ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Προσφυγή – Φορολογική διαφορά – Ειδικός φόρος ακινήτων ν. 3091/2002 – Απόρριψη ενδικοφανούς προσφυγής ως εκπρόθεσμης – Εξηκονθήμερη προθεσμία άσκησης ενδικοφανούς προσφυγής για τους φορολογούμενους κατοίκους εξωτερικού – Η επίδοση των ένδικων καταλογιστικών πράξεων στον Δήμαρχο Αθηναίων κατ’ άρθρο 54 παρ. 2 Κ.Δ.Δ. περί αγνώστου διαμονής δεν εχώρησε νομίμως – Δεν προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου η μη ευδοκίμηση της κοινοποίησης των πράξεων αρχικά με κάποιον από τους τρόπους του άρθρου 5 παρ. 3 Κ.Φ.Δ. και πρωτίστως με ηλεκτρονικό τρόπο- Μη νόμιμη η επίδοσή τους απευθείας με τη διαδικασία του άρθρου 54 Κ.Δ.Δ. – Δεν προκύπτει η επίδοση ή η πλήρης γνώση των συγκεκριμένων πράξεων από την προσφεύγουσα πριν από την ημερομηνία κατά την οποία εκείνη υπέβαλε ηλεκτρονικό αίτημα για τη λήψη των εν λόγω πράξεων – Εμπρόθεσμη η ενδικοφανής προσφυγή– Δέχεται την προσφυγή – Αναπέμπει στην φορολογική αρχή για κατ’ ουσίαν κρίση
ΤΟ
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
(Τμήμα ΙΓ’ – Τριμελές)
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 12 Δεκεμβρίου 2025, με δικαστές τους: Φανή Συργιάννη, Πρόεδρο Πρωτοδικών Δ.Δ., Σωτήριο – Αιμίλιο Τσούγκο (εισηγητή), Βαρβάρα Τσιτλακίδου, Πρωτοδίκες Δ.Δ. και γραμματέα την Ευθυμία Παναγιωτίδου, δικαστική υπάλληλο,
για να δικάσει την προσφυγή με ημερομηνία κατάθεσης 30 Απριλίου 2024 (αριθ. κατ. ΠΡ…/30-4-2024) και Ε.Α.Υ. …,
της αλλοδαπής εταιρείας με την επωνυμία «…», που εδρεύει στο Ηνωμένο Βασίλειο (…, …, …), η οποία παραστάθηκε δια των πληρεξούσιων δικηγόρων Ελευθερίου Τσιούλκα και Αντωνίου Τσιαλίκη,
κατά του Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται εν προκειμένω από τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, ο οποίος δεν παραστάθηκε.
Η κρίση του Δικαστηρίου είναι η εξής:
1. Επειδή, με την κρινόμενη προσφυγή, για την άσκηση της οποίας καταβλήθηκε το νόμιμο αναλογικό παράβολο, ποσού 2.527,88 ευρώ (σχετ. τα δεσμευμένα με κωδικό … και … e-παράβολα), ζητείται, εμπροθέσμως (βλ. άρθρο 66 παρ. 6 του Κ.Δ.Δ. για την ενενηκονθήμερη προθεσμία άσκησης προσφυγής για διάδικο που διαμένει στην αλλοδαπή και ΣτΕ 959/2019 σκ. 7, σύμφωνα με την οποία η παραπάνω προθεσμία ισχύει και στην περίπτωση που η επίδοση έγινε προς τον αντίκλητο του εδρεύοντος στην αλλοδαπή νομικού προσώπου) και εν γένει παραδεκτώς, η ακύρωση, άλλως η μεταρρύθμιση, της …/25-1-2024 απόφασης του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (Δ.Ε.Δ.) της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.), με την οποία απορρίφθηκε η …/2-10-2023 ενδικοφανής προσφυγή που άσκησε η προσφεύγουσα εταιρεία κατά των …/10-8-2020, …/10-8-2020, …/11-8-2020 και …/11-8-2020 οριστικών πράξεων διορθωτικού προσδιορισμού ειδικού φόρου ακινήτων (Ν. 3091/2002) του Προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. Φ.Α.Ε. Θεσσαλονίκης (για την ακίνητη περιουσία που υπήρχε την 1-1-2010, 1-1-2011, 1-1-2012 και 1-1-2013 αντίστοιχα). Με καθεμία από τις εν λόγω πράξεις καταλογίστηκε σε βάρος της προσφεύγουσας διαφορά κύριου φόρου ύψους 63.197,07 ευρώ, πλέον πρόσθετου φόρου ύψους 68.505,62 ευρώ, ήτοι το συνολικό ποσό των 131.702,69 ευρώ.
2. Επειδή, η υπόθεση συζητήθηκε νομίμως, παρά την απουσία του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών της Α.Α.Δ.Ε. (άρθρο 135 παρ. 1 και 4 Κ.Δ.Δ.), καθόσον ο τελευταίος κλητεύθηκε νόμιμα να παρασταθεί κατά την αρχική δικάσιμο στις 21-3-2025 (σχετ. το από 25-2-2025 αποδεικτικό επίδοσης κλήσης του δικαστικού επιμελητή …), οπότε η συζήτηση της υπόθεσης αναβλήθηκε για τη δικάσιμο της 26-9-2025, όταν και αναβλήθηκε εκ νέου για την παρούσα δικάσιμο, σε αμφότερες τις περιπτώσεις χωρίς νέα κλήτευση των διαδίκων (σχετ. τα από 21-3-2025 και 26-9-2025 Πρακτικά Δημόσιας Συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου).
3. Επειδή, στο άρθρο 5 του ισχύοντος κατά τον κρίσιμο χρόνο Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (Κ.Φ.Δ. – ν. 4174/2013, Α’ 170) ορίζεται ότι: «1. Η κοινοποίηση πράξεων που εκδίδει, σύμφωνα με τον Κώδικα, η Φορολογική Διοίκηση προς φορολογούμενο ή άλλο πρόσωπο γίνεται εγγράφως ή ηλεκτρονικώς. 2. … 3. Εάν η πράξη αφορά νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, η κοινοποίηση συντελείται εφόσον: α) κοινοποιηθεί ηλεκτρονικά σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις του ν. 3979/2011 ή στο λογαριασμό του νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας ή του νομίμου εκπροσώπου ή του φορολογικού εκπροσώπου τους στο πληροφοριακό σύστημα της Φορολογικής Διοίκησης, την οποία ακολουθεί ηλεκτρονική ειδοποίηση στη δηλωθείσα διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του, ή β) παραδοθεί στην έδρα ή εγκατάσταση του νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας στην Ελλάδα, με υπογεγραμμένη απόδειξη παραλαβής από υπάλληλο ή νόμιμο εκπρόσωπο του νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας, ή γ) αποσταλεί με συστημένη επιστολή στην τελευταία δηλωθείσα ταχυδρομική διεύθυνση της έδρας ή της εγκατάστασης του νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας, ή δ) επιδοθεί κατά τις διατάξεις του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας, μόνο εφόσον δεν είναι δυνατή η επίδοση με άλλον τρόπο. Η κοινοποίηση σύμφωνα με τον Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας κατά το προηγούμενο εδάφιο θεωρείται νόμιμη, εφόσον γίνει στην τελευταία δηλωθείσα στη Φορολογική Διοίκηση διεύθυνση της έδρας ή της εγκατάστασης του νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας ή της κατοικίας του τελευταίου δηλωθέντα στη Φορολογική Διοίκηση νόμιμου ή φορολογικού εκπροσώπου. … 4. …» και στο άρθρο 63 παρ. 1 ότι: «Ο υπόχρεος, εφόσον αμφισβητεί οποιαδήποτε πράξη που έχει εκδοθεί σε βάρος του από τη Φορολογική Διοίκηση … οφείλει να υποβάλει ενδικοφανή προσφυγή με αίτημα την επανεξέταση της πράξης στο πλαίσιο διοικητικής διαδικασίας από την Υπηρεσία Εσωτερικής Επανεξέτασης της Φορολογικής Διοίκησης. Η αίτηση υποβάλλεται στη φορολογική αρχή που εξέδωσε την πράξη … και πρέπει να αναφέρει τους λόγους και τα έγγραφα στα οποία ο υπόχρεος βασίζει το αίτημά του. Η αίτηση πρέπει να υποβάλλεται από τον υπόχρεο εντός τριάντα (30) ημερών από την ημερομηνία κοινοποίησης της πράξης … Η προθεσμία του προηγούμενου εδαφίου αναστέλλεται κατά το χρονικό διάστημα από 1 έως 31 Αυγούστου. Η προθεσμία του προηγουμένου εδαφίου ορίζεται σε εξήντα (60) μέρες για φορολογούμενους κατοίκους εξωτερικού. [όπως το τελευταίο εδάφιο προστέθηκε με το άρθρο 40 παρ. 16 του ν. 4410/2016 (Α’ 141)] …». Παρόμοιες κατά περιεχόμενο παρίστανται και οι αντίστοιχες διατάξεις (άρθρα 5 και 63) του μεταγενέστερου Κ.Φ.Δ. (ν. 4987/2022, Α’ 206). Περαιτέρω, στο άρθρο 54 παρ. 2 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (Κ.Δ.Δ.), που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 2717/1999 (Α’ 97), ορίζεται ότι: «Αν εκείνος στον οποίο πρόκειται να γίνει η επίδοση είναι, κατά το χρόνο της επίδοσης, άγνωστης διαμονής, τότε αυτή γίνεται, όταν δεν υπάρχει αντίκλητος, στο δήμαρχο ή στον πρόεδρο της κοινότητας της τελευταίας γνωστής κατοικίας ή διαμονής του, ενώ, αν δεν υπάρχει γνωστή κατοικία ή διαμονή, στο δήμαρχο ή στον πρόεδρο της κοινότητας της έδρας της αρχής που εξέδωσε την πράξη».
