ΥΠΕΝ (ΕΓΚ.) Νομικό πλαίσιο προστασίας και διαχείρισης εκτάσεων με αλλοίωση δασικού χαρακτήρα λόγω επέμβασης ή καταστροφής δασικής βλάστησης

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΑΣΩΝ
ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΑΣΩΝ & ΔΑΣΙΚΟΥ
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΑΣΩΝ
ΤΜΗΜΑ: ΕΠΙΤΡΕΠΤΩΝ ΕΠΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΑ
ΔΑΣΙΚΑ ΕΔΑΦΗ, ΠΑΡΚΩΝ & ΑΛΣΩΝ

Κατόπιν προκληθείσης αλληλογραφίας προκειμένης της υποχρέωσης κήρυξης εκτάσεως δασικού χαρακτήρα ως αναδασωτέας, προηγηθείσης εκδόσεως αρμοδίως έγκρισης επέμβασης εφαρμοζομένης της διάταξης του δευτέρου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 38 ν. 998/1979 ως ισχύει, ελλείψει πρωτοκόλλου εγκατάστασης, στο πλαίσιο ενιαίας αντιμετώπισης του ζητήματος και της διακεκριμένης διαχείρισης των διαδικασιών, παραθέτουμε με γνώμονα το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, τα κάτωθι:

Δεδομένης της υποχρεωτικότητας κήρυξης ως αναδασωτέων των εκτάσεων δασικού χαρακτήρα λόγω καταστροφής της δασικής βλαστήσεως εφαρμοζομένης της συνταγματικής επιταγής της παρ. 3 του άρθρου 117 του Συντάγματος, ο συνταγματικός νομοθέτης προέβλεψε και την απόδοση της δασικής γης σε άλλη νόμιμη χρήση θεσπίζοντας την διάταξη του άρθρου 24 του Συντάγματος, εν προκειμένω του τελευταίου εδαφίου της παρ. 1 της διάταξης, βάσει της οποίας: « … Απαγορεύεται η μεταβολή του προορισμού των δασών και των δασικών εκτάσεων, εκτός αν προέχει για την Εθνική Οικονομία η αγροτική εκμετάλλευση ή άλλη τους χρήση, που την επιβάλλει το δημόσιο συμφέρον». Επομένως, ο συνταγματικός νομοθέτης φρόντισε την προστασία των εκτάσεων δασικού χαρακτήρα που διατίθενται για συγκεκριμένο σκοπό, στα πλαίσια της διαδικασίας των επιτρεπτών επεμβάσεων, διασφαλίζοντας τον προορισμό τους μέσω της συνταγματικής επιταγής, κατά την οποία δεν μεταβάλλεται ο προορισμός των δασών και δασικών εκτάσεων, παρά μόνο χάριν δημοσίου συμφέροντος και προέχουσας της εθνικής οικονομίας, η αγροτική εκμετάλλευση.

Επιταγή του συνταγματικού νομοθέτη ήταν η θέσπιση νομοθετήματος, το οποίο προέβλεπε την προστασία των δασών και των δασικών εν γένει εκτάσεων της Χώρας. Τούτο επετεύχθη κατόπιν θεσπίσεως του νόμου 998/1979, βάσει του οποίου σκοπείται η προστασία και επαύξηση του δασικού πλούτου της Χώρας με την παράλληλη εναρμόνιση των πολλαπλών λειτουργιών του προς τις βασικές ανάγκες του κοινωνικού βίου των πολιτών και τις αξιώσεις του σύγχρονου πολιτισμού. Στον ίδιο νόμο και συγκεκριμένα στο έκτο Κεφάλαιο προβλέπονται οι επιτρεπτές επεμβάσεις στα δάση και στις δασικές εκτάσεις, τονίζοντας τον εξαιρετικό χαρακτήρα των επεμβάσεων. Επί των εκτάσεων που προστατεύονται από τις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας

επιτρέπονται επεμβάσεις, μεταβάλλοντας τον δασικό τους χαρακτήρα προς επίτευξη σκοπού δημοσίου συμφέροντος ή αν προέχει για την Εθνική Οικονομία η αγροτική εκμετάλλευση, ήτοι: η δασική γη αποδίδεται νομίμως και κατόπιν χορηγήσεως εγκρίσεως προς άλλη χρήση για συγκεκριμένο σκοπό, υπό προϋποθέσεις και όρους κατά περίπτωση, τηρουμένων των υποχρεώσεων των δικαιούχων επέμβασης κατά τα οριζόμενα σε ειδικότερες διατάξεις. Πιο συγκεκριμένα, με γνώμονα την γενική διάταξη του άρθρου 45 ν. 998/1979 η οποία αντικατεστάθη με την διάταξη του άρθρου 36 ν. 4280/2014, και τελικώς διαμορφωθείσα διά της διατάξεως του άρθρου 215 ν. 5037/2023 κάθε επιτρεπτή επέμβαση σε δάση και δασικές εκτάσεις αποτελεί εξαιρετικό μέτρο. Οποιαδήποτε επέμβαση σε εκτάσεις που προστατεύονται από τη δασική νομοθεσία είναι επιτρεπτή, κατόπιν εισηγήσεως της οικείας δασικής αρχής και έκδοσης απόφασης έγκρισης επέμβασης, πλην των περιπτώσεων που ορίζει διαφορετικά σχετική διάταξη, τηρουμένων των υποχρεώσεων του δικαιούχου επέμβασης. Στην περίπτωση μη περατώσεως του έργου επέμβασης, εγκατάλειψής του ή αλλαγής του σκοπού για το οποίο χορηγείται η έγκριση, λαμβάνονται μέτρα διοικητικού και ποινικού χαρακτήρα, ως σχετικώς ορίζονται στην παρ. 12 του άρθρου 45 του ν. 998/1979 ως ισχύει. Ήτοι: κάθε επιτρεπτή επέμβαση υπόκειται σε περιορισμούς, υποχρεώσεις και δεσμεύσεις που ορίζουν ειδικότερες διατάξεις, τις οποίες οφείλουν οι δικαιούχοι των επεμβάσεων να ακολουθούν και τηρούν σε κάθε περίπτωση. Η μη τήρηση αυτών συνιστά παράνομη πράξη και ενέργεια, η οποία επισύρει την επιβολή κυρώσεων ποινικού και κατασταλτικού χαρακτήρα, ως ανωτέρω ελέγχει. Η Διοίκηση, μέσω της δασικής υπηρεσίας λαμβάνει επιπλέον μέτρα διοικητικά που αποσκοπούν στην προστασία της έκτασης, κήρυξής της ως αναδασωτέας, ασκεί πρωτόκολλα διοικητικής αποβολής επί των δημοσίων εκτάσεων, υποβάλλει μηνυτήριες αναφορές και υποχρεώνει τον δικαιούχο της επέμβασης σε αποκατάσταση του δασικού χώρου, σύμφωνα με εγκεκριμένη φυτοτεχνική μελέτη αποκατάστασης.

Μετά τούτων, ο νομοθέτης προέβη στην θέσπιση του άρθρου 38 ν. 998/1979 ως ισχύει και δη του δευτέρου εδαφίου της παρ. 1 αυτής προς εναρμόνιση των διατάξεων του έκτου κεφαλαίου εν προκειμένω έγκριση επέμβασης, δικαιολογώντας την νομιμότητα της εκδοθείσας πράξης συναρτώμενη της νόμιμης αλλαγής χρήσης της δασικής γης προς εξυπηρέτηση αποκλειστικά συγκεκριμένου σκοπού, αποκλειομένης της διάθεσης της σε άλλη χρήση, και διατηρουμένου για την έκταση του πεδίου εφαρμογής των διατάξεων δασικής νομοθεσίας.

Παρακαλούμε όπως η παρούσα κοινοποιηθεί στις Δασικές Υπηρεσίες των αντιστοίχως περιοχών δικαιοδοσίας σας, προς ενημέρωση και εφαρμογή της, στα πλαίσια ασκήσεως των αρμοδιοτήτων τους.

Ο ΓΕΝΙΚΟΣ

ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΔΑΣΩΝ

ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΣ