Το κράτος γίνεται πιο φιλικό: Σε δημόσια διαβούλευση το νέο σχέδιο νόμου «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη»

Σε δημόσια διαβούλευση τίθεται το σχέδιο νόμου «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη», με κύρια σημεία:

Οι ενδικοφανείς προσφυγές υποβάλλονται σε ενιαίο κεντρικό όργανο, ηλεκτρονικά ή με τηλεδιάσκεψη, και καταργείται η τοπική αρμοδιότητα από 1/1/2027.

• Το Δημόσιο δεν ασκεί ένδικα μέσα σε υποθέσεις ιδιαίτερης κοινωνικής σημασίας, με επιδικασθέντα ποσά αφορολόγητα, ανεκχώρητα και ακατάσχετα, ενώ προβλέπονται αποδεικτικά έγγραφα και πειθαρχικές κυρώσεις.

• Ο συμβολαιογράφος λειτουργεί ως υπηρεσία μιας στάσης για τη μεταβίβαση ακινήτων. Καταργείται τοπογραφικό διάγραμμα σε περιοχές με Κτηματολόγιο, και δίνεται δυνατότητα μεταγραφής κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής χωρίς προηγούμενο πιστοποιητικό.

• Προβλέπεται η άμεση άρση κατάσχεσης από Α.Α.Δ.Ε. υπό συγκεκριμένους όρους.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄
ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΣ ΠΟΛΙΤΕΣ – ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ

Άρθρο 10
Ενιαία εφαρμογή νομοθεσίας επί ενδικοφανών προσφυγών – Προσθήκη άρθρου 25Α στον Κώδικα
Διοικητικής Διαδικασίας
Στον Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α΄45) προστίθεται άρθρο 25Α, ως εξής:

Άρθρο 25Α

1. Οι ενδικοφανείς προσφυγές της παρ. 2 του άρθρου 25, που υποβάλλονται ενώπιον φορέων του πρώτου εδαφίου του άρθρου 1, εξετάζονται υποχρεωτικά από ενιαίο κεντρικό όργανο εξέτασης προσφυγών του εκάστοτε φορέα, το οποίο μπορεί να αποτελείται από περισσότερα κλιμάκια.
2. Δεν επιτρέπεται η εξέταση ενδικοφανών προσφυγών από όργανα με καθορισμένη τοπική αρμοδιότητα.
3. Η χρήση ηλεκτρονικών μέσων τεχνολογίας, πληροφορίας και επικοινωνιών (ΤΠΕ) (τηλεδιάσκεψη) για τη διεξαγωγή της συνεδρίασης των οργάνων της παρ. 1, παρέχεται ως δυνατότητα στον διοικούμενο, σε περίπτωση που η ενδικοφανής προσφυγή έχει υποβληθεί σε περιφερειακή υπηρεσία του φορέα, προκειμένου να επιλέξει εάν θα συμμετέχει στη συνεδρίαση μέσω τηλεδιάσκεψης ή με αυτοπρόσωπη παρουσία.
4. Οι ενδικοφανείς προσφυγές δύνανται να υποβάλλονται και ηλεκτρονικά μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης (gov.gr).
5. Με αποφάσεις των οργάνων διοίκησης των φορέων της παρ. 1:
   α) συστήνονται νέα κεντρικά όργανα εξέτασης ενδικοφανών προσφυγών και
   β) καταργούνται ή συγχωνεύονται σε ενιαία κεντρικά όργανα, προϋφιστάμενα τοπικά όργανα.
   Με τις ίδιες αποφάσεις καθορίζεται ο τρόπος συγκρότησης, η σύνθεση και η σύγκληση των οργάνων αυτών, η διαδικασία υποβολής και εξέτασης των προσφυγών, η συχνότητα και ο τρόπος διεξαγωγής των συνεδριάσεων, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για τη λειτουργία των νέων οργάνων, συμπεριλαμβανομένης της λειτουργίας τους με τη χρήση των ΤΠΕ του ν. 4727/2020 (Α΄ 184).
6. Το παρόν άρθρο δεν καταλαμβάνει τους φορείς στους οποίους υφίσταται ήδη κεντρικό όργανο εξέτασης ενδικοφανών προσφυγών.
7. Οι φορείς της παρ. 1 εκδίδουν τις αποφάσεις της παρ. 4 το αργότερο εντός έξι (6) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος. Μετά την 1η Ιανουαρίου 2027 δεν εξετάζονται ενδικοφανείς προσφυγές από όργανα με καθορισμένη τοπική αρμοδιότητα.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄
ΜΗ ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΑΠΟ ΕΝΔΙΚΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ

