ΑΠΟΦΑΣΗ
Ben Amamou κατά Ιταλίας της 29.06.2023 (προσφ. αριθ. 49058/20)
Βλ. εδώ
Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ
Το ΕΔΔΑ διαπίστωσε παραβίαση του άρθρου 6 § 1 της ΕΣΔΑ (δίκαιη δίκη – αρχή κατ΄ αντιμωλία συζήτησης) σε υπόθεση αστικής φύσης κατά της Ιταλίας. Ο προσφεύγων, Τυνήσιος υπήκοος, υπέστη σοβαρές σωματικές βλάβες σε τροχαίο ατύχημα και ζήτησε αποζημίωση δυνάμει του άρθρου 141 του Κώδικα Ιδιωτικών Ασφαλίσεων (ΚΙΑ). Το Αναιρετικό Δικαστήριο (Corte di Cassazione) απέρριψε την αίτηση αναίρεσης, αντικαθιστώντας αυτεπαγγέλτως την αιτιολογία των κατωτέρων δικαστηρίων – θεμελιώνοντας την απόρριψη στην απουσία συνυπαιτιότητας του οδηγού – μεταφορέα, ζήτημα που δεν είχε αποτελέσει αντικείμενο κατ’ αντιμωλία συζήτησης. Ο προσφεύγων αιφνιδιάστηκε από αυτήν την θεμελίωση, χωρίς να του δοθεί η δυνατότητα να προβάλει τα επιχειρήματά του. Το Δικαστήριο έκρινε κατά πλειοψηφία (6 ψήφοι έναντι 1) ότι υπήρξε παραβίαση.
ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΕΔΔΑ – BEN AMAMOU ΚΑΤΑ ΙΤΑΛΙΑΣ (2023)
Η απόφαση Ben Amamou κατά Ιταλίας αφορά τον Imed Ben Amamou, γεννηθέντα το 1981, Τυνήσιο υπήκοο με κατοικία στην Περούτζια. Στις 25 Αυγούστου 2010 ο προσφεύγων υπέστη σοβαρό τραυματισμό (σωματική βλάβη 85%, μόνιμη μείωση ικανότητας εργασίας) κατά τη διάρκεια τροχαίου ατυχήματος, όταν ο οδηγός του οχήματος που τον μετέφερε πραγματοποίησε αιφνίδιο ελιγμό για να αποφύγει σύγκρουση με ερχόμενο απέναντι όχημα, το οποίο παρέμεινε άγνωστο και μη ταυτοποιήσιμο.
Ο προσφεύγων άσκησε αγωγή αποζημίωσης δυνάμει του άρθρου 141 του ΚΙΑ κατά της ασφαλιστικής εταιρίας του οχήματος-μεταφορέα. Τόσο το πρωτοβάθμιο δικαστήριο (7.4.2015) όσο και το εφετείο (16.5.2017) απέρριψαν την αγωγή, κρίνοντας ότι το άρθρο 141 ΚΙΑ δεν εφαρμόζεται όταν το άλλο εμπλεκόμενο όχημα παραμένει μη ταυτοποιήσιμο. Ενώπιον του Αναιρετικού, ο προσφεύγων υποστήριξε ότι το άρθρο 141 εφαρμόζεται ανεξαρτήτως ταυτοποίησης ή ασφάλισης του άλλου οχήματος -βθέση που ενίσχυσε ο γενικός εισαγγελέας. Ωστόσο, το Αναιρετικό (απόφαση με αριθ. 8386/2020 της 24.4.2020) απέρριψε την αναίρεση με εντελώς διαφορετικής βάση: η εφαρμογή του άρθρου 141 ΚΙΑ προϋποθέτει συνυπαιτιότητα, έστω τεκμαρτή, του οδηγού-μεταφορέα – ζήτημα αυτεπαγγέλτως εγερθέν και μη υποβληθέν σε κατ’ αντιμωλία συζήτηση.
