ΦΕΚ A 47/2026
NOMOΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 5290
Εκσυγχρονισμός και αναβάθμιση μεταφορών: Τεχνικός έλεγχος – Εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης
οχημάτων, συγκοινωνιακοί φορείς, επιβατικές – οδικές – εμπορευματικές μεταφορές, ηλεκτροκίνηση, Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας, ρυθμίσεις για τις πρότυπες προτάσεις, Αρχή Πολιτικής
Αεροπορίας και άλλες διατάξεις.
Τα άρθρα 37 και 38 ρυθμίζουν το καθεστώς των προστίμων και των ελέγχων στα μέσα μαζικής μεταφοράς σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Ειδικότερα, το πρόστιμο για μετακίνηση χωρίς εισιτήριο καθορίζεται πλέον σε σταθερό ποσό 100 ευρώ για κανονικό εισιτήριο και 50 ευρώ για μειωμένο, με δυνατότητα μείωσης κατά 50% εφόσον ο παραβάτης προμηθευτεί κάρτα απεριορίστων διαδρομών διάρκειας τουλάχιστον 30 ημερών εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας. Παράλληλα, αναδιαμορφώνεται το σύστημα ελέγχου, με σαφή καθορισμό των αρμόδιων ελεγκτών κομίστρου και των συγκοινωνιακών φορέων (ΟΑΣΑ και ΟΣΕΘ), καθώς και της διαδικασίας βεβαίωσης και επιβολής των προστίμων. Τέλος, προβλέπεται αυστηροποίηση στην είσπραξη, με σημαντική προσαύξηση του ποσού σε περίπτωση μη έγκαιρης πληρωμής και βεβαίωσή του στη Φορολογική Διοίκηση ως δημόσιο έσοδο.
Άρθρο 37
Καθορισμός προστίμων για τους συγκοινωνιακούς φορείς του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών και του Οργανισμού Συγκοινωνιακού Έργου Θεσσαλονίκης – Τροποποίηση περ. α’ παρ. 2 άρθρου 1 ν. 1214/1981
Στην περ. α’ της παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 1214/1981 (Α’ 286), περί επιβολής προστίμων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) οι λέξεις «ίσο με το 60πλάσιο του βασικού ή μειωμένου εισιτηρίου» αντικαθίστανται από τις λέξεις «εκατό (100) ευρώ για υπόχρεους βασικού εισιτηρίου και πενήντα (50) ευρώ για υπόχρεους μειωμένου εισιτηρίου», β) προστίθεται δεύτερο εδάφιο, και η περ. α’ διαμορφώνεται ως εξής:
«α. Στους διακινούμενους με αστικά συγκοινωνιακά μέσα στις περιοχές Αθηνών και Θεσσαλονίκης, εκατό (100) ευρώ για υπόχρεους βασικού εισιτηρίου και πενήντα (50) ευρώ για υπόχρεους μειωμένου εισιτηρίου. Το ποσό του πρώτου εδαφίου μειώνεται κατά πενήντα τοις εκατό (50%) σε περίπτωση αγοράς κάρτας απεριορίστων διαδρομών τουλάχιστον τριάντα (30) ημερών, εντός προθεσμίας που ορίζεται με την απόφαση της παρ. 6 του άρθρου 5 του ν. 3920/2011 (Α’ 33) και την απόφαση της παρ. 2 του άρθρου 3 του ν. 4482/2017 (Α’ 102), περί αρμοδιοτήτων του Ο.Σ.Ε.Θ..»
Άρθρο 38
Αρμοδιότητα ελέγχου και επιβολής προστίμων – Τροποποίηση άρθρου 2 ν. 1214/1981
Στο άρθρο 2 του ν. 1214/1981 (Α’ 286), περί αρμόδιων για τον έλεγχο και την επιβολή προστίμου, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1, αα) στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «στους καταλαμβανόμενους παραβάτες (οι οποίοι μετακινούνται χωρίς το επικυρωμένο νόμιμο κόμιστρο ή δεν το επιδεικνύουν κατά τον έλεγχο) είναι οι εντεταλμένοι Ελεγκτές Κομίστρου, οι οποίοι είναι υπάλληλοι του οικείου συγκοινωνιακού φορέα ή υπάλληλοι τρίτου φορέα (νομικού προσώπου)» αντικαθίστανται από τις λέξεις «στα πρόσωπα που καταλαμβάνονται να μετακινούνται χωρίς το επικυρωμένο νόμιμο κόμιστρο ή δεν το επιδεικνύουν κατά τον έλεγχο είναι οι εντεταλμένοι Ελεγκτές Κομίστρου, οι οποίοι είναι υπάλληλοι του οικείου συγκοινωνιακού φορέα ή υπάλληλοι τρίτου φορέα με τη μορφή νομικού προσώπου», αβ) στο δεύτερο εδάφιο, μετά τις λέξεις «του ν. 3920/2011 (Α’ 33)» προστίθενται οι λέξεις «και σε εξουσιοδοτημένους υπαλλήλους», β) στην παρ. 5, βα) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «αποστέλλεται στη Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία (Δ.Ο.Υ.) φορολογίας εισοδήματος του παραβάτη και εισπράττεται κατά τις διατάξεις του ν.δ. 356/1974 (Α’ 6), όπως ισχύει, «Κώδικας Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων»» αντικαθίστανται από τις λέξεις «βεβαιώνεται στη Φορολογική Διοίκηση και εισπράττεται κατά τις διατάξεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α’ 190)», ββ) προστίθεται τρίτο εδάφιο και το άρθρο 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 2
