- Το Μπαγκλαντές, η Κολομβία, η Αίγυπτος, το Κόσοβο, η Ινδία, το Μαρόκο και η Τυνησία θεωρούνται ασφαλείς χώρες για τους υπηκόους τους
- Οι υποψήφιες χώρες της ΕΕ θα θεωρούνται επίσης ασφαλείς
- Νέες προϋποθέσεις για τα κράτη μέλη της ΕΕ ώστε να αποφασίζουν εάν μια χώρα είναι ασφαλής για αιτούντες που δεν είναι υπήκοοι της συγκεκριμένης χώρας
- Οι χώρες της ΕΕ θα μπορούν να συνάπτουν συμφωνίες με τρίτες χώρες όπου θα εξετάζονται αιτήματα προστασίας.
Την Τρίτη, το Κοινοβούλιο ενέκρινε αλλαγές στους κανονισμούς της ΕΕ για τη διαδικασία ασύλου, ώστε να καταστεί δυνατή η ταχύτερη διεκπεραίωση των αιτήσεων ασύλου.
Με 408 ψήφους υπέρ, 184 κατά και 60 αποχές, το Κοινοβούλιο ενέκρινε τη δημιουργία ενός ενωσιακού καταλόγου ασφαλών χωρών προέλευσης. Οι ευρωβουλευτές ενέκριναν επίσης τη συμφωνία για τον κανονισμό σχετικά με την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας, με 396 ψήφους υπέρ, 226 κατά και 30 αποχές.
Ασφαλείς χώρες προέλευσης
Ο νέος κατάλογος ασφαλών χωρών καταγωγής σε ολόκληρη την ΕΕ θα επιτρέψει την ταχεία διεκπεραίωση των αιτημάτων ασύλου από υπηκόους των χωρών που περιλαμβάνονται στον κατάλογο – Μπαγκλαντές, Κολομβία, Αίγυπτος, Κοσσυφοπέδιο, Ινδία, Μαρόκο και Τυνησία. Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, θα εναπόκειται στον αιτούντα να αποδείξει ότι η διάταξη αυτή δεν θα πρέπει να εφαρμόζεται στην περίπτωσή του λόγω βάσιμου φόβου δίωξης ή κινδύνου σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα του.
Υποψήφιες χώρες
Οι υποψήφιες για ένταξη στην ΕΕ χώρες θα θεωρούνται επίσης ασφαλείς χώρες προέλευσης, εκτός εάν οι σχετικές περιστάσεις, όπως η αδιάκριτη βία στο πλαίσιο ένοπλης σύρραξης, εάν οι πολίτες τους έχουν ποσοστό αναγνώρισης ασύλου σε ολόκληρη την ΕΕ άνω του 20% ή οικονομικές κυρώσεις λόγω ενεργειών που επηρεάζουν τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις ελευθερίες υποδεικνύουν το αντίθετο.
Αναστολή και εθνικοί κατάλογοι
Η Επιτροπή θα παρακολουθεί την κατάσταση στις χώρες που περιλαμβάνονται στον κατάλογο και στις υποψήφιες χώρες και θα αντιδρά εάν αλλάξουν οι συνθήκες. Θα μπορούσε να αποφασίσει προσωρινά ότι μια χώρα δεν είναι ασφαλής ή να προτείνει την οριστική διαγραφή της από τον κατάλογο. Τα κράτη μέλη θα μπορούν να ορίσουν πρόσθετες ασφαλείς χώρες προέλευσης σε εθνικό επίπεδο.
Εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας
Οι χώρες της ΕΕ θα μπορούν να εφαρμόζουν την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας σε σχέση με αιτούντα άσυλο που δεν είναι υπήκοος συγκεκριμένης χώρας – και ως εκ τούτου να κηρύσσουν την αίτησή του απαράδεκτη – όταν πληρούται μία από τις τρεις προϋποθέσεις: η ύπαρξη σύνδεσης μεταξύ του αιτούντος και της τρίτης χώρας, όπως η παρουσία μελών της οικογένειάς του στη χώρα, η προηγούμενη παρουσία του αιτούντος στη χώρα ή εάν υπάρχουν γλωσσικοί, πολιτιστικοί ή παρόμοιοι δεσμοί· ο αιτών έχει διέλθει από την τρίτη χώρα καθ’ οδόν προς την ΕΕ και θα μπορούσε να ζητήσει αποτελεσματική προστασία εκεί· υπάρχει συμφωνία ή ρύθμιση με την τρίτη χώρα σε διμερές, πολυμερές ή ενωσιακό επίπεδο για την εισδοχή αιτούντων άσυλο, με εξαίρεση τους ασυνόδευτους ανηλίκους.
Αυτές οι συμφωνίες που συνάπτονται από την ΕΕ ή τα κράτη μέλη της με τρίτη χώρα για την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας πρέπει να περιλαμβάνουν διάταξη που να υποχρεώνει την τρίτη χώρα να εξετάζει επί της ουσίας τυχόν αιτήματα για αποτελεσματική προστασία που υποβάλλονται από τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα.
Πρώιμη εφαρμογή ορισμένων διατάξεων
Ο χαρακτηρισμός μιας τρίτης χώρας ως ασφαλούς τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και σε εθνικό επίπεδο μπορεί να γίνει με εξαιρέσεις για συγκεκριμένα τμήματα της επικράτειάς της ή σαφώς αναγνωρίσιμες κατηγορίες προσώπων. Τόσο η παρούσα διάταξη όσο και οι ταχείες διαδικασίες στα σύνορα για τους αιτούντες των οποίων η ιθαγένεια έχει ποσοστό αναγνώρισης ασύλου κάτω του 20% μπορούν να εφαρμοστούν πριν από την έναρξη εφαρμογής της νομοθεσίας της ΕΕ για το άσυλο από τον Ιούνιο του 2026.
Προσφορά(εις)
Ο εισηγητής Alessandro Ciriani (ECR, Ιταλία) δήλωσε: «Ο κατάλογος ασφαλών χωρών προέλευσης αποτελεί πολιτικό σημείο καμπής στη διαχείριση της μετανάστευσης από την ΕΕ. Αυτή η νομοθεσία θέτει τέλος στην περίοδο της ασάφειας και καθορίζει μια σαφή πορεία: κοινούς κανόνες, ταχύτερες και πιο αποτελεσματικές διαδικασίες, προστασία του δικαιώματος ασύλου για όσους το δικαιούνται και μια σταθερή προσέγγιση για την αντιμετώπιση της κατάχρησης. Η ΕΕ εξοπλίζεται με σαφείς, εκτελεστούς κανόνες που βασίζονται στην κοινή ευθύνη.»
Η εισηγήτρια Λένα Ντιπόντ (ΕΛΚ, Γερμανία) δήλωσε: «Με τη σημερινή ψηφοφορία για την έννοια των ασφαλών τρίτων χωρών, δημιουργούμε ένα ακόμη βασικό θεμέλιο για ένα λειτουργικό, αξιόπιστο σύστημα ασύλου. Επιτρέποντας την ταχύτερη και αποτελεσματικότερη απόρριψη προδήλως αβάσιμων αιτήσεων ασύλου στο μέλλον, επιταχύνουμε τις διαδικασίες ασύλου, απαλλάσσοντας τα συστήματα των κρατών μελών από το βάρος και βοηθώντας τους ανθρώπους να αποφύγουν να κολλήσουν σε νομικό αδιέξοδο για χρόνια».
Επόμενα βήματα
Οι συμφωνίες πρέπει πλέον να εγκριθούν τυπικά από το Συμβούλιο.