Άρθρο 11
Μη άσκηση ένδικων μέσων από το Δημόσιο σε αποφάσεις επί υποθέσεων με ιδιαίτερη κοινωνική
σημασία

1. Το Δημόσιο δεν ασκεί ένδικα μέσα κατά οριστικών αποφάσεων πολιτικών και τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, ως προς το κεφάλαιο με το οποίο επιδικάζεται στους ενάγοντες χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης ή ηθικής βλάβης ή χρηματικής παροχής του άρθρου 931 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α΄ 164), επί υποθέσεων με ιδιαίτερη κοινωνική σημασία.
2. Ως υποθέσεις με ιδιαίτερη κοινωνική σημασία δύναται να χαρακτηρίζονται υποθέσεις όπου, ως
   συνέπεια παράνομων πράξεων ή παραλείψεων οργάνων του Κράτους, ένα (1) ή περισσότερα πρόσωπα απεβίωσαν ή υπέστησαν βλάβη του σώματος ή της υγείας τους, σε περιπτώσεις:
   α) μείζονος φυσικής καταστροφής,
   β) δυστυχήματος σε δημόσια κτήρια ή εγκαταστάσεις ή υποδομές ή σε μέσα μαζικής μεταφοράς,
   γ) τρομοκρατικών επιθέσεων,
   δ) ατυχήματος κατά την υπηρεσία, ιδίως μελών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, και
3. ε) ιατρικών πράξεων ή παραλείψεων σε δημόσια νοσηλευτικά ιδρύματα ή υγειονομικές μονάδες.
4. Με πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου χαρακτηρίζεται μια υπόθεση ιδιαίτερης κοινωνικής σημασίας. Με όμοια πράξη καθορίζεται η εφαρμογή του παρόντος σε έκτακτα ή και σε τακτικά ένδικα μέσα.
5. Μετά από την έκδοση πράξης του Υπουργικού Συμβουλίου της παρ. 3, και εντός του πεδίου εφαρμογής της, το Δημόσιο παραιτείται από ένδικα μέσα που έχει ήδη ασκήσει και εμπίπτουν στην παρ. 1.
6. Τα επιδικασθέντα ποσά της παρ. 1 είναι αφορολόγητα, ανεκχώρητα και ακατάσχετα, στα χέρια του Δημοσίου τόσο όσο και τρίτων, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης. Τα ποσά αυτά δεν δεσμεύονται, ούτε συμψηφίζονται με βεβαιωμένες οφειλές προς τη Φορολογική Διοίκηση, το Δημόσιο, τους ασφαλιστικούς οργανισμούς ή τα πιστωτικά ιδρύματα και δεν λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό εισοδηματικών ορίων που τίθενται για τη χορήγηση οποιασδήποτε κοινωνικής ή προνοιακής παροχής. Τα επιδικασθέντα ποσά δεν υπόκεινται στο ψηφιακό τέλος συναλλαγής του Βιβλίου Πρώτου του Κώδικα εμμέσων φόρων επί των συναλλαγών του πεδίου εφαρμογής του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, καθώς και λοιπών εμμέσων φόρων (ν. 5177/2025, Α΄ 21).

