αρθρίτιδα γόνατος» και διενεργήθη έγχυση prp δεξιού γόνατος με θεράποντα ιατρό τον κ. …), 6) το από 26.4.2023 εξιτήριο του Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «…», από το οποίο προκύπτει ότι η ενάγουσα εισήλθε αυθημερόν στο ως άνω νοσοκομείο με διάγνωση «άλλη πρωτοπαθής εκφυλιστική αρθρίτιδα του γόνατο» και διενεργήθη «θεραπευτική έγχυση prp γόνατος» με θεράποντα ιατρό τον κ. …, 7) το από 27.5.2024 εξιτήριο του Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «…», από το οποίο προκύπτει ότι η ενάγουσα εισήλθε αυθημερόν στο ως άνω νοσοκομείο με διάγνωση «άλλη πρωτοπαθής εκφυλιστική αρθρίτιδα του γόνατος» και διενεργήθη «R θεραπευτική έγχυση» με θεράποντα ιατρό τον κ. …, 8) το από 5.7.2024 εξιτήριο του Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «…», από το οποίο προκύπτει ότι η ενάγουσα εισήλθε αυθημερόν στο ως άνω νοσοκομείο με διάγνωση «εκφυλιστική αρθρίτιδα του γόνατος μη καθορισμένη» και διενεργήθη «L θεραπευτική έγχυση» με θεράποντα ιατρό τον κ. …, 9) την από … δήλωση παραίτησης της ενάγουσας για την ανακήρυξή της ως υποψήφιας … στις εκλογές της …, και 10) την …Γ΄/30.12.2024 έκθεση επίδοσης της ένδικης αγωγής του δικαστικού επιμελητή ….
9. Επειδή, αντιθέτως, ο εναγόμενος Δήμος με την κατατεθείσα …/16.9.2025 έκθεση απόψεων και το από 11.11.2025 νομίμως κατατεθέν υπόμνημα, αρνείται την υπό κρίση αγωγή ως αόριστη, άλλως ως αβάσιμη, ισχυριζόμενος ότι από τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης δεν προέκυψε ευθύνη των οργάνων του, καθώς το κτίριο του …. με τη συγκεκριμένη κατασκευή ράμπας υφίσταται νόμιμα, σύμφωνα με την οικοδομική άδεια, η δε πτώση της ενάγουσας οφείλεται σε απροσεξία της, καθώς προ δεκαημέρου είχε ξαναπέσει. Επιπλέον ισχυρίζεται ότι ουδέποτε εμποδίστηκε η κοινωνική και πολιτική δράση της ενάγουσας από τον επίδικο τραυματισμό της, καθώς και μετά από αυτόν συνέχισε να δραστηριοποιείται ενεργά πολιτικά. Προς απόδειξη των ισχυρισμών του προσκομίζει, μεταξύ άλλων, τα εξής: 1) την Δ.Υ./15.9.2025 βεβαίωση υπηρεσιακής κατάστασης του Τμήματος Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού και Διοικητικής Υποστήριξης, από την οποία προκύπτει ότι η ενάγουσα στις … υπέβαλε παραίτηση από την υπηρεσία προκειμένου να υποβάλει υποψηφιότητα συμμετοχής στις … εκλογές, στις … επανήλθε αυτοδίκαια στην υπηρεσία της, από … αποσπάστηκε στο Υπουργείο …. με διάθεση στα γραφεία του κόμματος «…», από τις … ορίστηκε πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του …, όπου παρέμεινε έως τις …., ενώ στις … επανήλθε στο Τμήμα του …, και, τέλος, από … αποσπάσθηκε και διατέθηκε εκ νέου στα γραφεία του ….
