Τμήμα Β΄ Τριμελές
Έφεση κατά απόφασης του Διοικητικού Πρωτοδικείου Μυτιλήνης (Μεταβατική Έδρα
Χίου) κατά το μέρος με το οποίο έγινε δεκτή η αγωγή των ήδη εφεσίβλητων και
αναγνωρίστηκε η υποχρέωση του εκκαλούντος Δήμου να καταβάλει, κατ’ άρθρα 105 και 106
του Εισαγωγικού Νόμου του ΑΚ και 928 του ΑΚ, αλληλεγγύως και εις ολόκληρον με το
Ελληνικό Δημόσιο και την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, χρηματική ικανοποίηση λόγω
ψυχικής οδύνης συνεπεία του θανάτου συγγενούς τους που, όπως δέχτηκε το Πρωτοβάθμιο
Δικαστήριο, οφειλόταν σε παράνομες πράξεις και παραλείψεις των οργάνων του ήδη
εκκαλούντος Δήμου, κατά τη διάρκεια πυρκαγιάς, που εκδηλώθηκε στη Σιδηρούντα της
Δημοτικής Ενότητας Ομηρούπολης του Δήμου Χίου, στις 25 και 26 Αυγούστου 2016, επιπλέον
δε ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης συνεπεία του τραυματισμού τους που
προκλήθηκε από την ίδια πυρκαγιά. Διατάξεις άρθρων 105 και 106 του Εισαγωγικού Νόμου
του Αστικού Κώδικα (ΕισνΑΚ – πδ 456/1984, Α΄164), 929, 931 και 932 του Αστικού Κώδικα, 5
και 31 του ν. 998/1979, 6 του ν. 2612/1998, ν. 3013/2002 (Α΄102), όπως ίσχυε κατά τον
κρίσιμο χρόνο, πριν την κατάργηση των άρθρων 1, 2, 8 έως 10,11 παράγραφοι 1,2 και 3 και 12
με το άρθρο 182 περ. δ΄ του ν. 4662/2020 (Α΄ 27/7.2.2020), 1 του ν. 3511/2006 (Α΄258), 11
του ν. 4249/2014 (Α΄73), 75 του ν. 3463/2006 (Α΄114), 82 του ν. 3852/2010 (Α΄87), 5 παρ. 2
του ΚΔΔ/μιας, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 17 του ν. 4446/2016 (Α΄240) – Κατόπιν
πυρκαγιάς που εκδηλώθηκε στις 25.8.2016 σε δασική έκταση, στη θέση «Σιλημάς» της
τοπικής κοινότητας Σιδηρούντας της δημοτικής ενότητας Ομηρούπολης του Δήμου Χίου, η
οποία κατέκαψε 6.500 στρέμματα περίπου δασικής έκτασης, και εισήλθε τα ξημερώματα με
μεγάλη ένταση στο χωριό Σιδηρούντα, δημιουργήθηκε πανικός στους κατοίκους και στους
λοιπούς παρευρισκόμενους, οι οποίοι τράπηκαν σε άτακτη φυγή προς τη μοναδική οδό που
οδηγεί στο δρόμο Βολισσού – Λιθίου. Εκεί, τραυματίστηκαν τρεις (3) εκ των εναγόντων, και
ένα ακόμη άτομο, το οποίο απεβίωσε κατά τη διάρκεια της νοσηλείας της, ως εκ τούτου η
αγωγή ασκήθηκε από τους κληρονόμους της (από τον υιό της και τη σύζυγό του, τη θυγατέρα
της και τον σύζυγό της και τα εγγόνια της). Κρίση του Πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου ότι οι
αρμόδιοι φορείς (Ελληνικό Δημόσιο, Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου και Δήμος Χίου) δεν
έλαβαν τα αναγκαία μέτρα για την προστασία των πολιτών από την πυρκαγιά. Διαπιστώθηκαν
σοβαρές παραλείψεις, όπως εσφαλμένη εκτίμηση του κινδύνου, έλλειψη συντονισμού, μη
εφαρμογή σχεδίου εκκένωσης ή ενημέρωσης των κατοίκων και απουσία βασικών μέσων (π.χ.