Άρθρο 12
Μη προβολή δικαιωμάτων του Δημοσίου έναντι τρίτων κατά τις πρώτες εγγραφές στο Εθνικό
Κτηματολόγιο

1. Το Δημόσιο δεν προβάλλει δικαιώματα έναντι τρίτων και απέχει από την άσκηση αγωγών της παρ. 2 του άρθρου 6 του ν. 2664/1998 (Α’ 275) όταν:
   α) ο τρίτος απέκτησε την κυριότητα με παράγωγο τρόπο και ο τίτλος κτήσης του έχει μεταγραφεί στο οικείο υποθηκοφυλακείο έως την 11η Ιουνίου 1975. Η προϋπόθεση αυτή πληρούται και από τους τίτλους των δικαιοπαρόχων του, οι οποίοι μεταγράφηκαν εντός της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου,
   β) ο τρίτος κατέχει το ακίνητο μετά από προσωρινό παραχωρητήριο ή έναρξη διαδικασίας διανομής, συμπεριλαμβανομένων των αγροτικών διανομών από οποιαδήποτε αιτία, από το Δημόσιο προς τον τρίτο ή τον δικαιοπάροχό του, υπό την προϋπόθεση ότι η παραχώρηση ή η διανομή δεν ολοκληρώθηκε χωρίς υπαιτιότητα του δικαιούχου,
   γ) επί ακινήτων που διαχειρίζεται το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ο τρίτος ή ο
   δικαιοπάροχός του: γα) απέκτησε κυριότητα βάσει τίτλου, ο οποίος μεταγράφηκε μέχρι την 5η Ιουνίου 1993, ή γβ) συντρέχουν οι προϋποθέσεις των υποπερ. ββ), γγ) ή δδ) της περ. α), ή της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 22 του ν. 4061/2012 (Α’ 66), περί μη προβολής δικαιωμάτων κυριότητας από το Δημόσιο, ή
   δ) κατ` εφαρμογή της αγροτικής εποικιστικής νομοθεσίας, έχει υποδειχθεί στον τρίτο ή σε
   δικαιοπαρόχους του από δημόσια αρχή η εγκατάσταση σε συγκεκριμένο ακίνητο, ιδίως στο πλαίσιο διαδικασιών αποκατάστασης πληθυσμών (προσφύγων), αγροτικών διανομών και αναδασμών.
2. Οι διατάξεις του παρόντος δεν εφαρμόζονται σε ακίνητα τα οποία, κατά την έναρξη ισχύος του
   παρόντος: α) εμπίπτουν στον ν. 998/1979 (Α’ 289), περί προστασίας των δασών και των δασικών εν γένει εκτάσεων της Χώρας, β) βρίσκονται εντός οριοθετημένου υδατορέματος, σύμφωνα με το άρθρο 3 του ν. 4258/2014 (Α’ 94), περί διαδικασίας οριοθέτησης, ή εντός ζώνης πενήντα (50) μέτρων από τις οριοθετημένες όχθες αυτού, καθώς και εντός αιγιαλού, παραλίας, όχθης, παρόχθιας ζώνης ή πυθμένα, γ) αποτελούν πράγματα εκτός συναλλαγής, είτε ανήκουν στην κυριότητα, διοίκηση και διαχείριση του Δημοσίου, κατά το άρθρο 7 του Κώδικα νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς (ν. 4858/2021, Α’ 220), περί κυριότητας, διοίκησης και διαχείρισης σε ακίνητα μνημεία, οργανωμένους αρχαιολογικούς χώρους και εν γένει ακίνητα πολιτιστικής κληρονομιάς, είτε είναι εκτός συναλλαγής κατά το άρθρο 966 του Αστικού Κώδικα, ή δ) έχει εκδοθεί και κοινοποιηθεί στον
   τρίτο ή στον δικαιοπάροχό του πρωτόκολλο διοικητικής αποβολής, πρωτόκολλο καταβολής
   αποζημίωσης αυθαίρετης χρήσης ή οποιαδήποτε άλλη ατομική διοικητική πράξη με την οποίο το
   Δημόσιο αμφισβητεί την κυριότητα επί του συγκεκριμένου ακινήτου.
3. Άλλες διατάξεις με τις οποίες ορίζεται ότι το Δημόσιο δεν προβάλλει δικαιώματα έναντι τρίτων δεν θίγονται.

