Μετά την ολοκλήρωση της πιλοτικής φάσης σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, ο θεσμός της ηλεκτρονικής επιτήρησης επεκτείνεται σε ολόκληρη την επικράτεια – Πλέον παρέχεται δωρεάν σε όποιον κρατούμενο το δικαιούται
Σε πλήρη και καθολική ισχύ βρίσκεται πλέον ο εκσυγχρονισμένος θεσμός της ηλεκτρονικής επιτήρησης, φέρνοντας μια διπλή αλλαγή στο σωφρονιστικό σύστημα της χώρας. Από τη μία πλευρά, ο θεσμός ξεφεύγει οριστικά από τα στενά πιλοτικά γεωγραφικά όρια της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, καθώς εφαρμόζεται πλέον καθολικά σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια. Από την άλλη —και κυρίως— καταργείται οριστικά η οικονομική επιβάρυνση που επωμιζόταν μέχρι σήμερα ο επιτηρούμενος. Το μέτρο παύει να εξαρτάται από την οικονομική επιφάνεια του κρατουμένου και παρέχεται πλέον εντελώς δωρεάν, διασφαλίζοντας ίση πρόσβαση για όλους όσοι πληρούν τις νομικές προϋποθέσεις, ενώ η δυνατότητα άμεσης επιβολής του από τις αρμόδιες δικαστικές αρχές εγγυάται ταχύτερη και αποτελεσματικότερη εφαρμογή.
Η καθολική εφαρμογή του μέτρου ξεκίνησε επίσημα στις 18 Μαΐου 2026. Είχε προηγηθεί η έκδοση της υπ’ αριθμ. 14175/2.6.2025 Κοινής Απόφασης του Υφυπουργού Προστασίας του Πολίτη και του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης για τη ρύθμιση των τεχνικών θεμάτων, καθώς και η προκήρυξη διεθνούς ηλεκτρονικού ανοιχτού διαγωνισμού για τα έτη 2026 και 2027, προϋπολογισθείσας αξίας 7.106.550 ευρώ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Ο διαγωνισμός ανέδειξε ως ανάδοχο την εταιρεία «DIAPLOUS LAND SERVICES LTD», κατόπιν της υπ’ αριθμ. 150/2026 Πράξης του Ελεγκτικού Συνεδρίου που ενέκρινε τη σύμβαση. Για τον απόλυτο συντονισμό των αρχών, εκδόθηκε σχετική εγκύκλιος από το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη στις 14 Μαΐου 2026 προς τα σωφρονιστικά καταστήματα, η οποία προωθήθηκε από τον Γενικό Γραμματέα Δικαιοσύνης στους εισαγγελικούς λειτουργούς της χώρας στις 15 Μαΐου 2026 και επαναπροωθήθηκε στις 26 Μαΐου 2026 προς διευκόλυνση του έργου τους.
«Βραχιολάκι» χωρίς οικονομική επιβάρυνση: Οι τρεις άξονες εφαρμογής και οι δικαιούχοι
Το νομικό πλαίσιο, όπως διαμορφώθηκε με τον νόμο 5187/2025 και τις σχετικές διατάξεις του Ποινικού Κώδικα, του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας και του Σωφρονιστικού Κώδικα, εξειδικεύει τη χρήση του συστήματος σε τρεις βασικούς άξονες.
Ως περιοριστικός όρος, το «βραχιολάκι» μπορεί να επιβληθεί από τις δικαστικές αρχές και εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις του νόμου είτε εναλλακτικά αντί της προσωρινής κράτησης και σε υποθέσεις με απειλούμενη ποινή πρόσκαιρης κάθειρξης, είτε ως προσωρινό μέτρο μέχρι την εκδίκαση της έφεσης. Παράλληλα, εισάγεται ως αυστηρός περιοριστικός όρος κατ’ οίκον ή με επιτήρηση θέσης και κίνησης σε υποθέσεις ενδοοικογενειακής βίας εφόσον έχει ασκηθεί ποινική δίωξη με παραγγελία κύριας ανάκρισης.
