ΤΣΜΕΔΕ Διακοπή ασφάλισης από τη χρονολογία υποβολής της κατ’ άρθρ. 23 του β.δ. της 20.11/4.12.1940 δήλωσης παύσης της άσκησης του επαγγέλματος στον νομομηχανικό (Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών της Νομαρχίας/Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης ή Διεύθυνση Τεχνικών Έργων της Περιφέρειας). Αναδρομική διαγραφή από το ΤΕΕ κατόπιν υποβολής προς αυτό της δήλωσης παύσης άσκησης του επαγγέλματος σε χρόνο προγενέστερο της υποβολής της δήλωσης παύσης του επαγγέλματος προς τον νομομηχανικό. Η διακοπή ασφάλισης στο ΤΣΜΕΔΕ επέρχεται από τη χρονολογία υποβολής της δήλωσης στον νομομηχανικό (με μειοψ.).
Πρόεδρος : Σπ. Χρυσικοπούλου, Αντιπρόεδρος
Εισηγητής: Σ. Κωνσταντίνου, Πάρεδρος
I. Υπό το κράτος ισχύος εφαρμοστέου στην κρινόμενη υπόθεση νομοθετικού καθεστώτος (α.ν. 2326/1940 και β.δ. της 20.11/4.12.1940) και πριν από την έναρξη ισχύος (την 1.1.2017) των διατάξεων του άρθρ. 20 του νέου ν. 4488/2017, απαραίτητη προϋπόθεση για την υπαγωγή στην υποχρεωτική ασφάλιση του Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε. και την έναρξη της ασφαλιστικής σχέσης είναι σύμφωνα την παρ. 1 του άρθρ. 6 του α.ν. 2326/1940 η προηγούμενη εγγραφή στο μητρώο μελών του Τ.Ε.Ε. και η καταβολή των προς αυτό συνδρομών (κτήση της ιδιότητας του μέλους του Τ.Ε.Ε.) και τούτο, ανεξάρτητα από την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας (σύνδεση της ασφάλισης με την ιδιότητα του μέλους). Για τη διακοπή όμως της ασφάλισης στο Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε. με σκοπό τη συνταξιοδότηση απαιτείται σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρ. 23 του β.δ. της 20.11/4.12.1940 να υποβληθεί δήλωση του ασφαλισμένου περί παύσης της άσκησης του επαγγέλματός του α) προς τον «νομομηχανικό του τόπου της κατοικίας του» [προς τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών της αρμόδιας Νομαρχίας ως αποκεντρωμένης υπηρεσίας του Κράτους (βλ. άρθρα 1 ν. 3200/1955 και 15 ν.δ. 3620/1956) ή ακολούθως, προς τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών της αρμόδιας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης ως δεύτερης βαθμίδας οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης (βλ. άρθρα 1 και 3 ν. 2218/1994 και αντίστοιχα άρθρα 1 και 8 π.δ. 30/1996 «Κώδικας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης») ή μετά το νεότερο ν. 3850/2010 (έναρξη ισχύος την 1.1.2011) προς τη Διεύθυνση Τεχνικών Έργων της αρμόδιας Περιφέρειας ως τοπικής αυτοδιοίκησης δεύτερου βαθμού, βλ. άρθρα 3 και 283 παρ. 2 και 3] και β) προς το Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε. Τα δε μέλη του Τ.Ε.Ε. πρέπει να υποβάλουν την ίδια δήλωση και προς τη Διοίκηση του Τ.Ε.Ε. και οι εργολάβοι δημοσίων έργων προς τις οργανώσεις στις οποίες είναι εγγεγραμμένοι. Στην περίπτωση πάντως κατά την οποία ο χρόνος υποβολής των δηλώσεων αυτών είναι διαφορετικός, ορίζεται ειδικώς (στην παρ. 2 του ίδιου άρθρου 23 του πιο πάνω β.δ.) ότι η παύση του επαγγέλματος «λογίζεται συντελεσθείσα από της χρονολογίας της υποβολής της προς τον Νομομηχανικόν δηλώσεως». Μόλις υποβληθεί η δήλωση οι μεν Προϊστάμενοι του Γραφείου Νομομηχανικού (της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών) έχουν την υποχρέωση μέσα σε πέντε ημέρες να ειδοποιήσουν το (τότε) Υπουργείο Συγκοινωνίας, το δε Τ.Ε.Ε. και οι εργολαβικές οργανώσεις πρέπει «να διαγράψουν τον δηλούντα από τε του καταλόγου των μελών αυτών και της τυχόν εκδιδόμενης επετηρίδος», οπότε παύει η ιδιότητα του μέλους [Αντίστοιχες διατάξεις όσον αφορά τη διακοπή της ασφάλισης στο Ταμείο Προνοίας Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (Τ.Π.Ε.Δ.Ε.) περιλαμβάνονται στην παρ. 3 του άρθρου 8 του β.δ. της 13/29.3.1947 όπως αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρ. 2 του π.δ. 200/1983]. Από τα ανωτέρω παρέπεται ότι η ασφάλιση στο Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε. διακόπτεται από τη χρονολογία της υποβολής της δήλωσης παύσης της άσκησης του επαγγέλματος στον νομομηχανικό. Τούτο ισχύει και στην περίπτωση της αναδρομικής διαγραφής του ασφαλισμένου από το Τ.Ε.Ε. κατόπιν της υποβολής προς αυτό της δήλωσής του περί παύσης της άσκησης του επαγγέλματος σε χρόνο προγενέστερο της υποβολής της δήλωσης παύσης της άσκησης του επαγγέλματος προς τον νομομηχανικό. Ειδικότερα, αν η διαγραφή από το Τ.Ε.