Άρθρο 13

Διαδικασία μη προβολής δικαιωμάτων του Δημοσίου πριν και μετά την άσκηση αγωγής της παρ. 2 του άρθρου 6 του ν. 2664/1998 και σε κάθε στάδιο της δίκης

1. Αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 12, κατά τις πρώτες εγγραφές στο Εθνικό Κτηματολόγιο, το Δημόσιο δεν προβάλλει δικαιώματα και ακολουθούνται οι διαδικασίες που προβλέπονται στο παρόν άρθρο, ανά διαδικαστικό στάδιο.
2. Αν η συνδρομή των προϋποθέσεων του άρθρου 12 διαπιστώνεται πριν ασκηθεί αγωγή, η αρμόδια υπηρεσία του φορέα που διαχειρίζεται το ακίνητο δεν προβάλλει δικαιώματα, απέχει από την άσκηση αγωγής και επιτρέπεται η διόρθωση της αρχικής εγγραφής στο Κτηματολόγιο, στην οποία έχει καταχωριστεί ως κύριος το Δημόσιο ή άγνωστος ιδιοκτήτης, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 18 του ν. 2664/1998 (Α΄ 275), εφόσον μαζί με την αίτηση διόρθωσης υποβάλλονται τα αποδεικτικά έγγραφα του άρθρου 14 του παρόντος.
3. Εκκρεμείς δίκες, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος, με ενάγον το Δημόσιο κατά τρίτων για τα ακίνητα των παρ. 1 και 2 του άρθρου 12, καταργούνται.
4. Αν η συνδρομή των προϋποθέσεων του άρθρου 12 διαπιστώνεται μετά την άσκηση αγωγής από τον τρίτο κατά του Δημοσίου, κατά το στάδιο της διαμεσολάβησης της περ. δ΄ της παρ. 2 του άρθρου 6 του ν. 2664/1998, η αρμόδια υπηρεσία του φορέα που διαχειρίζεται το ακίνητο τη βεβαιώνει στο έγγραφο που διαβιβάζει στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους και συντάσσεται πρακτικό διαμεσολάβησης με επίτευξη συμφωνίας, σύμφωνα με το άρθρο 8 του ν. 4640/2019 (Α΄ 190).
5. Στην περίπτωση άσκησης αγωγής από τον τρίτο κατά του Δημοσίου, όταν η συνδρομή των προϋποθέσεων του άρθρου 12 διαπιστώνεται μετά την πάροδο του σταδίου της διαμεσολάβησης και μέχρι την έκδοση τελεσίδικης απόφασης, η αρμόδια υπηρεσία αποστέλλει σχετικό έγγραφο προς το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, ώστε αυτό να εξεταστεί από την αρμόδια τριμελή επιτροπή του άρθρου 6 του ν. 4831/2021 (Α΄ 170), περί αρμοδιοτήτων τριμελών επιτροπών, προκειμένου να εκδοθεί πράξη ή πρακτικό περί μη προβολής δικαιωμάτων από το Δημόσιο και το Δημόσιο να συμβιβαστεί με τον τρίτο με τη διαδικασία του άρθρου 214Α του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (π.δ. 503/1985, Α΄ 182). Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 214Α του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, επιτρέπεται στην περίπτωση της παρούσας συμβιβασμός μεταξύ του Δημοσίου και τρίτων μέχρι την έκδοση αμετάκλητης απόφασης.
6. Αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 12 και εκδίδεται οριστική ή τελεσίδικη απόφαση υπέρ του τρίτου, το Δημόσιο δεν ασκεί ένδικο μέσο.

