Γιώργος Α. Κορομηλάς

Κυρώσεις για παράλειψη υποβολής ή εκπρόθεσμη υποβολή φορολογικών δηλώσεων και δηλώσεων πληροφοριακού χαρακτήρα και παράλειψη χορήγησης στοιχείων που ζητούνται από τη Φορολογική Διοίκηση

Στο άρθρο 53 του Ν.5104/2024 [Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας] προβλέπονται οι περιπτώσεις παραβάσεων που αφορούν τη μη υποβολή ή την εκπρόθεσμη υποβολή φορολογικών δηλώσεων και δηλώσεων πληροφοριακού χαρακτήρα, καθώς και της παράλειψης χορήγησης στοιχείων που ζητούνται από την Α.Α.Δ.Ε. [Φορολογική Διοίκηση], με τις αντίστοιχες κυρώσεις για τις παραβάσεις αυτές.

1. Κυρώσεις για παράλειψη υποβολής ή εκπρόθεσμη υποβολή φορολογικών δηλώσεων και δηλώσεων πληροφοριακού χαρακτήρα και παράλειψη χορήγησης στοιχείων που ζητούνται από τη Φορολογική Διοίκηση

1.1. Μη υποβολή ή εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης πληροφοριακού χαρακτήρα ή φορολογικής δήλωσης από την οποία δεν προκύπτει φορολογική υποχρέωση καταβολής φόρου και μη ανταπόκριση σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή στοιχείων

Αφορά την περίπτωση που ο φορολογούμενος δεν υποβάλλει ή υποβάλλει εκπρόθεσμα δήλωση πληροφοριακού χαρακτήρα ή φορολογική δήλωση από την οποία δεν προκύπτει φορολογική υποχρέωση καταβολής φόρου ή δεν ανταποκρίνεται σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή στοιχείων. Τέτοιου είδους παράβαση συνιστούν ιδίως :

α) Η μη υποβολή ή η ελλιπής υποβολή ή η εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης πληροφοριακού χαρακτήρα ή φορολογικής δήλωσης, συμπεριλαμβανομένων των δηλώσεων που υποβάλλονται στη φορολογία κεφαλαίου, από την οποία δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου, και των δηλώσεων παρακράτησης φόρου. Για τις παραβάσεις της μη υποβολής ή εκπρόθεσμης υποβολής δήλωσης πληροφοριακού χαρακτήρα, ως τέτοιες δηλώσεις νοούνται, ενδεικτικά, οι ανακεφαλαιωτικοί πίνακες ενδοκοινοτικών συναλλαγών, το έντυπο απολογιστικού κόστους οικοδομής, η δήλωση πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης κ.λπ., [παράγραφος 1.1 της εγκυκλίου Ε.2059/2025]. Για τις παραβάσεις της μη υποβολής ή της εκπρόθεσμης υποβολής των δηλώσεων παρακράτησης φόρου, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα της δήλωσης (χρεωστικό ή μηδενικό), επιβάλλεται πρόστιμο 100,00 ευρώ, υπό την επιφύλαξη εφαρμογής των διατάξεων της παραγράφου 2 (υπόχρεοι τήρησης λογιστικού συστήματος) ή/και της περίπτωσης α’ της παραγράφου 7 του άρθρου 53 (μη επιβολή σε περίπτωση εμπρόθεσμης αρχικής δήλωσης). Κατά συνέπεια, το πρόστιμο των 100,00 ευρώ της παραγράφου 1 του άρθρου 53 του Ν.5104/2024 επιβάλλεται στην περίπτωση αυτή λόγω μη υποβολής ή εκπρόθεσμης υποβολής δήλωσης παρακράτησης φόρου από μη υπόχρεο τήρησης λογιστικού συστήματος. Ειδικά για την εκπρόθεσμη υποβολή, το πρόστιμο επιβάλλεται εφόσον δεν έχει προηγηθεί εμπρόθεσμη υποβολή αρχικής δήλωσης απόδοσης παρακρατούμενου φόρου, [παράγραφος 1.2 της εγκυκλίου Ε.2059/2025]. Σε περίπτωση μη υποβολής ή εκπρόθεσμης υποβολής δηλώσεων φόρου κληρονομιάς, δωρεάς, γονικής παροχής, μεταβίβασης ακινήτων, κερδών από τυχερά παίγνια, ενιαίου φόρου ιδιοκτησίας ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.) και ειδικού φόρου επί των ακινήτων (Ε.Φ.Α.), ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα της δήλωσης (χρεωστικό, πιστωτικό ή μηδενικό), επιβάλλεται σε κάθε περίπτωση πρόστιμο 100,00 ευρώ, δεδομένου ότι οι δηλώσεις φορολογίας κεφαλαίου εξαιρούνται από την εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 53 του Ν.5104/2024. Ειδικά για την εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης φόρου κερδών από τυχερά παίγνια, το πρόστιμο επιβάλλεται εφόσον δεν έχει προηγηθεί εμπρόθεσμη υποβολή αρχικής δήλωσης δεδομένου ότι πρόκειται για παρακρατούμενο φόρο [περίπτωση α’ της παραγράφου 7 του άρθρου 53]. Διευκρινίζεται ότι δεν υφίσταται υποχρέωση υποβολής δήλωσης φόρου κερδών από τυχερά παίγνια όταν δεν προκύπτει ποσό φόρου προς καταβολή, [παράγραφος 1.6.1 της εγκυκλίου Ε.2059/2025].