4. Επειδή, όπως έχει κριθεί (βλ. ΣτΕ 615/2024 7μ.), η κοινοποίηση της καταλογιστικής πράξης διέπεται από σειρά ρυθμίσεων που αποσκοπούν στην αποφυγή πλημμελών κοινοποιήσεων και στην εξασφάλιση της εγκυρότητάς τους, στο μέτρο που η (νόμιμη) κοινοποίηση συνεπάγεται την έναρξη προθεσμιών για την άσκηση διοικητικών προσφυγών και ενδίκων βοηθημάτων, τη διακοπή της παραγραφής του δικαιώματος του Δημοσίου προς επιβολή φόρων και προστίμων, αλλά και τη διαδικασία της διοικητικής εκτέλεσης. Ειδικότερα, στο άρθρο 5 του Κ.Φ.Δ. προβλέπεται ότι η κοινοποίηση των καταλογιστικών πράξεων γίνεται εγγράφως ή ηλεκτρονικώς (παρ. 1) σύμφωνα με λεπτομερείς ρυθμίσεις, που εξειδικεύονται στις επόμενες παραγράφους. Συγκεκριμένα, η επίδοση σε νομικό πρόσωπο (παρ. 3) διενεργείται και κατά τις διατάξεις του Κ.Δ.Δ., εφόσον δεν είναι δυνατή με άλλον τρόπο [ηλεκτρονικώς (περ. α’), με απόδειξη παραλαβής στην έδρα/εγκατάσταση (περ. β’), με συστημένη επιστολή (περ. γ’)]. Από τη συστηματική ερμηνεία των επίμαχων διατάξεων της παρ. 3 του άρθρου 5 του Κ.Φ.Δ., ενόψει και των διαληφθέντων στην οικεία αιτιολογική έκθεση, συνάγεται ότι εντός ενός πλαισίου ψηφιακού μετασχηματισμού των σχέσεων κράτους πολιτών, εκσυγχρονισµού της λειτουργίας των υπηρεσιών του και προσαρμογής τους στη ραγδαία ταχύτητα των τεχνολογικών εξελίξεων, σκοπός του νομοθέτη είναι οι κοινοποιήσεις των καταλογιστικών πράξεων να γίνονται πρωτίστως ηλεκτρονικώς (με την τήρηση των διαδικαστικών προϋποθέσεων, όπως αυτές αποσαφηνίστηκαν στην απόφαση ΣτΕ 157/2023 7μ., ήτοι με ανάρτηση της καταλογιστικής πράξης στον λογαριασμό του φορολογούμενου στο σύστημα TAXISnet και την εν συνεχεία αποστολή ηλεκτρονικής ειδοποίησης στη δηλωθείσα διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του). Απώτερος στόχος του ψηφιακού μετασχηματισμού και στον τομέα αυτό είναι η εξοικονόμηση ανθρωπίνων και δημοσιονομικών πόρων και η επιτάχυνση της διαδικασίας βεβαίωσης και είσπραξης των δημοσίων εσόδων. Της ηλεκτρονικής κοινοποίησης έπεται η παράδοση στην έδρα ή εγκατάσταση νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας της καταλογιστικής πράξης με απόδειξη παραλαβής από υπάλληλο ή νόμιμο εκπρόσωπο – περίπτωση κοινοποίησης, η οποία αποδίδει εν πολλοίς το περιεχόμενο των άρθρων 50 έως και 52 του Κ.Δ.Δ. – (περ. β’), καθώς και η αποστολή με συστημένη επιστολή στην τελευταία δηλωθείσα ταχυδρομική διεύθυνση της έδρας ή εγκατάστασης νομικού προσώπου ή οντότητας (περ. γ’). Ενόψει αυτών, η κατάταξη των τρόπων κοινοποίησης στον νόμο, σε συνδυασμό με τη γραμματική διατύπωση της, κατά την περ. δ’ της παρ. 3 του άρθρου 5 του Κ.Φ.Δ., κοινοποίησης των καταλογιστικών πράξεων, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κ.Δ.Δ., «μόνο εφόσον δεν είναι δυνατή η επίδοση με άλλο τρόπο», έχει προδήλως την έννοια ότι πρέπει, σε κάθε περίπτωση, να προηγείται εκ του νόμου η ηλεκτρονική κοινοποίηση των καταλογιστικών πράξεων και να έπονται οι λοιποί τρόποι (κοινοποίησης). Περαιτέρω, η κατά τον Κ.Δ.Δ. κοινοποίηση των καταλογιστικών πράξεων, εκτός του ότι συστηματικά κατατάσσεται ως ύστατη επιλογή της φορολογικής διοίκησης, αφορά τελικώς τις περιπτώσεις των επιδόσεων των άρθρων 53, 54 (ως αγνώστου διαμονής) και 55 (με θυροκόλληση) του Κ.Δ.Δ., οι οποίες νομίμως (κατά περίπτωση) λαμβάνουν χώρα μόνο εφόσον προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου της φορολογικής διοίκησης ότι δεν ευδοκίμησαν οι λοιποί (περ. α-γ της παρ. 3 του άρθρου 5 Κ.Φ.Δ.) τρόποι κοινοποίησης, στους οποίους προτάσσεται από τον νομοθέτη η κοινοποίηση με ηλεκτρονικό τρόπο.
