Την ανάγκη δημιουργίας μόνιμων δομών με αξιοπρεπείς συνθήκες για τους αλλοδαπούς που φτάνουν παράτυπα στην Κρήτη, επισημαίνει ο Συνήγορος του Πολίτη μετά από αυτοψία του στους χώρους κράτησης-προσωρινής διαμονής στην Αγιά Χανίων και στον λιμένα Ηρακλείου, στις 22 και 23 Ιουλίου 2026. Οι εγκαταλελειμμένες αποθήκες στα Χανιά και τα παλιά γραφεία στο Ηράκλειο που διατέθηκαν εκτάκτως και προσωρινά είναι χώροι ακατάλληλοι που επιβαρύνουν την κατάσταση, τονίζει ο Συνήγορος και προσθέτει ότι οι προβληματικές υποδομές δημιουργούν προβλήματα στους αλλοδαπούς αλλά και στις εμπλεκόμενες υπηρεσίες που καλούνται να διαχειριστούν τις σταθερές πλέον μαζικές αφίξεις στα παράλια της Κρήτης. Ο Συνήγορος καλεί το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου να λάβει, μετά από ουσιαστικό διάλογο με την τοπική κοινωνία, όλα τα μέτρα που απαιτούνται σύμφωνα με το ελληνικό και ευρωπαϊκό δίκαιο.
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Μόνιμες δομές με αξιοπρεπείς συνθήκες για τους μετανάστες/πρόσφυγες που φτάνουν στην Κρήτη, ζητά ο Συνήγορος του Πολίτη
Την ανάγκη δημιουργίας μόνιμων δομών με αξιοπρεπείς συνθήκες για τους αλλοδαπούς που φτάνουν παράτυπα στην Κρήτη, επισημαίνει ο Συνήγορος του Πολίτη μετά από αυτοψία του στους χώρους κράτησης-προσωρινής διαμονής στην Αγιά Χανίων και στον λιμένα Ηρακλείου, στις 22 και 23 Ιουλίου 2026. Οι εγκαταλελειμμένες αποθήκες στα Χανιά και τα παλιά γραφεία στο Ηράκλειο που διατέθηκαν εκτάκτως και προσωρινά είναι χώροι ακατάλληλοι που επιβαρύνουν την κατάσταση, τονίζει ο Συνήγορος και προσθέτει ότι οι προβληματικές υποδομές δημιουργούν προβλήματα στους αλλοδαπούς αλλά και στις εμπλεκόμενες υπηρεσίες που καλούνται να διαχειριστούν τις σταθερές πλέον μαζικές αφίξεις στα παράλια της Κρήτης. Ο Συνήγορος καλεί το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου να λάβει, μετά από ουσιαστικό διάλογο με την τοπική κοινωνία, όλα τα μέτρα που απαιτούνται σύμφωνα με το ελληνικό και ευρωπαϊκό δίκαιο.
Η βασική διαπίστωση του Συνηγόρου του Πολίτη είναι ότι οι χώροι αυτοί, παρά τις προσπάθειες των λιμενικών αρχών και της Περιφέρειας, δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τις προδιαγραφές αξιοπρεπούς διαμονής και τις διαδικασίες πρώτης υποδοχής που ο νόμος προβλέπει να παρέχει το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου. Πρόκειται για de facto κράτηση, στη μεν Αγιά σε χώρο που έχει προμηθευτεί κρεβάτια και κλινοσκεπάσματα αλλά ελλείπουν μέχρι στιγμής ιατροκοινωνικές υπηρεσίες και χρήζει πολλών επεμβάσεων για κατάλληλες υποδομές[1][2], στο δε Ηράκλειο, που δέχεται και τη μεγαλύτερη εισροή αλλοδαπών, σε ακατάλληλες συνθήκες σε παλιά γραφεία στον λιμένα.
