Ποιες δαπάνες αποτελούν τεκμήριο, σε ποιο φορολογικό έτος δηλώνονται, ποιες εξαιρούνται από το τεκμήριο
Απόστολος Αλωνιάτης
Στα προηγούμενα σημειώματα μας είδαμε ποια είναι τα τεκμήρια απόκτησης περιουσιακών στοιχείων, και όσα αφορούν το τεκμήριο της αγοράς η χρηματοδοτικής μίσθωσης αυτοκινήτων, δίτροχων κ.λπ. οχημάτων, τα τεκμήρια για τα σκάφη κλπ. αναψυχής, ποια είναι τα πράγματα αξίας άνω των 10.000 ευρώ και τι συμβαίνει με την αγορά επιχειρήσεων, εταιρικών μεριδίων μετοχών και επενδυτικών ασφαλιστικών χρεογράφων. Ακόμη είδαμε όσα αφορούν το τεκμήριο της αγοράς ή χρονομεριστική ή χρηματοδοτική μίσθωση ακινήτων ή ανέγερση οικοδομών κλπ..
Σήμερα θα προχωρήσουμε να εξετάσουμε την Χορήγηση δανείων προς οποιονδήποτε και όλα όσα αφορούν τις δωρεές πάνω από 300 ευρώ.
στ) Χορήγηση δανείων προς οποιονδήποτε
Αφορά το ποσό που καταβάλατε για τη χορήγηση δανείων προς οποιονδήποτε φυσικό πρόσωπο, καθώς και σε εταιρείες ή κοινοπραξίες ή κοινωνίες κ.λπ.
Προσοχή : Εμπίπτουν και τα δάνεια και χρηματικές διευκολύνσεις που χορηγούν εταίροι, µέλη ή μέτοχοι στις εταιρίες που συμμετέχουν. Αν δηλαδή ένας εταίρος καταθέσει στο ταμείο του νομικού προσώπου, κάποιο ποσό, τότε αυτό το ποσό θα πρέπει να δηλωθεί και στην φορολογική δήλωση του. Η διάταξη αφορά μόνο τα νομικά πρόσωπα, διότι οι ατομικές επιχειρήσεις δεν έχουν ταμείο. Η συγκεκριμένη διάταξη καταλαμβάνει και το νομικά πρόσωπα που έχουν απλογραφικά βιβλία, που παρόλο που δεν έχουν την υποχρέωση να «κρατάνε», ταμείο, οι ελεγκτικές αρχές μπορούν από να αποδείξουν την χρηματική διευκόλυνση (από χρηματικές καταθέσεις σε τραπεζικούς λογαριασμούς κλπ)
ζ) Δωρεές ή γονικές παροχές ή χορηγίες χρηματικών ποσών άνω των 300€ (εκτός από το Δημόσιο κ.λπ.)
Αφορά το ποσό της ετήσιας δαπάνης που καταβάλατε για δωρεές, γονικές παροχές ή χορηγίες χρηματικών ποσών, εφόσον αυτές συνολικά υπερβαίνουν ετησίως τα τριακόσια (300) ευρώ, εκτός από τις δωρεές προς το Δημόσιο, τους Δήμους και τις κοινότητες του Κράτους, τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, τα κρατικά και δημοτικά νοσηλευτικά ιδρύματα και τα νοσοκομεία, που αποτελούν νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου και επιχορηγούνται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό, καθώς και τα προνοιακά ιδρύματα του ευρύτερου δημόσιου τομέα (κρατικά νομικά πρόσωπα δημόσιου δικαίου), ως και τα προνοιακά ιδρύματα ιδιωτικού δικαίου των οποίων οι εν γένει δαπάνες λειτουργίας καλύπτονται τουλάχιστον κατά εβδομήντα τοις εκατό (70%) με επιχορηγήσεις από τον Κρατικό Προϋπολογισμό.
