Τμήμα Γ΄ Τριμελές
Αγωγή κατά του Δήμου Χερσονήσου με την οποία ο ενάγων ζητεί, κατά τις
διατάξεις περί αδικαιολόγητου πλουτισμού (άρθρο 904 επ. ΑΚ), να υποχρεωθεί ο
εναγόμενος Δήμος, με απόφαση που θα κηρυχθεί προσωρινά εκτελεστή, να του
καταβάλει νομιμοτόκως από την επομένη της παράδοσης των έργων (δήλη ημέρα),
άλλως από την επόμενη της επίδοσης της αγωγής, ποσό που αντιστοιχεί στο τίμημα
για την εκτέλεσή τους από τον ίδιο, με χρήση μηχανημάτων, εργασιών
αποκατάστασης (καθαρισμοί, αποξηλώσεις και φορτώσεις), κατόπιν προφορικής
εντολής του Αντιδημάρχου Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου, εξαιτίας καταστροφών
που είχαν προκληθεί από έντονες βροχοπτώσεις που εκδηλώθηκαν στην περιοχή –
Διατάξεις άρθρων 130, 135 του ν. 4270/2014 (ΦΕΚ Α΄143), 158, 159, 180 ΑΚ, 118 του
ν. 4412/2016 (Α΄147), 144 έως 150 ΚΔΔ/μιας. Κατά την έννοια των ανωτέρω
διατάξεων, ο τύπος του ιδιωτικού εγγράφου, τον οποίο πρέπει να περιβάλλεται η
σύμβαση που συνάπτει ΟΤΑ για την ανάθεση ή εκτέλεση εργασίας ή έργου ή για την
παροχή υπηρεσιών, είτε κατόπιν διαγωνισμού ή και χωρίς διαγωνισμό, με απευθείας
ανάθεση, είναι συστατικός και όχι αποδεικτικός, γι’ αυτό και η έλλειψή του καθιστά
άκυρη τη σύμβαση, με συνέπεια να θεωρείται ως μη γενόμενη. Η ακυρότητα αυτή
αίρεται σε περίπτωση εκτέλεσης της σύμβασης, μόνον όταν για τη σύμβαση
προηγήθηκε χωριστή έγγραφη πρόταση χωρίς να επακολουθήσει και έγγραφη
αποδοχή, όχι όμως και όταν δεν τηρήθηκε καθόλου ο έγγραφος τύπος για την
πρόταση και την αποδοχή. Περαιτέρω, η ακυρότητα λαμβάνεται υπόψη (και)
αυτεπαγγέλτως από το Δικαστήριο, διότι οι διατάξεις περί τύπου είναι δημόσιας
τάξης. Όταν η σύμβαση είναι άκυρη, συνεπώς ελλείπουν οι προϋποθέσεις για την
άσκηση αγωγής με βάση τη σύμβαση, ο ανάδοχος μπορεί να ασκήσει αγωγή
σύμφωνα με τις διατάξεις του αδικαιολόγητου πλουτισμού. Στην περίπτωση αυτή, ο
«αντισυμβαλλόμενος» του παρέχοντος, που δέχεται το έργο ή τις υπηρεσίες στο
πλαίσιο της άκυρης σύμβασης, υποχρεούται να αποδώσει την ωφέλεια που απέκτησε
χωρίς νόμιμη αιτία και που συνίσταται, σε περίπτωση αδυναμίας αυτούσιας
απόδοσης της παροχής, στη χρηματική αποτίμηση του παρασχεθέντος έργου ή της
παρασχεθείσης εργασίας ή υπηρεσίας και στη δαπάνη που εξοικονόμησε και στην οποία θα υποβαλλόταν εάν την εκτέλεση του ίδιου έργου ή της εργασίας ανέθετε, με
έγκυρη σύμβαση, σε άλλο πρόσωπο, το οποίο θα διέθετε τα ίδια επαγγελματικά
προσόντα και ικανότητες. Το βάρος, δε, της απόδειξης για την ύπαρξη και την έκταση
του πλουτισμού το φέρει ο ενάγων. Κατά την κρίση του Δικαστηρίου, νομίμως
ασκείται, κατ’ αρχήν, η αγωγή ως ερειδόμενη στις διατάξεις περί αδικαιολογήτου
πλουτισμού, ενόψει της ακυρότητας της σύμβασης, αφού η σύμβαση που
επικαλείται, η αξία της οποίας υπερβαίνει το τιθέμενο εκ του νόμου όριο των 20.000
€, είχε συναφθεί προφορικώς, χωρίς να έχει, τουλάχιστον, εκδοθεί απόφαση
Δημάρχου για απευθείας ανάθεση με δημοσίευσή της στο ΚΗΜΔΗΣ, ενώ δεν
τηρήθηκε ο έγγραφος τύπος για την κατάρτιση των ανωτέρω συμβάσεων μεταξύ του
ενάγοντος και του εναγόμενου Δήμου. Περαιτέρω, ο ενάγων δεν προσκόμισε κανένα
αποδεικτικό των ισχυρισμών του στοιχείο νομίμως, αφού οι προσκομισθείσες κατά
την ημέρα της συζήτησης ένορκες βεβαιώσεις, ληφθείσες ενώπιον δικηγόρου, καθώς
και η απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου δεν δύνανται να ληφθούν υπ’
όψιν από το Δικαστήριο αυτεπαγγέλτως, προεχόντως διότι προσκομίσθηκαν
απαραδέκτως, κατά παράβαση των οριζομένων στο άρθρο 150 παρ. 1 του ΚΔΔ.
Εξάλλου, η μη εμπρόθεσμη προσκόμιση των ανωτέρω στοιχείων, ήτοι
προαποδεικτικώς, έως την προτεραία της συζήτησης, δεν κρίνεται δικαιολογημένη,
διότι ο ενάγων δεν επικαλείται ούτε αποδεικνύει λόγους ανωτέρας βίας που
κατέστησαν αδύνατη την έγκαιρη προσαγωγή τους. Κρίση του Δικαστηρίου ότι ο
ενάγων δεν απέδειξε την (προφορική) ανάθεση των εργασιών σε αυτόν με αμοιβή, το
περιεχόμενο της (άκυρης) σύμβασης, την εκτέλεση των εργασιών με δαπάνες του, την
παράδοση και λειτουργία των εργασιών που περιγράφει και, ως εκ τούτου, ότι ο
εναγόμενος Δήμος κατέστη πλουσιότερος σε βάρος του κατά το αιτούμενο ποσό
χωρίς νόμιμη αιτία – Απορρίπτεται η αγωγή.
Απο Το Διμηνιαίο Δελτίο Νομολογίας των Τακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2026