β) Η παράλειψη υποβολής ή η ελλιπής υποβολή ή η εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης φόρου εισοδήματος. Για τις παραβάσεις αυτές, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα της δήλωσης (χρεωστικό, πιστωτικό ή μηδενικό), επιβάλλεται πρόστιμο 100,00 ευρώ, υπό την επιφύλαξη εφαρμογής των διατάξεων της παραγράφου 2 (υπόχρεοι τήρησης λογιστικού συστήματος) ή/και των περιπτώσεων β’ και γ’ της παραγράφου 7 του άρθρου 53 (μη επιβολή προστίμου σε περίπτωση που το (επιπλέον) ποσό φόρου προς καταβολή είναι έως 100,00 ευρώ). Κατά συνέπεια, το πρόστιμο της παραγράφου 1 επιβάλλεται στην περίπτωση αυτή λόγω μη υποβολής ή εκπρόθεσμης υποβολής δήλωσης φόρου εισοδήματος από μη υπόχρεο τήρησης λογιστικού συστήματος και ειδικά για την εκπρόθεσμη υποβολή, εφόσον το ποσό φόρου ή το επιπλέον ποσό φόρου που προκύπτει προς καταβολή ξεπερνά τα 100,00 ευρώ, [παράγραφος 1.3 της εγκυκλίου Ε.2059/2025].

Οι κυρώσεις για τις διαδικαστικές παραβάσεις του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας [άρθρο 53 Ν.5104/2024] [2ο Μέρος]

Η παράλειψη υποβολής ή η ελλιπής υποβολή ή η εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) και ΕΝΦΙΑ

γ) Η παράλειψη υποβολής ή η ελλιπής υποβολή ή η εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) του άρθρου 43 του Ν.5144/2024 (άρθρο 38 του προϊσχύοντος Ν.2859/2000). Για την παράβαση της εκπρόθεσμης υποβολής δήλωσης Φ.Π.Α. του άρθρου 43 του Κώδικα Φ.Π.Α., αρχικής ή τροποποιητικών ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα της δήλωσης (χρεωστική, πιστωτική, μηδενική, σε υπόχρεο σε δήλωση Φ.Π.Α. αλλά μη υπόχρεο τήρησης λογιστικού συστήματος επιβάλλεται πρόστιμο 100,00 με την επιφύλαξη της περίπτωσης α’ της παραγράφου 7 του άρθρου 53 (μη επιβολή του προστίμου σε περίπτωση εμπρόθεσμης αρχικής δήλωσης). Ενδεικτικά αναφέρεται η περίπτωση υποκειμένου στον φόρο μη εγκατεστημένου στην Ελλάδα αλλά εγκατεστημένου σε άλλο κράτος μέλος, που έχει λάβει Α.Φ.Μ. στην Ελλάδα είτε με τον ορισμό φορολογικού αντιπροσώπου είτε με τις διατάξεις της απόφασης ΠΟΛ.1113/2013, [παράγραφος 1.4 της εγκυκλίου Ε.2059/2025].

δ) Η παράλειψη υποβολής ή η εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης στοιχείων ακινήτων (Ε9). Σε περίπτωση υποβολής δηλώσεων στοιχείων ακινήτων για περισσότερα του ενός (1) έτη, επιβάλλεται ένα μόνο πρόστιμο, εφόσον στις δηλώσεις αυτές επαναλαμβάνονται οι ίδιες μεταβολές. Διευκρινίζεται ότι σε περίπτωση που σε κάποιο/α από τα έτη περιλαμβάνονται και άλλες μεταβολές, επιβάλλεται πρόστιμο χωριστά για καθένα από τα έτη αυτά. Δεν επιβάλλεται πρόστιμο στις δηλώσεις Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων – Πράξεις Προσδιορισμού Φόρου φυσικών προσώπων, νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων, οι οποίες συντίθενται μηχανογραφικά από τη Φορολογική Διοίκηση, καθώς το πρόστιμο έχει επιβληθεί για την εκπρόθεσμη υποβολή δηλώσεων Ε9. Επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με τη διάταξη της παραγράφου 3 του άρθρου 73 του Ν.4607/2019, δεν επιβάλλεται πρόστιμο για εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις στοιχείων ακινήτων (Ε9) ετών 2010 και επόμενων, που υποβάλλονται μέχρι την ανάρτηση των κτηματολογικών στοιχείων στο σύνολο της Ελληνικής Επικράτειας, όπως αυτή προκύπτει από σχετική διαπιστωτική πράξη του Δ.Σ. του Ν.Π.Δ.Δ. «Ελληνικό Κτηματολόγιο», η οποία κοινοποιείται προς τον Υπουργό Οικονομικών, [παράγραφος 1.6.2 της εγκυκλίου Ε.2059/2025].