Το Δικαστήριο (Πρώτο Τμήμα) αποφάσισε ως εξής:
Ως προς τη δίκαιη δίκη (άρθρο 6 § 1 – αρχή της αντιμωλίας): Διαπίστωσε παραβίαση (κατά πλειοψηφία, 6 έναντι 1). Το αυτεπαγγέλτως εγερθέν ζήτημα ήταν νέο, αμφιλεγόμενο, αποδείχθηκε καθοριστικό για την έκβαση της υπόθεσης και δεν υπεβλήθη στα μέρη για σχολιασμό.
Ως προς το δικαίωμα πρόσβασης σε δικαστήριο (άρθρο 6 § 1): Το Δικαστήριο δεν εξέτασε χωριστά αυτή την αιτίαση, έχοντας ήδη διαπιστώσει παραβίαση βάσει της αρχής της αντιμωλίας.
ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΤΗΣ ΥΠΟΘΕΣΗΣ BEN AMAMOU ΚΑΤΑ ΙΤΑΛΙΑΣ
Ο προσφεύγων, Imed Ben Amamou, γεννήθηκε το 1981 και κατοικεί στην Περούτζια. Στις 25 Αυγούστου 2010 τραυματίστηκε σοβαρά όταν ο οδηγός του οχήματος στο οποίο επέβαινε ως τρίτος μεταφερόμενος πραγματοποίησε αιφνίδιο ελιγμό για να αποφύγει σύγκρουση με ερχόμενο αντίθετα όχημα. Το τελευταίο δεν ταυτοποιήθηκε ποτέ. Δικαστική πραγματογνωμοσύνη διαπίστωσε σωματική βλάβη 85% και μόνιμη μείωση ικανότητας εργασίας.
Στις 14 Νοεμβρίου 2011, ο προσφεύγων άσκησε αγωγή ενώπιον του πρωτοδικείου Περούτζιας δυνάμει του άρθρου 141 ΚΙΑ κατά της ασφαλιστικής εταιρίας του οχήματος-μεταφορέα. Η εταιρία αμφισβήτησε την ιδιότητα του «τρίτου μεταφερόμενου επιβάτη». Στις 7 Νοεμβρίου 2013 το δικαστήριο αναγνώρισε προσωρινά την εφαρμογή του άρθρου 141 και διέταξε προσωρινή αποζημίωση 500.000 ευρώ. Ωστόσο, στις 7 Απριλίου 2015, το ίδιο δικαστήριο απέρριψε τελικώς την αγωγή, κρίνοντας ότι η εφαρμογή του άρθρου 141 προϋποθέτει εμπλοκή δύο ταυτοποιημένων και ασφαλισμένων οχημάτων.
Ο προσφεύγων άσκησε έφεση. Στις 16 Μαΐου 2017, το Εφετείο Περούτζιας απέρριψε το ένδικο μέσο, επιβεβαιώνοντας ότι η εφαρμογή του άρθρου 141 ΚΙΑ απαιτεί εμπλοκή δύο ασφαλισμένων οχημάτων – προϋπόθεση που δεν πληρούταν λόγω μη ταυτοποίησης του άλλου οχήματος.
Ο προσφεύγων άσκησε αναίρεση. Ο γενικός εισαγγελέας παρενέβη υπέρ αυτού, επικαλούμενος πρόσφατη νομολογία. Ωστόσο, στις 24 Απριλίου 2020, το Αναιρετικό (απόφαση αριθ. 8386/2020) απέρριψε την αναίρεση επί νέας βάσεως: η ευθεία αγωγή του τρίτου μεταφερόμενου επιτρέπεται μόνον υπό την προϋπόθεση ύπαρξης συνυπαιτιότητας, έστω τεκμαρτής, του οδηγού-μεταφορέα, ζήτημα που ουδέποτε είχε τεθεί σε κατ’ αντιμωλία συζήτηση. Εν τω μεταξύ, η εναλλακτική αγωγή δυνάμει του άρθρου 283 ΚΙΑ, μέσω του μηχανισμού του άρθρου 286 ΚΙΑ για την ορισθείσα ασφαλιστική επιχείρηση του Ταμείου Εγγυήσεως, είχε υποπέσει σε παραγραφή.
ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΕΣΔΑ
Άρθρο 6 § 1
ΤΟ ΣΤΡΑΣΒΟΥΡΓΟ ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ…
Άρθρο 6 § 1 ΕΣΔΑ — Παραβίαση της αρχής της αντιμωλίας
Το Δικαστήριο υπενθύμισε ότι η έννοια της δίκαιης δίκης περιλαμβάνει το δικαίωμα σε κατ’ αντιμωλία διαδικασία, που συνεπάγεται το δικαίωμα κάθε μέρους να λάβει γνώση κάθε στοιχείου ή παρατήρησης που υποβάλλεται στο δικαστήριο και να τα συζητήσει. Αυτή η αρχή δεσμεύει και τον ίδιο το δικαστή, ιδίως όταν κρίνει βάσει αυτεπαγγέλτως εγερθέντος λόγου (παρ. 49-50). Κρίσιμο στοιχείο είναι αν ο διάδικος «αιφνιδιάστηκε» από τη βάση της δικαστικής κρίσης (παρ. 51).
Το Δικαστήριο εξέτασε τέσσερα κριτήρια: (α) αν ο λόγος περιλαμβανόταν ήδη στη συζήτηση, (β) αν ήταν αμφιλεγόμενος, (γ) την επίδρασή του στην έκβαση και (δ) το διακύβευμα.
Ως προς το πρώτο κριτήριο, διαπίστωσε ότι ενώπιον των δικαστηρίων ουσίας η συζήτηση αφορούσε αποκλειστικά την εφαρμοσιμότητα του άρθρου 141 σε περίπτωση μη ταυτοποιημένου οχήματος – όχι τη συνυπαιτιότητα (παρ. 56-60). Ενώπιον του Αναιρετικού, κανένας λόγος αναίρεσης δεν αφορούσε τη συνυπαιτιότητα (παρ. 61). Η ασφαλιστική εταιρία δεν υπέβαλε αντίθετη αναίρεση ούτε ανέπτυξε σαφώς το ζήτημα (παρ. 62-69). Ούτε ο γενικός εισαγγελέας το είχε θίξει (παρ. 62).
Ως προς το δεύτερο κριτήριο, το ίδιο το Αναιρετικό αναγνώρισε ότι το ζήτημα ήταν τουλάχιστον εν μέρει νέο και αντικείμενο αντικρουόμενων απόψεων (παρ. 74). Μάλιστα, η σύγκρουση νομολογίας οδήγησε σε παραπομπή στις ενωμένες τμηματικές συνθέσεις, οι οποίες αποφάνθηκαν μόλις στις 30 Νοεμβρίου 2022 (παρ. 29, 31-35).
Ως προς τα δύο τελευταία κριτήρια, η απουσία συνυπαιτιότητας αποδείχθηκε καθοριστική για την έκβαση (παρ. 76), ενώ το διακύβευμα ήταν σημαντικό, δεδομένου ότι ο προσφεύγων δεν αποζημιώθηκε παρά τη σοβαρή βλάβη του και η εναλλακτική αγωγή είχε πλέον παραγραφεί (παρ. 77).
Το Δικαστήριο έκρινε ότι ο σεβασμός της αντιμωλίας απαιτούσε να υποβληθεί στα μέρη το κρίσιμο ζήτημα πριν απο τη λήψη αποφάσεως (παρ. 78). Ο προσφεύγων, «αιφνιδιασθείς», δεν έτυχε δίκαιης δίκης (παρ. 79). Διαπίστωσε παραβίαση (6 ψήφοι έναντι 1).
Άρθρο 6 § 1 ΕΣΔΑ — Δικαίωμα πρόσβασης σε δικαστήριο
Λαμβάνοντας υπόψη τη διαπίστωση παραβίασης ως προς την αρχή της αντιμωλίας, το Δικαστήριο ομοφώνως έκρινε ότι δεν χρειαζόταν χωριστή εξέταση (παρ. 82).
ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΗ ΣΚΕΨΗ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΕΔΔΑ (KEY PASSAGE)
«Ο σεβασμός της αντιμωλίας και, γενικότερα, ο δίκαιος χαρακτήρας της διαδικασίας εν προκειμένω απαιτούσε το Αναιρετικό Δικαστήριο να υποβάλει σε συζήτηση το ζήτημα που αποδείχθηκε καθοριστικό για την έκβαση της διαδικασίας και να διασφαλίσει ότι τα μέρη είχαν τη δυνατότητα να προβάλουν τα επιχειρήματά τους επ’ αυτού» (παρ. 78).
ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΕΔΔΑ BEN AMAMOU ΚΑΤΑ ΙΤΑΛΙΑΣ
Τετραμερής μεθοδολογία ελέγχου αυτεπάγγελτης αντικατάστασης αιτιολογίας: Η απόφαση συστηματοποιεί τέσσερα κριτήρια ελέγχου της αυτεπάγγελτης αντικατάστασης αιτιολογίας: αν ο λόγος περιλαμβανόταν στη συζήτηση, αν ήταν αμφιλεγόμενος, την επίδρασή του στην έκβαση και την σημασία του διακυβεύματος (παρ. 55).
Υποχρέωση κατ’ αντιμωλία συζήτησης μεταβληθείσας ερμηνείας: Σε συνέχεια της Alexe κατά Ρουμανίας, η απόφαση επιβεβαιώνει ότι ακόμη και αν μια διάταξη δικαίου είχε επικληθεί καθ’ όλη τη δίκη, η νέα ερμηνεία αυτής πρέπει να υποβληθεί σε κατ’ αντιμωλία συζήτηση (παρ. 71).
Αυξημένη αυστηρότητα ελέγχου επί νέων νομολογιακών εξελίξεων: Το Δικαστήριο τόνισε ότι η αμφιλεγόμενη φύση του αυτεπαγγέλτως εγερθέντος ζητήματος καθιστά ακόμη αναγκαιότερη την τήρηση της αρχής της αντιμωλίας (παρ. 75).
Διακριτή διαφοροποίηση από τη Vegotex: Η Ben Amamou δεν αναιρεί τη νομιμότητα της substitution of grounds ως τέτοιας, αλλά διευκρινίζει ότι, όταν το νέο νομικό θεμέλιο είναι κρίσιμο, νέο και αμφισβητούμενο και δεν έχει προηγουμένως τεθεί σε αντιμωλία, γεννάται παραβίαση του άρθρου 6 § 1.
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ BEN AMAMOU ΚΑΤΑ ΙΤΑΛΙΑΣ
Από: echrcaselaw
ΑΝΑΛΥΣΗ
Η απόφαση εντάσσεται στη νομολογιακή γραμμή που αφορά τα όρια της αυτεπάγγελτης αντικατάστασης αιτιολογίας από τα ανώτατα δικαστήρια, υπό το πρίσμα του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη.
Η σχέση με τη Vegotex International S.A.: Η απόφαση Vegotex International S.A. κατά Βελγίου [Τμήμα Ευρείας Σύνθεσης] (αριθ. προσφ. 49812/09, 03.11.2022, HUDOC) αναγνώρισε ότι η αυτεπάγγελτη αντικατάσταση αιτιολογίας αποτελεί νόμιμη τεχνική των ανωτάτων δικαστηρίων, υπό τον αυστηρό όμως περιορισμό ότι τα στοιχεία πραγματικού ή νομικού χαρακτήρα επί των οποίων θεμελιώνεται η νέα αιτιολογία πρέπει να μην προσδίδουν στη δίκη «τροπή που ακόμη και ένας επιμελής διάδικος δεν θα ήταν σε θέση να προβλέψει». Η Ben Amamou εξειδικεύει αυτήν την αρχή σε ένα σύνθετο πεδίο – εκείνο του ιταλικού δικαίου ασφάλισης αστικής ευθύνης αυτοκινήτου – και αναπτύσσει ρητά τετραμερές σχήμα ελέγχου. Η αποφασιστική διαφοροποίηση από τη Vegotex έγκειται στο ότι εκεί οι διάδικοι είχαν λάβει γνώση των γραπτών προτάσεων του Γενικού εισαγγελέα και είχαν τη δυνατότητα να απαντήσουν, ενώ στην Ben Amamou το κρίσιμο νέο ζήτημα ουδέποτε τέθηκε σε προηγούμενη κατ’ αντιμωλία συζήτηση.