5. Επειδή, εξάλλου, στο άρθρο 79 του Κ.Δ.Δ. ορίζεται ότι: «1. Το δικαστήριο ελέγχει την προσβαλλόμενη πράξη ή παράλειψη κατά το νόμο και την ουσία, μέσα στα όρια της προσφυγής, τα οποία προσδιορίζονται από τους λόγους και το αίτημά της. … 3. Το δικαστήριο ακυρώνει την πράξη και αναπέμπει την υπόθεση στη Διοίκηση για να ενεργήσει τα νόμιμα: α) … γ) αν η Διοίκηση δεν έχει ασκήσει τη διακριτική της εξουσία. 4. … 5. Σε περίπτωση προσφυγής κατά πράξης ή παράλειψης φορολογικής ή τελωνειακής αρχής: α) Το δικαστήριο ελέγχει την προσβαλλόμενη πράξη ή παράλειψη κατά το νόμο και την ουσία, μέσα στα όρια της προσφυγής, τα οποία προσδιορίζονται από τους λόγους και το αίτημα της. Κατ’ εξαίρεση, ο κατά το νόμο έλεγχος της προσβαλλόμενης πράξης ή παράλειψης χωρεί αυτεπαγγέλτως, προκειμένου να διακριβωθεί αν υπάρχει παράβαση δεδικασμένου. β) … γ) … δ) Αν η προσφυγή στρέφεται κατά παράλειψης οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας, το δικαστήριο, κατά την επίλυση της διαφοράς, δικάζει κατά πλήρη δικαιοδοσία και, είτε ακυρώνει εν όλω ή εν μέρει την παράλειψη, αποφαινόμενο αυτό για την ύπαρξη και την έκταση του δικαιώματος ή της υποχρέωσης, είτε απορρίπτει την προσφυγή». Κατά την έννοια της παρ. 5 του ανωτέρω άρθρου, ερμηνευόμενης συνδυαστικά με τις παραπάνω διατάξεις του Κ.Φ.Δ., σε περίπτωση απόρριψης της ενδικοφανούς προσφυγής από την Δ.Ε.Δ. για τυπικό λόγο, το διοικητικό δικαστήριο, εάν δεχθεί ως βάσιμο τον λόγο προσφυγής ότι δεν είναι νόμιμη η (τύποις) απόρριψη της ενδικοφανούς προσφυγής, δεν προχωρεί το ίδιο στην έρευνα της ουσίας της υπόθεσης, αλλά παραπέμπει την υπόθεση στην Δ.Ε.Δ., προκειμένου αυτή να αποφανθεί επί των αιτιάσεων της ενδικοφανούς προσφυγής (ΔΕφΠειρ 2120/2025, πρβλ. ΣτΕ 2465/2018 7μ. σκ. 14). Εξάλλου, κατά την έννοια της περ. γ’ της παρ. 3 του ίδιου άρθρου, σε περίπτωση κατά την οποία το διοικητικό δικαστήριο, δικάζοντας προσφυγή ασκηθείσα κατά πράξης οργάνου, το οποίο, έχοντας αποφανθεί επί ενδικοφανούς μέσου, απέρριψε αυτό για τυπικό λόγο (π.χ. λόγω εκπρόθεσμης άσκησης), χωρίς να αποφανθεί επί των λοιπών προβαλλόμενων λόγων, κρίνει μη νόμιμη την τυπική απόρριψη, δεν μπορεί, στη συνέχεια, να προβεί στην κατ’ ουσίαν έρευνα της υπόθεσης, αλλά οφείλει να ακυρώσει την προσβαλλόμενη πράξη και να αναπέμψει την υπόθεση στο αρμόδιο διοικητικό όργανο, προκειμένου αυτό να ασκήσει την αρμοδιότητά του και να αποφανθεί επί των λοιπών λόγων της ενδικοφανούς προσφυγής. Τούτο, διότι το Δικαστήριο δεν μπορεί, υποκαθιστώντας το διοικητικό όργανο σε μια μη ασκηθείσα αρμοδιότητά του, να αποφανθεί εκείνο, το πρώτον, επί των λόγων οι οποίοι είχαν προβληθεί με το ενδικοφανές μέσο και έμειναν αναπάντητοι (ΔεφΑθ 1376/2026, ΔεφΠει 825/2026, ΔεφΙωα 41/2026, ΔΕφΘεσ 457, 612, 1831/2025, 1376/2024, πρβλ. ΣτΕ 1117/2016, 893/2013).