Επίσης, εξαιρούνται, οι δωρεές ή χορηγίες προς τα κοινωφελή ιδρύματα, τα ημεδαπά νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου που νόμιμα έχουν συσταθεί ή συνιστώνται και τα οποία επιδιώκουν κοινωφελείς σκοπούς, καθώς και τα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα ημεδαπά νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου που νόμιμα υπάρχουν ή συνιστώνται, εφόσον επιδιώκουν σκοπούς πολιτιστικούς.
Να θυμίσουμε εδώ ότι:
Τα χρηματικά ποσά που δίνονται ως δωρεά σε φυσικά πρόσωπα φορολογούνται με την παρακάτω κλίμακα:
Η φορολόγηση αυτή δεν έχει σχέση με την υποχρέωση του φορολογούμενου να δηλώσει σαν τεκμήριο την δωρεά.
Δωρεές χρηματικών ποσών μεταξύ συγγενών Α βαθμού
Είναι γνωστό ότι από 1.10.2021, σύμφωνα με τον νόμο 4839/2021 (άρθρο 56) , ότι άλλαξε ην κλίμακα δωρεών και γονικών παροχών, χρημάτων, ακίνητων, εταιρικών μεριδίων και μετοχών. Η αλλαγή περιλαμβάνει τους φορολογούμενους που έχουν μεταξύ τους Α βαθμό συγγένειας δηλαδή
Στην Α κατηγορία εντάσσονται:
Ο/η σύζυγος ή το πρόσωπο με το οποίο ο κληρομούμενος ή ο δωρητής έχει συνάψει σύμφωνο συμβίωσης, κατά τις διατάξεις του ν. 3719/2008 (εφόσον η συμβίωση είχε διάρκεια τουλάχιστον δύο ετών) ή του ν. 4356/2015, β) τα τέκνα, γ) οι εγγονοί και δ) οι γονείς του κληρονομουμένου ή του δωρητή.
Η απαλλαγή αφορά τον φόρο δωρεάς και γονικής παροχής. Να σημειώσουμε ότι το τεκμήριο για την δωρεά χρηματικών ποσό δεν έχει καταργηθεί και πρέπει να αναγράφεται στην φορολογική δήλωση, και βέβαια να δικαιολογείται είτε από τα φορολογικά αποταμιεύματα του δωρητή (ανάλωση κεφαλαίου προηγουμένων χρήσεων), είτε από τα εισοδήματα που δηλώνει το συγκεκριμένο φορολογικό έτος.
Για την ιστορία να αναφέρουμε ότι πέρα από το τεκμήριο στην δωρεά χρημάτων έχουμε αυτοτελή φορολόγηση με την κλίμακα:
Με την νέα τροποποίηση, βεβαία, το ποσοστό του 10%, που αφορά τους συγγενείς Α Βαθμού, εφαρμόζεται για χρηματικά ποσά πάνω από 800.000 ευρώ και η νέα κλίμακα έχει διαμορφωθεί από 1.10.2021.
Προσοχή: Για να εφαρμοστεί το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ θα πρέπει η δωρεά να γίνει με μεταφορά χρημάτων μεταξύ τραπεζικών λογαριασμών και όχι με κατάθεση μετρητών στην τράπεζα. Σε περίπτωση που ΔΕΝ τηρηθούν οι διαδικασίες που ορίζονται από την εγκύκλιο Ε.2077/2022, η δωρεά αυτή και ας αφορά πρόσωπα που είναι συγγενείς Α βαθμού, θα φορολογηθεί με 10%.