10. Επειδή, με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη μείζονα σκέψη της παρούσας απόφασης, το Δικαστήριο αναφορικά με το αυτεπαγγέλτως, σε κάθε περίπτωση, ερευνώμενο ζήτημα της παραγραφής των ένδικων αξιώσεων, ανεξαρτήτως της βασιμότητας της υπό κρίση αγωγής (ΔΕφΘεσ 876/2024, 1819/2023), λαμβάνει υπόψη ότι οι φερόμενες, ως παράνομες ενέργειες, που αποδίδονται με την κρινόμενη αγωγή στα όργανα του εναγόμενου Δήμου, ως γενεσιουργές της επικαλούμενης ζημίας και ηθικής βλάβης της ενάγουσας, έλαβαν χώρα το έτος 2018. Συνυπολογιζόμενων και των 278 ημερών αναστολής, κατά τις σχετικές διατάξεις για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού SARS-CoV-2 (16.3.2020 – 1.6.2020, 7.11.2020 – 24.5.2021, βλ. ΣτΕ 1531/2023 Ολομ.), η παραγραφή των ένδικων αξιώσεων, η οποία εκκίνησε από το τέλος του οικονομικού έτους εντός του οποίου γεννήθηκαν οι απαιτήσεις της ενάγουσας, δηλαδή από τις 31.12.2018, είχε συμπληρωθεί κατά τον κρίσιμο εν προκειμένω χρόνο επίδοσης της ένδικης αγωγής στο εναγόμενο (σχετ. …Γ΄/30.12.2024 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή …), στις 30.12.2024 [ειδικότερα, από 31.12.2018 έως 15.3.2020 (1 έτος + 2 μήνες + 15 ημέρες), στη συνέχεια υπήρξε αναστολή προθεσμιών παραγραφής λόγω Covid από 16.3.2020 έως 1.6.2020 και συνεχίστηκε η παραγραφή από 2.6.2020 έως 6.11.2020 (5 μήνες + 4 ημέρες), στη συνέχεια υπήρξε αναστολή προθεσμιών παραγραφής λόγω Covid από 7.11.2020 έως 24.5.2021 και συνεχίστηκε η παραγραφή από 25.5.2021 έως 30.12.2024 = (3 έτη + 7 μήνες + 5 ημέρες), άρα, συνολικά (1 έτος + 2 μήνες + 15 ημέρες + 5 μήνες + 4 ημέρες + 3 έτη + 7 μήνες + 5 ημέρες =) 5 έτη + 2 μήνες + 24 ημέρες]. Τούτο, λαμβανομένου υπόψη ότι από κανένα στοιχείο της δικογραφίας δεν προκύπτει, ούτε, πάντως, προβάλλεται από την ενάγουσα, η συνδρομή οποιουδήποτε λόγου αναστολής ή διακοπής της αρξαμένης, ως άνω, παραγραφής. Περαιτέρω, η ενάγουσα δεν αποδεικνύει ότι επήλθαν στην υγεία της νέες και διαφορετικές επιζήμιες συνέπειες, τις οποίες η ίδια δεν μπορούσε να προβλέψει, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, ώστε να αρχίσει νέα αυτοτελής παραγραφή για την αξίωση προς αποκατάσταση αυτών (βλ. σκέψη 4 της παρούσας, με παραπομπή σε νομολογία ΣτΕ), ενώ εξάλλου και η επικαλούμενη ηθική της βλάβη ανάγεται στο αρχικό ζημιογόνο γεγονός, επομένως και η αξίωση αυτή της ενάγουσας έχει υποπέσει σε παραγραφή (πρβλ. ΣτΕ 1499/2021, σκ. 5, 115/2018, σκ. 5, 1065/2017 σκ. 8). Ειδικότερα, η μείωση της πολιτικής δράσης της ενάγουσας, ανεξαρτήτως του ότι δεν αποδεικνύεται ότι έλαβε χώρα, ενόψει της υποβολής υποψηφιότητας στις … εκλογές του έτους … και των συνεχών υπηρεσιακών μεταβολών της, με την τοποθέτησή της, μάλιστα, ως προέδρου του διοικητικού συμβουλίου του …, σε κάθε περίπτωση, οι όποιες επιζήμιες συνέπειες επήλθαν εξακολουθητικώς, αποτελώντας μία ενότητα και όχι αυτοτελείς ζημίες, ενώ δεν αποτελεί, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, απρόβλεπτο γεγονός που δεν μπορούσε να προβλεφθεί, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, ότι το κάταγμα του ποδιού της θα καθιστούσε δυσχερέστερη την βάδισή της και, συνεπώς, τις κοινωνικές και πολιτικές της δράσεις. Και τούτο, μάλιστα, δεδομένου ότι κατά την έξοδό της από το Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «…», στο εξιτήριο του ως άνω νοσοκομείου αναφερόταν ρητά ότι δεν έχει επέλθει πλήρης ίαση, αλλά «βελτίωση» της κατάστασης της υγείας της και για τον λόγο αυτό της χορηγήθηκε αντιπηκτική αγωγή για ένα μήνα και της συστήθηκε