6. Επειδή, στην προκειμένη περίπτωση, από τα στοιχεία του φακέλου της δικογραφίας, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η θεωρηθείσα στις 11-8-2020 έκθεση μερικού φορολογικού ελέγχου Ειδικού Φόρου Ακινήτων (Ν. 3091/02) των αρμόδιων ελεγκτών της Δ.Ο.Υ. Φ.Α.Ε. Θεσσαλονίκης (αριθμός έκθεσης …/2020), προκύπτουν τα εξής: Δυνάμει της …/…/…/26-6-2019 εντολής του Προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. Φ.Α.Ε. Θεσσαλονίκης διενεργήθηκε μερικός έλεγχος στην προσφεύγουσα εταιρεία, η οποία εδρεύει στο Ηνωμένο Βασίλειο και έχει ως κύρια δραστηριότητα την εκμίσθωση ιδιόκτητων ακινήτων, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν τηρήθηκαν οι διατάξεις του ν. 3091/2002 (περί Ειδικού Φόρου Ακινήτων) για τα ακίνητα που είχε στην κατοχή της κατά το χρονικό διάστημα από 1-1-2010 έως 1-1-2013. Η προσφεύγουσα, η οποία είχε υποβάλλει δηλώσεις φόρου εισοδήματος για τις διαχειριστικές περιόδους 2010 – 2013, δηλώνοντας εισοδήματα από ακίνητη περιουσία, είχε κατά τον χρόνο του ελέγχου ως δηλωμένη έδρα στην Ελλάδα ένα ακίνητο επί της οδού … αριθ. … στη … Θεσσαλονίκης, ενώ νόμιμος εκπρόσωπός της στην Ελλάδα είχε οριστεί ο …, με δηλωθείσα διεύθυνση κατοικίας την οδό … αριθ. … στην Αθήνα. Στο πλαίσιο του παραπάνω ελέγχου, αρχικά απεστάλη, με συστημένη επιστολή, στην ως άνω δηλωθείσα έδρα της προσφεύγουσας η …/2-7-2019 γνωστοποίηση της δυνατότητας υποβολής τροποποιητικών δηλώσεων (ΠΟΛ 1073/2018), με συνημμένο αντίγραφο της εντολής ελέγχου, ωστόσο η εν λόγω επιστολή επιστράφηκε στην αποστέλλουσα φορολογική αρχή με την ένδειξη «άγνωστος». Εν συνεχεία, στις 30-7-2019 ο έλεγχος μετέβη στην έδρα της προσφεύγουσας, προκειμένου να επιδώσει την …/30-7-2019 όμοια γνωστοποίηση (υποβολής δηλώσεων) και το …/30-7-2019 αίτημα παροχής πληροφοριών (κατ’ άρθρο 14 του ν. 4174/2013), ωστόσο δεν βρήκε κάποια πινακίδα ή θυροτηλέφωνο με την επωνυμία της, με αποτέλεσμα να μεταβεί, την ίδια ημερομηνία, στα ακίνητα της προσφεύγουσας επί της οδού … αριθ. … στη Θεσσαλονίκη, ωστόσο ούτε εκεί διαπιστώθηκε κάποια παρουσία, οπότε ο έλεγχος δεν εισήλθε στα συγκεκριμένα ακίνητα. Εν τέλει, τα παραπάνω έγγραφα επιδόθηκαν στον Δήμαρχο Αθηναίων με τη διαδικασία περί αγνώστου διαμονής (σχετ. οι από 4-9-2019 εκθέσεις επίδοσης και η …/4-9-2019 βεβαίωση έκθεσης επίδοσης του εφοριακού υπαλλήλου της Δ.Ο.Υ. Ψυχικού …). Περαιτέρω, από τον διενεργηθέντα έλεγχο προέκυψε ότι η προσφεύγουσα είχε στην κυριότητά της ένα διαμέρισμα πρώτου ορόφου (Α1), εμβαδού 65,60 τ.μ., στο οποίο ανήκε κατά αποκλειστική χρήση ο υπ’ αριθμόν ένα (1) χώρος στάθμευσης στην πυλωτή, εμβαδού 10,13 τ.μ., ένα διαμέρισμα δευτέρου ορόφου (Β1), ίδιου εμβαδού, και μία αποθήκη στο υπόγειο, εμβαδού 8 τ.μ., κείμενα άπαντα επί των οδών … αριθ. … και … στην Αττική (στη θέση «…»), καθώς επίσης και δύο οριζόντιες ιδιοκτησίες – αίθουσες πρώτου ορόφου επί οικοδομής κείμενης επί της (πρώην) οδού … αριθ. … και ήδη … αριθ. … στη Θεσσαλονίκη, εμβαδού 82,50 τ.μ. και 102,10 τ.μ., αντίστοιχα. Η φορολογητέα αξία των ως άνω ακινήτων, καθώς και δύο ημιυπαίθριων χώρων που αναφέρονται στο …/2007 συμβόλαιο, εμβαδού έκαστος 7,23 τ.μ., οι οποίοι δεν προέκυψε αν είναι ανοιχτοί ή κλειστοί, υπολογίστηκε από την αρμόδια φορολογική αρχή, κατ’ άρθρο 41 του ν. 1249/1982, στο συνολικό ποσό των 421.313,77 ευρώ (έναντι δηλωθείσας αξίας 319.798,77 ευρώ). Κατόπιν τούτων, αφού ελήφθη υπόψη ότι η προσφεύγουσα δεν είχε υποβάλλει Δήλωση Ειδικού Φόρου Ακινήτων (Ε.