Ως μέτρο για την απόλυση υπό όρο, εφαρμόζεται αποκλειστικά με τη μορφή του κατ’ οίκον περιορισμού για ενηλίκους και ανηλίκους άνω των 15 ετών. Από τη συγκεκριμένη ευεργετική διάταξη εξαιρούνται ρητά οι κατάδικοι για βαριά εγκλήματα, όπως εμπορία ναρκωτικών, εσχάτη προδοσία, τρομοκρατία, εγκληματική οργάνωση ή συμμορία, εμπρησμό σε δάση, ανθρωποκτονία εκ προθέσεως, εμπορία ανθρώπων, αρπαγή, ληστεία, εκβίαση, καθώς και για τα εγκλήματα του 19ου κεφαλαίου του Ποινικού Κώδικα κατά της γενετήσιας ελευθερίας και της ανηλικότητας.
Ως εναλλακτικός τρόπος έκτισης ποινής, ο οποίος επίσης υλοποιείται αποκλειστικά κατ’ οίκον, το μέτρο αφορά όσους έχουν καταδικαστεί σε ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα δύο έτη. Εφαρμόζεται επίσης σε άτομα που έχουν υπερβεί το 70ό έτος της ηλικίας τους για πρόσκαιρη στερητική της ελευθερίας ποινή, σε κρατούμενες μητέρες που έχουν την επιμέλεια ανήλικων τέκνων έως 8 ετών ανεξαρτήτως ποινής, καθώς και σε κρατουμένους με βαριές παθήσεις ή αναπηρία που ξεπερνά το 67%.
Επιπλέον, η ηλεκτρονική επιτήρηση καλύπτει εκζητουμένους με Ευρωπαϊκό Ένταλμα Σύλληψης μέχρι την έκδοσή τους, καθώς και κρατουμένους που λαμβάνουν τακτικές ή εκπαιδευτικές άδειες με επιτήρηση θέσης και κίνησης. Σημειώνεται ότι η χρήση του μέτρου για τις άδειες ημιελεύθερης διαβίωσης προβλέπεται νομοθετικά, αλλά δεν έχει ακόμη ενεργοποιηθεί στην πράξη.
Εντοπισμός παραβιάσεων σε ένα λεπτό
Ο ακριβής αριθμός των επιτηρούμενων έχει δυναμική φύση και δεν μπορεί να οριστεί εκ των προτέρων με ακρίβεια, καθώς εξαρτάται από τις αποφάσεις των δικαστικών αρχών, τη διάρκεια της επιτήρησης, τις προϋποθέσεις των υποδίκων και τον διαρκώς μεταβαλλόμενο πληθυσμό των κρατουμένων στα Σωφρονιστικά Καταστήματα. Ωστόσο, η διαχείριση και η παρακολούθηση του συστήματος είναι απόλυτα αυστηρή. Ο ανάδοχος λειτουργεί Κέντρο Ελέγχου και Επιτήρησης σε 24ωρη βάση, όλες τις ημέρες της εβδομάδας, και υποχρεούται να προβαίνει στην εγκατάσταση και ενεργοποίηση του συστήματος εντός 24 ωρών από τη γνωστοποίηση των στοιχείων.
Το σύστημα παρακολουθείται σε πραγματικό χρόνο. Ως παραβιάσεις νοούνται η απουσία σήματος, η καταστροφή ή αποσύνδεση της συσκευής με υπαιτιότητα του επιτηρούμενου, η κίνηση εκτός του καθορισμένου γεωγραφικού χώρου, καθώς και η απειλή ή χρήση βίας κατά του προσωπικού τοποθέτησης και ελέγχου. Σε οποιαδήποτε τέτοια περίπτωση, ο ανάδοχος στέλνει αυτοματοποιημένη ειδοποίηση με email και SMS μέσα σε μόλις ένα λεπτό. Οι αστυνομικές αρχές, το όργανο επιβολής και η Γενική Γραμματεία Αντεγκληματικής Πολιτικής ενημερώνονται άμεσα, διασφαλίζοντας την άμεση επιχειρησιακή επέμβαση και τη διαχείριση του περιστατικού.