Άρθρο 14

Έγγραφα που αποδεικνύουν τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες δεν προβάλλονται δικαιώματα από το Δημόσιο έναντι τρίτων

1. Η προϋπόθεση της περ. α΄ της παρ. 1 του άρθρου 12, περί μη προβολής δικαιωμάτων έναντι τρίτων κατά τις πρώτες εγγραφές στο Εθνικό Κτηματολόγιο, αποδεικνύεται από συμβολαιογραφικά έγγραφα και τις αντίστοιχες πράξεις μεταγραφής που αφορούν στο επίδικο ακίνητο.
2. Η προϋπόθεση της περ. β΄ της παρ. 1 του άρθρου 12 αποδεικνύεται από τον προσωρινό τίτλο ή τη διοικητική πράξη της ατελούς μεταβίβασης.
3. Η προϋπόθεση της περ. γ΄ της παρ. 1 του άρθρου 12 αποδεικνύεται από:
   α) τον τίτλο, ο οποίος μεταγράφηκε μέχρι την 5η Ιουνίου 1993, ή
   β) την πράξη παραχώρησης διοικητικού οργάνου ή το πρωτόκολλο παράδοσης και παραλαβής οικοπέδου της Επιτροπής Αποκαταστάσεων Προσφύγων κυρωμένων διανομών αγροκτημάτων της Χώρας ή σχετική βεβαίωση της αρμόδιας υπηρεσίας, με την οποία διαπιστώνεται το πραγματικό γεγονός, όπως αυτό προκύπτει από τα τηρούμενα αρχεία της και τα υποβληθέντα από τον τρίτο έγγραφα, ότι ο ίδιος ή ο δικαιοπάροχός του απέκτησε το ακίνητο ως δικαιούχος οικοπέδου σε συνοικισμό κυρωμένων διανομών αγροκτημάτων της Χώρας, σύμφωνα με το άρθρο 26 του από 29.10.1949 Αγροτικού Κώδικα (Α΄ 342), ή την απόφαση της Επιτροπής Απαλλοτριώσεων της περ. β΄ της παρ. 1 του άρθρου 22 του ν. 4061/2012 (Α΄ 66), περί μη προβολής δικαιωμάτων κυριότητας από το Δημόσιο, βάσει της οποίας ο τρίτος ή ο δικαιοπάροχός του κρίθηκε δικαιούχος του οικοπέδου ή του κλήρου.
4. Η προϋπόθεση της περ. δ΄ της παρ. 1 του άρθρου 12 αποδεικνύεται με τη σχετική έγγραφη υπόδειξη ή διαταγή δημόσιας αρχής ή με σχετική βεβαίωση της αρμόδιας υπηρεσίας, με την οποία διαπιστώνεται το πραγματικό γεγονός, όπως αυτό προκύπτει από τα τηρούμενα αρχεία της και τα υποβληθέντα από τον τρίτο έγγραφα.
5. Η μη αποστολή από την αρμόδια υπηρεσία των εγγράφων ή βεβαιώσεων που προβλέπονται στο άρθρο 13, περί διαδικασίας μη προβολής δικαιωμάτων του Δημοσίου πριν και μετά την άσκηση αγωγής της παρ. 2 του άρθρου 6 του ν. 2664/1998 και σε κάθε στάδιο της δίκης, καθώς και στο παρόν, συνιστά ειδικό πειθαρχικό παράπτωμα, για το οποίο επιβάλλονται οι πειθαρχικές ποινές των περ. α΄ έως ε΄ του άρθρου 109 του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων ΝΠΔΔ (ν. 3528/2007, Α΄ 26).