η αποφυγή φόρτισης για έξι εβδομάδες και αναρρωτική άδεια για ένα μήνα. Ο δε ισχυρισμός της ενάγουσας ότι ακόμη και σήμερα χωλαίνει, κατά τη βάδιση απορρίπτεται προεχόντως ως αναπόδεικτος, καθώς στη σχετική ένορκη βεβαίωση του θεράποντος ιατρού της (κ. …) ουδέν αναφέρεται περί χωλότητας, ούτε προσκομίζεται οποιοδήποτε άλλο αποδεικτικό έγγραφο ή ιατρική βεβαίωση περί της κατάστασης της υγείας της αναφορικά με χωλότητα. Περαιτέρω, η περιουσιακή ζημία από την κατ’ οίκον νοσηλεία της, ύψους 24.000,00 ευρώ, οφείλεται κατά τους ισχυρισμούς της στο κάταγμα που υπέστη στις 13.11.2018, και συνεπώς η ως άνω ζημία επήλθε, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, εξακολουθητικώς, αποτελώντας μία ενότητα με το αρχικό ζημιογόνο γεγονός ερειδόμενο σ’ αυτό, το οποίο έλαβε χώρα το έτος 2018, και όχι νέα αυτοτελή ζημία, ενώ ούτε προβάλλεται, ούτε προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου ότι επήλθε απρόβλεπτη κατά τα ιατρικά δεδομένα επιδείνωση της κατάστασης της υγείας της, αντ’ αυτού στα προσκομισθέντα εξιτήρια αναγράφεται ως έκβαση της υγείας της ενάγουσας «βελτίωση». Επιπλέον, ο ισχυρισμός της ενάγουσας ότι συνεπεία του κατάγματος εκδήλωσε οστεοαρθρίτιδα στο δεξί γόνατό της, πέραν του ότι προβάλλεται, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην 5η σκέψη της παρούσας, απαραδέκτως το πρώτον με την ένορκη βεβαίωση της μάρτυρός της, …, σε κάθε περίπτωση από τα προσκομιζόμενα εξιτήρια του Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «…» αποδεικνύεται ότι η ενάγουσα προέβη σε θεραπευτική έγχυση αμφότερων των γονάτων, ήτοι τόσο του δεξιού, όσο και του αριστερού (R και L θεραπευτική έγχυση), στη δε διάγνωση αναφέρεται ότι αποτελεί πρωτοπαθή πάθηση, και όχι πάθηση συνεπεία κάποιου τραυματισμού, ενώ δεν προσκομίζει κανένα έγγραφο αποδεικτικό της πορείας της υγείας της και της κατάστασής της, που να συνδέει, μάλιστα αιτιωδώς, την εμφάνιση οστεοαρθρίτιδας στο γόνατο με το κάταγμα το οποίο υπέστη το έτος 2018. Ομοίως, ο ισχυρισμός της ενάγουσας περί του ότι υπεβλήθη σε νέα επέμβαση αφαίρεσης των υλικών οστεοσύνθεσης, πέραν του ότι προβάλλεται απαραδέκτως το πρώτον με τις ένορκες βεβαιώσεις των μαρτύρων της, … και …, σε κάθε δε περίπτωση δεν στοιχειοθετεί νέα εκκίνηση παραγραφής, αλλά κατά την κρίση του Δικαστηρίου, σηματοδοτεί μία διαρκή εξέλιξη της πορείας και της προσπάθειας αποκατάστασης της υγείας της ενάγουσας και ανάγεται σε εξακολουθητικώς επερχόμενες συνέπειες της αρχικής προσβολής της υγείας της κατά το έτος 2018 και τη διενέργεια επέμβασης με τοποθέτηση υλικών οστεοσύνθεσης, την επέλευση των οποίων, ήτοι την αφαίρεση των εν λόγω υλικών, η ενάγουσα μπορούσε, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, να προβλέψει. Συνεπώς, το σύνολο των ένδικων αξιώσεων της ενάγουσας έχει υποπέσει στην πενταετή παραγραφή του άρθρου 140 παρ. 1 του ν. 4270/2014.
11. Επειδή, κατ’ ακολουθίαν, πρέπει η κρινόμενη αγωγή να απορριφθεί ως αβάσιμη, αλλά, κατ’ εκτίμηση των περιστάσεων της παρούσας υπόθεσης, να απαλλαγεί η ενάγουσα από τα δικαστικά έξοδα του εναγόμενου Δήμου (άρθρο 275 παρ. 1 εδ. ε΄ του Κ.Δ.Δ.).
ΔΙΑ ΤΑΥΤΑ
Απορρίπτει την αγωγή.
Απαλλάσσει την ενάγουσα από τα δικαστικά έξοδα του εναγόμενου Δήμου.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Θεσσαλονίκη, στις 5-3-2026, όπου και δημοσιεύθηκε σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του Δικαστηρίου τούτου στις 31-3-2026.
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ
Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