Ένα έτος μετά τη λήψη έκτακτων μέτρων, όπως η τρίμηνη αναστολή αιτημάτων ασύλου του Ιουλίου 2025 κατ’ απόκλιση από το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι μαζικές αφίξεις στα παράλια της Κρήτης εμφανίζουν σταθερότητα2. Τα έκτακτα μέτρα, παρά τη μερική τους εφαρμογή, συνεχίζουν να δημιουργούν φαινόμενα αναξιοπρεπούς διαβίωσης σε δομές μέχρι τα σύνορα, όπως έχει επισημάνει ο Συνήγορος μετά την επίσκεψή του στη Σιντική τον περασμένο Οκτώβριο[3], σε σειρά εγγράφων του μέχρι και σήμερα. Στην Κρήτη εξακολουθεί να λειτουργεί ένα μεταβατικό καθεστώς κράτησης, κατά καταστρατήγηση των προβλέψεων και σφιχτών προθεσμιών του σχετικού ευρωπαϊκού Κανονισμού Διαλογής. Η καταγραφή της βούλησης για την υποβολή αιτήματος διεθνούς προστασίας, η διάγνωση τυχόν ευαλωτότητας (λ.χ. ανηλικότητα, θύματα εμπορίας ανθρώπων κ.α.) και η δέουσα μεταχείριση των προσώπων αυτών από πλευράς διαδικασιών πρώτης υποδοχής, απλώς αναβάλλονται για κάποιες ημέρες στο ισχύον διάστημα παραμονής υπό τη φύλαξη του Λιμενικού Σώματος στην Κρήτη, με τη βοήθεια της Αστυνομίας ως προς τη φύλαξη στην Αγιά ή τις μεταγωγές στο νοσοκομείο, μέχρι να μεταφερθούν ακτοπλοϊκώς σε Κλειστές Δομές Πρώτης Υποδοχής του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.
1] Εργασίες διαμόρφωσης προβλέπονται στη σχετική σύμβαση από 16.03.2026 παραχώρησης του χώρου στο Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, που υπογράφηκε τον Μάρτιο, χωρίς ωστόσο να έχει ιδρυθεί ακόμη περιφερειακή υπηρεσία πρώτης υποδοχής στο χώρο. Κινητή μονάδα πρώτης υποδοχής επισκέπτεται έκτοτε περιοδικά το χώρο, εισφέροντας κυρίως διερμηνείς. 2 Ανέρχονταν σε άνω των 8.000 προσώπων μέχρι το τέλος Ιουνίου, δηλαδή πολύ περισσότερες από άλλα σημεία εισόδου στη χώρα, συνιστώντας το ήμισυ του συνόλου των αφίξεων το πρώτο εξάμηνο του 2026, βλ. migration.gov.gr. Ήδη ανέρχονται σε
[2] .000, σύμφωνα με τις επίσημες δηλώσεις.
[3] Βλ.https://www.synigoros.gr/el/category/default/post/deltio–typoy–or–apotimhsh–ths–efarmoghs–toy–metroy–anastolhsaithmatwn–asyloy–kai–epistrofhs–allodapwn–aney–katagrafhs
[4] Βλ. τις παρατηρήσεις του Συνηγόρου στο σχέδιο νόμου με αντικείμενο το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο (νυν ν.5307/2026, Α΄90/11.06.2026) https://www.synigoros.gr/el/category/default/post/parathrhseis-or-sxedio-nomoy:-efarmoghtoy-symfwnoy-gia-th-metanasteysh-kai-to-asylo-kai-loipes-diata3eis-toy-ypoyrgeioy-metanasteyshs-kai-asyloy
Η δημιουργία μόνιμης δομής στην Κρήτη, μετά από ουσιαστικό διάλογο με την τοπική κοινωνία ως προς την τοποθεσία για την υποδοχή των εισερχομένων παράτυπα αλλοδαπών αποτελεί πρόταση του Συνηγόρου του Πολίτη ήδη από το 2025, κατά την αξιολόγηση εφαρμογής του μέτρου της τρίμηνης αναστολής ασύλου4, τόσο προς διασφάλιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων των νεοεισερχομένων και δη της ανθρώπινης διαβίωσής τους, όσο και προς εξορθολογισμό των διαδικασιών και μείωση του φόρτου όλων των εμπλεκομένων υπηρεσιών (Λιμενικό Σώμα, Αστυνομία, Υπηρεσίες Υποδοχής και Ταυτοποίησης και Ασύλου). Τα «εξαιρετικά» μέτρα συμβάλλουν στο πρόβλημα, όχι στη λύση, κατά πάγια θέση του Συνηγόρου του Πολίτη[4]. Το υφιστάμενο «μεταβατικό» καθεστώς δεν μπορεί να διαιωνίζεται εις βάρος όλων, των νεοεισερχομένων αλλοδαπών και των υπηρεσιών.
