Με την εγκύκλιο υπ’ αριθ. 23/2026 του Υπουργείου Εσωτερικών παρέχονται οδηγίες για την εφαρμογή των άρθρων 356 έως 359 του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ν. 5314/2026), που καθορίζουν τις αρμοδιότητες και τον τρόπο λειτουργίας της Δημοτικής Αστυνομίας.
Βασική αλλαγή αποτελεί η καθιέρωση ενιαίων κριτηρίων για την άσκηση των αρμοδιοτήτων, με βάση τον μόνιμο πληθυσμό κάθε δήμου και τον αριθμό των υπηρετούντων δημοτικών αστυνομικών, ενώ καταργείται το προηγούμενο εδαφικό κριτήριο. Παράλληλα, καταργείται η διάκριση μεταξύ παλαιών και νεοσύστατων υπηρεσιών Δημοτικής Αστυνομίας ως προς τις προϋποθέσεις άσκησης των αρμοδιοτήτων τους.
Οι αρμοδιότητες διαφοροποιούνται ανάλογα με τον πληθυσμό και τη στελέχωση του δήμου. Οι δήμοι έως 15.000 κατοίκους ασκούν την πρώτη κατηγορία αρμοδιοτήτων, εφόσον διαθέτουν τουλάχιστον επτά δημοτικούς αστυνομικούς. Οι δήμοι από 15.001 έως 50.000 κατοίκους, καθώς και εκείνοι από 50.001 έως 100.000 κατοίκους, ασκούν την πρώτη και τη δεύτερη κατηγορία αρμοδιοτήτων, με ελάχιστη στελέχωση 15 και 30 ατόμων αντίστοιχα. Οι δήμοι άνω των 100.000 κατοίκων ασκούν το σύνολο των αρμοδιοτήτων, εφόσον διαθέτουν τον απαιτούμενο αριθμό προσωπικού, ο οποίος υπολογίζεται με βάση τον μόνιμο πληθυσμό διά 2.000.
Σε περίπτωση υποστελέχωσης, το δημοτικό συμβούλιο μπορεί, με απόφαση που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία των μελών του, να αφαιρεί συγκεκριμένες αρμοδιότητες από τη Δημοτική Αστυνομία και να τις αναθέτει σε άλλες υπηρεσίες του δήμου. Παράλληλα, μπορεί να προσθέτει αρμοδιότητες από τις προβλεπόμενες κατηγορίες, ανεξαρτήτως στελέχωσης.
Στις νέες αρμοδιότητες που σχετίζονται με τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας περιλαμβάνονται ο έλεγχος της μεταφοράς επιβατών, η τήρηση ειδικών κανόνων από οδηγούς ποδηλάτων, μοτοποδηλάτων, μοτοσικλετών και τρίτροχων οχημάτων, η ακινητοποίηση οχημάτων, ο έλεγχος της ισχύος των αδειών οδήγησης και οι παραβάσεις στάσης ή στάθμευσης σε θέσεις επαναφόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, με εξαίρεση τα οχήματα που φορτίζονται. Αντίθετα, αφαιρούνται ορισμένες αρμοδιότητες σχετικά με την κατάληψη του οδοστρώματος και τις παραβάσεις φορτηγών, καθώς και ο έλεγχος των εγγράφων που πρέπει να φέρουν οι οδηγοί φορτηγών.
Επιπλέον, καθιερώνεται υποχρέωση ανάρτησης στην ιστοσελίδα κάθε δήμου της διαπιστωτικής πράξης του Γραμματέα της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, στην οποία προσδιορίζονται οι αρμοδιότητες που ασκεί η Δημοτική Αστυνομία. Οι δήμοι οφείλουν να αποστέλλουν τα απαραίτητα στοιχεία για τον πληθυσμό, τη στελέχωση και τις σχετικές αποφάσεις των δημοτικών συμβουλίων, καθώς και να ενημερώνουν εκ νέου όταν μεταβάλλονται τα δεδομένα που επηρεάζουν τις αρμοδιότητες.
Η εγκύκλιος διευκρινίζει, επίσης, ότι η Δημοτική Αστυνομία μπορεί να λειτουργεί σε πρωινές, απογευματινές και νυχτερινές βάρδιες, όλες τις ημέρες της εβδομάδας, συμπεριλαμβανομένων Κυριακών και αργιών. Παράλληλα, έως τις 30 Ιουνίου 2027 εξακολουθούν να ασκούνται από δημοτικούς υπαλλήλους οι αρμοδιότητες που τους είχαν ανατεθεί, μέχρι τη στελέχωση της Δημοτικής Αστυνομίας στον οικείο δήμο.
Τέλος, προβλέπεται ότι οι δήμοι που δεν διαθέτουν δική τους υπηρεσία Δημοτικής Αστυνομίας μπορούν να συνάπτουν συμβάσεις διαδημοτικής συνεργασίας με όμορους δήμους που διαθέτουν αντίστοιχη υπηρεσία, για την άσκηση ή την υποστήριξη των σχετικών αρμοδιοτήτων.
