Συμφωνητικά απόκτησης εργασιακής εμπειρίας καταρτισθέντα στο πλαίσιο προγράμματος απόκτησης εργασιακής εμπειρίας ανέργων και συναφθέντα μετά το π.δ. 164/2004. Υπαγωγή των απασχολουμένων δυνάμει των συμφωνητικών αυτών στην πλήρη ασφάλιση του ΙΚΑ – ΕΤΑΜ αν αποκλειστικός ή προέχων σκοπός της απασχόλησης είναι η παροχή εν τοις πράγμασι εξαρτημένης εργασίας με παραγωγή έργου προς όφελος του νπδδ – εργοδότη. Υπαγωγή των απασχολούμενων δυνάμει των ίδιων συμφωνητικών στην ασφάλιση του ΙΚΑ – ΕΤΑΜ μόνο για τον κλάδο παροχών ασθένειας σε είδος και κατά του κινδύνου ατυχήματος αν προέχων σκοπός της απασχόλησης είναι η απόκτηση εργασιακής εμπειρίας και όχι το παραγωγικό έργο.
Πρόεδρος: Α. Καλογεροπούλου, Αντιπρόεδρος
Εισηγήτρια: Χ. Χαραλαμπίδη, Σύμβουλος Επικρατείας
Με τη ΣτΕ 384/2026 απόφαση του Α΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας σε επταμελή σύνθεση κρίθηκε ότι ο απασχολούμενος σε νπδδ δυνάμει συμφωνητικών απόκτησης εργασιακής εμπειρίας, καταρτισθέντων στο πλαίσιο προγράμματος απόκτησης εργασιακής εμπειρίας ανέργων του άρθρου 20 του ν. 2639/1998, υπάγεται στην πλήρη ασφάλιση του ΙΚΑ – ΕΤΑΜ, σύμφωνα με την περίπτ. α΄ της παρ. 1 του άρθρου 2 του αν.ν. 1846/1951, αν αποκλειστικός ή προέχων σκοπός της απασχόλησής του είναι η παροχή εξαρτημένης εργασίας έναντι αμοιβής. Αντιθέτως, ο απασχολούμενος δυνάμει των ανωτέρω συμφωνητικών υπάγεται στην ασφάλιση του ΙΚΑ – ΕΤΑΜ μόνο για τον κλάδο ασθενείας και κατά του κινδύνου του ατυχήματος, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο τέλος του ως άνω άρθρου 2 του αν. ν. 1846/1951 ( και ειδικότερα στην παρ. 4 του άρθρου αυτού που προστέθηκε με το άρθρο 1 του ν.δ. 4104/1960 και ακολούθως συμπληρώθηκε, μεταξύ άλλων, με την παρ. 4 του άρθρου 2 του ν. 2335/1995, η οποία αντικαστάθηκε αρχικώς μεν με το άρθρο 18 του ν. 2458/1997, τελικώς δε με το άρθρο 18 του ν. 3144/2003), αν προέχων σκοπός της απασχόλησής του είναι η εκ μέρους του απόκτηση εργασιακής εμπειρίας και όχι η παραγωγή έργου προς όφελος του νπδδ – εργοδότη. Στην κρίση περί του αποκλειστικού ή προέχοντος σκοπού της απασχόλησης προβαίνει το επιλαμβανόμενο της διαφοράς διοικητικό δικαστήριο κατ’ εκτίμηση των πραγματικών συνθηκών της απασχόλησης, ανεξαρτήτως του χαρακτηρισμού τον οποίο έχουν προσδώσει τα συμβαλλόμενα μέρη στη σχέση που τα συνδέει, διότι προϋπόθεση για την υπαγωγή στην πλήρη ασφάλιση του ΙΚΑ συνιστά, κατά την έννοια του άρθρου 2 παρ. 1 περ. α΄ του αν.ν. 1846/1951, η εν τοις πράγμασι παροχή εξαρτημένης εργασίας έναντι αμοιβής και όχι η ύπαρξη έγκυρης σύμβασης εξαρτημένης εργασίας ορισμένου ή αορίστου χρόνου. Επομένως, η κρίση διοικητικού δικαστηρίου ότι απασχολούμενος σε νπδδ, δυνάμει συμφωνητικού απόκτησης εργασιακής εμπειρίας, στο πλαίσιο προγράμματος του άρθρου 20 του ν. 2639/1998, υπάγεται στην πλήρη ασφάλιση του ΙΚΑ – ΕΤΑΜ, ως εκ του ότι η απασχόλησή του δεν έχει, στην πραγματικότητα, ως προέχοντα σκοπό την απόκτηση εργασιακής εμπειρίας αλλά την παροχή εξαρτημένης εργασίας, δεν προϋποθέτει ούτε εμπεριέχει κρίση για την ύπαρξη έγκυρης σύμβασης εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου ούτε συνιστά, σε καμία περίπτωση, μετατροπή της σύμβασης απόκτησης εργασιακής εμπειρίας σε σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου. Με το σκεπτικό αυτό κρίθηκαν ως απορριπτέοι: α) ο λόγος αναίρεσης, σύμφωνα με τον οποίο η κρίση του δικάσαντος δικαστηρίου περί υπαγωγής του αναιρεσίβλητου, απασχοληθέντος σε νπδδ δυνάμει συμφωνητικού απόκτησης εργασιακής εμπειρίας, στην πλήρη ασφάλιση του ΙΚΑ – ΕΤΑΜ, συνιστά ανεπίτρεπτη κατά τα άρθρα 103 του Συντάγματος και 11 του π.δ. 164/2004 μετατροπή σύμβασης απόκτησης εργασιακής εμπειρίας ανέργων σε σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, β) ο λόγος αναίρεσης, σύμφωνα με τον οποίο η κρίση περί ύπαρξης σχέσης εξαρτημένης εργασίας στην προκειμένη περίπτωση προϋποθέτει τον νομικό χαρακτηρισμό του συναφθέντος συμφωνητικού ως σύμβασης μη γνήσιας μαθητείας και γ) ο λόγος αναίρεσης, με τον οποίο αμφισβητείται η ανέλεγκτη αναιρετικώς κρίση του δικάσαντος δικαστηρίου ότι από τα στοιχεία του φακέλου της δικογραφίας προέκυπτε η ύπαρξη σχέσης εξαρτημένης εργασίας μεταξύ του νπδδ και του αναιρεσίβλητου κατά το επίμαχο χρονικό διάστημα.