Η αρχή της αντιμωλίας ως εγγύηση κατά του «δικαστικού αιφνιδιασμού»: Η απόφαση εφαρμόζει τη νομολογία Liga Portuguesa de Futebol Profissional κατά Πορτογαλίας (αριθ. προσφ. 4687/11, 17.05.2016) και Clinique des Acacias κ.α. κατά Γαλλίας (αριθ. προσφ. 65399/01, 13.10.2005) ως προς τη «σύλληψη εξ απροόπτου» του διαδίκου. Η ιδιαιτερότητα έγκειται στο ότι η αντικατάσταση αιτιολογίας δεν αφορούσε απλή νομική ανακατάταξη, αλλά εισαγωγή εντελώς νέου ερμηνευτικού κριτηρίου, το οποίο η ίδια η ιταλική νομολογία αναγνώρισε ως αμφιλεγόμενο.
Η υποχρέωση κατ’ αντιμωλία συζήτησης μεταβαλλόμενης ερμηνείας: Ιδιαίτερης σημασίας είναι η παρ. 71 της απόφασης, η οποία, σε ευθεία εφαρμογή της Alexe κατά Ρουμανίας (αριθ. προσφ. 66522/09, 03.05.2016), τονίζει ότι δεν αρκεί μια κανονιστική διάταξη να έχει επικληθεί κατά τη δίκη: εφόσον η ερμηνεία της μεταβληθεί ριζικά, η νέα ερμηνεία πρέπει αυτοτελώς να υποβληθεί στα μέρη.
Συγκριτική ανάλυση με νομολογία διεθνών οργάνων: Η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, στο Γενικό Σχόλιο αριθ. 32 (2007), επιβεβαιώνει ότι η αρχή της αντιμωλίας και, γενικότερα, το δικαίωμα αποτελεσματικής ακρόασης και ισότητας των όπλων εφαρμόζεται σε κάθε στάδιο, συμπεριλαμβανομένων των ανωτάτων δικαστηρίων, και ότι κάθε μέρος πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αμφισβητήσει κάθε επιχείρημα ή στοιχείο που ενδέχεται να επηρεάσει την απόφαση. Το Διαμερικανικό Δικαστήριο, στην υπόθεση Apitz Barbera κ.α. («Corte Primera de lo Contencioso Administrativo») κατά Βενεζουέλας της 05.08.2008 (Σειρά C αριθ. 182), έχει τονίσει ότι τα δικαστήρια οφείλουν να δίνουν στα μέρη τη δυνατότητα υπεράσπισης έναντι κάθε αυτεπαγγέλτως ανακύπτοντος ζητήματος. Οι παραπομπές αυτές δεν ταυτίζονται δογματικά πλήρως με τη μεθοδολογία της Ben Amamou, αλλά λειτουργούν ως συγκλίνουσες διεθνείς επιβεβαιώσεις του ίδιου πυρήνα δικονομικής δικαιοσύνης.
ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ
Η απόφαση εγείρει σημαντικά ζητήματα:
Το ζήτημα της λειτουργίας iura novit curia: Η μειοψηφούσα γνώμη του δικαστή Sabato υπογραμμίζει ότι τα κριτήρια της πλειοψηφίας θέτουν σε κίνδυνο τη λειτουργία ius constitutionis των ανωτάτων δικαστηρίων, τα οποία συχνά λειτουργούν βάσει γραπτής διαδικασίας και θα υποχρεωθούν να αμφιταλαντεύονται σχετικά με το αν πολλαπλά ζητήματα μπορούν να αντιμετωπιστούν χωρίς προσβολή της νέας αυτής αντίληψης της αντιμωλίας. Η ένσταση αυτή δεν στερείται βάσης και αναδεικνύει τη δυσχέρεια εξισορρόπησης μεταξύ δικονομικής δικαιοσύνης και νομοθετικής λειτουργίας της αναιρέσεως. Πάντως, η πλειοψηφία του ΕΔΔΑ τόνισε ρητά ότι δεν αμφισβητείται ούτε η αρχή iura novit curia ούτε η εξουσία του Αναιρετικού να προβεί σε αυτεπάγγελτη αντικατάσταση αιτιολογίας, αλλά αποκλειστικά η μη γνωστοποίηση του κρίσιμου λόγου στα μέρη πριν από τη λήψη της αποφάσεως.
Η ταύτιση «εμπλοκής» και «συνυπαιτιότητας»: Ο δικαστής Sabato επισημαίνει ότι η έννοια της «εμπλοκής» πολλαπλών οχημάτων – ζήτημα που κατά την πλειοψηφία αποτελούσε αντικείμενο συζήτησης – είναι νομικά συμπληρωματική και συνώνυμη με τη «συνυπαιτιότητα», γεγονός που, κατά τη μειοψηφία, καθιστά τη θέση της πλειοψηφίας αντιφατική. Αυτό αναδεικνύει τη δυσκολία χάραξης σαφούς ορίου μεταξύ ερμηνευτικής μεταβολής και νομικής ανακατάταξης. Εντούτοις, η πλειοψηφία δεν θεώρησε ότι οι δύο έννοιες συνέπιπταν λειτουργικά στο συγκεκριμένο δικονομικό πλαίσιο, ακριβώς επειδή η Corte di Cassazione στήριξε το αποτέλεσμα σε μία ειδική και νεόκοπη νομική προϋπόθεση εφαρμογής του άρθρου 141 ΚΙΑ, η οποία δεν είχε αποτελέσει αντικείμενο προηγούμενης αντιδικίας.
Οι πρακτικές συνέπειες: Η απόφαση θα μπορούσε να λειτουργήσει ανασταλτικά στην ανάπτυξη νομολογίας από τα ανώτατα δικαστήρια, αν ερμηνευθεί ως επιβάλλουσα κατ’ αντιμωλία συζήτηση για κάθε νέα νομική θεώρηση. Ωστόσο, η ίδια η απόφαση αναγνωρίζει ρητά ότι δεν τίθεται εν αμφιβόλω η εξουσία αυτεπάγγελτης αντικατάστασης αιτιολογίας (παρ. 53), αλλά μόνον η μη-κοινοποίησή της στα μέρη. Κατά συνέπεια, η απόφαση πρέπει να αναγνωσθεί στενά: δεν απαιτεί διάλογο για κάθε πιθανή ερμηνευτική μετατόπιση, αλλά ιδίως όταν το νέο ζήτημα είναι μη προβλέψιμο, αμφιλεγόμενο, καθοριστικό και με ουσιώδες διακύβευμα για τον διάδικο.
Συμπέρασμα: Η απόφαση Ben Amamou κατά Ιταλίας συστηματοποιεί τη νομολογία επί της αυτεπάγγελτης αντικατάστασης αιτιολογίας και επιβεβαιώνει ότι όταν ένα ανώτατο δικαστήριο θεμελιώνει την απόφασή του επί νέου, αμφιλεγόμενου και καθοριστικού ζητήματος, η αρχή της αντιμωλίας επιβάλλει να παρασχεθεί στα μέρη η δυνατότητα τοποθέτησης. Υπό την έννοια αυτή, η Ben Amamou λειτουργεί ως απόφαση-γέφυρα μεταξύ της ανεκτικότερης στάσης της Vegotex έναντι της αντικατάστασης αιτιολογίας και της αυστηρότερης προστασίας έναντι του δικονομικού αιφνιδιασμού όταν λείπει κάθε ουσιαστική δυνατότητα προηγούμενης αντίκρουσης.
ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ / ΚΡΙΤΙΚΕΣ
α) Ben Amamou v. Italy, 29.06.2023, Application no. 49058/20 – Κεντρική επιστημονική αποτίμηση: η απόφαση αναδεικνύει ότι το αντιφατικό δεν εξαντλείται στην τυπική δυνατότητα κατάθεσης υπομνημάτων, αλλά απαιτεί πραγματική δυνατότητα τοποθέτησης επί του συγκεκριμένου κρίσιμου νομικού θεμελίου που προτίθεται να χρησιμοποιήσει το δικαστήριο. Πηγή: Centro di Ateneo per i Diritti Umani “Antonio Papisca”, Università di Padova, επισκόπηση νομολογίας άρθρου 6 ΕΣΔΑ κατά της Ιταλίας για το 2023.
β) Ben Amamou v. Italy, 29.06.2023, Application no. 49058/20 – Αντίθετη, κριτική αποτίμηση: ο δικαστής Raffaele Sabato, στη μειοψηφούσα γνώμη του, θεωρεί ότι η πλειοψηφία εισάγει υπέρμετρα απαιτητικά «κριτήρια Ben Amamou», ικανά να δυσχεράνουν την αποστολή των ανωτάτων δικαστηρίων ως προς το ius constitutionis και την οικονομία της δίκης. Πηγή: dissenting opinion annexed to the ECtHR judgment, HUDOC.
γ) Vegotex International S.A. v. Belgium [GC], 03.11.2022, Application no. 49812/09 – Tobias Mortier: το ΕΔΔΑ επέδειξε σημαντική ανοχή στην αντικατάσταση αιτιολογίας, κρίνοντας ότι δεν θίγεται η δίκαιη δίκη όταν οι διάδικοι έχουν προηγουμένως ενημερωθεί για τη νέα νομική βάση και έχουν ευκαιρία να απαντήσουν. Πηγή: Tobias Mortier, Strasbourg Observers, “How far is the ECtHR willing to go to accommodate the legislature regarding retrospectivity? The case of Vegotex International S.A. v. Belgium”, 13.01.2023.
Σχετική νομολογία ΕΔΔΑ:
- Vegotex International S.A. v. Belgium [GC], 03.11.2022, Application no. 49812/09 • Liga Portuguesa de Futebol Profissional v. Portugal, 17.05.2016, Application no. 4687/11 • Clinique des Acacias and Others v. France, 13.10.2005, Application nos. 65399/01 et al. • Alexe v. Romania, 03.05.2016, Application no. 66522/09 • Čepek v. Czech Republic, 05.09.2013, Application no. 9815/10 • Prikyan and Angelova v. Bulgaria, 16.02.2006, Application no. 44624/98 • Les Authentiks and Supras Auteuil 91 v. France, 27.10.2016, Application nos. 4696/11 and 4703/11 • Nejdet Şahin and Perihan Şahin v. Turkey [GC], 20.10.2011, Application no. 13279/05
Πηγές:
- ECHR, Judgment, Ben Amamou v. Italy, Application no. 49058/20, 29 June 2023 (final 06/11/2023), HUDOC. • ECHR, Judgment, Vegotex International S.A. v. Belgium [GC], Application no. 49812/09, 03 November 2022, HUDOC. • Centro di Ateneo per i Diritti Umani “Antonio Papisca”, Università di Padova, Articolo 6 CEDU: sentenze della Corte europea dei diritti dell’uomo contro l’Italia nel 2023, parte III. • Tobias Mortier, Strasbourg Observers, “How far is the ECtHR willing to go to accommodate the legislature regarding retrospectivity? The case of Vegotex International S.A. v. Belgium”, 13.01.2023.