Από τα ανωτέρω (α’, β’, γ’ και δ’) προκύπτει ότι, ως προς την μη υποβολή ή εκπρόθεσμη υποβολή φορολογικής δήλωσης (χρεωστικής, πιστωτικής και μηδενικής), καθώς και δήλωσης πληροφοριακού χαρακτήρα από την οποία δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου, για κάθε μία από τις παραβάσεις αυτές, κατ’ αρχήν επιβάλλεται πρόστιμο 100,00 ευρώ. Τέτοιες παραβάσεις συνιστούν ιδίως αυτές που απαριθμούνται ρητά στις περιπτώσεις α’, β’, γ’ και δ’ της παραγράφου 1 του άρθρου 53, αλλά και κάθε άλλη περίπτωση που εμπίπτει στο πρώτο εδάφιο της παραγράφου αυτής, όπως ενδεικτικά δηλώσεις φόρου πλοίων πρώτης και δεύτερης κατηγορίας, καθώς και οι λοιπές δηλώσεις τελών και ειδικών φορολογιών της έμμεσης φορολογίας (ενδεικτικά: ψηφιακό τέλος συναλλαγής, φόρος συγκέντρωσης κεφαλαίων, τέλος συνδρομητών κινητής και σταθερής τηλεφωνίας/ συνδρομητικής τηλεόρασης, ειδικός φόρος σε είδη πολυτελείας, τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση, φόρος ασφαλίστρων, εισφορά δακοκτονίας, περιβαλλοντικό τέλος πλαστικής σακούλας, τέλος ανακύκλωσης κ.λπ.) που εντάσσονται στο πεδίο εφαρμογής του Ν.5104/2024 σύμφωνα με το παράρτημα Α’ αυτού.

Μη υποβολή ή εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης πληροφοριακού χαρακτήρα ή φορολογικής δήλωσης από την οποία δεν προκύπτει φορολογική υποχρέωση καταβολής φόρου, μη ανταπόκριση σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή στοιχείων  (1)[παράγραφος 1 του άρθρου 53 του Ν.5104/2024]
Φορολογούμενος	Πρόστιμο για κάθε παράβαση
Μη υπόχρεος ή υπόχρεος τήρησης λογιστικών αρχείων	100,00

⁽¹⁾ Με την επιφύλαξη του οίκοθεν προσδιορισμού σύμφωνα με την παράγραφο 4 του άρθρου 36 του Ν.5104/2024 η οποία ορίζει ότι, η Φορολογική Διοίκηση δύναται να προβεί, μετά από έλεγχο, σε έκδοση πράξης διόρθωσης οποιουδήποτε προηγούμενου άμεσου, διοικητικού, εκτιμώμενου ή ενδιάμεσου προσδιορισμού φόρου, εφόσον από τον έλεγχο διαπιστωθεί αιτιολογημένα ότι ο προηγούμενος προσδιορισμός φόρου ήταν ανακριβής ή εσφαλμένος (διορθωτικός προσδιορισμός φόρου). Ο διορθωτικός προσδιορισμός φόρου που εκδίδεται κατόπιν πλήρους φορολογικού ελέγχου υπόκειται σε μεταγενέστερη διόρθωση, μόνο εάν προκύψουν νέα στοιχεία. Ο φορολογούμενος δύναται να ζητά την έκδοση πράξης διόρθωσης διοικητικού προσδιορισμού φόρου, σε περίπτωση υποβολής δήλωσης σχετικά με την οποία έχει εκδοθεί πράξη διοικητικού προσδιορισμού του φόρου. Η Φορολογική Διοίκηση εκδίδει πράξη διορθωτικού προσδιορισμού φόρου μόνο εφόσον κάνει αποδεκτή τη δήλωση. Η Φορολογική Διοίκηση δύναται να προβεί σε έκδοση πράξης διορθωτικού προσδιορισμού φόρου και αν δεν υποβλήθηκε δήλωση από τον φορολογούμενο και δεν έχει εκδοθεί πράξη εκτιμώμενου προσδιορισμού φόρου.

Γιώργος Α. Κορομηλάς

Φορολογικός σύμβουλος – Συγγραφέας φορολογικών βιβλίων

Διευθυντής Φορολογικού τμήματος Tax Advisors I.K.E.

Πρόεδρος Ινστιτούτου Οικονομικών και Φορολογικών Μελετών