Δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α΄ 132/28.08.2026 ο ν. 5327/2026, με τίτλο «Ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης: περισσότερες δυνατότητες για εργαζόμενους και επιχειρήσεις, διεύρυνση των επιλογών συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης και άλλες διατάξεις»
1. Βασικός σκοπός του νόμου
Ο νόμος αναμορφώνει συνολικά το πλαίσιο της επαγγελματικής ασφάλισης και της συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης.
Οι βασικοί στόχοι είναι:
- η βελτίωση του θεσμικού πλαισίου της επαγγελματικής ασφάλισης,
- η ενίσχυση της προστασίας των ασφαλισμένων,
- η δημιουργία περισσότερων επιλογών συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης,
- η διευκόλυνση της κινητικότητας των εργαζομένων,
- η δημιουργία ισότιμων όρων λειτουργίας μεταξύ των διαφορετικών παρόχων επαγγελματικών συνταξιοδοτικών προγραμμάτων.
Το νέο πλαίσιο αφορά τόσο τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (Τ.Ε.Α.) όσο και τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις που παρέχουν το νέο Ομαδικό Ασφαλιστικό Προϊόν Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (Ο.Α.Π.Ε.Σ.).
ΜΕΡΟΣ Β΄ – Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης
2. Δημιουργούνται τα «Ανοικτά Τ.Ε.Α.»
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές είναι η εισαγωγή του θεσμού των Ανοικτών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης.
Ένα Τ.Ε.Α. μπορεί, μετά από άδεια της αρμόδιας αρχής, να δέχεται νέες χρηματοδοτούσες επιχειρήσεις, χωρίς να απαιτείται κάθε φορά η διαδικασία έγκρισης που προβλέπεται για τη συνήθη προσχώρηση χρηματοδοτούσας επιχείρησης.
Για τη χορήγηση της άδειας απαιτείται, μεταξύ άλλων:
- πλήρης συμμόρφωση του Τ.Ε.Α. με το νομοθετικό πλαίσιο,
- ειδική λειτουργία κανονιστικής συμμόρφωσης,
- πολιτική κανονιστικής συμμόρφωσης,
- ετήσιο σχέδιο εργασιών συμμόρφωσης,
- περιοδική ενημέρωση του Διοικητικού και Εποπτικού Συμβουλίου,
- άμεση ενημέρωση της αρμόδιας αρχής για ευρήματα μη συμμόρφωσης,
- διαδικασίες για την παροχή των προβλεπόμενων πληροφοριών στα μέλη,
- αξιολόγηση της καταλληλότητας της νέας χρηματοδοτούσας επιχείρησης.
Κάθε νέα χρηματοδοτούσα επιχείρηση προσχωρεί με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου και έγγραφη συμφωνία με το Τ.Ε.Α. Κατά κανόνα εντάσσεται σε νέο πρόγραμμα συνταξιοδοτικών παροχών, ενώ προβλέπεται εξαίρεση για επιχειρήσεις του ίδιου ομίλου.
Το Ανοικτό Τ.Ε.Α. πρέπει επίσης να ενημερώνει την αρμόδια αρχή αμέσως μετά από κάθε νέα προσχώρηση.
Σε περίπτωση ουσιωδών ή συστηματικών παραβάσεων, η αρμόδια αρχή μπορεί να τάξει προθεσμία συμμόρφωσης και, εφόσον αυτή παρέλθει άπρακτη, να ανακαλέσει την άδεια του Ανοικτού Τ.Ε.Α.
3. Πρόσθετες παροχές ασθενείας από Τ.Ε.Α.
Τα Τ.Ε.Α. μπορούν να εντάσσουν στα συνταξιοδοτικά τους προγράμματα επιπρόσθετες συμπληρωματικές παροχές ασθενείας, πέραν των βασικών παροχών, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Απαιτείται είτε:
- σύμβαση με ασφαλιστική ή αντασφαλιστική επιχείρηση για συνολική αντασφάλιση των παροχών, είτε
- σύμβαση με πάροχο υπηρεσιών υγείας, ο οποίος αναλαμβάνει το πλήρες κόστος έναντι σταθερού τουλάχιστον ετήσιου κατά κεφαλή ποσού.
Αν η σχετική σύμβαση λυθεί ή δεν ανανεωθεί, οι πρόσθετες παροχές ασθενείας πρέπει να διακόπτονται άμεσα.
4. Εκσυγχρονισμός του ν. 5078/2023
Τα άρθρα 8 έως 45 τροποποιούν εκτεταμένα τον ν. 5078/2023.