Τι λογίζεται ως μεταφορά χρημάτων
i. Για την εφαρμογή της παρ. 1 του άρθρου 56 του Ν.4839/2021, ως μεταφορά μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων λογίζεται και η μεταφορά χρηματικού ποσού από ατομικό λογαριασμό του γονέα/δωρητή ή κοινό λογαριασμό αυτού με το τέκνο/δωρεοδόχο ή τρίτο πρόσωπο σε ατομικό λογαριασμό του τέκνου/δωρεοδόχου ή σε άλλο κοινό λογαριασμό του τέκνου/δωρεοδόχου με τον ίδιο τον παρέχοντα/δωρητή ή τρίτο πρόσωπο.
ii. Ομοίως, ως μεταφορά μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων λογίζεται και η έκδοση τραπεζικής επιταγής από τον γονέα/δωρητή με χρέωση ατομικού τραπεζικού λογαριασμού αυτού ή κοινού με το τέκνο/δωρεοδόχο ή τρίτο πρόσωπο (και όχι η έκδοση επιταγής με κατάθεση μετρητών) και η κατάθεση της επιταγής αυτής σε ατομικό λογαριασμό του τέκνου/δωρεοδόχου ή σε άλλο κοινό λογαριασμό του τέκνου/δωρεοδόχου με τον ίδιο το γονέα/δωρητή ή τρίτο πρόσωπο. Στην περίπτωση αυτή, για την απόδειξη της μεταφοράς της χρηματικής γονικής παροχής/δωρεάς σε τραπεζικό λογαριασμό, αναγράφονται στο σώμα της δήλωσης φόρου γονικής παροχής/δωρεάς οι αριθμοί IBAN των τραπεζικών λογαριασμών, μεταξύ των οποίων έγινε η μεταφορά των χρημάτων, το πιστωτικό ίδρυμα και ο αριθμός της επιταγής. Ως ημερομηνία γονικής παροχής/δωρεάς θεωρείται η ημερομηνία κατάθεσης της επιταγής στον τραπεζικό αυτό λογαριασμό.
Προσοχή: Η ανάληψη χρηματικού ποσού από κοινό λογαριασμό από συνδικαιούχο αυτού, ο οποίος δεν έχει συνεισφέρει στον λογαριασμό και χρησιμοποιεί το χρηματικό ποσό για λογαριασμό του, θεωρείται δωρεά (σχετ. ΠΟΛ.124/1987 και γνωμ. 17/1987). Στην περίπτωση που για την ανάληψη χρηματικού ποσού από κοινό λογαριασμό που τηρείται μεταξύ προσώπων που υπάγονται στην Α’ κατηγορία υποβληθεί δήλωση φόρου γονικής παροχής/δωρεάς εφαρμόζεται η παρ. 1 του άρθρου πεντηκοστού έκτου του Ν.4839/2021.
iii. Η μεταφορά χρηματικού ποσού μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων αφορά και λογαριασμούς που τηρούνται σε πιστωτικά ιδρύματα της αλλοδαπής, καθώς και γονική παροχή/δωρεά από ή/και προς κάτοικο ημεδαπής ή αλλοδαπής, εφόσον η γονική παροχή/δωρεά του χρηματικού ποσού αποτελεί αντικείμενο φορολογίας σύμφωνα με το άρθρο 35 του Κώδικα. Στην περίπτωση που προσκομίζεται δικαιολογητικό από πιστωτικό ίδρυμα αλλοδαπής δεν απαιτείται επίσημη μετάφρασή του στην ελληνική γλώσσα, εκτός κι αν δεν προκύπτει σαφώς από το περιεχόμενό του η ταυτότητα των συναλλασσόμενων προσώπων και η μεταφορά του χρηματικού ποσού.
*Ο Απόστολος Αλωνιάτης είναι οικονομολόγος – φοροτεχνικός, Α’ Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών & Φορολογικών Μελετών (Ι.Ο.ΦΟ.Μ), Σύμβουλος Διοίκησης της ENTERSOFTONE και συγγραφέας.
Σχετικά άρθρα:
- Τεκμήρια: Τι πρέπει να γνωρίζετε για την απόκτηση περιουσιακών στοιχείων [Μέρος Α]
- Τεκμήρια: Τι πρέπει να γνωρίζετε για την απόκτηση σκαφών αναψυχής [Μέρος Β]
- Τεκμήρια: Τι πρέπει να γνωρίζετε για την ανέγερση οικοδομών [Μέρος Γ’]