Αρμόδιοι για τον έλεγχο και επιβολή προστίμου
1. Αρμόδιοι για τη διενέργεια των ελέγχων μετακίνησης με το νόμιμο κόμιστρο και της επιβολής προστίμου στα πρόσωπα που καταλαμβάνονται να μετακινούνται χωρίς το επικυρωμένο νόμιμο κόμιστρο ή δεν το επιδεικνύουν κατά τον έλεγχο είναι οι εντεταλμένοι Ελεγκτές Κομίστρου, οι οποίοι είναι υπάλληλοι του οικείου συγκοινωνιακού φορέα ή υπάλληλοι τρίτου φορέα με τη μορφή νομικού προσώπου, στον οποίο έχει αναθέσει ο οικείος συγκοινωνιακός φορέας τον έλεγχο κομίστρου, εφόσον οι υπάλληλοι του τρίτου φορέα φέρουν ειδική προς τούτο εξουσιοδότηση του οικείου συγκοινωνιακού φορέα. Ειδικά, για τις αστικές συγκοινωνίες της περιοχής ευθύνης του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών (Ο.Α.Σ.Α.), αρμόδιος φορέας για τη διενέργεια του ελέγχου καταβολής κομίστρου είναι ο Ο.Α.Σ.Α., ο οποίος μπορεί να αναθέσει τη δραστηριότητα αυτή στις οικείες Εταιρείες Παροχής Συγκοινωνιακού Έργου (ΕΠΣΕ) του ν. 3920/2011 (Α’ 33) και σε εξουσιοδοτημένους υπαλλήλους. Για τις αστικές συγκοινωνίες της περιοχής ευθύνης του Οργανισμού Συγκοινωνιακού Έργου Θεσσαλονίκης (Ο.Σ.Ε.Θ.), αρμόδιος φορέας για τη διενέργεια του ελέγχου καταβολής κομίστρου είναι ο Ο.Σ.Ε.Θ..
2. Η επιβολή του προστίμου γίνεται με πράξη του ειδικώς εξουσιοδοτημένου για το σκοπό αυτόν Ελεγκτή Κομίστρου, ως ανωτέρω ορίζεται, την οποία συντάσσει κατά τη διαπίστωση της παράβασης. Ειδικά για τους μετακινούμενους με το ΜΕΤΡΟ και τον ηλεκτρικό σιδηρόδρομο το πρόστιμο επιβάλλεται και σε όσους δεν επιδεικνύουν το αποδεικτικό του νόμιμου κομίστρου στις αποβάθρες μετά τα επικυρωτικά (ακυρωτικά) μηχανήματα.
3. Η πράξη βεβαίωσης παράβασης παραδίδεται στον παραβάτη από τον Ελεγκτή Κομίστρου που διαπίστωσε την παράβαση. Στην πράξη βεβαίωσης της παράβασης διατυπώνεται πρόσκληση στον παραβάτη για άμεση πληρωμή του προστίμου στον συντάκτη της πράξης Ελεγκτή Κομίστρου ή για πληρωμή μέσα σε εξήντα (60) ημερολογιακές ημέρες από την επομένη της βεβαίωσης της παράβασης στο ταμείο του οικείου συγκοινωνιακού φορέα ή με άλλον τρόπο που θα καθορίσει ο οικείος συγκοινωνιακός φορέας.
4. Ο καταλαμβανόμενος ως παραβάτης είναι υποχρεωμένος, αν δεν καταβάλει αμέσως το πρόστιμο στον συντάκτη της πράξης επιβολής του, να επιδείξει στον αρμόδιο για τον έλεγχο και την καταβολή του προστίμου Ελεγκτή Κομίστρου, την αστυνομική ταυτότητα ή άλλο δημόσιο έγγραφο από το οποίο αποδεικνύονται τα στοιχεία της ταυτότητάς του. Σε περίπτωση άρνησης του παραβάτη να καταβάλει αμέσως το πρόστιμο και να επιδείξει στοιχείο αποδεικτικό της ταυτότητάς του, ο Ελεγκτής Κομίστρου μπορεί να ζητήσει τη συνδρομή αστυνομικού οργάνου, το οποίο (αστυνομικό όργανο) υποχρεούται να συνδράμει τον Ελεγκτή για την καταγραφή στη βεβαίωση παράβασης των στοιχείων του παραβάτη.
5. Αν διαπιστωθεί ότι το επιβληθέν πρόστιμο δεν κατεβλήθη από τον παραβάτη, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις παρ. 3 και 4 του παρόντος, τότε το πρόστιμο επιβάλλεται και οφείλεται στο πενταπλάσιο του αρχικά επιβληθέντος. Το πρόστιμο στην περίπτωση αυτή βεβαιώνεται στη Φορολογική Διοίκηση και εισπράττεται κατά τις διατάξεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α’ 190), ως δημόσιο έσοδο, από το οποίο αποδίδεται στο συγκοινωνιακό φορέα που βεβαίωσε την παράβαση το ποσό του αρχικά επιβληθέντος προστίμου. Ειδικά για τους διακινούμενους με αστικά συγκοινωνιακά μέσα στην Περιφέρεια Αττικής και στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης το αρχικώς επιβληθέν πρόστιμο επιβάλλεται και οφείλεται στο τετραπλάσιο, αποδίδεται στον συγκοινωνιακό φορέα που βεβαίωσε την παράβαση το ποσό του αρχικά επιβληθέντος προστίμου και το υπόλοιπο αποτελεί δημόσιο έσοδο.»
