Το δικαστήριο που πλέον καταργήθηκε (οι εφέσεις για κακουργήματα εκδικάζονται από Τριμελή Εφετεία) έκανε την ανατροπή διατηρώντας το ύψος των ποινών για το διευθυντήριο, αλλά διατάσσοντας τον σωφρονιστικό εγκλεισμό της συζύγου του Νίκου Μιχαλολιάκου
Η χθεσινή τελεσίδικη ετυμηγορία για τη Χρυσή Αυγή δεν σηματοδοτεί μόνο το τέλος μιας δεκαετούς δικαστικής διαδρομής, αλλά και ένα από τα τελευταία κεφάλαια για την ελληνική Δικαιοσύνη που «γράφτηκαν» σε Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων, έναν σχηματισμό που καταργήθηκε με τα πρόσφατα μέτρα για την επιτάχυνση της απονομής του δικαίου (Ν. 5090/2024). Για τον λόγο αυτό η συγκεκριμένη δίκη αποτελεί την τελευταία ιστορική υπόθεση αυτής της κλίμακας που κρίθηκε από πέντε εφέτες, προσδίδοντας στην απόφαση έναν ιδιαίτερο θεσμικό συμβολισμό.
Η Ελένη Ζαρούλια στη φυλακή
Σχεδόν δεκατρία χρόνια από τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα (την υπόθεση-θρυαλλίδα που έφερε την οργάνωση ενώπιον της Δικαιοσύνης) ο τελικός απολογισμός μεταφράζεται στον εγκλεισμό συνολικά επτά κατηγορουμένων. Μεταξύ αυτών, η Ελένη Ζαρούλια, η οποία οδηγείται πλέον στη φυλακή, πλαισιώνοντας τους ήδη κρατουμένους Ηλία Κασιδιάρη, Γιάννη Λαγό και Γιώργο Ρουπακιά.
Αξίζει να σημειωθεί ότι 24 από τους 42 καταδικασθέντες έχουν ήδη εκτίσει την ποινή τους και έχουν αποφυλακιστεί με υφ’ όρον απόλυση σε μια δικαστική διαδικασία που αποτυπώνει την πολυπλοκότητα της υπόθεσης: 10 χρόνια έρευνας, 678 δικάσιμοι συνολικά, 265 μάρτυρες και ένας τεράστιος όγκος ψηφιακού υλικού που ξεπέρασε τα 4 Terabytes.
Ανέπαφη η ηγεσία παρά την εισαγγελική έφεση
Η μεγάλη ανατροπή της χθεσινής απόφασης εδράζεται στο εξής: Ενώ η προσοχή όλων ήταν στραμμένη στην έφεση του Εισαγγελέα Εφετών, Στέλιου Κωσταρέλλου, η οποία άνοιγε τον δρόμο για αύξηση των ποινών της ηγετικής ομάδας (Μιχαλολιάκος, Κασιδιάρης, Παππάς, Λαγός, Γερμενής, Παναγιώταρος, Ματθαιόπουλος) έως και τα 15 έτη, το δικαστήριο επέλεξε να μην εξαντλήσει την αυστηρότητά του.
Παρόλο που η εισαγγελική κίνηση ήρε τη δέσμευση του άρθρου 470 του ΚΠΔ (που κανονικά απαγορεύει χειρότερη ποινή στο Εφετείο), οι δικαστές κράτησαν το διευθυντήριο στα 13 έτη κάθειρξης.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ο καταδικασθείς για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης Νίκος Μιχαλολιάκος να παραμένει εκτός φυλακής λόγω ειδικών ευεργετικών διατάξεων (προβλήματα υγείας), την ώρα που η σύζυγός του οδηγείται στον εγκλεισμό ως μέλος εγκληματικής οργάνωσης.
Η υπερασπιστική γραμμή της «συζυγικής άγνοιας»
Στην απολογία της ενώπιον του Εφετείου, η Ελένη Ζαρούλια επιχείρησε να αποδομήσει το κατηγορητήριο προβάλλοντας τον ρόλο της ως «απλής συζύγου», όπως είχε κάνει και στο πρωτόδικο δικαστήριο. Υποστήριξε ότι η ενασχόλησή της με τη Χρυσή Αυγή ήταν αποκλειστικά κοινοβουλευτική και ότι δεν είχε καμία γνώση για την επιχειρησιακή δράση της οργάνωσης ή τα τάγματα εφόδου.
«Στήριζα τον σύζυγό μου ως γυναίκα του», δήλωσε χαρακτηριστικά, ισχυριζόμενη ότι πληροφορήθηκε τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα από την τηλεόραση την επόμενη ημέρα.
Όταν κλήθηκε να εξηγήσει τη χρήση των όρων «υπάνθρωποι» και «τρισάθλιοι» με τους οποίους χαρακτήρισε μετανάστες από το βήμα της Βουλής, ισχυρίστηκε ότι η λέξη ειπώθηκε εν βρασμώ για ένα έγκλημα που είχε συγκλονίσει την κοινή γνώμη και πως δεν είχε ρατσιστικό υπόβαθρο.
Όταν οι λέξεις «νομιμοποιούν» τη βία: Το σκεπτικό της απόφασης
Αυτοί οι ισχυρισμοί, ωστόσο, κατέρρευσαν μπροστά στην εισαγγελική πρόταση της Κυριακής Στεφανάτου, την οποία υιοθέτησε το δικαστήριο. Η Εισαγγελέας υπογράμμισε ότι ο δημόσιος λόγος της Ε. Ζαρούλια λειτούργησε ως ιδεολογικό «σήμα» για τη βία στο δρόμο.
Το δικαστήριο φαίνεται να έκρινε ότι οι χαρακτηρισμοί «υπάνθρωποι» και «τρισάθλιοι» δεν ήταν απλές εκφράσεις γνώμης, αλλά στοχευμένη ρητορική που νομιμοποιεί στη συνείδηση των δραστών την απανθρωποποίηση των θυμάτων, προσφέροντας το απαραίτητο ιδεολογικό «άλλοθι» για τις επιθέσεις.
Με αυτό το σκεπτικό, απορρίφθηκε κάθε αίτημα για αναγνώριση ελαφρυντικών ή μετατροπή της ποινής σε χρηματική, μετατρέποντας την πενταετή κάθειρξη σε άμεση εκτέλεση.
Ο επίλογος μιας δεκαετίας και το «βλέμμα» στον Άρειο Πάγο
Παρά τον τελεσίδικο χαρακτήρα της απόφασης του Εφετείου, η νομική μάχη αναμένεται να συνεχιστεί στον Άρειο Πάγο. Ήδη, ο Ηλίας Κασιδιάρης, μέσω της συνηγόρου του Βάσως Πανταζή, ανακοίνωσε την πρόθεση άσκησης αναίρεσης, ενώ το αμέσως επόμενο διάστημα σκοπεύει να αιτηθεί στο αρμόδιο δικαστικό συμβούλιο να βγει από τη φυλακή με όρους, καθώς σε λίγους μήνες συμπληρώνει τον απαιτούμενο χρόνο έκτισης.
Ωστόσο, η χθεσινή ημέρα κλείνει την ουσιαστική συζήτηση επί των γεγονότων και η δίκη της Χρυσής Αυγής περνάει στην ιστορία ως η διαδικασία που καταδίκασε ολόκληρη τη 18μελή κοινοβουλευτική ομάδα του 2012.