Φ.Α.) του ν. 3091/2002 για τα παραπάνω ακίνητα για τα έτη 2010 – 2013, καθώς και το γεγονός ότι, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 15 του ν. 3091/2002, η απόδειξη των νόμιμων προϋποθέσεων για την υπαγωγή ενός νομικού προσώπου στις εξαιρέσεις των παρ. 2, 3 και 4 βαρύνει το ίδιο το νομικό πρόσωπο που τις επικαλείται, ο έλεγχος προσδιόρισε τον οφειλόμενο Ειδικό Φόρο Ακινήτων για κάθε έτος στο ποσό των 63.197,07 ευρώ και τις πρόσθετες επιβαρύνσεις των άρθρων 53 και 58 του Κ.Φ.Δ. (τόκοι και πρόστιμα αντίστοιχα) στο ποσό των 68.505,62 ευρώ, με αποτέλεσμα να προκύψει οφειλή συνολικού ύψους 131.702,69 ευρώ για καθένα από τα ανωτέρω έτη. Τούτων δοθέντων, εκδόθηκε το …/26-3-2020 σημείωμα διαπιστώσεων (κατ’ άρθρο 28 του Κ.Φ.Δ.), με συνημμένες τις αντίστοιχες για κάθε έτος προσωρινές πράξεις διορθωτικού προσδιορισμού φόρου ακινήτων, με το οποίο καλούνταν η προσφεύγουσα να διατυπώσει τις απόψεις της επί των διαπιστώσεων του ελέγχου. Το εν λόγω σημείωμα απεστάλη στη Δ.Ο.Υ. Ψυχικού με συστημένη επιστολή, προκειμένου να κοινοποιηθεί στη δηλωθείσα διεύθυνση του νόμιμου εκπροσώπου της προσφεύγουσας (επί της οδού … αριθ. … στην Αθήνα), ωστόσο, επειδή ο ανωτέρω θεωρήθηκε ως αγνώστου διαμονής, οι παραπάνω πράξεις και το σημείωμα διαπιστώσεων επιδόθηκαν, σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις του Κ.Δ.Δ., στον Δήμαρχο Αθηναίων (σχετ. οι από 15-6-2020 εκθέσεις επίδοσης της εφοριακής υπαλλήλου …). Εν συνεχεία και αφού παρήλθε η τεθείσα προθεσμία των είκοσι (20) ημερών για τη διατύπωση των απόψεων της, εκδόθηκαν σε βάρος της προσφεύγουσας οι αναφερόμενες στην πρώτη σκέψη (τέσσερις) καταλογιστικές πράξεις της Δ.Ο.Υ. Φ.Α.Ε. Θεσσαλονίκης, οι οποίες, ομοίως με το σημείωμα διαπιστώσεων, επιδόθηκαν στον Δήμαρχο Αθηναίων, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κ.Δ.Δ. περί αγνώστου διαμονής (άρθρο 54 του Κ.Δ.Δ. – σχετ. οι από 5-10-2020 εκθέσεις επίδοσης της ίδιας ως άνω υπαλλήλου της Δ.Ο.Υ. Ψυχικού). Κατά των ως άνω πράξεων η προσφεύγουσα άσκησε την …/2-10-2023 ενδικοφανή προσφυγή ενώπιον της Δ.Ε.Δ., προβάλλοντας, μεταξύ άλλων, ότι η τελευταία ασκήθηκε εμπρόθεσμα, διότι η επίδοση των συγκεκριμένων πράξεων με τη διαδικασία περί αγνώστου διαμονής δεν ήταν σύννομη, καθώς η Φορολογική Διοίκηση δεν αιτιολόγησε για ποιον λόγο επέλεξε τον επικουρικό – εξαιρετικό τρόπο επίδοσης (σύμφωνα με τις διατάξεις του Κ.Δ.Δ.), χωρίς να βεβαιώνεται ότι ήταν αντικειμενικά αδύνατη η επίδοση με κάποιον από τους τρεις (3) βασικούς τρόπους (επίδοσης), όπως αυτοί ορίζονται στο άρθρο 5 παρ. 3 περ. α’ – γ’ του ν. 4174/2013 (Κ.Φ.Δ.). Η ενδικοφανής αυτή προσφυγή απορρίφθηκε, ως απαράδεκτη (εκπρόθεσμη), με την ήδη προσβαλλόμενη …/25-1-2024 απόφαση του Προϊσταμένου της Δ.Ε.Δ., με το σκεπτικό ότι καταβλήθηκαν επανειλημμένες προσπάθειες από την αρμόδια Δ.Ο.Υ. για την κοινοποίηση των επίδικων πράξεων τόσο στην έδρα της προσφεύγουσας (επί της οδού … αριθ. … στη … Θεσσαλονίκης) όσο και στον νόμιμο εκπρόσωπό της, πλην όμως αυτές απέβησαν άκαρπες, οπότε νομίμως οι εν λόγω πράξεις επιδόθηκαν στον Δήμαρχο Αθηναίων, κατά τις διατάξεις του Κ.Δ.Δ. περί αγνώστου διαμονής, στις 5-10-2020, με αποτέλεσμα η ασκηθείσα στις 2-10-2023 ενδικοφανής προσφυγή να έχει ασκηθεί μετά την πάροδο της προθεσμίας των εξήντα (60) ημερών από την κοινοποίησή τους.