Μεταξύ άλλων αναμορφώνονται:
- οι ορισμοί,
- η έννοια της χρηματοδοτούσας επιχείρησης,
- η έννοια του μέλους και του δικαιούχου,
- οι συνταξιοδοτικές παροχές,
- η ίδρυση Τ.Ε.Α.,
- η αδειοδότηση,
- τα προγράμματα συνταξιοδοτικών παροχών,
- η διακυβέρνηση,
- η διαχείριση κινδύνων,
- οι απαιτήσεις καταλληλότητας και αξιοπιστίας,
- η αναλογιστική λειτουργία,
- οι ετήσιοι λογαριασμοί,
- οι τεχνικές προβλέψεις,
- η φερεγγυότητα,
- οι επενδυτικοί κανόνες,
- η εποπτεία,
- η εκκαθάριση και
- η ανάκληση άδειας.
Ο νόμος ενσωματώνει και επιμέρους απαιτήσεις της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/2341, ενώ σε ζητήματα διαχείρισης κινδύνων λαμβάνει υπόψη και την Οδηγία (ΕΕ) 2022/2556.
ΜΕΡΟΣ Γ΄ – Ομαδικό Ασφαλιστικό Προϊόν Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης
5. Δημιουργείται το Ο.Α.Π.Ε.Σ.
Ο νόμος θεσπίζει νέο πρότυπο προαιρετικό προϊόν, το «Ομαδικό Ασφαλιστικό Προϊόν Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης» (Ο.Α.Π.Ε.Σ.).
Πρόκειται για ομαδικό ασφαλιστικό συνταξιοδοτικό προϊόν που λειτουργεί:
- σε κεφαλαιοποιητική βάση,
- σε προαιρετική βάση,
- με σκοπό τη χορήγηση συνταξιοδοτικών παροχών στο πλαίσιο επαγγελματικής δραστηριότητας.
Βασίζεται σε σύμβαση ασφαλιστικής επιχείρησης με:
- έναν ή περισσότερους εργοδότες και τους εργαζομένους τους,
- επαγγελματική ένωση,
- συνδικαλιστική οργάνωση εργαζομένων.
6. Δημόσιο μητρώο και καταχώριση Ο.Α.Π.Ε.Σ.
Ορίζεται ειδικό πλαίσιο για:
- τη σύμβαση,
- την καταχώριση στο δημόσιο μητρώο,
- την αίτηση καταχώρισης,
- τη διαγραφή από το μητρώο,
- το έντυπο βασικών πληροφοριών,
- την εμπορική προώθηση,
- την ενημέρωση των υποψήφιων μελών,
- την ενημέρωση των μελών και δικαιούχων,
- την εποπτεία.
7. Προστασία των μελών του Ο.Α.Π.Ε.Σ.
Ο νόμος προβλέπει εκτεταμένες υποχρεώσεις ενημέρωσης πριν και μετά τη σύναψη του προϊόντος.
Περιλαμβάνονται:
- ενημέρωση για τα χαρακτηριστικά του προϊόντος,
- γνωστοποίηση κινδύνων,
- προσδιορισμός αναγκών και απαιτήσεων,
- παροχή συμβουλών,
- πρόληψη συγκρούσεων συμφερόντων,
- τήρηση αρχείων,
- ετήσιοι λογαριασμοί και εκθέσεις,
- δήλωση αρχών επενδυτικής πολιτικής,
- ενημέρωση των μελών και δικαιούχων.
Προβλέπονται επίσης κανόνες για τη διακριτή διαχείριση κάθε προγράμματος, ώστε τα περιουσιακά στοιχεία και οι οικονομικές δραστηριότητες των διαφορετικών προγραμμάτων να παραμένουν χωριστά.
ΜΕΡΟΣ Δ΄ – Κοινές διατάξεις Τ.Ε.Α. και Ο.Α.Π.Ε.Σ.
8. Ελάχιστες προϋποθέσεις για τη λήψη παροχής
Ο νόμος θεσπίζει κοινό πλαίσιο για τα δικαιώματα των μελών και τις προϋποθέσεις λήψης συνταξιοδοτικών παροχών από Τ.Ε.Α. και Ο.Α.Π.Ε.Σ.
Ρυθμίζονται ειδικότερα:
- οι ελάχιστες προϋποθέσεις θεμελίωσης,
- η λήψη της παροχής,
- τα δικαιώματα των μελών,
- η διαγραφή από πρόγραμμα,
- οι κατοχυρωμένες συνταξιοδοτικές αξιώσεις.
9. Φορητότητα συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων
Ιδιαίτερη σημασία έχει η θέσπιση δικαιώματος μεταφοράς συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων.