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΑΚΙΝΗΤΩΝ

Άρθρο 15

Υπηρεσία μιας στάσης (one-stop shop) για τη σύσταση και μεταβίβαση εμπράγματων δικαιωμάτων επί ακινήτων

1. Ο συμβολαιογράφος καθιερώνεται ως υπηρεσία μιας στάσης για τη μεταβίβαση ακινήτων από επαχθή, χαριστική αιτία και αιτία θανάτου.
2. Στο πλαίσιο της υπηρεσίας μιας στάσης, ο συμβολαιογράφος:
   α) συντάσσει το σχέδιο του συμβολαίου σε συμφωνία με τους συμβαλλομένους,
   β) συλλέγει με διαλειτουργικότητα τα δικαιολογητικά που απαιτούνται από τις δημόσιες υπηρεσίες και ιδίως:
     βα) αποδεικτικά φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας,
     ββ) ηλεκτρονική ταυτότητα ακινήτου,
     βγ) κτηματολογικό φύλλο και κτηματολογικό διάγραμμα του μεταβιβαζόμενου ακινήτου,
     βδ) δικαιολογητικά που απαιτούνται για τη συμπλήρωση της δήλωσης φόρου μεταβίβασης ακινήτου, περιλαμβανομένων και των δικαιολογητικών που απαιτούνται για κάθε απαλλαγή από αυτόν ή μείωση αυτού, καθώς και της δήλωσης φόρου κληρονομίας, δωρεάς ή γονικής παροχής, περιλαμβανομένων και των δικαιολογητικών που απαιτούνται για κάθε απαλλαγή από αυτόν ή μείωση αυτού,
   γ) δηλώνει, εισπράττει μετά από τον άμεσο προσδιορισμό και αποδίδει τον φόρο μεταβίβασης ακινήτου ή το οφειλόμενο ποσοστό του φόρου κληρονομίας, κατά περίπτωση,
   δ) δηλώνει, εισπράττει μετά από τον άμεσο προσδιορισμό και αποδίδει τον φόρο κληρονομίας, δωρεάς ή γονικής παροχής για το μεταβιβαζόμενο ακίνητο, αν δεν έχει καταβληθεί,
   ε) παρακρατεί από το τίμημα και καταβάλλει προς τη Φορολογική Διοίκηση το ποσό που έχει προσδιοριστεί με πράξη του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, προς εξόφληση των οφειλών προς το Δημόσιο και προς άρση της κατάσχεσης που τυχόν έχει επιβληθεί επί του μεταβιβαζόμενου ακινήτου στο πλαίσιο αναγκαστικής εκτέλεσης για οφειλή προς τη Φορολογική Διοίκηση,
   στ) εισπράττει και αποδίδει τα τέλη εγγραφής του συμβολαίου στο Κτηματολόγιο,
   ζ) εισπράττει και αποδίδει το τίμημα της συναλλαγής στον πωλητή,
   η) υπογράφει τη συμβολαιογραφική πράξη μετά από τους συμβαλλομένους και την καταβολή των συνολικών χρηματικών ποσών που έχουν συμφωνηθεί και αυτών που αντιστοιχούν σε φόρους, τέλη, έξοδα και αμοιβή του συμβολαιογράφου,
   θ) υποβάλλει τη συμβολαιογραφική πράξη στο Κτηματολόγιο με διαλειτουργικότητα προς εγγραφή.
3. Για τις ενέργειες της παρ. 2 οφείλεται αμοιβή σύμφωνα με το άρθρο 40 του Κώδικα Συμβολαιογράφων (ν. 2830/2000, Α΄ 96), περί δικαιωμάτων συμβολαιογράφων.

Άρθρο 16

Κατάργηση υποχρεωτικής επισύναψης τοπογραφικού διαγράμματος σε συμβόλαια ακινήτων που βρίσκονται σε περιοχές που έχουν κτηματογραφηθεί – Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 5 ν. 651/1977

Στην παρ. 1 του άρθρου 5 του ν. 651/1977 (Α΄ 207), περί υποχρεωτικής επισύναψης τοπογραφικού διαγράμματος σε συμβόλαια μεταβίβασης ακινήτου, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις:
α) το κείμενο μεταφέρεται από την καθαρεύουσα στη δημοτική γλώσσα,
β) το τελευταίο εδάφιο αντικαθίσταται,

και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:

