Ποιοι μπορούν να φύγουν πριν τα 62 – Τα κρίσιμα έτη και οι προϋποθέσεις.
Παρά τις αυστηροποιήσεις που έφερε το ασφαλιστικό τα τελευταία χρόνια, σημαντικές κατηγορίες ασφαλισμένων εξακολουθούν να διατηρούν τη δυνατότητα συνταξιοδότησης πριν από το γενικό όριο των 62 ετών. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι γονείς ανηλίκων –μητέρες αλλά και πατέρες– που είχαν κατοχυρώσει δικαίωμα έως το 2012 στα Ταμεία του πρώην ΙΚΑ, του Δημοσίου, των ΔΕΚΟ και των τραπεζών.
Το «κλειδί» βρίσκεται στην έννοια της κατοχύρωσης. Όσοι είχαν συμπληρώσει τόσο τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης όσο και την ανηλικότητα τέκνου μέχρι το 2012, δεν χάνουν το δικαίωμα συνταξιοδότησης, ακόμη και αν αποχωρήσουν μετά την 1η Ιανουαρίου 2024. Η ηλικία εξόδου, ωστόσο, καθορίζεται από τα μεταβατικά όρια που θεσπίστηκαν με τον νόμο 4336/2015.
Στις πιο γνωστές περιπτώσεις ανήκουν οι μητέρες –αλλά και οι χήροι πατέρες– ανηλίκων που ασφαλίζονταν στο ΙΚΑ ή στα Ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών. Προϋπόθεση αποτελεί η συμπλήρωση 5.500 ημερών ασφάλισης έως το 2012 και η ύπαρξη ανήλικου παιδιού την ίδια χρονιά.
Ενδεικτικά, μητέρες που είχαν 5.500 ένσημα και ανήλικο τέκνο το 2010 κατοχύρωσαν δικαίωμα μειωμένης σύνταξης στο 50ό έτος και πλήρους στο 55ο. Όσες συμπλήρωσαν τα αντίστοιχα όρια ηλικίας έως το 2016 ή το 2018, μπορούν να αποχωρήσουν με τα νέα μεταβατικά όρια, ακόμη και σήμερα.
Αντίστοιχα, για το 2011 και το 2012, το όριο κατοχύρωσης μεταφέρεται στο 52ο και 55ο έτος αντίστοιχα, με δυνατότητα εξαγοράς πλασματικών ετών ώστε να συμπληρωθούν οι 5.500 ημέρες.
Δημόσιο και ΔΕΚΟ – Τράπεζες: 25ετία και ανήλικο
Στο Δημόσιο, αλλά και στα Ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών, το ευνοϊκό καθεστώς αφορά τόσο γυναίκες όσο και άνδρες γονείς ανηλίκων. Η βασική προϋπόθεση είναι η συμπλήρωση 25ετίας έως το 2010, 2011 ή 2012, παράλληλα με ανήλικο τέκνο.
Οι μητέρες που είχαν 25ετία το 2010 κατοχύρωσαν έξοδο στο 50ό έτος, όσοι συμπλήρωσαν την 25ετία το 2011 στο 52ο, ενώ για το 2012 το όριο ανεβαίνει στο 55ο έτος. Και εδώ ισχύουν τα μεταβατικά όρια ηλικίας, αρκεί το κρίσιμο ηλικιακό όριο να έχει συμπληρωθεί εντός της περιόδου 2015-2018.
Σημαντικό είναι ότι επιτρέπεται η εξαγορά πλασματικών ετών (τέκνων, σπουδών κ.ά.), ώστε να «κλειδώσει» η 25ετία εντός των κρίσιμων ετών.
Τρίτεκνοι και πολύτεκνοι: Τα πιο ευνοϊκά σενάρια
Ακόμη πιο ευνοϊκές είναι οι διατάξεις για τρίτεκνους και πολύτεκνους ασφαλισμένους στο Δημόσιο και στις ΔΕΚΟ – Τράπεζες. Για όσους συμπλήρωσαν 20ετία το 2010, το δικαίωμα συνταξιοδότησης ασκείται χωρίς όριο ηλικίας, γεγονός που επιτρέπει αποχώρηση ακόμη και εντός του 2024.
Για όσους συμπλήρωσαν 20ετία το 2011, το όριο ηλικίας κατοχυρώνεται στο 52ο έτος, ενώ για το 2012 στο 55ο έτος, υπό την προϋπόθεση ότι το ηλικιακό όριο συμπληρώθηκε εντός των μεταβατικών ετών.
Μητέρες ανηλίκων: Τα τέσσερα «κλειδιά»
Για τις μητέρες ανηλίκων, η έξοδος πριν τα 62 παραμένει εφικτή μόνο αν συντρέχουν σωρευτικά τέσσερις βασικές προϋποθέσεις:
- Ανήλικο παιδί έως το 2012
- Πρώτη ασφάλιση πριν το 1993 (παλαιές ασφαλισμένες)
- Συμπλήρωση των απαιτούμενων ημερών ασφάλισης έως το 2012
- Κατοχύρωση ηλικιακού ορίου εντός της μεταβατικής περιόδου 2015–2021
Σε κάθε περίπτωση, η λεπτομέρεια κάνει τη διαφορά. Ένα έτος νωρίτερα ή αργότερα στην 25ετία, στις 5.500 ημέρες ή στην ηλικία μπορεί να μεταφραστεί σε διαφορά έως και 12 ετών στην ηλικία συνταξιοδότησης. Για τον λόγο αυτό, η εξατομικευμένη εξέταση του ασφαλιστικού φακέλου παραμένει απολύτως αναγκαία.