Οι πάροχοι Ο.Α.Π.Ε.Σ. και τα Τ.Ε.Α. παρέχουν στα μέλη τους υπηρεσία μεταφοράς των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων τους σε πρόγραμμα άλλου παρόχου Ο.Α.Π.Ε.Σ. ή Τ.Ε.Α.
Τα υποψήφια μέλη πρέπει να ενημερώνονται για τη δυνατότητα αυτή.
Ο νόμος ρυθμίζει επίσης τη διαδικασία μεταφοράς και προβλέπει δυνατότητα καθορισμού ειδικότερων κανόνων για τον υπολογισμό της αξίας των κατοχυρωμένων δικαιωμάτων.
10. Μεταβίβαση προγραμμάτων
Ρυθμίζεται αναλυτικά η δυνατότητα μεταβίβασης προγραμμάτων:
- από Τ.Ε.Α. προς πάροχο Ο.Α.Π.Ε.Σ.,
- από πάροχο Ο.Α.Π.Ε.Σ. προς Τ.Ε.Α.,
- καθώς και ειδικότερα ζητήματα μεταφοράς υποχρεώσεων, τεχνικών προβλέψεων, δικαιωμάτων και αντίστοιχων περιουσιακών στοιχείων.
Στόχος είναι η φορητότητα και η ίση προστασία των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων κατά τη μεταφορά ή μεταβίβαση.
ΜΕΡΟΣ Ε΄ – Φορολογία
11. Φορολογική μεταχείριση των παροχών
Τα άρθρα 89 έως 98 εισάγουν ειδικό φορολογικό πλαίσιο για τα προϊόντα συλλογικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης.
Ρυθμίζονται:
- η υπαγωγή των παροχών των Τ.Ε.Α. και Ο.Α.Π.Ε.Σ. στο εισόδημα από μισθωτή εργασία και συντάξεις,
- οι φορολογικές απαλλαγές και εξαιρέσεις,
- οι φορολογικοί συντελεστές,
- η παρακράτηση φόρου,
- το ανώτατο όριο ασφαλιστικών εισφορών,
- η φορολογική μεταχείριση των παροχών Ο.Α.Π.Ε.Σ. ανεξάρτητα από την επαγγελματική ιδιότητα.
Ειδικά για τους φορολογικούς συντελεστές
Για συγκεκριμένες παροχές προβλέπεται αυτοτελής φορολόγηση ανάλογα με την ηλικία κατά την έναρξη καταβολής.
Για μέλη ηλικίας 62 έως και 67 ετών:
- 5% όταν η παροχή καταβάλλεται περιοδικά,
- 10% όταν καταβάλλεται εφάπαξ.
Οι ίδιοι συντελεστές εφαρμόζονται και σε περιπτώσεις συνταξιοδότησης λόγω γήρατος από τον φορέα κύριας ασφάλισης, εφόσον έχει συμπληρωθεί το 55ο έτος.
Για ηλικία άνω των 67 ετών:
- 2,5% για περιοδική παροχή,
- 5% για εφάπαξ παροχή.
Σημαντικό: οι ακριβείς φορολογικές συνέπειες εξαρτώνται και από το είδος της παροχής και τις ειδικότερες προϋποθέσεις που προβλέπει ο ΚΦΕ, επομένως δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται όλοι οι τύποι παροχών ως φορολογικά όμοιοι.
12. Αύξηση ανώτατου ορίου ασφαλιστικών εισφορών
Το άρθρο 96 τροποποιεί το άρθρο 105 του ν. 5078/2023 και αυξάνει το ανώτατο όριο ασφαλιστικών εισφορών.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση εφαρμόζεται για εισφορές που καταβάλλονται στα φορολογικά έτη που αρχίζουν από 1.1.2027.
ΜΕΡΟΣ ΣΤ΄ – Λοιπές ρυθμίσεις
Τα άρθρα 99 έως 104 περιλαμβάνουν διάφορες ρυθμίσεις αρμοδιότητας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και του Υπουργείου Υγείας.
Μεταξύ αυτών:
Άρθρο 99
Ρύθμιση για τα ταμειακά διαθέσιμα του Ναυτικού Απομαχικού Ταμείου.
Άρθρο 100
Ασφαλιστικές ρυθμίσεις ειδικών κατηγοριών μη μισθωτών.
Άρθρο 101
Σύσταση Εικονικής Διεύθυνσης στη Γενική Διεύθυνση Υπηρεσιών και Διαχείρισης Λειτουργίας του e-ΕΦΚΑ.