ασθενοφόρου). Πρόκληση πανικού και άτακτη φυγή, με αποτέλεσμα τον θάνατο ενός και τον
τραυματισμό άλλων. Αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ των παραλείψεων και των συνεπειών, χωρίς
να διακόπτεται από τη συμπεριφορά των θυμάτων και εν τέλει επιδίκαση χρηματικής
ικανοποίησης για ψυχική οδύνη στους συγγενείς του θύματος, καθώς και για ηθική βλάβη και
μόνιμη αναπηρία στους τραυματισθέντες. Υποχρέωση του εκκαλούντος Δήμου να καταβάλει
νομιμοτόκως, αλληλεγγύως και εις ολόκληρον με το Ελληνικό Δημόσιο και την Περιφέρεια
Βορείου Αιγαίου στους συγγενείς της θανούσης τα παρακάτω ποσά ως χρηματική
ικανοποίηση για ψυχική οδύνη: από 200.000 ευρώ για τον σύζυγό της, την κόρη της και τον
γιο της, από 30.000 ευρώ για τον γαμπρό και τη νύφη της, και ποσά από 10.000 έως 25.000 ευρώ για τον εγγόνια της, καθώς και στους τραυματισθέντες τα παρακάτω ποσά ως
χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη: 100.000 ευρώ στην 2η, 15.000 ευρώ στον 6ο και
300.000 ευρώ στη 15η, στην οποία επιδικάστηκε επίσης και ποσό 100.000 ευρώ, κατ’ άρθρο
931 του ΑΚ, λόγω της μόνιμης βλάβης και της παραμόρφωσης που υπέστη από τα
εκτεταμένα εγκαύματα. Κρίση του Εφετείου ότι, λόγω της σοβαρότητας και της προβλέψιμης
εξέλιξης της πυρκαγιάς, όλοι οι αρμόδιοι φορείς, συμπεριλαμβανομένου του Δήμου Χίου,
όφειλαν να κινητοποιηθούν έγκαιρα για την προστασία των πολιτών, καθώς υπήρχε επαρκής
χρόνος για λήψη μέτρων (εκκένωση ή τουλάχιστον οργανωμένη ενημέρωση), όμως δεν
ελήφθη καμία συντονισμένη απόφαση, κυρίως λόγω εσφαλμένης εκτίμησης και έλλειψης
συντονισμού. Ειδικά για τον Δήμο Χίου διαπιστώθηκαν επιπλέον παραλείψεις, όπως η μη
ουσιαστική λειτουργία του Συντονιστικού Οργάνου κατά τη διάρκεια της κρίσης και η μη
λήψη προληπτικών μέτρων (καθαρισμός βλάστησης). Κρίση ότι οι παραλείψεις αυτές
συνδέονται αιτιωδώς με τον θάνατο και τους τραυματισμούς, ενώ η άτακτη φυγή των
κατοίκων δεν διακόπτει τον αιτιώδη σύνδεσμο, καθώς έγινε υπό συνθήκες πανικού και χωρίς
καθοδήγηση, ως εκ τούτου στοιχειοθετείται ευθύνη των φορέων και απόρριψη των
ισχυρισμών του Δήμου ότι αρκούσε η γενική ενημέρωση και ότι οι καιρικές συνθήκες
αναιρούσαν την ευθύνη. Περαιτέρω κρίση ότι, ενόψει των ιδιαίτερα τραγικών συνθηκών
τραυματισμού και θανάτου του θύματος, την ηλικία της, την απουσία δικού της πταίσματος
και τον στενό βαθμό συγγένειας με τους οικείους της, η ψυχική οδύνη που υπέστησαν οι
συγγενείς της είναι ιδιαίτερα έντονη και τα ποσά χρηματικής ικανοποίησης που
επιδικάστηκαν με την πρωτόδικη απόφαση δεν είναι υπερβολικά. Αντίστοιχα, αναφορικά με
τους τραυματισθέντες, κρίση ότι ενόψει των συνθηκών τραυματισμού, του πόνου, των
ιατρικών επεμβάσεων, της διάρκειας νοσηλείας, των επιπτώσεων στη σωματική και ψυχική
υγεία και της απουσίας δικής τους υπαιτιότητας, υπέστησαν σοβαρή ηθική βλάβη και τα
επιδικασθέντα πρωτοδίκως ποσά χρηματικής ικανοποίησης είναι εύλογα και όχι υπερβολικά –
Απόρριψη της έφεσης.
Διμηνιαίο Δελτίο Νομολογίας των Τακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2026
