Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ
Το ΕΔΔΑ (Επιτροπή) διαπίστωσε παραβίαση των άρθρων 6 § 1 και 13 της ΕΣΔΑ στην υπόθεση Μελετίου κ.α. κατά Ελλάδας, κρίνοντας ότι οι ελληνικές αρχές δεν κατέβαλαν κάθε αναγκαία προσπάθεια για την πλήρη και εμπρόθεσμη εκτέλεση της με αριθ. 2950/2013 απόφασης του Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης και ότι οι προσφεύγοντες δεν διέθεταν αποτελεσματικό ένδικο μέσο. Η μη εκτέλεση εκκρεμούσε επί πλέον των 11 ετών.
ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΕΔΔΑ – MELETIOU ΚΑΙ ΛΟΙΠΟΙ ΚΑΤΑ ΕΛΛΑΔΑΣ (2026)
Η απόφαση Meletiou κ.α. κατά Ελλάδας αφορά τη μη εκτέλεση τελεσίδικης αποφάσεως διοικητικού δικαστηρίου εκδοθείσας υπέρ των προσφευγόντων.
Στις 31 Οκτωβρίου 2013 εκδόθηκε η υπ’ αριθ. 2950/2013 απόφαση του Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης υπέρ των προσφευγόντων. Η περίοδος μη εκτέλεσης εκκίνησε στις 3 Ιανουαρίου 2014 και παρέμενε εκκρεμής κατά τον χρόνο εκδόσεως της αποφάσεως του ΕΔΔΑ, υπερβαίνοντας τα 11 έτη και 18 ημέρες.
Το ΕΔΔΑ, παραπέμποντας στη νομολογία Hornsby κατά Ελλάδας και στις πιλοτικές αποφάσεις Kanellopoulos κατά Ελλάδας και Bousiou κατά Ελλάδας, διαπίστωσε ομόφωνα παραβίαση των άρθρων 6 § 1 και 13 ΕΣΔΑ.
Δίκαιη ικανοποίηση (άρθρο 41 ΕΣΔΑ): Το Δικαστήριο επιδίκασε 3.000 ευρώ από κοινού στους προσφεύγοντες Ελένη και Κωνσταντίνο Μελετίου και 3.000 ευρώ στην προσφεύγουσα Αικατερίνη Κωνσταντουλάκη ως ηθική βλάβη, πλέον 250 ευρώ για δικαστικά έξοδα. Σημειώθηκε ότι το εναγόμενο Κράτος (Ελλάδα) εξακολουθεί να φέρει υποχρέωση εκτέλεσης της με αριθ. 2950/2013 απόφασης.
ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΤΗΣ ΥΠΟΘΕΣΗΣ MELETIOU ΚΑΙ ΛΟΙΠΟΙ ΚΑΤΑ ΕΛΛΑΔΑΣ
Οι τρεις προσφεύγοντες, μέλη του ιδίου νοικοκυριού, κατοικούν στη Θεσσαλονίκη. Στις 31 Οκτωβρίου 2013 εκδόθηκε υπέρ τους η υπ’ αριθ. 2950/2013 απόφαση του Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης. Η απόφαση κατέστη εκτελεστή αλλά δεν εκτελέστηκε από τις αρμόδιες αρχές. Η περίοδος μη εκτελέσεως άρχισε στις 3 Ιανουαρίου 2014 και εξακολουθούσε να εκκρεμεί, υπερβαίνοντας τα 11 έτη. Οι προσφεύγοντες δεν διέθεταν αποτελεσματικό εσωτερικό ένδικο μέσο για να παραπονεθούν σχετικά. Η προσφυγή κατατέθηκε στο ΕΔΔΑ στις 12 Ιουλίου 2023.
ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΕΣΔΑ
Άρθρο 6 § 1 – Άρθρο 13
ΤΟ ΣΤΡΑΣΒΟΥΡΓΟ ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ…
Άρθρο 6 § 1 ΕΣΔΑ. Παραβίαση του δικαιώματος εκτελέσεως δικαστικής αποφάσεως
Το Δικαστήριο υπενθύμισε ότι η εκτέλεση δικαστικής απόφασης αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της «δίκης» κατά την έννοια του άρθρου 6 (Hornsby κατά Ελλάδας, αριθμ. προσφ. 18357/91, § 40). Παραπέμποντας στις καθοδηγητικές αποφάσεις Kanellopoulos κατά Ελλάδας (αριθμ. προσφ. 11325/06, 21.02.2008) και Bousiou κατά Ελλάδας (αριθμ. προσφ. 21455/10, 24.10.2013), όπου είχε ήδη διαπιστώσει παραβιάσεις σε ανάλογα ζητήματα, το Δικαστήριο έκρινε ότι οι αρχές δεν κατέβαλαν κάθε αναγκαία προσπάθεια για την πλήρη και εμπρόθεσμη εκτέλεση της αποφάσεως.
Άρθρο 13 ΕΣΔΑ. Απουσία αποτελεσματικού ένδικου μέσου
Το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι προσφεύγοντες δεν διέθεταν αποτελεσματικό ένδικο μέσο σχετικά με τη μη εκτέλεση.
Συμπέρασμα: Παραβίαση των άρθρων 6 § 1 και 13 ΕΣΔΑ. Το εναγόμενο Κράτος εξακολουθεί να φέρει εκκρεμή υποχρέωση εκτελέσεως.
ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΗ ΣΚΕΨΗ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΕΔΔΑ (KEY PASSAGE)
«Το Δικαστήριο κρίνει ότι στην παρούσα υπόθεση οι αρχές δεν κατέβαλαν κάθε αναγκαία προσπάθεια για την πλήρη και εμπρόθεσμη εκτέλεση της υπ’ αριθ. 2950/2013 αποφάσεως του Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης υπέρ των προσφευγόντων» (παρ. 9).
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ – ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΕΔΔΑ
Από: echrcaselaw
ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗΣ MELETIOU ΚΑΙ ΛΟΙΠΟΙ ΚΑΤΑ ΕΛΛΑΔΑΣ
Η απόφαση Meletiou κ.α. κατά Ελλάδας εντάσσεται στην πάγια ομάδα αποφάσεων του ΕΔΔΑ κατά της Ελλάδας σχετικά με τη μη εκτέλεση τελεσίδικων αποφάσεων διοικητικών δικαστηρίων, αναδεικνύοντας εκ νέου ένα χρόνιο συστημικό πρόβλημα.
Η διάρκεια μη εκτελέσεως ως ένδειξη αδράνειας: Η μη εκτέλεση επί πλέον των 11 ετών συνιστά ιδιαιτέρως σημαντική αδράνεια, η οποία υπερβαίνει κατά πολύ κάθε εύλογη δικαιολόγηση. Η χρονική αυτή διάσταση ενισχύει τη σοβαρότητα της παραβιάσεως.
Συγκριτική ανάλυση με νομολογία διεθνών οργάνων: Η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, στο Γενικό Σχόλιο αριθ. 32 (2007) για το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη (άρθρο 14 ΔΣΑΠΔ), τονίζει ότι το δικαίωμα πρόσβασης σε δικαστήριο περιλαμβάνει και το δικαίωμα αποτελεσματικής εκτελέσεως δικαστικών αποφάσεων. Το Διαμερικανικό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, στην υπόθεση Acevedo Buendía κ.ά. κατά Περού της 01.07.2009 (Σειρά C αριθ. 198), έκρινε ότι η μη εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων στερεί πρακτικής αξίας το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη. Η προσέγγιση αυτή συγκλίνει πλήρως με τη θέση του ΕΔΔΑ στην παρούσα υπόθεση.
ΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΕΔΔΑ
Η απόφαση είναι δογματικά συνεπής με τη νομολογία Hornsby και Kanellopoulos/Bousiou. Ωστόσο, εγείρονται ορισμένα ερωτηματικά.
Το ζήτημα της δίκαιης ικανοποίησης: Η επιδίκαση 3.000 ευρώ ηθικής βλάβης για μη εκτέλεση διαρκείας περισσότερο των 11 ετών δύναται να θεωρηθεί σχετικά μικρή, ιδίως λαμβανομένου υπόψη ότι η μη εκτέλεση εξακολουθεί να εκκρεμεί. Το ποσό των 250 ευρώ για δικαστικά έξοδα αντανακλά τη συνοπτική εξέταση ενώπιον Επιτροπής.
Η εκκρεμής υποχρέωση εκτέλεσης: Ιδιαίτερα αξιοσημείωτη είναι η ρητή μνεία ότι η εκτέλεση παραμένει εκκρεμής, γεγονός που συνεπάγεται συνεχιζόμενη παραβίαση και ενδεχομένη μελλοντική νέα προσφυγή σε περίπτωση διαρκούσας αδράνειας.
Ευρύτερες συνέπειες: Η απόφαση αποτελεί εκ νέου υπόμνηση προς την Ελλάδα ότι η μη εκτέλεση αμετάκλητων αποφάσεων συνιστά χρόνιο συστημικό πρόβλημα. Η επαναλαμβανόμενη καταδίκη στο πλαίσιο πάγιας νομολογίας θέτει ζήτημα εποπτείας εκτελέσεως ενώπιον της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Συμπέρασμα: Η απόφαση επιβεβαιώνει ότι η εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη και ότι η παρατεταμένη αδράνεια των αρχών δεν συμβιβάζεται με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τα άρθρα 6 § 1 και 13 της ΕΣΔΑ.
Σχετική νομολογία ΕΔΔΑ:
- Hornsby v. Greece, 19.03.1997, Application no. 18357/91 • Kanellopoulos v. Greece, 21.02.2008, Application no. 11325/06 • Bousiou v. Greece, 24.10.2013, Application no. 21455/10 • Burdov v. Russia, 07.05.2002, Application no. 59498/00 • Burdov v. Russia (no. 2), 15.01.2009, Application no. 33509/04 • Gerasimov and Others v. Russia, 01.07.2014, Application nos. 29920/05 and 10 others
