Ο Συνήγορος του Πολίτη δέχτηκε αναφορά ατόμου με σοβαρή κινητική αναπηρία και χρήστη αναπηρικού αμαξιδίου που κατήγγειλε ότι, αν και υπό ομαλές συνθήκες εξυπηρετείται πλήρως στα αεροπορικά της ταξίδια, εν τούτοις στην έκτακτη συνθήκη ακύρωσης πτήσης λόγω καιρού η αντιμετώπισή της δεν ήταν η προσήκουσα.
Σύνοψη Διαμεσολάβησης
Μη προσήκουσα αντιμετώπιση επιβάτη με αναπηρία κατά την παροχή υπηρεσιών
από αεροπορική εταιρεία έπειτα από ακύρωση πτήσης
Ο Συνήγορος του Πολίτη δέχτηκε αναφορά ατόμου με σοβαρή κινητική αναπηρία και
χρήστη αναπηρικού αμαξιδίου που κατήγγειλε ότι, αν και υπό ομαλές συνθήκες
εξυπηρετείται πλήρως στα αεροπορικά της ταξίδια, εν τούτοις στην έκτακτη συνθήκη
ακύρωσης πτήσης λόγω καιρού η αντιμετώπισή της δεν ήταν η προσήκουσα. Ανάφερε
συγκεκριμένα ότι της ζητήθηκε να μεταβεί σε πούλμαν για τη μεταφορά της σε ξενοδοχείο
παρά τις επισημάνσεις της ότι δεν μπορούσε να μετακινηθεί και ότι τη μετέφεραν σε
ξενοδοχείο χωρίς να έχουν ενημερώσει το προσωπικό του για την αναπηρία της και χωρίς
το ξενοδοχείο να πληροί τις προδιαγραφές για την εξυπηρέτηση ατόμων με αναπηρία.
Απαντώντας σε διαμαρτυρία της επιβάτιδος μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος, η αεροπορική
εταιρεία συνομολόγησε ότι υπήρξε λανθασμένος χειρισμός από πλευράς των υπαλλήλων
της και ανέφερε ότι έγιναν οι απαραίτητες ενέργειες και σχετικές συστάσεις στο
εμπλεκόμενο προσωπικό, ώστε να διασφαλιστεί η καλύτερη διαχείριση παρόμοιων
περιστατικών στο μέλλον.
Ο Συνήγορος του Πολίτη προχώρησε στην εξέταση της αναφοράς με βάση την ειδικότερη
αρμοδιότητά του ως πλαίσιο προαγωγής της εφαρμογής της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα
Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία (άρθρο 72 του Ν. 4488/2017), καθώς και ως φορέας
προώθησης και παρακολούθησης της εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχείρισης στο
πεδίο εφαρμογής και κατά τους ορισμούς του Ν. 4443/2016 όπως ισχύει. Υπενθύμισε
προς την αεροπορική εταιρεία τα δικαιώματα των επιβατών με αναπηρία κατά τις
αεροπορικές τους μετακινήσεις, τόσο με βάση τη Σύμβαση του ΟΗΕ και την αρχή της ίσης
μεταχείρισης όσο και με βάση τον Κανονισμό 1107/2006/EK του Ευρωπαϊκού
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
Υπενθύμισε ότι το άρθρο 9 παράγραφοι 1 και 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 261/2004
απαιτεί από τους πραγματικούς αερομεταφορείς να αποδίδουν ιδιαίτερη προσοχή στις
ανάγκες των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα και τυχόν συνοδών τους σε περίπτωση
άρνησης επιβίβασης, ακύρωσης ή καθυστέρησης οποιασδήποτε διάρκειας. Όλοι οι
επιβάτες δικαιούνται να λαμβάνουν φροντίδα, όπως διαμονή σε ξενοδοχείο όταν απαιτείται
διανυκτέρευση, ωστόσο θα πρέπει να δίνεται προτεραιότητα στις ανάγκες των ατόμων με
αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα, σύμφωνα με το άρθρο 11
παράγραφος 2 του ίδιου κανονισμού. Θα πρέπει να προσφέρεται δωρεάν φροντίδα στους
επιβάτες με σαφή και προσβάσιμο τρόπο (μεταξύ άλλων με ηλεκτρονικά μέσα
επικοινωνίας). Οι αερομεταφορείς θα πρέπει επίσης να εφαρμόζουν διαδικασίες για την
ενεργό παροχή φροντίδας σε άτομα με αναπηρία και άτομα με μειωμένη κινητικότητα σε
σχετική πτήση και να τους παρέχουν φροντίδα κατά προτεραιότητα. Αυτό σημαίνει ότι οι
επιβάτες δεν θα πρέπει να αφήνονται να κάνουν οι ίδιοι διευθετήσεις (π.χ. για την εύρεση
και την πληρωμή καταλύματος ή γευμάτων). Αντ’ αυτού, οι πραγματικοί αερομεταφορείς
πρέπει να προσφέρουν φροντίδα με ενεργό τρόπο και να εξασφαλίζουν, όταν αυτό είναι
εφικτό, προσβάσιμο κατάλυμα για τα άτομα με αναπηρίες και τους σκύλους συνοδείας
τους1. Εν όψει τούτων, ο Συνήγορος του Πολίτη, προκειμένου να συμβάλει στο βαθμό που
του αναλογεί στην αποφυγή παρόμοιου λανθασμένου χειρισμού στο μέλλον σε παρόμοια
περίσταση, ζήτησε από την αεροπορική εταιρεία να τον ενημερώσει αν υπάρχει
σχεδιασμός για την εξυπηρέτηση επιβατών με αναπηρία σε περιπτώσεις ακύρωσης
πτήσεων.
Η αεροπορική εταιρεία απάντησε στο Συνήγορο του Πολίτη ότι, ήδη από την επομένη της
διαμαρτυρίας της επιβάτιδος προς την ίδια, προχώρησε σε ενέργειες όπως:
- Πιστοποίηση ότι τα ξενοδοχεία που επιλέγονται για διανυκτέρευση επιβατών λόγω
ανωτέρας βίας διαθέτουν πλήρεις και αποδεδειγμένα λειτουργικές υποδομές για
άτομα με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα. - Εξασφάλιση άμεσης και ασφαλούς μεταφοράς των επιβατών με ταξί σε
περιπτώσεις όπου δεν είναι δυνατή η πρόσβαση σε λεωφορείο ή άλλο ενναλακτικό
μέσο μεταφοράς,. - Πραγματοποίηση άμεσης τηλεφωνικής επικοινωνίας με τον/την επιβάτη με
αναπηρία ή με εξουσιοδοτημένο πρόσωπο σε περιπτώσεις έκτακτης διαμονής ή
αλλαγής ταξιδιωτικών συνθηκών ώστε να καταγράφονται οι ιδιαίτερες ανάγκες
κινητικότητας, πριν ληφθούν αποφάσεις για τις παρεχόμενες διευκολύνσεις. - Μεταφορά στην οικία όπου αυτό είναι εφικτό και επιθυμητό από τον/την επιβάτη με
αναπηρία.
1 Βλ. παρ. 6.6 της Ανακοίνωσης της Επιτροπής με τίτλο «Εφαρμογή των ερμηνευτικών κατευθυντήριων
γραμμών για τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1107/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, σχετικά με τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα όταν ταξιδεύουν αεροπορικώς» (C/2024/5992)
Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Λυκοβαρδή
Ειδικός επιστήμονας: Κωνσταντίνος Μπαρτζελιώτης