7. Επειδή, με την κρινόμενη προσφυγή και τους με αριθμό καταχώρισης …/25-11-2025 πρόσθετους λόγους, οι οποίοι ασκήθηκαν νόμιμα (σχετ. η Β’…/25-11-2025 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Εφετείου Θεσσαλονίκης …), όπως αναπτύσσονται με το από 17-12-2025 υπόμνημα, η προσφεύγουσα επαναφέρει τον προβληθέντα με την οικεία ενδικοφανή προσφυγή της ισχυρισμό περί μη νόμιμης κοινοποίησης των ένδικων καταλογιστικών πράξεων και, συνεπώς, περί εμπρόθεσμης άσκησης της εν λόγω (διοικητικής) προσφυγής. Ειδικότερα, ισχυρίζεται ότι έλαβε γνώση των προαναφερόμενων πράξεων μόλις στις 20-7-2023, κατόπιν του …/…/…/3-7-2023 σχετικού ηλεκτρονικού αιτήματός της, ενώ η επικαλούμενη από το Ελληνικό Δημόσιο κοινοποίηση αυτών στις 5-10-2020, με τις διατάξεις του Κ.Δ.Δ. περί αγνώστου διαμονής, δεν ήταν σύννομη, καθώς έπρεπε να προηγηθεί η κοινοποίησή τους με κάποιον από τους τρόπους που προβλέπονται στο άρθρο 5 παρ. 3 περ. α’-γ’ του ν. 4174/2013 (Κ.Φ.Δ.), ιδίως δε έπρεπε να προηγηθεί η ηλεκτρονική κοινοποίησή τους (περ. α’ της ως άνω διάταξης), δοθέντος ότι ήταν γνωστός στη Φορολογική Διοίκηση ο λογαριασμός της στο πληροφοριακό σύστημα «TAXISnet». Προς απόδειξη των ισχυρισμών της προσκομίζει και επικαλείται εκτύπωση της εικόνας του λογαριασμού της στο παραπάνω σύστημα και ειδικότερα της ενότητας «τα μηνύματα μου», από την οποία προκύπτει ότι στις 10-8-2020, ήτοι κατά την ημερομηνία ολοκλήρωσης του ένδικου ελέγχου, έλαβε από την Α.Α.Δ.Ε. ηλεκτρονικό μήνυμα με τον τίτλο «Νέος μειωμένος συντελεστής προκαταβολής φόρου» και στις 16-5-2023 έλαβε μήνυμα με τον τίτλο «Κοινοποίηση πράξης διοικητικού προσδιορισμού φόρου ν. 4223/2013 (ΕΝΦΙΑ) έτους 2023».
8. Επειδή, η επίδοση των ένδικων καταλογιστικών (του Ε.Φ.Α.) πράξεων στον Δήμαρχο Αθηναίων, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 54 παρ. 2 του Κ.Δ.Δ. περί αγνώστου διαμονής δεν εχώρησε νομίμως, διότι, σύμφωνα με όσα έγιναν ερμηνευτικώς δεκτά στην τέταρτη σκέψη, δεν προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου ότι η κοινοποίηση αυτών επιχειρήθηκε αρχικά με κάποιον από τους τρόπος που προβλέπονται στην παρ. 3 (περ. α’ έως γ’) του άρθρου 5 του Κ.Φ.Δ. (πρωτίστως δε με ηλεκτρονικό τρόπο), ο οποίος δεν ευδοκίμησε, οπότε και μόνο θα ήταν δυνατή η επίδοσή τους με τη διαδικασία του άρθρου 54 Κ.Δ.Δ. (ΔΕφΘεσ 1831/2025, 1376/2024, πρβλ. ΣτΕ 1028/2025). Εξάλλου, ουδόλως επηρεάζουν την παραπάνω κρίση του Δικαστηρίου οι προγενέστερες επιδόσεις που επιχειρήθηκε να γίνουν στην έδρα της προσφεύγουσας (με συστημένη επιστολή ή με παράδοση στον νόμιμο εκπρόσωπό της), διότι αυτές αφορούν την επίδοση διάφορων – των ένδικων – πράξεων (πρόσκληση για υποβολή δηλώσεων και αίτημα παροχής πληροφοριών του άρθρου 14 του ν. 4174/2013) και μάλιστα σε χρόνο κατά πολύ απέχοντα (7ο/2019) από τον κρίσιμο χρόνο κοινοποίησης των εν λόγω πράξεων (5-10-2020), σε κάθε περίπτωση δε, οι ως άνω ενέργειες δεν μπορούν να καταστήσουν νόμιμη την κοινοποίηση των ένδικων πράξεων (ΔΕφΘεσ 1831/2025), η οποία, πρωτίστως, έπρεπε