Ε. προηγείται της υποβολής της δήλωσης παύσης της άσκησης του επαγγέλματος προς τον νομομηχανικό (τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών της αρμόδιας Νομαρχίας/Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης ή τη Διεύθυνση Τεχνικών Έργων της αρμόδιας Περιφέρειας), η διακοπή της ασφάλισης στο Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε. επέρχεται από την ημέρα κατά την οποία συνέβη το γεγονός της υποβολής της δήλωσης παύσης της άσκησης του επαγγέλματος προς τον νομομηχανικό (τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών της αρμόδιας Νομαρχίας/Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης ή τη Διεύθυνση Τεχνικών Έργων της αρμόδιας Περιφέρειας) και δεν ανατρέχει στον προγενέστερο χρόνο της διαγραφής από το Τ.Ε.Ε. Τούτο προκύπτει σαφώς από το γράμμα της εφαρμοστέας διάταξης της παρ. 2 του άρθρου 23 του β.δ. της 20.11/4.12.1940, με την οποία καθορίζεται ορισμένο χρονικό σημείο (δηλαδή η χρονολογία υποβολής της δήλωσης προς τον νομομηχανικό), κατά το οποίο θεωρείται κατά πλάσμα δικαίου («λογίζεται») ότι συντελέστηκε η παύση της άσκησης του επαγγέλματος, ανεξάρτητα πότε συνέβη το γεγονός της παύσης αυτής, από το χρονικό δε αυτό σημείο της πλασματικής συντέλεσης της παύσης της άσκησης του επαγγέλματος επέρχεται η διακοπή της ασφάλισης. Προκύπτει επίσης από τις λοιπές διατάξεις του β.δ. της 20.11/4.12.1940 και το όλο σύστημα στο οποίο ανήκει το άρθρο 23 αυτού και ιδίως από τα άρθρα 2, 14 και 15. Επίσης, με την κατά τα ανωτέρω καθιέρωση της πλασματικής συντέλεσης της παύσης της άσκησης του επαγγέλματος από το χρόνο της υποβολής της σχετικής δήλωσης προς τον νομομηχανικό (τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών της αρμόδιας Νομαρχίας/Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης ή τη Διεύθυνση Τεχνικών Έργων της αρμόδιας Περιφέρειας), στον οποίο ανήκουν οι βασικές αρμοδιότητες της επίβλεψης και εκτέλεσης των τεχνικών έργων και κατασκευών και της εφαρμογής της πολεοδομικής νομοθεσίας, εξυπηρετείται η ανάγκη της ασφάλειας του δικαίου (άρθρο 25 παρ. 1 του Συντάγματος) και των συναλλαγών. Αντίθετη ερμηνεία, κατά την οποία η διακοπή της ασφάλισης στο Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε. επέρχεται από χρονικό σημείο προγενέστερο από το οριζόμενο στην παρ. 2 του άρθρου 23 του β.δ. της 20.11/4.12.1940 διατάγματος και, συγκεκριμένα, από την ημέρα κατά την οποία ο ασφαλισμένος διεγράφη από το Τ.Ε.Ε. αναδρομικώς κατόπιν της υποβολής προς αυτό δήλωσης περί παύσης της άσκησης του επαγγέλματος θα είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία νέου κανόνα δικαίου, αντίθετου προς τον κανόνα που θέτει η εφαρμοστέα διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 23 του διατάγματος αυτού, πράγμα το οποίο δεν ηθέλησε ούτε έπραξε ο νομοθέτης αφού η πιο πάνω διάταξη δεν καταργήθηκε με νεότερη διάταξη νόμου ούτε έπαυσε να ισχύει, και άρα θα οδηγούσε στη μη εφαρμογή της διάταξης αυτής και στην παραβίασή της (με μειοψ.)
II. Tο διοικητικό εφετείο κρίνοντας ότι ο αναιρεσίβλητος έπρεπε να διαγραφεί από το Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε. από τη χρονολογία κατά την οποία αυτός διαγράφηκε αναδρομικώς από το Τ.Ε.Ε. κατόπιν υποβολής προς αυτό δήλωσής του περί παύσης της άσκησης του επαγγέλματος, χρονολογία που είναι προγενέστερη από τη χρονολογία υποβολής της δήλωσής του περί παύσης της άσκησης του επαγγέλματος προς τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών της αρμόδιας Νομαρχίας, εσφαλμένα ερμήνευσε και πλημμελώς εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρ. 2 και 6 παρ. 1 του α.ν. 2326/1940 και 23 του β.δ. της 20.11/4.12.1940. Και τούτο διότι, όταν είναι διαφορετικός ο χρόνος υποβολής των δηλώσεων παύσης της άσκησης επαγγέλματος προς το νομομηχανικό (τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών της αρμόδιας Νομαρχίας/Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης) και το Τ.Ε.Ε., η διάταξη της παρ. 2 του άρθρ. 23 του β.δ. της 20.11/4.12.1940 καθορίζει τη χρονολογία υποβολής της δήλωσης στον νομομηχανικό ως το χρονικό σημείο κατά το οποίο θεωρείται ότι συντελέστηκε η παύση της άσκησης του επαγγέλματος και επομένως, από το χρονικό αυτό σημείο επέρχεται η διακοπή της ασφάλισης στο Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε. (με μειοψ.).
[Δεκτή η αίτηση αναίρεσης του ΕΤΑΑ και ήδη e-ΕΦΚΑ. Αναιρείται η 1438/2012 απόφαση του Τριμελούς Διοικητικού Εφετείου Αθηνών].
