Το π.δ. 57/2026 (ΦΕΚ Α΄ 147/23.09.2026) ενσωματώνει στην ελληνική νομοθεσία την Οδηγία (ΕΕ) 2025/1788 και ρυθμίζει εκ νέου την άσκηση του δικαιώματος του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι από πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που κατοικούν στην Ελλάδα αλλά δεν έχουν ελληνική ιθαγένεια, τόσο στις ευρωεκλογές όσο και στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές.
Ειδικότερα, προβλέπεται η εγγραφή των πολιτών της ΕΕ σε ειδικούς εκλογικούς καταλόγους του δήμου κατοικίας τους, με υποβολή αίτησης, υπεύθυνης δήλωσης και ισχύοντος εγγράφου ταυτότητας. Οι πολίτες της ΕΕ μπορούν να επιλέξουν να ψηφίσουν στην Ελλάδα ή στο κράτος μέλος καταγωγής τους, αλλά δεν επιτρέπεται να ψηφίσουν περισσότερες από μία φορές στις ίδιες ευρωεκλογές, ενώ απαγορεύεται και η ταυτόχρονη υποψηφιότητα σε περισσότερα από ένα κράτη μέλη.
Το διάταγμα ρυθμίζει επίσης τη συμμετοχή πολιτών άλλων κρατών μελών ως υποψηφίων στις ευρωεκλογές στην Ελλάδα, καθώς και τον έλεγχο από το Υπουργείο Εσωτερικών και την ανταλλαγή πληροφοριών με το κράτος μέλος καταγωγής τους σχετικά με τυχόν στέρηση του δικαιώματος του εκλέγεσθαι.
Παράλληλα, οι ενωσιακοί εκλογείς αποκτούν δυνατότητα επιστολικής ψήφου σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο. Για τις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές απαιτείται, επιπλέον, βεβαίωση μόνιμης κατοικίας επί διετία στον δήμο εγγραφής, σύμφωνα με τον ν. 5314/2026.
Το π.δ. 57/2026 καθορίζει ως αρμόδια εθνική αρχή τη Διεύθυνση Εκλογών του Υπουργείου Εσωτερικών, η οποία αναλαμβάνει την ανταλλαγή πληροφοριών με τα άλλα κράτη μέλη, ενώ προβλέπεται και υποχρέωση ενημέρωσης των ενωσιακών εκλογέων και δημοσίευσης στατιστικών στοιχείων.
Με την έναρξη ισχύος του διατάγματος καταργείται το π.δ. 133/1997, ενώ το νέο πλαίσιο ισχύει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