να λάβει χώρα με ηλεκτρονικό τρόπο, ήτοι με αποστολή αυτών στον λογαριασμό της προσφεύγουσας στο πληροφοριακό σύστημα «TAXISnet». Κατόπιν τούτων και δεδομένου ότι δεν προκύπτει η επίδοση ή η πλήρης γνώση των συγκεκριμένων πράξεων από την προσφεύγουσα, σε κάθε περίπτωση, πριν από την 3-7-2023, ημερομηνία κατά την οποία εκείνη υπέβαλε ηλεκτρονικό αίτημα για τη λήψη των εν λόγω πράξεων, το Δικαστήριο κρίνει ότι η ενδικοφανής προσφυγή αυτής, που ασκήθηκε στις 2-10-2023, ήταν εμπρόθεσμη, καθώς δεν είχε παρέλθει η προβλεπόμενη από το άρθρο 63 παρ. 1 του Κ.Φ.Δ. εξηκονθήμερη προθεσμία για τους φορολογούμενους κατοίκους εξωτερικού (η οποία ανεστάλη, κατά την ίδια διάταξη, κατά το χρονικό διάστημα από 1-31 Αυγούστου). Συνεπώς, έσφαλε ο Προϊστάμενος της Δ.Ε.Δ. που έκρινε αντιθέτως με την προσβαλλόμενη απόφασή του, οπότε η τελευταία πρέπει να ακυρωθεί και η υπόθεση πρέπει να αναπεμφθεί στη Δ.Ε.Δ., σύμφωνα με τα γενόμενα ερμηνευτικώς δεκτά στην πέμπτη σκέψη, προκειμένου η τελευταία να αποφανθεί αιτιολογημένα επί των λοιπών λόγων της ενδικοφανούς προσφυγής.
9. Επειδή, κατ’ ακολουθία τούτων, η προσφυγή πρέπει να γίνει δεκτή, να ακυρωθεί η …/25-1-2024 απόφαση του Προϊσταμένου της Δ.Ε.Δ. και η υπόθεση να αναπεμφθεί στην εν λόγω φορολογική αρχή, προκειμένου αυτή να αποφανθεί, κατ’ ουσίαν, επί των λοιπών λόγων της …/2-10-2023 ενδικοφανούς προσφυγής που άσκησε η προσφεύγουσα κατά των …/10-8-2020, …/10-8-2020, …/11-8-2020 και …/11-8-2020 οριστικών πράξεων διορθωτικού προσδιορισμού ειδικού φόρου ακινήτων του Προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. Φ.Α.Ε. Θεσσαλονίκης (ετών 2010 – 2013 αντίστοιχα). Περαιτέρω, πρέπει να αποδοθεί στην προσφεύγουσα το καταβληθέν παράβολο (άρθρο 277 παρ. 9 εδ. α’ Κ.Δ.Δ.), ενώ, κατ’ εκτίμηση των περιστάσεων, πρέπει να απαλλαγεί το Ελληνικό Δημόσιο από τα δικαστικά έξοδα αυτής (άρθρο 275 παρ. 1 εδ. τελ. Κ.Δ.Δ.).
ΔΙΑ ΤΑΥΤΑ
Δέχεται την προσφυγή.
Ακυρώνει την …/25-1-2024 απόφαση του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών της Α.Α.Δ.Ε.
Αναπέμπει την υπόθεση στην παραπάνω υπηρεσία, προκειμένου να αποφανθεί, κατ’ ουσίαν, επί των λοιπών λόγων της …/2-10-2023 ενδικοφανούς προσφυγής που άσκησε η προσφεύγουσα κατά των …/10-8-2020, …/10-8-2020, …/11-8-2020 και …/11-8-2020 οριστικών πράξεων διορθωτικού προσδιορισμού Ειδικού Φόρου Ακινήτων (Ε.Φ.Α.) του Προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. Φ.Α.Ε. Θεσσαλονίκης (ετών 2010 – 2013 αντίστοιχα).
Διατάσσει την απόδοση του παραβόλου στην προσφεύγουσα.
Απαλλάσσει το Ελληνικό Δημόσιο από τα δικαστικά έξοδα αυτής.
Η διάσκεψη του Δικαστηρίου έγινε στη Θεσσαλονίκη στις 17-6-2026 και η απόφαση δημοσιεύτηκε στον ίδιο τόπο, σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του Δικαστηρίου αυτού, στις 23-6-2026.
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ
ΦΑΝΗ ΣΥΡΓΙΑΝΝΗ ΣΩΤΗΡΙΟΣ-ΑΙΜΙΛΙΟΣ ΤΣΟΥΓΚΟΣ
Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΕΥΘΥΜΙΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΙΔΟΥ
ΠΗΓΗ adjustice.gr