Άρθρο 102
Παράταση της σύμβασης για τις υπηρεσίες του πολυκαναλικού συστήματος ενημέρωσης και εξυπηρέτησης πολιτών 1555.
Άρθρο 103
Ρυθμίσεις για την υλοποίηση του προγράμματος «Διπλή Ανάπλαση».
Άρθρο 104
Θεσπίζεται ψηφιακή εφαρμογή για κινητές συσκευές με την ονομασία «Υγιή παιδιά (Healthy Kids)».
13. Βασικές αλλαγές για εργαζομένους
Για τον εργαζόμενο ο νόμος σημαίνει κυρίως:
1. Περισσότερες επιλογές συμπληρωματικής σύνταξης.
Μπορεί να συμμετέχει σε επαγγελματικό συνταξιοδοτικό πρόγραμμα μέσω Τ.Ε.Α. ή Ο.Α.Π.Ε.Σ.
2. Μεγαλύτερη φορητότητα.
Τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα μπορούν, υπό τις προϋποθέσεις του νόμου, να μεταφέρονται μεταξύ παρόχων.
3. Ενισχυμένη ενημέρωση.
Τα μέλη και οι υποψήφιοι μέλη πρέπει να λαμβάνουν συγκεκριμένες πληροφορίες πριν και κατά τη διάρκεια συμμετοχής.
4. Ενισχυμένη προστασία.
Αυστηρότεροι κανόνες διακυβέρνησης, κινδύνων, επενδύσεων και εποπτείας.
5. Νέες φορολογικές ρυθμίσεις.
Οι παροχές των επαγγελματικών συνταξιοδοτικών προγραμμάτων εντάσσονται σε ειδικό φορολογικό καθεστώς.
14. Βασικές αλλαγές για επιχειρήσεις
Οι επιχειρήσεις αποκτούν μεγαλύτερη δυνατότητα να συμμετέχουν σε επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχήματα.
Ιδίως μέσω των Ανοικτών Τ.Ε.Α., μια επιχείρηση μπορεί να προσχωρήσει σε ήδη λειτουργούν Τ.Ε.Α. χωρίς να ακολουθείται κάθε φορά η πλήρης διαδικασία που απαιτείται για τη συνήθη προσχώρηση χρηματοδοτούσας επιχείρησης.
Παράλληλα, καθορίζονται αυξημένες υποχρεώσεις:
- ενημέρωσης,
- αξιολόγησης καταλληλότητας,
- κανονιστικής συμμόρφωσης,
- διαχείρισης κινδύνων,
- τήρησης εγγράφων και στοιχείων.
15. Εποπτεία
Κεντρικό ρόλο έχει η Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία αποτελεί την αρμόδια αρχή για την εποπτεία των Τ.Ε.Α.
Το πλαίσιο προβλέπει:
- εποπτικές εξουσίες,
- έλεγχο της διακυβέρνησης,
- έλεγχο των βασικών λειτουργιών,
- έλεγχο της διαχείρισης κινδύνων,
- παρεμβάσεις σε περίπτωση παραβάσεων,
- ανάκληση άδειας όπου συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις,
- κανόνες εκκαθάρισης προγραμμάτων και Τ.Ε.Α.
16. Τι αλλάζει συνολικά με τον νόμο
Ο ν. 5327/2026 δημιουργεί ουσιαστικά ένα διευρυμένο οικοσύστημα επαγγελματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης, με δύο βασικούς πυλώνες:
Α. Τ.Ε.Α.
Ενισχύεται και εκσυγχρονίζεται το υφιστάμενο πλαίσιο, ενώ δημιουργείται η δυνατότητα λειτουργίας Ανοικτών Τ.Ε.Α.
Β. Ο.Α.Π.Ε.Σ.
Δημιουργείται ένα νέο, τυποποιημένο ομαδικό ασφαλιστικό συνταξιοδοτικό προϊόν που παρέχεται από ασφαλιστικές επιχειρήσεις.
Παράλληλα, θεσπίζεται κοινό πλαίσιο για:
δικαιώματα → ενημέρωση → επενδύσεις → διαχείριση κινδύνων → φορητότητα → μεταβίβαση → εποπτεία → φορολογία.
17. Έναρξη ισχύος
Ο νόμος περιλαμβάνει ειδικές μεταβατικές και τελικές διατάξεις. Το άρθρο 105 αφορά την έναρξη ισχύος. Ειδικά για το άρθρο 96, η αύξηση του ανώτατου ορίου ασφαλιστικών εισφορών εφαρμόζεται από τα φορολογικά έτη που αρχίζουν από 1.1.2027.
