- Οι υπήκοοι τρίτων χωρών για τους οποίους έχει εκδοθεί απόφαση επιστροφής θα πρέπει να συνεργαστούν με τις αρχές και να εγκαταλείψουν το έδαφος της ΕΕ.
- Δυνατότητα κράτησης για την αποτροπή διαφυγής
- Απομάκρυνση σε έδαφος εκτός ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των «κέντρων επιστροφής», πιθανή βάσει συμφωνίας με τρίτη χώρα
- Αυστηρότεροι κανόνες για άτομα που αποτελούν κίνδυνο για την ασφάλεια
Την Τετάρτη, οι ευρωβουλευτές ενέκριναν αλλαγές στην πολιτική της ΕΕ σχετικά με την επιστροφή υπηκόων τρίτων χωρών που διαμένουν παράνομα στην ΕΕ.
Οι νέοι κανόνες επιδιώκουν την απλούστευση και την επιτάχυνση των διαδικασιών, με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της αρχής της μη επαναπροώθησης και της απαγόρευσης των συλλογικών απελάσεων, αποτρέποντας παράλληλα τις καταχρήσεις και τις μη εξουσιοδοτημένες μετακινήσεις εντός της ΕΕ. Η άτυπη συμφωνία που επιτεύχθηκε την 1η Ιουνίου με το Συμβούλιο εγκρίθηκε από την ολομέλεια, με 418 ψήφους υπέρ, 218 κατά και 30 αποχές.
Σύμφωνα με τη νομοθεσία, η απόφαση επιστροφής που εκδίδεται από τις αρμόδιες εθνικές αρχές σε υπήκοο τρίτης χώρας που διαμένει παράνομα σε κράτος μέλος θα συνοδεύεται από την υποχρέωση άμεσης ή εντός δεδομένης προθεσμίας αποχώρησης από την οικεία χώρα της ΕΕ.
Υποχρέωση συνεργασίας και κράτηση
Οι υπήκοοι εκτός ΕΕ που υπόκεινται σε απόφαση επιστροφής θα υποχρεούνται να συνεργάζονται με τις αρχές. Για την προετοιμασία της επιστροφής τους, ενδέχεται να κρατηθούν, βάσει ατομικής αξιολόγησης, για παράδειγμα εάν δεν συνεργάζονται, παρουσιάζουν κίνδυνο διαφυγής ή θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια. Η κράτηση θα πρέπει να διαταχθεί από διοικητική ή δικαστική αρχή και μπορεί να διαρκέσει έως και 24 μήνες. Θα είναι δυνατή η παράταση έως και έξι μηνών συνολικά εάν αλλάξουν οι συνθήκες, εμφανιστούν νέες πληροφορίες ή βελτιωθεί η συνεργασία με τρίτη χώρα. Εάν ένας υπήκοος τρίτης χώρας μετακινηθεί σε άλλο κράτος μέλος, μπορεί να εφαρμοστεί νέα περίοδος κράτησης. Τα κράτη μέλη θα μπορούν επίσης να απαιτούν τακτική παρουσίαση ή την υποχρέωση διαμονής σε καθορισμένο μέρος. Μπορούν επίσης να επιβληθούν εναλλακτικές λύσεις αντί της κράτησης, όπως οικονομική εγγύηση ή ηλεκτρονική παρακολούθηση.
Ερευνητικά μέτρα
Οι εθνικές αρχές μπορούν να διενεργούν συγκεκριμένες ερευνητικές ενέργειες για την προετοιμασία ή τη διασφάλιση μιας αποτελεσματικής επιστροφής. Αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν έρευνες υπηκόων τρίτων χωρών, κατοικιών ή άλλων σχετικών εγκαταστάσεων, με την επιφύλαξη δικαστικής ή διοικητικής άδειας, καθώς και έρευνα και κατάσχεση προσωπικών αντικειμένων και ηλεκτρονικών συσκευών. Όλα τα μέτρα πρέπει να σέβονται τα θεμελιώδη δικαιώματα και να εξακολουθούν να υπόκεινται σε διασφαλίσεις και ένδικα μέσα που προβλέπονται στο ενωσιακό και εθνικό δίκαιο.
Συμφωνία με χώρες εκτός ΕΕ για την αποδοχή επιστρεφόμενων
Θα είναι δυνατή η μεταφορά μεταναστών με απόφαση επιστροφής, εξαιρουμένων των ασυνόδευτων ανηλίκων, σε «κέντρα επιστροφής» στο έδαφος μιας χώρας που συμφωνεί να τους δεχτεί, βάσει συμφωνίας που έχει συναφθεί από κράτος μέλος της ΕΕ. Οι εν λόγω συμφωνίες μπορούν να συναφθούν μόνο με τρίτες χώρες που σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα, το διεθνές δίκαιο και την αρχή της μη επαναπροώθησης. Οι εθνικές αρχές θα πρέπει να ενημερώνουν την Επιτροπή και τα άλλα κράτη μέλη πριν από την έναρξη εφαρμογής τους.
Παραθέτω
Ο εισηγητής Malik Azmani (Renew, Ολλανδία) δήλωσε:
«Σήμερα η Ευρώπη τα κατάφερε. Οι άνθρωποι δικαίως περιμένουν όσοι δεν έχουν δικαίωμα παραμονής να επιστρέψουν στις χώρες καταγωγής τους. Γι’ αυτό έχω μια σαφή προτεραιότητα: αποτελεσματικά, ρεαλιστικά μέτρα επιστροφής. Και μετά από σχεδόν 20 χρόνια στασιμότητας, η Ευρώπη τα έχει επιτέλους. Η επιστροφή είναι το τελευταίο κομμάτι του μεταναστευτικού συστήματος της Ευρώπης και είμαι εξαιρετικά περήφανος που έχει πλέον τεθεί σε ισχύ.»
Επόμενα βήματα
Μετά την έγκριση του Κοινοβουλίου, το κείμενο πρέπει να εγκριθεί επίσημα από το Συμβούλιο και να δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα προτού τεθεί σε ισχύ. Ορισμένες διατάξεις, συμπεριλαμβανομένων των κόμβων επιστροφής, της εκτίμησης ηλικίας ανηλίκων και της εξωτερικής διάστασης των επιστροφών, θα εφαρμοστούν αμέσως. Άλλες διατάξεις που απαιτούν προπαρασκευαστικά βήματα θα τεθούν σε εφαρμογή 12 μήνες μετά την έναρξη ισχύος της νομοθεσίας.