«1. Σε κάθε δικαιοπραξία που έχει ως αντικείμενο τη μεταβίβαση λόγω πώλησης οικοπέδου ή αγροτεμαχίου με ή χωρίς κτίσματα, επισυνάπτεται στο πωλητήριο συμβόλαιο τοπογραφικό διάγραμμα, το οποίο υπογράφεται από τους συμβαλλομένους και τον μηχανικό ή υπομηχανικό που το συνέταξε, στο οποίο αναγράφονται τα μήκη των πλευρών, τα όρια προς τις όμορες ιδιοκτησίες, τα ονόματα των γνωστών ιδιοκτητών τους, καθώς και το εμβαδόν του πωλούμενου ακινήτου.

Επί του διαγράμματος ο μηχανικός ή υπομηχανικός που το συντάσσει δηλώνει υπεύθυνα αν, επί του μεταβιβαζόμενου ακινήτου, επιτρέπεται ή όχι η ανοικοδόμηση σύμφωνα με τις κείμενες πολεοδομικές διατάξεις.

Αν το μεταβιβαζόμενο ακίνητο αποτελεί τμήμα μεγαλύτερης έκτασης, βεβαιώνεται στο ίδιο σχεδιάγραμμα από τον μηχανικό ή υπομηχανικό αν και το μέρος που απομένει στον πωλητή πληροί ή όχι τους όρους δόμησης.

Εξαιρούνται από την υποχρέωση του προηγούμενου εδαφίου οι μεταβιβάσεις λόγω πώλησης αγροτεμαχίων που βρίσκονται σε καθαρά αγροτικές περιοχές, με ή χωρίς κτίσματα.

Δεν απαιτείται να επισυναφθεί το τοπογραφικό διάγραμμα της παρούσας σε δικαιοπραξίες με αντικείμενο τη μεταβίβαση ακινήτου που βρίσκεται σε περιοχή στην οποία υφίσταται λειτουργούν Κτηματολόγιο, εφόσον στην περιοχή αυτή έχει κυρωθεί και μεταγραφεί πράξη εφαρμογής και με τη δικαιοπραξία δεν μεταβάλλονται τα όρια του μεταβιβαζόμενου ακινήτου.».

Άρθρο 17

Καταβολή φόρου κληρονομίας, δωρεάς ή γονικής παροχής κατά τη μεταβίβαση ακινήτου – Προσθήκη παρ. 1α στο άρθρο 103 του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας

Στο άρθρο 103 του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας (ν. 5219/2025, Α΄ 130), περί υποχρεώσεων δημόσιων αρχών σχετικά με το πιστοποιητικό, προστίθεται παρ. 1α ως εξής:

«1α. Κατ’ εξαίρεση της παρ. 1, επιτρέπεται η σύνταξη και μεταγραφή συμβολαίου, με το οποίο μεταβιβάζεται με επαχθή αιτία η κυριότητα ακινήτου που αποκτήθηκε αιτία θανάτου, δωρεάς ή γονικής παροχής, χωρίς την υποβολή πιστοποιητικού της Φορολογικής Διοίκησης ότι υποβλήθηκε η κατά τον νόμο δήλωση ή εκδόθηκε πράξη προσδιορισμού φόρου, αν η δήλωση υποβάλλεται μαζί με τη δήλωση του φόρου μεταβίβασης ακινήτου και ο συμβολαιογράφος παρακρατεί από το τίμημα και αποδίδει στη Φορολογική Διοίκηση τον προσδιοριζόμενο φόρο.».

