Τέλη χρήσης και πρόστιμα αυθαίρετης χρήσης κοινόχρηστου χώρου – Η αξία χρήσης του κοινόχρηστου χώρου είναι άμεσα συνδεδεμένη με την εμπορικότητα της περιοχής – Δείκτη της εμπορικότητας αποτελεί κατά τα διεθνή εκτιμητικά πρότυπα η μισθωτική αξία των στεγασμένων επαγγελματικών χώρων της περιοχής – Ο στεγασμένος χώρος διαθέτει μόνιμες υποδομές που εξασφαλίζουν την ομαλή λειτουργία της επιχείρησης καθ’ όλο το έτος – ο υπαίθριος χώρος στερείται τέτοιων υποδομών και η απόδοσή του είναι άμεσα εξαρτώμενη από τις λειτουργικές προδιαγραφές του κυρίως χώρου – Το επιβληθέν τέλος, ανερχόμενο σε ποσοστό 76% περίπου του μισθώματος του καταστήματος, είναι προδήλως δυσανάλογο – Στις κρίσιμες κανονιστικές αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου γίνεται επίκληση της εμπορικότητας, χωρίς να δικαιολογείται η πρόδηλα δυσανάλογη επιβάρυνση – Καθορισμός του τέλους χρήσης από το Δικαστήριο λαμβάνοντας υπόψη τη θέση του ακινήτου και την ανάγκη τήρησης εύλογης αναλογίας μεταξύ της αξίας του κυρίου χώρου και του παρακολουθήματός του – Δέχεται εν μέρει, τροποποιεί τις προσβαλλόμενες αποφάσεις επιβολής τελών και προστίμων
Τμήμα 28ο (Μονομελές)
Δικαστής: Γεώργιος Μουκαζής, Πρωτοδίκης Δ.Δ.
(…) ο καθορισμός των συντελεστών του ένδικου τέλους κείται εκτός των ακραίων ορίων της διακριτικής ευχέρειας της Διοίκησης, καθότι δεν τελεί σε εύλογη σχέση με την αξία του παραχωρούμενου δικαιώματος. Η κρίση αυτή ερείδεται στην παραδοχή ότι η αξία χρήσης του κοινόχρηστου χώρου είναι άμεσα και αναπόσπαστα συνδεδεμένη, μεταξύ άλλων, με την εμπορικότητα της περιοχής στην οποία αυτός κείται. Ασφαλής και αντικειμενικός δείκτης της εμπορικότητας αυτής αποτελεί, κατά τα διεθνή εκτιμητικά πρότυπα (IVS, RICS), η εφαρμογή των οποίων συνιστά, κατά τη νομολογία, εγγύηση για την επιστημονική αρτιότητα του προσδιορισμού της αξίας (και του δημόσιου χώρου) (βλ. ΣτΕ 928/2023), η μισθωτική αξία των στεγασμένων επαγγελματικών χώρων (καταστημάτων) της περιοχής, καθώς το ύψος του μισθώματος αντανακλά την πραγματική δυνατότητα του ακινήτου να παράγει πρόσοδο. Υπό το πρίσμα αυτό, σύμφωνα με τα δεδομένα της προσκομιζόμενης έκθεσης, που εφαρμόζει τη μέθοδο της αναγωγής σε συγκριτικά στοιχεία μισθώσεων για να προσδιορίσει την εμπορική αξία της οδού, το μέσο ετήσιο αγοραίο μίσθωμα των καταστημάτων στη συγκεκριμένη περιοχή, κατά τον κρίσιμο χρόνο, ανερχόταν σε 330,00 ευρώ/τ.μ. Αντιπαραβάλλοντας το ποσό αυτό με το επιβληθέν από τον Δήμο τέλος (έως 252,60 ευρώ/τ.μ.), προκύπτει ότι το κόστος του πεζοδρομίου ανήλθε στο 76% περίπου του μισθώματος του καταστήματος. Το ποσοστό αυτό κρίνεται προδήλως δυσανάλογο, διότι, κατά τα διδάγματα κοινής πείρας, ο στεγασμένος χώρος διαθέτει μόνιμες υποδομές (στέγη, ρεύμα, ύδρευση, χώρους υγιεινής, χώρους αποθήκευσης, κλιματισμό, ασφάλεια) που εξασφαλίζουν την ομαλή λειτουργία της επιχείρησης καθ’ όλο το έτος, ενώ ο υπαίθριος χώρος στερείται τέτοιων υποδομών και η απόδοσή του είναι άμεσα εξαρτώμενη από τις λειτουργικές προδιαγραφές του κυρίως χώρου. Ωστόσο, οι υπ’ αριθ. 2817/2006, 2055/2007 και 2007/2008 κανονιστικές αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου αρκούνται στη γενική και στερεότυπη επίκληση του κριτηρίου της εμπορικότητας, χωρίς από αυτό να δικαιολογείται η ως άνω πρόδηλα δυσανάλογη επιβάρυνση και χωρίς να μπορεί το Δικαστήριο να ελέγξει, εν τέλει, την ανταποδοτικότητα και αναλογικότητα των επιβληθέντων τελών. Κατ’ ακολουθίαν, το Δικαστήριο, λαμβάνοντας υπόψη τη θέση του ακινήτου και την ανάγκη τήρησης εύλογης αναλογίας μεταξύ της αξίας του κυρίου χώρου και του παρακολουθήματός του κρίνει ότι το τέλος χρήσης πρέπει να καθοριστεί στο εύλογο ποσό των 180,00 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο ετησίως για το έτος 2007, στο ποσό των 188,00 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο ετησίως για το έτος 2008 και στο ποσό των 195,00 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο ετησίως για το έτος 2009, κατ’ αποδοχή του λόγου ως εν μέρει βάσιμου και οι προσβαλλόμενες να τροποποιηθούν ως ακολούθως: α) για το έτος 2007, το οφειλόμενο τέλος καθορίζεται στο ποσό των 6.318,00 ευρώ (35,10 τ.μ. Χ 180,00 ευρώ) και το χρηματικό πρόστιμο (διπλάσιο του τέλους) στο ποσό των 12.636,00 ευρώ, β) για το έτος 2008, το οφειλόμενο τέλος καθορίζεται στο ποσό των 7.177,84 ευρώ (38,18 τ.μ. Χ 188,00 ευρώ) και το χρηματικό πρόστιμο (διπλάσιο του τέλους) στο ποσό των 14.355,68 ευρώ και γ) για το έτος 2009, το οφειλόμενο τέλος καθορίζεται στο ποσό των 6.864,00 ευρώ (35,20 τ.μ. Χ 195,00 ευρώ) και το χρηματικό πρόστιμο (διπλάσιο του τέλους) στο ποσό των 13.728,00 ευρώ.