Άρθρο 18

Άρση κατάσχεσης που έχει επιβληθεί από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων – Προσθήκη άρθρου 47Α στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας

Στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α΄ 58), περί αναγκαστικής εκτέλεσης, προστίθεται άρθρο 47Α ως εξής:

«Άρθρο 47Α
Άρση κατάσχεσης που έχει επιβληθεί από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων σε ακίνητο εν όψει μεταβίβασής του

1. Η Φορολογική Διοίκηση, μετά από αίτηση του οφειλέτη, εκδίδει απόφαση άρσης κατάσχεσης που έχει επιβάλει σε ακίνητό του για βεβαιωμένες οφειλές στη Φορολογική Διοίκηση, ενόψει μεταβίβασής του από επαχθή αιτία με τίμημα, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι κάτωθι όροι:
   α) πληρούνται, κατά τον χρόνο αποδέσμευσης, οι όροι χορήγησης αποδεικτικού ενημερότητας ή βεβαίωσης οφειλής κατά το άρθρο 12 του Κώδικα,
   β) το τίμημα της μεταβίβασης δεν δύναται να υπολείπεται της εμπορικής αξίας του ακινήτου, όπως αυτή έχει προσδιορισθεί κατά τον χρόνο της κατάσχεσης. Όταν η εμπορική αξία του ακινήτου είναι κατώτερη της αντικειμενικής αξίας αυτού, λαμβάνεται υπόψη η αντικειμενική αξία. Σε περίπτωση που η κατάσχεση έχει επιβληθεί πέραν της πενταετίας πριν από την υποβολή της αίτησης της παρ. 1, ο οφειλέτης προσκομίζει έκθεση εκτίμησης της εμπορικής αξίας του υπό μεταβίβαση ακινήτου από ανεξάρτητο πιστοποιημένο εκτιμητή,
   γ) από το τίμημα της μεταβίβασης παρακρατείται και αποδίδεται από τον συμβολαιογράφο στη Φορολογική Διοίκηση ποσό που αντιστοιχεί σε ποσοστό του συνόλου του τρέχοντος υπολοίπου της επιβληθείσας κατάσχεσης. Το ποσοστό παρακράτησης του προηγούμενου εδαφίου προσδιορίζεται με βάση κριτήρια φορολογικής συνέπειας του οφειλέτη και εισπραξιμότητας της εναπομένουσας οφειλής και σε κάθε περίπτωση δεν μπορεί να υπολείπεται του είκοσι πέντε τοις εκατό (25%). Εφόσον το ποσό που προκύπτει από την παρακράτηση της παρούσας περίπτωσης είναι μεγαλύτερο του ποσού παρακράτησης της περ. α΄, για την άρση της κατάσχεσης παρακρατείται και αποδίδεται το μεγαλύτερο αυτό ποσό. Σε περίπτωση που το ποσό της παρακράτησης, που προκύπτει από την εφαρμογή των προηγούμενων εδαφίων, υπερβαίνει το τίμημα, όπως αυτό καθορίστηκε με την περ. β΄ της παρ. 1, παρακρατείται και αποδίδεται το σύνολο του τιμήματος και η κατάσχεση αίρεται για το μεταβιβαζόμενο ακίνητο,
   δ) κατά τον χρόνο της αποδέσμευσης, δεν υφίστανται βάρη υπέρ άλλων δανειστών επί του προς μεταβίβαση ακινήτου.
2. Εάν το σύνολο των βεβαιωμένων ληξιπρόθεσμων οφειλών έχει διασφαλιστεί πλήρως από εγγυήσεις ή εμπράγματες ασφάλειες, δεν απαιτείται η πλήρωση του όρου της περ. γ΄ της παρ. 1.
3. Με την πλήρωση των ανωτέρω όρων, η Φορολογική Διοίκηση εκδίδει άμεσα απόφαση άρσης κατάσχεσης.
4. Με απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) καθορίζονται η διαδικασία, το έντυπο της απόφασης άρσης κατάσχεσης και η διάρκεια ισχύος αυτής, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος. Με όμοια απόφαση καθορίζονται τα κριτήρια φορολογικής συνέπειας του οφειλέτη και εισπραξιμότητας της εναπομένουσας οφειλής, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος.».

Η διαβούλευση θα ολοκληρωθεί τη Δευτέρα 16 Μαρτίου 2026 και ώρα 15:30.

ΔΕΙΤΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΕΔΩ